poezii
v3
 

Agonia - Ateliere Artistice | Reguli | Mission Contact | Înscrie-te
poezii poezii poezii poezii poezii
poezii
armana Poezii, Poezie deutsch Poezii, Poezie english Poezii, Poezie espanol Poezii, Poezie francais Poezii, Poezie italiano Poezii, Poezie japanese Poezii, Poezie portugues Poezii, Poezie romana Poezii, Poezie russkaia Poezii, Poezie

Articol Comunităţi Concurs Eseu Multimedia Personale Poezie Presa Proză Citate Scenariu Special Tehnica Literara

Poezii Romnesti - Romanian Poetry

poezii


 
Texte de acelaşi autor


Traduceri ale acestui text
0

 Comentariile membrilor


print e-mail
Vizionări: 5658 .



Ïîõâàëüíîå ñëîâî ìà÷åõå
proză [ ]

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
de [Mario_Vargas_Llosa ]

2010-10-17  | [Acest text ar trebui citit în russkaia]    |  Înscris în bibliotecă de NC



Ìàðèî Âàðãàñ Ëüîñà

Ïîõâàëüíîå ñëîâî ìà÷åõå




1. Äåíü ðîæäåíèÿ äîíüè Ëóêðåöèè

 äåíü ñâîåãî ñîðîêàëåòèÿ äîíüÿ Ëóêðåöèÿ íàøëà ó ñåáÿ íà ïîäóøêå çàïèñêó. Íåóñòîÿâøèìñÿ, äåòñêèì ïî÷åðêîì áûëî òùàòåëüíî âûâåäåíî:


"Ïîçäðàâëÿþ ñ äíåì ðîæäåíèÿ! ß íè÷åãî íå ìîãó ïîäàðèòü òåáå, ïîòîìó ÷òî ó ìåíÿ íåò äåíåã, íî îáåùàþ îòëè÷íî ó÷èòüñÿ è ñòàòü ïåðâûì ó÷åíèêîì: ýòî è áóäåò ìîèì ïîäàðêîì. Òû ñàìàÿ äîáðàÿ è ñàìàÿ êðàñèâàÿ, è ÿ êàæäóþ íî÷ü âèæó òåáÿ âî ñíå. Åùå ðàç – ñ äíåì ðîæäåíèÿ!
Àëúôîíñî".

Áûëî óæå çà ïîëíî÷ü; äîí Ðèãîáåðòî, êàê âñåãäà â ýòî âðåìÿ, óäàëèëñÿ â âàííóþ äëÿ åæåíîùíûõ îìîâåíèé, ñîâåðøàåìûõ îáñòîÿòåëüíî è íåòîðîïëèâî (ïîñëå ýðîòèêè ÷èñòîïëîòíîñòü è óõîä çà ñâîèì òåëîì áûëè ãëàâíûìè åãî ïðèñòðàñòèÿìè; ÷èñòîòà äóøåâíàÿ çàáîòèëà åãî ãîðàçäî ìåíüøå). Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, ðàñòðîãàííàÿ ïèñüìîì ïàñûíêà, îùóòèëà íåîáîðèìîå æåëàíèå çàéòè ê íåìó è ïîáëàãîäàðèòü åãî. Ýòè íåñêîëüêî ñòðî÷åê îçíà÷àëè, ÷òî îíà ïðèçíàíà ïîëíîïðàâíûì ÷ëåíîì ñåìüè. Íî, ìîæåò áûòü, ìàëü÷èê óæå ñïèò? Íè÷åãî. Îíà îñòîðîæíî, ÷òîáû íå ðàçáóäèòü, ïîöåëóåò åãî â ëîá.
Ñïóñêàÿñü ïî óñòëàííîé êîâðàìè ëåñòíèöå â êîìíàòó Àëüôîíñî, îíà äóìàëà: «Âîò ÿ è äîáèëàñü ñâîåãî, îí ïîëþáèë ìåíÿ», – è ïðåæíèå åå ñòðàõè ðàññåèâàëèñü, êàê ëåãêàÿ äûìêà ïîä ëó÷àìè ëåòíåãî ëèìñêîãî ñîëíöà. Îíà ïîçàáûëà íàáðîñèòü õàëàò è øëà â îäíîé íî÷íîé ñîðî÷êå ÷åðíîãî øåëêà: êàçàëîñü, ÷òî åå áåëîå, ïûøíîå, åùå óïðóãîå òåëî íåâåñîìî ïàðèò â ïîëóòüìå, âðåìÿ îò âðåìåíè ïðîðåçàåìîé ôàðàìè ïðîíîñèâøèõñÿ ïîä îêíàìè ìàøèí. Åå äëèííûå âîëîñû áûëè ðàñïóùåíû, è îíà íå ñíÿëà íàäåòûå ê ïðèõîäó ãîñòåé êîëüöà, ñåðüãè è îæåðåëüå.
Èç ïîä äâåðè äåòñêîé – íó, êîíå÷íî, Ôîí÷î âñåãäà ÷èòàåò äîïîçäíà! – ïðîáèâàëàñü ïîëîñêà ñâåòà. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ÷óòü ñëûøíî ïîñòó÷àëàñü è âîøëà.  æåëòîâàòîì ñâå÷åíèè, îêðóæàâøåì ëàìïî÷êó íî÷íèêà, íàä òîìèêîì Àëåêñàíäðà Äþìà îíà ñ òðåïåòîì óâèäåëà ëèê Ìëàäåíöà Õðèñòà. Ñïóòàííûå çîëîòèñòûå ëîêîíû, ïîëóîòêðûòûé îò óäèâëåíèÿ ðîò ñ äâóìÿ ðÿäàìè áåëîñíåæíûõ çóáîâ, áîëüøèå ãîëóáûå ãëàçà, íàïðÿæåííî âñìàòðèâàþùèåñÿ â òåìíîòó çà ïîðîãîì. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, íå øåâåëÿñü, ñ íåæíîñòüþ ðàçãëÿäûâàëà ìàëü÷èêà. Êàê îí ìèë! Íàñòîÿùèé àíãåëîê èëè ïàæ, ñîøåäøèé ñ îäíîé èç òåõ ãàëàíòíûõ ãðàâþð, êîòîðûå åå ìóæ õðàíèò çà ñåìüþ çàìêàìè.
– Ýòî òû?
– Êàêîå ìèëîå ïèñüìåöî òû ìíå íàïèñàë, Ôîí÷î. Ïðàâî, ëó÷øåãî ïîäàðêà êî äíþ ðîæäåíèÿ ÿ íèêîãäà íå ïîëó÷àëà.
Ìàëü÷èê âñêî÷èë è òåïåðü ñòîÿë â êðîâàòè, óëûáàÿñü äîíüå Ëóêðåöèè è ðàñêðûâàÿ åé îáúÿòèÿ. Îíà òîæå óëûáíóëàñü, ïðèáëèçèëàñü ê íåìó è âäðóã ïåðåõâàòèëà åãî âçãëÿä, â êîòîðîì ëèêîâàíèå óñòóïèëî ìåñòî ðàñòåðÿííîñòè, èçóìëåííûé âçãëÿä, çàìåðøèé íà åå ïîëóîòêðûòîé ãðóäè. «Áîæå ìîé, ÿ æå ïî÷òè ãîëàÿ, – ïîäóìàëà îíà. – Çàáûëà õàëàò, äóðà. Êàêîå çðåëèùå äëÿ áåäíîãî ìàëü÷èêà». Íåóæåëè çà ïðàçäíè÷íûì óæèíîì îíà âûïèëà ëèøíåãî?
Íî Àëüôîíñèòî óæå îáíèìàë åå:
– Ñ äíåì ðîæäåíèÿ, ñ äíåì ðîæäåíèÿ!
Åãî çâîíêèé, áåççàáîòíûé ãîëîñîê ñëîâíî âåÿë ñâåæåñòüþ. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ïî÷óâñòâîâàëà, êàê ïðèæèìàåòñÿ ê íåé åãî ñòðîéíîå òåëüöå ñ ïðîñòóïàþùèìè ïîä êîæåé õðóïêèìè êîñòî÷êàìè, è ïîäóìàëà, ÷òî åñëè îíà îáõâàòèò åãî ÷óòü êðåï÷å, òî çàäóøèò, ñëîìàåò, êàê âîðîáûøêà. Òåïåðü, êîãäà îí ñòîÿë íà êðîâàòè, îíè áûëè îäíîãî ðîñòà. Îáâèâ òîíêèå ðóêè âîêðóã åå øåè, ìàëü÷èê íåæíî ïîöåëîâàë åå â ùåêó. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ òîæå îáíÿëà åãî, ñêîëüçíóâ îäíîé ðóêîé ïîä ïèæàìíóþ êóðòî÷êó òåìíî ñèíåãî öâåòà â êðàñíóþ ïîëîñêó, ïðîâåëà ëàäîíüþ ïî åãî ñïèíå, îùóòèâ êîí÷èêàìè ïàëüöåâ ëåñåíêó õðóïêèõ ïîçâîíêîâ.
– ß òàê ëþáëþ òåáÿ, – ïðîçâó÷àë ó ñàìîãî åå óõà ãîëîñîê.
Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ îùóòèëà ïðèêîñíîâåíèå åãî óçêèõ ãóá ê ìî÷êå óõà, åãî ãîðÿ÷åå äûõàíèå è ïî÷óâñòâîâàëà, êàê îí ïîöåëîâàë åå è ÷óòü ïðèêóñèë çóáàìè. Ïî÷óäèëîñü, ÷òî Àëüôîíñî áåççâó÷íî ñìåÿëñÿ, ëàñêàÿñü ê íåé. Ãðóäü åå ñòåñíèëàñü îò áëàãîäàðíîãî ÷óâñòâà. Ïîäóìàòü òîëüêî: âñå ïîäðóãè ïðåäñêàçûâàëè, ÷òî ïàñûíîê ñòàíåò ãëàâíûì ïðåïÿòñòâèåì íà åå ïóòè, ÷òî èç çà íåãî åé íèêîãäà íå çíàòü ñ Ðèãîáåðòî ñ÷àñòüÿ. Âçâîëíîâàííàÿ, îíà ðàñöåëîâàëà åãî â îáå ùåêè, ïðèêîñíóëàñü ãóáàìè ê åãî ëáó, ê âçëîõìà÷åííûì êóäðÿì, à ìåæäó òåì ñòðàííîå, ñìóòíîå ÷óâñòâî, ïðèøåäøåå ñëîâíî èç êàêîé òî äàëüíåé äàëè, íåçàìåòíî äëÿ íåå ñàìîé ïðîíèçàëî âñå åå òåëî, íàðàñòàÿ â îñîáåííîñòè òàì – â ãðóäè, æèâîòå, áåäðàõ, íà øåå, ïëå÷àõ è ùåêàõ, – ãäå îíî ñîïðèêàñàëîñü ñ òåëîì ìàëü÷èêà.
– Ïðàâäà? – ñïðîñèëà îíà, ñäåëàâ ïîïûòêó îòñòðàíèòüñÿ. Íî Àëüôîíñî íå îòïóñêàë åå. Íàïðîòèâ, íàðàñïåâ ïîâòîðÿÿ:
– Î÷åíü, î÷åíü, áîëüøå âñåõ íà ñâåòå, – îí åùå òåñíåå ïðèíèê ê íåé. Åãî ðóêè âçÿëè åå çà âèñêè è îòêëîíèëè íàçàä åå ãîëîâó.
Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ïî÷óâñòâîâàëà áûñòðûå êëþþùèå ïîöåëóè, êîòîðûìè îí ïîêðûâàë åå ùåêè, ïîäáîðîäîê, ëîá, áðîâè, ãëàçà. Êîãäà æå òîíêèå ãóáû ñêîëüçíóëè ïî åå ãóáàì, îíà â ñìÿòåíèè ñòèñíóëà çóáû. Ñîçíàåò ëè Ôîí÷èòî, ÷òî äåëàåò? Íå íàäî ëè îòòîëêíóòü åãî? Äà íåò, íåò, êàê ìîã ïî÷óäèòüñÿ åé óìûñåë â áåñïîðÿäî÷íîì ïîðõàíèè ýòèõ ïðîâîðíûõ ãóá, äâàæäû èëè òðèæäû íåíàðîêîì, ñëîâíî çàáëóäèâøèñü, ïðèëüíóâøèõ ê åå ãóáàì, æàäíî ïðèæàâøèõñÿ ê íèì?
– Íó, à òåïåðü ïîðà ñïàòü, – ñêàçàëà îíà, îòñòðàíÿÿ ìàëü÷èêà è ñòàðàÿñü êàçàòüñÿ áîëåå ñïîêîéíîé è ðîâíîé, ÷åì áûëà íà ñàìîì äåëå. – À òî çàâòðà ìû òåáÿ íå äîáóäèìñÿ, ìàëûø.
Àëüôîíñèòî ïîêîðíî óëåãñÿ â êðîâàòü. Ðàçðóìÿíèâøèñü, îí ãëÿäåë íà íåå ñ âåñåëûì âîñõèùåíèåì. Êàê ìîãëà îíà çàïîäîçðèòü íåëàäíîå? Ýòî ÷èñòîå ëè÷èêî, ýòè ðàäîñòíûå ãëàçà, ýòî ìàëåíüêîå òåëî, â êîìî÷åê ñâåðíóâøååñÿ ïîä ïðîñòûíåé, áûëè âîïëîùåíèåì íåâèííîñòè. Êàê òû ðàçâðàùåíà, Ëóêðåöèÿ! Îíà ïîäîòêíóëà ïðîñòûíþ, ïîïðàâèëà ïîäóøêó, ïîöåëîâàëà ïàñûíêà â ãîëîâó è ïîãàñèëà íî÷íèê. Óæå ó ñàìîé äâåðè äîíåññÿ äî íåå åãî çâîíêèé ãîëîñ:
– ß îáÿçàòåëüíî ñòàíó ïåðâûì ó÷åíèêîì! Ýòî áóäåò ìîèì ïîäàðêîì òåáå!
– Òû îáåùàåøü, Ôîí÷èòî?
– ×åñòíîå ñëîâî!
Ïîäíèìàÿñü ê ñåáå â ñïàëüíþ, äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, îêàçàâøèñü íà òåìíîé ëåñòíèöå ñëîâíî ñðåäè òàéíûõ ñîîáùíèêîâ, ïî÷óâñòâîâàëà âäðóã, ÷òî âñÿ ãîðèò. «Íåò, ó ìåíÿ íåò æàðà», – ðàñòåðÿííî ïîäóìàëà îíà. Âîçìîæíî ëè, ÷òî ñëó÷àéíàÿ, íåîñîçíàííàÿ ëàñêà ïàñûíêà ïðèâåëà åå â òàêîå ñîñòîÿíèå? Òû ñòàíîâèøüñÿ ïîðî÷íîé, ìèëàÿ ìîÿ, ýòî ïåðâûé ïðèçíàê ïðèáëèæàþùåéñÿ ñòàðîñòè. Òàê ëè ýòî? Òàê, ïîòîìó ÷òî îíà ïûëàåò ñ ãîëîâû äî íîã è óâëàæíåíà. Âíåçàïíî îíà âñïîìíèëà, êàê íà îäíîì áëàãîòâîðèòåëüíîì ÷àåïèòèè – êàæåòñÿ, ñîáèðàëè ñðåäñòâà äëÿ Êðàñíîãî Êðåñòà – åå ïîäðóãà, äàìà íå ñàìûõ ñòðîãèõ ïðàâèë, çàñòàâèëà ïîêðàñíåòü è íåðâíî çàõèõèêàòü ñîñåäîê ïî ñòîëó, ðàññêàçàâ èì, ÷òî êîãäà âî âðåìÿ ñèåñòû îíà äðåìàëà ðàçäåòîé ðÿäîì ñî ñâîèì ìàëåíüêèì êðåñòíèêîì, îò åãî íåâèííûõ ïðèêîñíîâåíèé – îí ïî÷åñûâàë åé ñïèíó – îíà âñïûõèâàëà, êàê ôàêåë.
Äîí Ðèãîáåðòî ëåæàë íà òåìíî êðàñíîì ïîêðûâàëå, óçîð êîòîðîãî íàïîìèíàë ñêîðïèîíîâ.  òåìíîé êîìíàòå, êóäà ïðîíèêàë òîëüêî ñëàáûé îòñâåò óëè÷íûõ ôîíàðåé, áåëåëî åãî ìàññèâíîå, ãóñòî ïîðîñøåå âîëîñàìè òåëî, îñòàâàâøååñÿ íåïîäâèæíûì âñå òî âðåìÿ, ÷òî ïîòðåáîâàëîñü äîíüå Ëóêðåöèè, ÷òîáû ñáðîñèòü òóôëè è ðàñòÿíóòüñÿ ðÿäîì ñ ìóæåì, íå ïðèêàñàÿñü ê íåìó. Íåóæåëè çàñíóë?
– Ãäå òû áûëà? – ðàçäàëñÿ òàê õîðîøî çíàêîìûé åé, ãóñòîé è ìåäëåííûé ãîëîñ, çâó÷àâøèé ñëîâíî âî ñíå. – Ïî÷åìó òû ìåíÿ ïîêèíóëà, æèçíü ìîÿ?
– ß ñïóñòèëàñü ïîöåëîâàòü Ôîí÷èòî íà íî÷ü. Îí íàïèñàë ìíå ïîçäðàâëåíèå, òû æå íå çíàåøü, òàêîå íåæíîå, ÷òî ÿ ÷óòü áûëî íå ðàñïëàêàëàñü.
Îíà ñîçíàâàëà, ÷òî ñìûñë åå ñëîâ íå äîõîäèò äî Ðèãîáåðòî. Ïðàâàÿ åãî ðóêà ñêîëüçíóëà ïî åå áåäðó. Îáîæãëà, êàê êèïÿòêîì. Åãî ïàëüöû íåóêëþæå ïóòàëèñü â ñêëàäêàõ è îáîðêàõ åå ðóáàøêè. «Ñåé÷àñ îí ïî÷óâñòâóåò, ÷òî ÿ âñÿ ìîêðàÿ», – ñ áåñïîêîéñòâîì ïîäóìàëà îíà, íî áåñïîêîéñòâî ýòî áûëî ìèìîëåòíî, ïîòîìó ÷òî òà æå íåèñòîâàÿ âîëíà, ÷òî çàõëåñòíóëà åå íåñêîëüêî ìèíóò íàçàä íà ëåñòíèöå, âíîâü ïðèëèïëà ê åå òåëó, âñòîïîðùèâ êàæäûé âîëîñîê íà êîæå. Åé ïîêàçàëîñü, ÷òî â íåòåðïåëèâîì òîìëåíèè ðàñêðûëèñü âñå ïîðû.
– Ôîí÷èòî âèäåë òåáÿ â ðóáàøêå? – Ãîëîñ ïîäðàãèâàë îò âîçáóæäåíèÿ. – Ýòî ìîæåò âíóøèòü åìó äóðíûå ìûñëè. Áûòü ìîæåò, ñåãîäíÿ íî÷üþ ìàëü÷óãàíó âïåðâûå ïðèñíèòñÿ æåíùèíà.
Îíà óñëûøàëà åãî ñìåõ è çàñìåÿëàñü ñàìà: «×òî çà ãëóïîñòè!» Ñäåëàâ âèä, ÷òî õî÷åò ñòóêíóòü ìóæà, îíà çàìàõíóëàñü è îïóñòèëà ëåâóþ ðóêó íà æèâîò äîíà Ðèãîáåðòî. Íî íàòêíóëèñü åå ïàëüöû íà âçäûìàþùèéñÿ è ïîäðàãèâàþùèé æåçë æèâîé ïëîòè.
– ×òî ýòî? ×òî ýòî òàêîå? – âîñêëèêíóëà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, ñæèìàÿ åãî è ñêîëüçÿ ïî íåìó ïàëüöàìè, òî îòïóñêàÿ, òî âíîâü îáõâàòûâàÿ. – Ïîñìîòðè, ÷òî ÿ íàøëà. Íó è íó!
Äîí Ðèãîáåðòî, ïðèòÿíóâ åå ê ñåáå, óïîåííî öåëîâàë æåíó, âïèâàÿñü â åå ãóáû è ðàñêðûâàÿ èõ. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, çàæìóðèâøèñü è ÷óâñòâóÿ, êàê êîí÷èê åãî ÿçûêà, ñïåøà ê íàñëàæäåíèþ è ïîçíàíèþ, èññëåäóåò ãëóáèíû åå ðòà, äåñíû è í¸áî, ïîãðóçèëàñü â áëàæåííîå îöåïåíåíèå, ïðîâàëèëàñü â ãóñòóþ òðåïåùóùóþ òüìó, â êîòîðîé îíà òîíóëà, ïëàâíî êðóæàñü, è ïàðèëà, âíåçàïíî ñòàâ íåâåñîìîé. Íà ñàìîì äíå ýòîãî äàðÿùåãî íàñëàæäåíèå âîäîâîðîòà, êàê â òåðÿþùåì àìàëüãàìó çåðêàëå, ñàìîçâàíî âîçíèêàëî âäðóã íà ìèã äåòñêîå ëè÷èêî êðàñíîùåêîãî àíãåëà. Äîí Ðèãîáåðòî, ïîäíÿâ ïîäîë ðóáàøêè, êðóãîîáðàçíî è ìåòîäè÷íî ãëàäèë åå ÿãîäèöû, îäíîâðåìåííî öåëóÿ ãðóäè. Îíà ñëûøàëà, êàê îí øåïòàë, ÷òî ëþáèò åå, ÷òî ñ åå ïðèõîäîì íà÷àëàñü äëÿ íåãî èñòèííàÿ æèçíü. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ïîöåëîâàëà åãî â øåþ è ïðèêóñèëà ñîñêè åãî ãðóäè, ïîêà îí íå çàñòîíàë, à ïîòîì ñòàëà ìåäëåííî âîäèòü ÿçûêîì ïî ÿìêàì òàê òùàòåëüíî âûìûòûõ è íàäóøåííûõ äîíîì Ðèãîáåðòî ïîäìûøåê: ýòà ëàñêà îñîáåííî âîçáóæäàëà åãî. Îíà óñëûøàëà, êàê îí çàìóðëûêàë ðàçíåæèâøèìñÿ êîòîì, èçâèâàÿñü ïîä íåþ. Åãî ðóêè òîðîïëèâî, ïî÷òè ñ îæåñòî÷åíèåì ðàçîìêíóëè åå íîãè, ÷óòü âçäåðíóëè åå êâåðõó, óñàäèëè íà êîðòî÷êè, óñòðîèëè, ïðèëàäèëè, ðàñêðûëè, è îíà æàëîáíî çàñòîíàëà îò íàñëàæäåíèÿ, ðàçëè÷èâ â âåðòÿùåìñÿ ïåðåä ãëàçàìè âèõðå ôèãóðó ðàñïÿòîãî è ïðîíçåííîãî ñòðåëàìè ñâÿòîãî Ñåáàñòüÿíà. Åé ïîêàçàëîñü, áóäòî óäàð áû÷üåãî ðîãà ïðîáèë åå äî ñàìîãî ñåðäöà. Îíà äàëà ñåáå âîëþ. Êðåïêî çàæìóðèâøèñü, çàêèíóâ ðóêè çà ãîëîâó, âûñòàâèâ ãðóäè, ëåïå÷à íåâíÿòíûå ñëîâà, îíà ðèíóëàñü âñêà÷ü íà ýòîì êîíå, ëåòåâøåì âìåñòå è â ëàä ñ íåþ, ïîêà íå ïî÷óâñòâîâàëà, ÷òî ñîçíàíèå ïîêèäàåò åå.
– Êòî ÿ? – îñëåïëåííî âîïðîñèëà îíà. – Ñêàæè, êåì ÿ áûëà ñåé÷àñ?
– Òû áûëà æåíîé öàðÿ Ëèäèè, ëþáîâü ìîÿ, – ãðÿíóë, ïðîâàëèâàÿñü â çàáûòüå, äîí Ðèãîáåðòî.

2. Êàíäàóë, öàðü Ëèäèè


ß Êàíäàóë, öàðü Ëèäèè, ìàëåíüêîé ñòðàíû, ëåæàùåé ìåæäó Êàðèåé è Èîíèåé, â ñàìîì ñåðäöå òîãî êðàÿ, ÷òî ñòîëåòèÿ ñïóñòÿ íàçâàí áóäåò Òóðöèåé. Áîëåå âñåãî â öàðñòâå ìîåì ãîðæóñü ÿ íå âûææåííûìè çíîåì ãîðàìè è íå íàñåëÿþùèìè åãî êîçîïàñàìè, â ÷àñ îïàñíîñòè ãîòîâûìè äàòü îòïîð ôðèãèéöàì, è åîëèèöàì, è ïðèøåäøèì èç Àçèè äîðèéöàì, è ôèíèêèéöàì, è ëàêåäåìîíÿíàì, è âñåì èíûì ïëåìåíàì, ñîâåðøàþùèì íàáåãè íà íàøè ðóáåæè. Íåò, ãîðäîñòü ìîÿ – êðóï æåíû ìîåé, Ëóêðåöèè.
Èñòèííî òàê: êðóï. Íå çàä, íå ÿãîäèöû, íå ñåäàëèùå, íî êðóï. Èáî â òîò ìèã, êîãäà ÿ îêàçûâàþñü íà íåì, ÷óäèòñÿ ìíå òîëüêî, áóäòî ÿ ñêà÷ó íà ìóñêóëèñòîé, àòëàñíîé êîáûëèöå, íåèñòîâîé è ïîêîðíîé. Îí óïðóã, è ïîääàííûå ìîè, ðàñïàëÿÿ âîîáðàæåíèå äðóã äðóãà, â îïèñàíèÿõ ðàçìåðîâ åãî ïðåóâåëè÷èâàþò íåñèëüíî. (Ñëóõè ýòè äîõîäÿò è äî ìåíÿ, íî òîëüêî ëüñòÿò ìîåìó ñàìîëþáèþ, íèìàëî íå îñêîðáëÿÿ åãî.) Êîãäà ÿ, ÷òîáû ðàññìîòðåòü åãî áåç ïîìåõè, âåëþ Ëóêðåöèè âñòàòü íà êîëåíè è êîñíóòüñÿ ëáîì êîâðà, îáðåòàåò ýòà äðàãîöåííîñòü èñòèííîå ñâîå âåëè÷èå. Ðàéñêèì ñàäîì ïðåäñòàâëÿåòñÿ ìíå êàæäîå åãî ïîëóøàðèå, à âìåñòå îíè, ðàçäåëÿåìûå óçêîé, ïîêðûòîé ÷óòü çàìåòíûì ïóøêîì ëîæáèíêîé, êîòîðàÿ óáåãàåò ê øåëêîâèñòîé ïîðîñëè, êàïèòåëüþ âåí÷àþùåé êîëîííû ñòðîéíûõ ëÿæåê, íàïîìèíàþò ìíå àëòàðü â êàïèùå âàâèëîíÿí, ÷üþ âàðâàðñêóþ âåðó âûòåñíèëà íàøà ðåëèãèÿ. Êðóï ýòîò òâåðä íà îùóïü è íåæåí äëÿ óñò; ñîòâîðåí ïî ìåðêå ìîåãî îáúÿòèÿ è ãîðÿ÷ â ñàìûå õîëîäíûå íî÷è; ýòî è ïîäóøêà, íà êîòîðîé ÿ ïîêîþ ãëàâó, è èñòî÷íèê óñëàäû â ÷àñ ëþáîâíîãî ïîåäèíêà. Ïðîíèêíóòü â íåãî – íåëåãêî è ïîíà÷àëó äàæå áîëüíî: ÷òîáû ñëîìèòü ñîïðîòèâëåíèå, îêàçûâàåìîå ìóæåñòâåííîñòè ìîåé ýòèìè áåëî ðîçîâûìè õîëìàìè ïëîòè, ïîòðåáíû è íåêîëåáèìàÿ âîëÿ, è ïðîòÿæåííûé, ñòîéêèé, íè ïåðåä ÷åì íå îòñòóïàþùèé ÷ëåí. Òàêàÿ âîëÿ è òàêîé ÷ëåí, êîòîðûì è íàäåëåí ÿ.
Êîãäà ÿ ñêàçàë Ãèãåñó, ñûíó Äàñöèëà, ñâîåìó òåëîõðàíèòåëþ è ìèíèñòðó, ÷òî áîëüøå ãîðæóñü ïîáåäàìè íàä Ëóêðåöèåé, îäåðæàííûìè íà áðà÷íîì ëîæå, ÷åì ñâîèìè ïîäâèãàìè íà ïîëå áèòâû èëè â âåðõîâîé åçäå, ãäå ÿ íå çíàþ ñåáå ðàâíûõ, îí, ðåøèâ, ÷òî ýòî øóòêà, ðàñõîõîòàëñÿ. Íî âîò òàê îíî è åñòü. Ñîìíåâàþñü, ÷òîáû íàøëèñü â ìîåé Ëèäèè ìóæ÷èíû, ñïîñîáíûå ïðåâçîéòè ìåíÿ íà ýòîì ïîïðèùå. Îäíàæäû íî÷üþ – ÿ áûë ïüÿí òîãäà, – äàáû óáåäèòüñÿ â ýòîì, ÿ ïðèçâàë ê ñåáå Àòëàñà, ýôèîïà íåâîëüíèêà, ùåäðåå ïðî÷èõ îäàðåííîãî ïðèðîäîé, ïðèêàçàë Ëóêðåöèè ñêëîíèòüñÿ ïåðåä íèì, à åìó – îâëàäåòü åþ. Îí íå ñìîã ñäåëàòü ýòîãî – ïîòîìó ëè, ÷òî ïðèñóòñòâèå ìîå ñìóùàëî åãî, èëè ïîòîìó, ÷òî ñîïåðíè÷åñòâî ñî ìíîé îêàçàëîñü åìó íå ïî ñèëàì. ß âèäåë, êàê íåñêîëüêî ðàç ñî âñåé ðåøèìîñòüþ øåë îí íà ïðèñòóï è, çàäûõàÿñü, ïðèíóæäåí áûë îòñòóïàòü. (Âîñïîìèíàíèå î òîé íî÷è ñìóùàëî Ëóêðåöèþ, è ïîòîìó ÿ âåëåë âñêîðå îáåçãëàâèòü Àòëàñà.)
Èáî åå, öàðèöó ìîþ, ÿ ëþáëþ. Âñÿ îíà íåæíà è èçÿùíà: è ðóêè, è íîãè, è òàëèÿ, è óñòà, âåëè÷åñòâåííî ïûøåí îäèí òîëüêî êðóï. Ó íåå ÷óòü âçäåðíóòûé íîñ è òîìíûå, òàèíñòâåííî ñïîêîéíûå ãëàçà, âñïûõèâàþùèå ëèøü â ìèíóòû íàñëàæäåíèÿ èëè ãíåâà.
ß èçó÷àë åå, êàê èçó÷àþò íàøè ìóäðåöû äðåâíèå ñâÿùåííûå õðàìîâûå êíèãè, è õîòÿ âûó÷èë, êàæåòñÿ, íàèçóñòü, êàæäûé äåíü, à âåðíåå, êàæäóþ íî÷ü, – ñ óìèëåíèåì îòêðûâàþ â Ëóêðåöèè íîâîå: ìÿãêóþ ëèíèþ ïëå÷, øàëîâëèâóþ êîñòî÷êó ëîêòÿ, òîíêîñòü ëîäûæåê, îêðóãëîñòü êîëåíåé, ïðîçðà÷íóþ ãîëóáèçíó ïîäìûøåê.
Èíûì áûñòðî íàñêó÷èâàþò èõ çàêîííûå æåíû. Îáûäåííîñòü ñóïðóæåñòâà ãóáèò æåëàíèå, ðàññóæäàþò îíè; êàê ìîæåò âñêèïàòü êðîâü ó ìóæ÷èíû, ïðèíóæäåííîãî â ïðîäîëæåíèå ìíîãèõ ìåñÿöåâ è ëåò äåëèòü ëîæå ñ îäíîé è òîé æå ñóïðóãîé? Íî Ëóêðåöèÿ, íåñìîòðÿ íà òî, ÷òî ìû äàâíî æåíàòû, íå ïðèåäàåòñÿ ìíå. Íèêîãäà åùå ÿ íå òÿãîòèëñÿ åþ. Êîãäà ÿ óåçæàþ íà âîéíó èëè îõîòèòüñÿ íà òèãðà èëè ñëîíà, îäíî ëèøü âîñïîìèíàíèå î íåé çàñòàâëÿåò ñåðäöå ìîå áèòüñÿ ÷àùå, êàê â ïåðâûå äíè áðàêà, è, ëàñêàÿ â òîñêå îäèíî÷åñòâà, ïîä ñâîäîì ñâîåãî øàòðà êîãî íèáóäü èç íàëîæíèö, ÿ ñ ãîðüêèì ðàçî÷àðîâàíèåì îùóùàþ ïîä ïàëüöàìè çàäû, ÿãîäèöû, ñåäàëèùà. Ëèøü ó íåå îäíîé – âîçëþáëåííàÿ ìîÿ! – êðóï. È ïîòîìó ÿ âåðåí åé âñåì ñåðäöåì, è ïîòîìó ÿ ëþáëþ åå. Ïîýòîìó ÿ ñëàãàþ è ÷èòàþ åé íà óõî ñòèõè è, îñòàâøèñü ñ íåþ íàåäèíå, ïàäàþ ê åå íîãàì è ïîêðûâàþ èõ ïîöåëóÿìè. Ïîýòîìó è çàïîëíèë ÿ åå ëàðöû è øêàòóëêè ñàìîöâåòíûìè êàìåíüÿìè, ïîòîìó è âûïèñûâàþ äëÿ íåå ñî âñåãî ñâåòà íàðÿäû è óêðàøåíèÿ, ïîòîìó íèêîãäà íå ïåðåâåäóòñÿ ó íåå îáíîâû. Ïîòîìó è ïî÷èòàþ ÿ Ëóêðåöèþ, è îáåðåãàþ åå, êàê ñàìîå äðàãîöåííîå äîñòîÿíèå ìîåãî öàðñòâà. Áåç íåå æèçíü ìîÿ ñòàëà áû ñìåðòüþ.
À èñòèííîå ïðîèñøåñòâèå ñ Ãèãåñîì, ìîèì òåëîõðàíèòåëåì è ìèíèñòðîì, ìàëî ïîõîæå íà âñå òîëêè è ðîññêàçíè î íåì. Íè îäíà èç ñëûøàííûõ ìíîþ íåáûëèö äàæå îäíèì áîêîì íå çàòðàãèâàåò ïðàâäû. Âñåãäà òàê: ó âûìûñëà è èñòèíû îäíî ñåðäöå, íî ëèêè – ñëîâíî äåíü è íî÷ü, ñëîâíî ïëàìåíü è ëåä. Íåò, ÿ íå áèëñÿ îá çàêëàä, âñå ïðîèçîøëî âíåçàïíî, ñëîâíî ïî íàèòèþ èëè ïî íàóùåíèþ øàëîâëèâîãî áîæêà.
 òîò äåíü ìû ïðèñóòñòâîâàëè íà íåñêîí÷àåìîé öåðåìîíèè, ïðîèñõîäèâøåé íà ïëîùàäè âîçëå äâîðöà: ïîêîðåííûå ìíîþ ïëåìåíà, ïðèíåñÿ ìíå äàíü, îãëóøàëè íàñ ñâîèìè äèêàðñêèìè ïåñíîïåíèÿìè, îñëåïëÿëè ïûëüþ èç ïîä êîïûò êîíåé, íà êîòîðûõ ïîêàçûâàëè ñâîå èñêóññòâî íàåçäíèêè. Âèäåëè ìû è äâîèõ êîëäóíîâ, èñöåëÿþùèõ âñå íåäóãè ïåïëîì ñîææåííûõ òðóïîâ, âèäåëè è ñâÿòîãî, êîòîðûé âîññûëàë ìîëåíüÿ, âåðòÿñü íà ïÿòêàõ. Îí çàïîìíèëñÿ ìíå: ïîäñòåãèâàåìûé ñâîèì íåèñòîâûì ïûëîì, îí ïëÿñàë, äûøà òàê ãðîìêî è õðèïëî, ñëîâíî äóøà åãî ðâàëàñü âîí èç òåëà, è âäðóã â êàêîé òî ìèã ñêðûëñÿ ñ íàøèõ ãëàç, áóäòî ïîäõâà÷åííûé âèõðåì èëè ñàì îáåðíóâøèéñÿ èì. Êîãäà æå îí âíîâü îáðåë òåëåñíóþ ñâîþ îáîëî÷êó è çàìåð, òî äûøàë êàê çàãíàííàÿ ëîøàäü, áûë ìåðòâåííî áëåäåí, à ãëàçà åãî, êàçàëîñü, åùå ìãíîâåíüå íàçàä ëèöåçðåëè áîãà èëè öåëûé ñîíì áîæåñòâ – ñòîëü îøåëîìëåííî âçèðàëè îíè íà ìèð.
Ïîòÿãèâàÿ ãðå÷åñêîå âèíî, îáñóæäàëè ìû ñ Ãèãåñîì êîëäóíîâ è ñâÿòîãî, êàê âäðóã ìîé äîáðûé ìèíèñòð, ÷üè ãëàçà ïîä âîçäåéñòâèåì âûïèòîãî èãðèâî çàèñêðèëèñü, ïîíèçèë ãîëîñ è çàøåïòàë:
– Ó êóïëåííîé ìíîþ åãèïòÿíêè – ñàìûé ïðåêðàñíûé çàä èç âñåõ, êàêèå Íåáî ïîñûëàëî êîãäà ëèáî æåíùèíå. Ëèöîì îíà äóðíà, ãðóäè ìàëû, ê òîìó æå îíà ÷ðåçìåðíî ïîòëèâà, íî ùåäðîå èçîáèëèå åå çàäà ñ ëèõâîé èñêóïàåò âñå íåäîñòàòêè. Ïðè îäíîì ëèøü âîñïîìèíàíèè î íåì ãîëîâà ìîÿ, î öàðü, èäåò êðóãîì.
– ×òî æå, Ãèãåñ, ïîêàæè ìíå åãî, à ÿ ïîêàæó òåáå äðóãîé. Ïîñìîòðèì è ðåøèì, ÷åé ëó÷øå.
ß óâèäåë, êàê îí â ðàñòåðÿííîñòè ðàçèíóë ðîò è çàõëîïàë ãëàçàìè, ðåøèâ, äîëæíî áûòü, ÷òî ÿ øó÷ó. Èëè ïîäóìàë, ÷òî îñëûøàëñÿ? Èáî îí, ìîé ìèíèñòð è òåëîõðàíèòåëü, îòëè÷íî çíàë, î êîì øëà ðå÷ü. ß ïðåäëîæèë åìó ýòî ñîñòÿçàíèå, íå óñïåâ ïîäóìàòü, íî òåïåðü, êîãäà ñëîâî óæå áûëî ñêàçàíî, ñëàäîñòíûé ÷åðâÿ÷îê ïðèíÿëñÿ âãðûçàòüñÿ ìíå â ìîçã, ðîæäàÿ òîìëåíèå.
– Òû ïîòåðÿë äàð ðå÷è? ×òî ñ òîáîé?
– Íå çíàþ, ÷òî ñêàçàòü, ïîâåëèòåëü. ß ñáèò ñ òîëêó.
– Âèæó. Íî ñîáåðèñü ñ äóõîì è îòâå÷àé. Ïðèíèìàåøü òû ìîå ïðåäëîæåíèå?
– Î öàðü, òâîè æåëàíèÿ – ýòî ìîè æåëàíèÿ.
Òàê ýòî íà÷àëîñü. Ñíà÷àëà ìû îòïðàâèëèñü ê íåìó â äîì, ãäå âî äâîðå óñòðîåíû áûëè òåðìû è ãäå îñîáûé ïðèñëóæíèê ðàçìÿë è ðàñòåð íàøè òåëà, âåðíóâ èì þíîøåñêóþ ãèáêîñòü. Òóäà æå äîñòàâèëè è åãèïòÿíêó. ß óâèäåë ïåðåä ñîáîþ æåíùèíó î÷åíü âûñîêîãî ðîñòà, ëèöî åå áûëî èçáîðîæäåíî ðèòóàëüíûìè øðàìàìè, ñâèäåòåëüñòâîâàâøèìè î òîì, ÷òî â äåòñòâå åå ïîñâÿòèëè êðîâàâîìó áîæåñòâó, êîòîðîìó ïîêëîíÿëñÿ åå íàðîä. Îíà áûëà óæå íå ïåðâîé ìîëîäîñòè, íî äî ñèõ ïîð íå óòðàòèëà ïðèâëåêàòåëüíîñòè, ÷åãî ÿ íå ìîã îòðèöàòü.  êëóáàõ ïàðà åå ýáåíîâàÿ êîæà áëåñòåëà êàê ëàêèðîâàííàÿ; â êàæäîì äâèæåíèè ñêâîçèëè ãîðäîñòü è íåçàâèñèìîñòü. Íè íà éîòó íå ÷óâñòâîâàëîñü â íåé òîé ãíóñíîé óãîäëèâîñòè, ñòîëü ïðèñóùåé ðàáàì, êîòîðûå ãîòîâû ëþáîé öåíîé äîáèòüñÿ ðàñïîëîæåíèÿ ñâîèõ õîçÿåâ – íåò, îíà áûëà êàê òî èçûñêàííî õîëîäíà. Ïî íàøåìó îíà íå çíàëà íè ñëîâà, íî ìãíîâåííî ïîíÿëà áåçìîëâíûé ïðèêàç Ãèãåñà, è êîãäà îí ìàíîâåíèåì ðóêè ïîêàçàë åé, ÷òî èìåííî æåëàåì ìû óâèäåòü, ïîâåðíóëàñü, íà ìèã îêóòàâ íàñ øåëêîâèñòîé ïåëåíîé ïðåçðèòåëüíîãî âçãëÿäà, íàãíóëàñü è îáåèìè ðóêàìè ïîäíÿëà êðàé òóíèêè, îòêðûâ íàøèì ãëàçàì çàäíþþ ÷àñòü ñâîåãî òåëà. Äà, îíà çàñëóæèâàëà âíèìàíèÿ, è ëþáîé ìóæ÷èíà ïðèçíàë áû åå íåñðàâíåííîé… Ëþáîé ìóæ÷èíà, íî òîëüêî íå òîò, êîìó âûïàëî áûòü ìóæåì öàðèöû Ëóêðåöèè. Çàä áûë óïðóãèì, áåçóïðå÷íî ïëàâíûõ î÷åðòàíèé, ñ ãëàäêîé, îòëèâàþùåé â ñèíåâó êîæåé, ïî êîòîðîé âçãëÿä ñêîëüçèë, ñëîâíî ïàðóñíèê ïî òèõîìó ìîðþ. ß ïîõâàëèë ðàáûíþ è ïîçäðàâèë ñâîåãî ìèíèñòðà ñ òåì, ÷òî îí âëàäååò ñòîëü ñëàäîñòíûì ÷óäîì. Ìíå æå ïðåäñòîÿëî äåéñòâîâàòü â âûñøåé ñòåïåíè ñêðûòíî. Äàâíÿÿ èñòîðèÿ ñ ýôèîïîì Àòëàñîì ãëóáîêî ðàíèëà ñòûäëèâîñòü Ëóêðåöèè; îíà ñîãëàñèëàñü ïðîâåñòè ñ íèì îïûò ëèøü ïî ïðèâû÷êå èñïîëíÿòü âñÿêóþ ìîþ ïðèõîòü áåñïðåêîñëîâíî, íî ÿ âèäåë åå ìó÷åíèÿ è òîãäà æå äàë ñåáå êëÿòâó íå ïîäâåðãàòü åå áîëüøå òàêèì èñïûòàíèÿì. Äàæå òåïåðü, ïî ïðîøåñòâèè ñòîëüêèõ ëåò, êîãäà íè÷åãî, êðîìå ãëàäêî îòøëèôîâàííûõ êîñòåé, íå îñòàâèëè ñòåðâÿòíèêè îò îáåçãëàâëåííîãî òåëà Àòëàñà, áðîøåííîãî â çëîâîííóþ ÿìó, öàðèöà ïî íî÷àì ïðîñûïàåòñÿ ñ êðèêîì è äðîæèò â ìîèõ îáúÿòèÿõ, èáî è âî ñíå ïîðîé ÿâëÿåòñÿ åé åãî òåíü.
È ïîòîìó ÿ ñäåëàë òàê, ÷òîáû âîçëþáëåííàÿ ìîÿ íè î ÷åì íå äîãàäàëàñü. Ïî êðàéíåé ìåðå, òàêîâî áûëî ìîå íàìåðåíèå. Ñåé÷àñ, ïåðåáèðàÿ â ïàìÿòè ñëó÷èâøååñÿ òîé íî÷üþ, ÿ ñêëîíåí äóìàòü, ÷òî â îñóùåñòâëåíèè åãî ÿ íå ïðåóñïåë.
Êîãäà ñëóæàíêè ïðèíÿëèñü ðàçäåâàòü Ëóêðåöèþ è óìàùàòü åå òåëî áëàãîâîíèÿìè, êîòîðûå ìíå îñîáåííî íðàâèëîñü âäûõàòü, çàêëþ÷àÿ åå â ñâîè îáúÿòèÿ, ÿ ïðîâåë Ãèãåñà ÷åðåç ñàä â ñïàëüíþ è ñïðÿòàë çà çàíàâåñüþ, ïðèêàçàâ íå øåâåëèòüñÿ è áåçìîëâñòâîâàòü. Èç ñâîåãî óêðûòèÿ îí ìîã âèäåòü óñòëàííîå øåëêîâûìè ïðîñòûíÿìè, çàâàëåííîå ìíîæåñòâîì ïîäóøåê è ïîäóøå÷åê âåëèêîëåïíîå ëîæå ïîä áàëäàõèíîì àëîãî áàðõàòà – íàøå áðà÷íîå ëîæå, íà êîòîðîì åæåíîùíî ïðîèñõîäèëè íàøè ñ Ëóêðåöèåé ëþáîâíûå âñòðå÷è. ß ïîãàñèë âñå ñâåòèëüíèêè, è îïî÷èâàëüíÿ îçàðÿëàñü ëèøü ïëàìåíåì ïîòðåñêèâàâøåé æàðîâíè.
Âñêîðå âîøëà Ëóêðåöèÿ, îêóòàííàÿ, ñëîâíî äûìêîé, ïîëóïðîçðà÷íîé ðóáàøêîé áåëîãî øåëêà, îòäåëàííîé ó çàïÿñòèé, ïî âîðîòó è ó ïîäîëà äðàãîöåííûìè êðóæåâàìè. Âîëîñû åå áûëè óáðàíû ïîä ñåòêó, íà øåå ñâåðêàëî æåì÷óæíîå îæåðåëüå. Íîãè åå â òóôëÿõ èç âîéëîêà è äåðåâà íà âûñîêîì êàáëóêå ëåãêî ñòóïàëè ïî êîâðó.
Äîâîëüíî äîëãî ÿ òåøèë ñâîé âçîð ýòèì çðåëèùåì, äîñòîéíûì áîãîâ, äåëÿ åãî ñ ìîèì ìèíèñòðîì. Ðàçãëÿäûâàÿ Ëóêðåöèþ è ñîçíàâàÿ, ÷òî òåì æå çàíÿò Ãèãåñ, ÿ èñïûòàë ñèëüíåéøåå âîæäåëåíèå, ïîäñòåãèâàâøååñÿ íàøèì ìàëîïðèñòîéíûì çàãîâîðîì. Íàêîíåö, îòîðâàâøèñü îò ñîçåðöàíèÿ, ÿ ïðèáëèçèëñÿ ê íåé, âîçâåë åå íà ëîæå è ïðèñòóïèë. Âñå òî âðåìÿ, ÷òî ÿ ëàñêàë öàðèöó, ÷óäèëîñü ìíå òî çäåñü, òî òàì áîðîäàòîå ëèöî ñîãëÿäàòàÿ, è ìûñëü î òîì, ÷òî îí ñëåäèò çà íàøèìè èãðàìè, ïðèäàâàëà ìîåìó íàñëàæäåíèþ îñîáûé, äîñåëå íå èçâåäàííûé ìíîþ ïðÿíûé è òåðïêèé âêóñ. Äîãàäûâàëàñü ëè î íàøåé çàòåå Ëóêðåöèÿ? Ïîäîçðåâàëà ëè íåëàäíîå? Íå çíàþ. Íî íèêîãäà åùå íå áûëà îíà òàê ñòðàñòíà, òàê îòâàæíà â íàòèñêå è îòïîðå, òàê èçîáðåòàòåëüíà è ùåäðà â ðàñòî÷àåìûõ ìíå ëàñêàõ, íèêîãäà åùå íå îáíèìàëà îíà ìåíÿ òàê ïûëêî, íå îòäàâàëàñü ìíå òàê ïîëíî. Áûòü ìîæåò, ÷òî òî øåïòàëî åé, ÷òî â ñïàëüíå, ñîãðåòîé ïëàìåíåì æàðîâíè è ñòðàñòè, íàñëàæäàþòñÿ íå äâîå, íî òðîå?
Êîãäà æå íà ðàññâåòå îíà óñíóëà, ÿ, ñîñêîëüçíóâ ñ êðîâàòè, ÷òîáû âûâåñòè Ãèãåñà â ñàä, îáíàðóæèë, ÷òî îí äðîæèò îò õîëîäà è âîëíåíèÿ.
– Òû áûë ïðàâ, î öàðü, – òðåïåùà, ïðîáîðìîòàë îí. – ß âèäåë òî, î ÷åì òû ãîâîðèë ìíå, è äî ñèõ ïîð íå ìîãó ïîâåðèòü, ÷òî ýòî áûëî íå âî ñíå.
– Òàê çàáóäü îáî âñåì, ÷òî òû âèäåë, Ãèãåñ, çàáóäü ñåé÷àñ æå è íàâñåãäà, – ïðèêàçàë ÿ. –  óâàæåíèå òâîèõ çàñëóã ÿ ïîçâîëèë òåáå óâèäåòü ýòî, ïîçâîëèë, íå ðàññóæäàÿ è íå ðàçäóìûâàÿ. Íî áåðåãèñü çëîóïîòðåáèòü ìîèì äîâåðèåì. Íå ïðîáîëòàéñÿ. ß íå õî÷ó, ÷òîáû òîëêè î âèäåííîì òîáîþ ïîøëè ãóëÿòü ïî õàð÷åâíÿì è ðûíêàì. Íå ïðèøëîñü áû òåáå ïîæàëåòü î òîì, ÷òî ÿ ïðèâåë òåáÿ â ñïàëüíþ.
Îí ïîêëÿëñÿ, ÷òî áóäåò íåì êàê ìîãèëà, íî, ìíå ñäàåòñÿ, ñëîâà ñâîåãî íå ñäåðæàë. Êàê èíà÷å ìîãëî ïîÿâèòüñÿ ñòîëüêî ñëóõîâ îá ýòîé íî÷è? Ìíîæåñòâî ëåãåíä, ïðîòèâîðå÷èâûõ è íåëåïûõ, áðîäÿò ïî ñâåòó. Äîõîäèëè îíè è äî ìåíÿ è ñïåðâà ñåðäèëè, à òåïåðü òîëüêî çàáàâëÿþò. Îíè ñòàëè íåîòúåìëåìîé ÷àñòüþ ýòîé ìàëåíüêîé ïîëóäåííîé ñòðàíû, ðàñïîëîæåííîé â òîì êðàþ, êîòîðûé ñòîëåòèÿ ñïóñòÿ áóäåò çâàòüñÿ Òóðöèåé. Òàêîé æå ÷àñòüþ, êàê åå âûææåííûå çíîåì ãîðû, åå ïîëóäèêèå æèòåëè, åå âîèíñòâåííûå íàðîäû, åå õèùíûå ïòèöû è êîñòè åå ìåðòâåöîâ. È, â êîíöå êîíöîâ, ÿ íå âèæó íè÷åãî äóðíîãî â òîì, ÷òî èç ïó÷èíû âðåìåí, ïîãëîòèâøåé âñå, ÷òî ñåé÷àñ ñóùåñòâóåò âîêðóã ìåíÿ, âûïëûâåò è ïðåáóäåò æèâûì âî âåêè âåêîâ êðóï æåíû ìîåé, öàðèöû Ëóêðåöèè, îêðóãëûé è ñèÿþùèé, ùåäðûé è áëàãîäàòíûé, êàê âåñíà.

3. Ðèòóàë ïî ñðåäàì

«Îíè – êàê ðàêîâèíû, õðàíÿùèå â ñâîåì ïåðëàìóòðîâîì ëàáèðèíòå ìóçûêó ïðèáîÿ», – ôàíòàçèðîâàë äîí Ðèãîáåðòî. Óøè ó íåãî áûëè áîëüøèå, êðàñèâî î÷åð÷åííûå, è îáà – ñíà÷àëà ëåâîå, à ïîòîì ïðàâîå – ïðèïîäíèìàëèñü è îòòîïûðèâàëèñü, ëîâÿ âñå çâóêè, èñòîðãàåìûå íàøèì ìèðîì.  äåòñòâå îí ñòûäèëñÿ è òîãî, ÷òî îíè òàê âåëèêè, è ýòîãî èõ ñâîéñòâà ïîâîðà÷èâàòüñÿ âîêðóã ñâîåé îñè, íî ïîòîì ñìèðèëñÿ è ïðèâûê. À òåïåðü, ïîñâÿùàÿ îäèí âå÷åð â íåäåëþ óõîäó çà íèìè, èñïûòûâàë äàæå íåêîòîðóþ ãîðäîñòü. Èáî ñòàðàíèÿìè åãî è óñèëèÿìè ýòè íèê÷åìíûå îòðîñòêè ñòàëè íàðàâíå ñ óñòàìè, äàðóþùèìè ðàäîñòü, è ïàëüöàìè, äîñòàâëÿþùèìè óäîâîëüñòâèå, ïðèíèìàòü ó÷àñòèå â ëþáîâíûõ âñòðå÷àõ. Ïîëþáèëà èõ è Ëóêðåöèÿ è â ìèíóòû áëèçîñòè ëüñòèâî è âåñåëî ëàñêàëà èõ, ïðèäóìûâàÿ èì ñìåøíûå è íåæíûå ïðîçâèùà. «Ðàñïóñòèâøèåñÿ öâåòû, âìåñòèëèùà ìóçûêè è ðå÷è» – òàê ïîýòè÷åñêè äóìàë î íèõ äîí Ðèãîáåðòî, òùàòåëüíî ðàçãëÿäûâàÿ ñ ïîìîùüþ ëóïû è çåðêàëà õðÿùåâàòûé îáîäîê ñâîåãî ëåâîãî óõà. Äà, âîò îíè: òðè âîëîñêà, âûäåðíóòûå èì â ïðîøëóþ ñðåäó, ïîêàçàëèñü âíîâü. Ïîêà åùå íå âîëîñêè, à ëèøü òðè òî÷êè, ðàñïîëîæåííûå ðàâíîáåäðåííûì òðåóãîëüíèêîì. Äîí Ðèãîáåðòî ïðåäñòàâèë ñåáå òåìíûé ïóõ, â êîòîðûé îíè ïðåâðàòÿòñÿ, åñëè íå áóäóò óäàëåíû, è èñïûòàë ìèìîëåòíóþ äóðíîòó. Ñî ñòðåìèòåëüíîé ëîâêîñòüþ, äîñòèãàåìîé äîëãîé ïðàêòèêîé, îí óõâàòèë ýòè çà÷àòêè âîëîñ ëàïêàìè ïèíöåòà è âûäåðíóë îäèí çà äðóãèì. Ùåêî÷óùåå îùóùåíèå, ñîïðîâîæäàâøåå ýòó îïåðàöèþ, âûçâàëî ñëàäîñòíûé îçíîá. Åìó ïðèâèäåëîñü, áóäòî ýòî äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, ñêëîíèâøèñü íàä íèì, âûðâàëà ñâîèìè áåëûìè è ðîâíûìè çóáàìè òðè êóð÷àâûõ âîëîñêà íà ëîáêå, è âèäåíèå âîçáóäèëî åãî. Îäíàêî äîí Ðèãîáåðòî òîò÷àñ óãàñèë æåëàíèå, ïðåäñòàâèâ ñåáå âîëîñàòóþ æåíùèíó ñ ìîõíàòûìè óøàìè, ñ ãóñòî çàðîñøèì äà åùå ïîáëåñêèâàþùèì îò ïîòà ïîäáîðîäêîì. Âñïîìíèëîñü åìó, êàê ñîñëóæèâåö, ïðîâåäøèé îòïóñê íà Àíòèëüñêèõ îñòðîâàõ, ðàññêàçûâàë, áóäòî â îäíîì èç áîðäåëåé Ñàíòî Äîìèíãî ñàìûì íåîñïîðèìûì óñïåõîì ïîëüçîâàëàñü íåêàÿ êîðåíàñòàÿ ìóëàòêà ñ ãóñòî âîëîñàòîé ãðóäüþ. Äîí Ðèãîáåðòî, íà ìãíîâåíèå âîîáðàçèâ ñåáå íå÷òî ïîäîáíîå ìåæäó ãðóäåé äîíüè Ëóêðåöèè, ñëîâíî âûòî÷åííûõ èç ñëîíîâîé êîñòè, âçäðîãíóë îò óæàñà. «Êàê ñèëüíû âî ìíå ïðåäðàññóäêè â îòíîøåíèè ëþáâè», – ïðèçíàëñÿ îí ñåáå. Òåì íå ìåíåå îí íå ñîáèðàëñÿ ðàññòàâàòüñÿ íè ñ îäíèì èç íèõ: âîëîñû – ýòî ÷óäåñíî, ýòî ïðåêðàñíåéøàÿ îïðàâà ëþáâè, íî ðàñòè îíè äîëæíû ëèøü òàì, ãäå èì ïîëîæåíî. Íà ãîëîâå è íà «Âåíåðèíîì õîëìå» ïðåêðàñíî è àáñîëþòíî çàêîííî; â ïîäìûøêàõ – òåðïèìî (êàæåòñÿ, ýòî åâðîïåéñêàÿ ìàíåðà), íî íà ðóêàõ è íà íîãàõ – ñîâåðøåííî íåäîïóñòèìî, è óæ ñîâñåì íåìûñëèìî è íåâîçìîæíî – íà ãðóäè!
Îí ïðîäîëæèë ñ ïîìîùüþ óâåëè÷èâàþùèõ çåðêàë, êîòîðûìè ïîëüçîâàëñÿ ïðè áðèòüå, ñêðóïóëåçíûé îñìîòð ëåâîãî óõà. Íî íåò: íè â îäíîì åãî óãîëêå, âûïóêëîñòè èëè âïàäèíå íå âûðîñëî íîâûõ âîëîñêîâ, íè÷åãî, êðîìå òåõ òðåõ ìóøêåòåðîâ, ÷üå ïîÿâëåíèå îí òàê âîâðåìÿ çàìåòèë åùå íåñêîëüêî ëåò íàçàä.
«Ñåãîäíÿ íî÷üþ ÿ áóäó íå ëþáèòü, à ñëóøàòü ëþáîâü», – ðåøèë îí. ×òî æ, íè÷åãî íåâîçìîæíîãî â ýòîì íå áûëî, åìó óäàâàëîñü ýòî è ðàíüøå, è çàáàâëÿëî íà ïåðâûõ ïîðàõ è Ëóêðåöèþ. «Äàé ìíå ïîñëóøàòü òâîè ãðóäè», – ñêàæåò îí è, íåæíî âëîæèâ ñîñêè – ñíà÷àëà îäèí, ïîòîì äðóãîé – â ñâåðõ÷óâñòâèòåëüíûå ðàêîâèíû ñâîèõ óøåé – à âõîäÿò îíè òî÷íî íîãà â ïðèâû÷íûé áàøìàê, – áóäåò, çàêðûâ ãëàçà, â ïî÷òèòåëüíîì âîñõèùåíèè, îòðåøåííî, êàê íà ëèòóðãèè ïðè âîçëîæåíèè íà àëòàðü ñâÿòûõ äàðîâ, ñëóøàòü è âñëóøèâàòüñÿ, ïîêà íàêîíåö íå óñëûøèò, êàê èç ãëóáèííûõ êëàäîâûõ ïëîòè ïîäíèìàþòñÿ ê îòâåðäåâøèì ñîñêàì ïîòàåííûå òîêè – òî ëè ýòî äûøàò, ðàñêðûâàÿñü, ïîðû, òî ëè çàêèïàåò îò âîçáóæäåíèÿ êðîâü â æèëàõ.
Îí óíè÷òîæèë çà÷àòêè âîëîñ íà ïðàâîì óõå è âäðóã çàìåòèë ÷óæàêà: êàê ðàç ïîñåðåäèíå ìî÷êè íàãëî èçîãíóëñÿ îäèíîêèé âîëîñîê. Äîí Ðèãîáåðòî óíè÷òîæèë åãî ëåãêèì ùèïêîì ïèíöåòà è, ïðåæäå ÷åì ñáðîñèòü â ðàêîâèíó è ñìûòü â ñòîê âîäîþ èç ïîä êðàíà, íåïðèÿçíåííî îãëÿäåë. Íåóæåëè îíè áóäóò âûðàñòàòü íà åãî áîëüøèõ óøàõ è âïðåäü? Áóäóò èëè íåò, íî îí íå îòñòóïèòñÿ íèêîãäà: äàæå íà ñìåðòíîì îäðå, åñëè õâàòèò ñèë, ïðîäîëæèò îí èñêîðåíåíèå (íåò, ñêîðåå, îáðåçêó). È âñå æå, êîãäà äóøà åãî îòëåòèò, ýòè íàõàëû âíîâü íà÷íóò ðàñòè, îáåçîáðàæèâàÿ åãî òåëî. È òî æå ïðîèçîéäåò ñ íîãòÿìè. Äîí Ðèãîáåðòî ïîäóìàë, ÷òî ýòà ïå÷àëüíàÿ ïåðñïåêòèâà – íåîòðàçèìûé äîâîä â ïîëüçó êðåìàöèè. Îãîíü âîñïðåïÿòñòâóåò òîìó, ÷òîáû îí, äîí Ðèãîáåðòî, çà ãðîáîì áûë íåðÿøëèâ. Îãîíü óíè÷òîæèò åãî â ñîâåðøåííîì âèäå, à ÷åðâè îñòàíóòñÿ íè ñ ÷åì. Ýòà ìûñëü ïðèäàëà åìó áîäðîñòè.
Íàìàòûâàÿ íà øïèëüêó øàðèê âàòû, óâëàæíÿÿ åãî ìûëüíîé ïåíîé, ÷òîáû óäàëèòü ñêîïèâøóþñÿ â óõå ñåðó, îí ïðåäâêóøàë, ÷òî óñëûøàò åãî áåçóïðå÷íî âûìûòûå è ïðî÷èùåííûå âîðîíêè ÷åðåç íåñêîëüêî ìèíóò, ìåäëåííî ñïóñêàÿñü îò ãðóäè Ëóêðåöèè ê åå æèâîòó. Íåò, íå íóæíî íàïðÿãàòü ñëóõ, ÷òîáû âíèìàòü òàéíîé ìåëîäèè, çâó÷àùåé â òåëå Ëóêðåöèè: èñòèííàÿ ñèìôîíèÿ çâóêîâ, äîëãèõ è îòðûâèñòûõ, çâîíêèõ è ãëóõèõ, îò÷åòëèâî ÿðêèõ è çàìèðàþùå òèõèõ, îáíàðóæèò ñâîå ïðèñóòñòâèå, çàÿâèò î ñâîåì ïîäñïóäíîì áûòèè. Îí áëàãîäàðíî ïðåäâêóøàë âîëíåíèå, êîòîðîå îõâàòèò åãî â òó ìèíóòó, êîãäà ñ ïîìîùüþ îðãàíîâ ñëóõà, êîòîðûå îí ñåé÷àñ ñ ëàñêîâîé ðà÷èòåëüíîñòüþ î÷èùàåò îò íåèçáåæíî ïîÿâëÿþùåéñÿ äðÿíè, ñòàíóò âíÿòíû åìó òàéíûå ïðîöåññû, ïðîòåêàþùèå â òåëå Ëóêðåöèè, êîãäà îí ñî âñåé íåïðåëîæíîñòüþ óáåäèòñÿ â ñóùåñòâîâàíèè ìûøö, ìóñêóëîâ, âåí è àðòåðèé, âñåõ ýòèõ ôîëëèêóë è ìåìáðàí, òêàíåé, âîëîêîí, êàíàëîâ, òðóá, âñåé ýòîé òîíêîé è ñëîæíîé, íåçðèìîé äåÿòåëüíîñòè îðãàíèçìà, ïðîèñõîäÿùåé ïîä ãëàäêîé êîæåé åå æèâîòà. «ß ëþáëþ âñå, ÷òî ñóùåñòâóåò âíóòðè è ñíàðóæè åå òåëà, – ïîäóìàë îí, – âñå â íåì åñòü èëè ìîæåò ñòàòü ñîáëàçíèòåëüíûì, âëåêóùèì, âîçáóæäàþùèì».
Îí íå ïðåóâåëè÷èâàë, è íå óìèëåíèå, íåèçìåííî çàïîëîíÿâøåå åãî äóøó ïðè ïåðâîé æå ìûñëè î äîíüå Ëóêðåöèè, çàñòàâëÿëî åãî äóìàòü òàê. Íåò, âîâñå íåò. Áëàãîäàðÿ ñâîåé íàñòîé÷èâîñòè è óïîðñòâó äîí Ðèãîáåðòî ñóìåë â ñàìîì äåëå ïîëþáèòü êàæäóþ ÷àñòü â îòäåëüíîñòè è âñå òåëî âìåñòå, ñìîã ïëåíÿòüñÿ ëþáûì ýëåìåíòîì, ñîñòàâëÿþùèì ýòó ìíîãîêëåòî÷íóþ òåëåñíóþ âñåëåííóþ. Îí íàó÷èëñÿ âîæäåëåòü, îòâå÷àÿ ìãíîâåííûì è ìîùíûì âîçáóæäåíèåì, ê ëþáîé èç áåñ÷èñëåííîãî ìíîæåñòâà êëåòî÷åê åå òåëà, ëþáîé åãî ÷àñòèöû – äàæå ñàìîé íè÷òîæíîé èëè òàêîé, êîòîðàÿ äëÿ îáûêíîâåííîãî ìóæ÷èíû ïîêàçàëàñü áû íåïðèâëåêàòåëüíîé èëè äàæå íåïðèÿòíîé. «Çäåñü ïîêîèòñÿ ïðàõ äîíà Ðèãîáåðòî, ïîëþáèâøåãî æåë÷íûé ïóçûðü ñâîåé æåíû òàê æå ñèëüíî, êàê åå ëîíî èëè ÿçûê», – ïðîáîðìîòàë îí è ïîäóìàë, ÷òî ëó÷øåé ýïèòàôèè äëÿ åãî íàäãðîáíîãî êàìíÿ íå íàéòè. À åñëè îíà è ñîëæåò, òî ñîâñåì ÷óòü ÷óòü. È ñíîâà îí âîîáðàçèë, êàê ñîâñåì ñêîðî îõâàòèò åãî ñòðàñòü, êîãäà óøè åãî, æàäíî ïðèæàòûå ê åå ïîäàòëèâîìó æèâîòó, óëîâÿò åëå ñëûøíîå äâèæåíèå åå ñîêîâ, è óæå ñåé÷àñ ñëûøàë òèõîå óð÷àíèå ñêîïèâøèõñÿ ãàçîâ, âåñåëîå ïîòðåñêèâàíèå, çåâàíèå è êëåêîò âëàãàëèùà, èñòîìíîå ïîòÿãèâàíèå çìåè åå êèøå÷íèêà. È îí óæå ñëûøàë òå ñëîâà, êîòîðîå â îñëåïëåíèè ñòðàñòè è æåëàíèÿ áóäåò øåïòàòü Ëóêðåöèè, ñëîâà, êîòîðûìè îí ïîêëÿíåòñÿ åé â âå÷íîé âåðíîñòè. «Ýòè òàèíñòâåííûå øóìû – òîæå òû, Ëóêðåöèÿ, îíè ÷àñòü òåáÿ, çâóêîâîå âûðàæåíèå òâîåé ëè÷íîñòè». Äîí Ðèãîáåðòî áûë ñîâåðøåííî óâåðåí â òîì, ÷òî ñìîã áû â ìãíîâåíèå îêà óçíàòü èõ, îòëè÷èòü îò øóìà â æèâîòå ëþáîé äðóãîé æåíùèíû. Åìó, ïðàâäà, íèêîãäà íå äîâîäèëîñü ïðîâåðÿòü, òàê ëè ýòî, èáî íè ñ êàêîé äðóãîé æåíùèíîé íå ñòàë áû îí ïðàêòèêîâàòü ýòîò âèä ëþáâè – ëþáâè óøàìè. Çà÷åì åìó ýòî? Ðàçâå íå áûëà Ëóêðåöèÿ áåñêðàéíèì îêåàíîì, êîòîðûé îí, äîí Ðèãîáåðòî, íèêîãäà íå óñòàíåò èññëåäîâàòü? «Ëþáëþ òåáÿ», – ïðîáîðìîòàë îí è ïî÷óâñòâîâàë, ÷òî âîæäåëåíèå âíîâü ïîäíèìàåò ãîëîâó. Îí è íà ýòîò ðàç ñïðàâèëñÿ ñ íèì, ùåëêíóâ ñåáÿ ìåæäó íîã, è ñêîð÷èëñÿ îò áîëè è ðàññìåÿëñÿ.
– Òîò, êòî ñìååòñÿ â îäèíî÷åñòâå, âñïîìèíàåò ñâîè ïðîêàçû, – íàñòàâèòåëüíî ïðîçâó÷àë èç ñïàëüíè ãîëîñ æåíû. Àõ, çíàëà áû Ëóêðåöèÿ, íàä ÷åì îí ñìååòñÿ.
Îí áûë ñ÷àñòëèâ ñëûøàòü åå ãîëîñ, ñîçíàâàòü, ÷òî îíà æèâåò íà ñâåòå, ÷òî îíà áëèçêî. «Ñ÷àñòüå ñóùåñòâóåò», – ïîâòîðèë îí òî, ÷òî ïîâòîðÿë êàæäóþ íî÷ü. Äà, ñ÷àñòüå ñóùåñòâóåò, íî ëèøü ïðè óñëîâèè, ÷òî òû ñàì îòûùåøü åãî: â ñàìîì ëè ñåáå, â òåëå âîçëþáëåííîé, â ïîëíîì îäèíî÷åñòâå â âàííîé êîìíàòå èëè íà ëîæå, êîòîðîå òû äåëèøü ñî ñòîëü æåëàííûì òåáå ñóùåñòâîì. Ïîìèìî òîãî, ÷òî ñ÷àñòüå – ïðåõîäÿùå, îíî ðàññ÷èòàíî íà îäíîãî, â ðåä÷àéøèõ ñëó÷àÿõ íèñõîäèò íà äâîèõ, ïî÷òè íèêîãäà – íà òðîèõ, è óæ ñîâñåì íåìûñëèìî ïðåäñòàâèòü ñåáå êîëëåêòèâíîå, ìóíèöèïàëüíîå ñ÷àñòüå. Îíî ïðÿ÷åòñÿ, ïîäîáíî æåì÷óæèíå â ñòâîðêàõ ðàêîâèíû, â îïðåäåëåííûõ ðèòóàëàõ è îáðÿäàõ, íà êîòîðîå ïîäâèãàþò ñìåðòíîãî ìèðàæè ñîâåðøåíñòâà. Íàäî äîâîëüñòâîâàòüñÿ ýòèìè êðîõàìè, ÷òîáû íå çíàòü òîìëåíèÿ áåçíàäåæíîñòè è íå ãîíÿòüñÿ çà âå÷íî óñêîëüçàþùèì «íåâîçìîæíî». «Ñ÷àñòüå ñêðûòî â ðàêîâèíå ìîåãî óõà», – áëàãîäóøíî ïîäóìàë äîí Ðèãîáåðòî.
Îí ïðî÷èñòèë îòâåðñòèÿ îáîèõ óøåé è ïîäíåñ ê ñàìûì ãëàçàì êîìî÷êè âëàæíîé âàòû, ïîêðûòîé æåëòîâàòûì æèðíûì íàëåòîì. Òåïåðü íàäëåæàëî âûñóøèòü óøè. Äîí Ðèãîáåðòî íàìîòàë ÷èñòóþ ñóõóþ âàòêó íà êîíåö øïèëüêè è ïðèíÿëñÿ ïðî÷èùàòü óøè òàê ìÿãêî, ñëîâíî ìàññèðîâàë èëè ëàñêàë èõ. Çàòåì øâûðíóë øàðèêè â óíèòàç, ïîòÿíóë öåïî÷êó ñëèâà, âûìûë øïèëüêó è ñïðÿòàë åå â ñàìáóðîâóþ øêàòóëêó æåíû.
 ïîñëåäíèé ðàç îêèíóâ ñâîå îòðàæåíèå ïðèäèð÷èâûì âçãëÿäîì, îí îñòàëñÿ äîâîëåí. Õðÿùåâàòûå êîíóñû, âûìûòûå è âû÷èùåííûå ñíàðóæè è èçíóòðè, ãîòîâû áûëè ïðèëüíóòü ê âîçëþáëåííîìó òåëó, ñëóøàòü åãî ïî÷òèòåëüíî è íåíàñûòíî.

4. Ãëàçà, ïîäîáíûå ñâåòëÿêàì

«×òî æ, ñîðîê ëåò, â ñóùíîñòè, íå òàê óæ ìíîãî», – ïîäóìàëà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, ïîòÿãèâàÿñü â ïîëóòüìå ñâîåé ñïàëüíè. Îíà ÷óâñòâîâàëà ñåáÿ þíîé, ñ÷àñòëèâîé è ïðåêðàñíîé. Òàê, çíà÷èò, ñ÷àñòüå ñóùåñòâóåò? Ðèãîáåðòî óòâåðæäàåò, ÷òî äà: «Îíî ïîÿâëÿåòñÿ íà êàêèå òî ìèíóòû è äëÿ íàñ äâîèõ». Êàêîå ïóñòîå ïîíÿòèå è ñîñòîÿíèå, äîñòè÷ü êîòîðîãî äàíî ëèøü äóðàêàì! Íî ìóæ ëþáèò äîíüþ Ëóêðåöèþ è äîêàçûâàåò ýòî äíåì ìíîæåñòâîì íåæíûõ è òðîãàòåëüíûõ çíàêîâ âíèìàíèÿ, à íî÷üþ – ëàñêàìè, ðàñòî÷àåìûìè ñ þíîøåñêèì ïûëîì. Îí òîæå êàê áóäòî îáðåë âòîðóþ ìîëîäîñòü ñ òîãî äíÿ, êàê îíè ÷åòûðå ìåñÿöà íàçàä ðåøèëè ïîæåíèòüñÿ. Ñòðàõè, ïðåïÿòñòâîâàâøèå ýòîìó øàãó, – ïåðâîå åå çàìóæåñòâî áûëî íåóäà÷íûì è ðàñïàëîñü, à ðàçâîä ïðåâðàòèëñÿ â ìó÷èòåëüíóþ è áåñêîíå÷íóþ òÿæáó, íà êîòîðîé ðîèëîñü ñòîëüêî àë÷íûõ ñóäåéñêèõ êðþ÷êîòâîðîâ, – íûíå ðàçâåÿëèñü êàê äûì. Ñ ïåðâûõ æå ìèíóò îíà âçÿëàñü çà îáóñòðîéñòâî ñâîåãî íîâîãî ãíåçäà. Ïðåæäå âñåãî ñìåíèëà îáñòàíîâêó âî âñåõ êîìíàòàõ, ÷òîáû íè÷òî òåïåðü íå íàïîìèíàëî î ïîêîéíîé æåíå Ðèãîáåðòî, è òåïåðü âåëà äîì òâåðäîþ ðóêîþ, ñëîâíî â íåì íèêîãäà è íå áûëî äðóãîé õîçÿéêè. Îäíà ëèøü êóõàðêà îòíîñèëàñü ê äîíüå Ëóêðåöèè âðàæäåáíî – íàäî áóäåò ïîäûñêàòü íîâóþ. Îñòàëüíûå ñëóãè óæèâàëèñü ñ íåþ ïðåêðàñíî, à Õóñòè íèàíà, ïðîèçâåäåííàÿ åþ â ðàíã êàìåðèñòêè, îêàçàëàñü ïðîñòî âûøå âñåõ ïîõâàë – áûëà õâàòêîé, ñìåòëèâîé, î÷åíü ÷èñòîïëîòíîé è íå ðàç óæå óñïåëà âûêàçàòü ãîñïîæå ïîëíóþ ïðåäàííîñòü.
Íî ãëàâíûì ñâîèì äîñòèæåíèåì äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ñ÷èòàëà çàâîåâàíèå ïàñûíêà. Òðåâîãè åå ñâÿçàíû áûëè èìåííî ñ ýòèì ìàëü÷èêîì, èáî åãî îíà ñ÷èòàëà íåóñòðàíèìûì ïðåïÿòñòâèåì íà ïóòè ê ñåìåéíîìó ñ÷àñòüþ. «Ïîìíè î ïàñûíêå, Ëóêðåöèÿ, – òâåðäèëà îíà ñåáå, êîãäà Ðèãîáåðòî òðåáîâàë çàâåðøèòü èõ ïîëóïîäïîëüíûé ðîìàí çàêîííûì áðàêîì, – îí òåáÿ ïîãóáèò, îí âñåãäà áóäåò òåáÿ íåíàâèäåòü, îí ñäåëàåò òâîþ æèçíü íåâûíîñèìîé, è ðàíî èëè ïîçäíî òû ñàìà âîçíåíàâèäèøü åãî. Íå áûâàåò ñ÷àñòëèâûõ ñåìåé òàì, ãäå åñòü äåòè îò ïåðâîãî áðàêà».
Îäíàêî íè÷åãî òàêîãî íå ïðîèçîøëî. Àëüôîíñèòî ïðîñòî îáîæàë åå – òî÷íåå íå ñêàæåøü. Áûòü ìîæåò, îáîæàíèå åãî áûëî äàæå ñëèøêîì ïûëêèì. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ñíîâà ïîòÿíóëàñü â òåïëå ïðîñòûíü, ñâåðíóâøèñü êëóáêîì, êàê ãðåþùàÿñÿ íà ñîëíöå çìåÿ. Ðàçâå íå ñòàë îí ðàäè íåå ïåðâûì ó÷åíèêîì? Îíà âñïîìíèëà, êàê ðàçðóìÿíèëèñü åãî ùåêè, êàê ïîáåäíî ñèÿëè åãî íåáåñíî ãîëóáûå ãëàçà, êîãäà îí ïðîòÿíóë åé äíåâíèê:
– Âîò òåáå ìîé ïîäàðîê êî äíþ ðîæäåíèÿ. Ìîæíî ìíå òåáÿ ïîöåëîâàòü?
– Ìîæíî, ìîæíî, Ôîí÷èòî. Ñêîëüêî õî÷åøü.
Îí ïîñòîÿííî öåëîâàë åå è ïðîñèë, ÷òîáû îíà ïîöåëîâàëà åãî, – è äåëàë ýòî ñ òàêèì âîñòîðãîì, ÷òî â äóøó äîíüè Ëóêðåöèè çàêðàäûâàëèñü ïîðîþ ñîìíåíèÿ. Äà â ñàìîì ëè äåëå ìàëü÷èê òàê ïðèâÿçàëñÿ ê íåé? Äà, äà, îòâå÷àëà îíà ñåáå, ÿ ñóìåëà çàâîåâàòü åãî, èáî, åäâà ïåðåñòóïèâ ïîðîã ýòîãî äîìà, áåñïðåñòàííî çàäàðèâàëà åãî è áàëîâàëà. Èëè, áûòü ìîæåò, ïðàâ Ðèãîáåðòî, êîãäà, ïîäõëåñòûâàÿ ñâîå æåëàíèå â ÷àñû èõ íî÷íûõ óòåõ, òâåðäèë, ÷òî â Àëüôîíñèòî ïðîñûïàåòñÿ ìóæ÷èíà, è âîëåþ îáñòîÿòåëüñòâ èìåííî åé äîñòàëàñü ðîëü åãî âäîõíîâèòåëüíèöû? «×òî çà ãëóïîñòè, Ðèãîáåðòî! – îòâå÷àëà îíà. – Îí åùå ñîâñåì ðåáåíîê, îí òîëüêî ÷òî áûë ó ïåðâîãî ïðè÷àñòèÿ. Óäèâèòåëüíûå íåëåïîñòè ïðèõîäÿò òåáå â ãîëîâó».
Íî, õîòü äîíüÿ Ëóêðåöèÿ íèêîãäà áû íå ðåøèëàñü ñêàçàòü íå÷òî ïîäîáíîå íå òî ÷òî ìóæó, íî è ïðîñòî âñëóõ, ñåé÷àñ, ðàçìûøëÿÿ â îäèíî÷åñòâå, îíà ñïðàøèâàëà ñåáÿ: à ÷òî, åñëè ìàëü÷èê äåéñòâèòåëüíî îòêðûâàë äëÿ ñåáÿ âîæäåëåíèå è çàðîæäàþùóþñÿ ïîýçèþ ïëîòè, èñïîëüçóÿ ñâîþ ìà÷åõó êàê ñòèìóë? Ïîâåäåíèå Àëüôîíñèòî äðàçíèëî åå ëþáîïûòñòâî – îíî êàçàëîñü îäíîâðåìåííî è ñîâåðøåííî íåâèííûì, è òàêèì äâóñìûñëåííûì. Åé âäðóã ïðèïîìíèëñÿ îäèí ýïèçîä âðåìåí åå îòðî÷åñòâà: óâèäàâ íà ïðèáðåæíîì ïåñêå âîçëå êëóáà «Ðåãàòàñ» ñëåä, îñòàâëåííûé, äîëæíî áûòü, èçÿùíûìè ëàïêàìè ÷àåê, îíà ïîäîøëà ïîáëèæå è ñêëîíèëàñü íàä íèì, îæèäàÿ óâèäåòü àáñòðàêòíóþ êîìïîçèöèþ – ïåðåïëåòåíèå ëîìàíûõ ëèíèé, – íî ïðåäñòàâøåå åå ãëàçàì ãîðàçäî áîëüøå íàïîìèíàëî ìàññèâíûé ôàëëîñ. Ñîçíàâàë ëè Ôîí÷èòî, ÷òî, îáâèâàÿ ðóêàìè åå øåþ, òàê ïîäîëãó íå îòðûâàÿ ãóá îò åå ëèöà èëè îòûñêèâàÿ åå ãóáû, îí ïðåñòóïàë ðàìêè äîçâîëåííîãî? Íåèçâåñòíî. Âçãëÿä ìàëü÷èêà áûë òàê ïðîñòîäóøåí è ÷èñò, òàê íåæåí, è äîíüÿ Ëóêðåöèÿ íèêîãäà áû íå ïîâåðèëà, ÷òî â ýòîé çîëîòèñòîé ãîëîâêå ìîãóò îáèòàòü ãðÿçíûå, íåäîñòîéíûå, íåïðèëè÷íûå ìûñëè.
– Ãðÿçíûå, – ïðîáîðìîòàëà îíà, óòêíóâøèñü â ïîäóøêó, – íåïðèëè÷íûå ìûñëè. Õà õà õà!
Îíà ÷óâñòâîâàëà, ÷òî íàõîäèòñÿ â ïðåâîñõîäíîì íàñòðîåíèè è ÷òî ïðèÿòíîå òåïëî ðàçëèâàåòñÿ ïî âñåìó åå òåëó, ñëîâíî âìåñòî êðîâè ïî æèëàì áåæèò ïîäîãðåòîå âèíî. Íåò, Ôîí÷èòî íå ïîíèìàåò, ÷òî çàòåÿë èãðó ñ îãíåì, ýòè èçëèÿíèÿ äèêòóþòñÿ òåìíûì èíñòèíêòîì, òàèíñòâåííûìè ñèëàìè ïðèòÿæåíèÿ. Íî âåäü îòòîãî èãðû ýòè íå ñòàíîâÿòñÿ ìåíåå îïàñíûìè, ïðàâäà, Ëóêðåöèÿ? Èáî êîãäà îíà âèäåëà, êàê ýòî äèòÿ êîëåíîïðåêëîíåííî âçèðàåò íà ñâîþ ìà÷åõó, ñëîâíî òà òîëüêî ÷òî ñíèçîøëà ê íåìó ñ íåáåñ, èëè êîãäà åãî òîíêèå ðóêè îáíèìàëè åå, à õðóïêîå òåëî ïðèíèêàëî ê íåé, à ãóáû ïðèêàñàëèñü ê åå ùåêàì, ïðèòðàãèâàëèñü ê ãóáàì, – Ëóêðåöèÿ íè ðàçó íå ïîçâîëèëà çàòÿíóòü ýòîò ïîöåëóé äîëüøå ÷åì íà ìãíîâåíèå, – îíà íå ìîãëà ïîáåäèòü çàõëåñòûâàþùèé åå â òàêèå ìèíóòû ïîðûâ âîæäåëåíèÿ, ñìèðèòü âñïûõèâàþùåå æåëàíèå.
– Ó òåáÿ ó ñàìîé – ãðÿçíûå ìûñëè, Ëóêðåöèÿ, – ïðîøåïòàëà îíà, íå ðàñêðûâàÿ ãëàç, ïëîòíåå ïðèæèìàÿñü ê òþôÿêó.
Íåóæåëè îíà îäíàæäû ïðåâðàòèòñÿ â ñòàðóþ ðàçâðàòíèöó, ïîäîáíî èíûì ñâîèì ïàðòíåðøàì ïî áðèäæó? Íåóæåëè è âïðàâäó «ñåäèíà â áîðîäó, áåñ â ðåáðî»? Íó, äîâîëüíî, ïðèêàçàëà îíà ñåáå, óñïîêîéñÿ, âñïîìíè, ÷òî îñòàëàñü ñîëîìåííîé âäîâóøêîé – Ðèãîáåðòî óåõàë ïî äåëàì ñâîåé ñòðàõîâîé êîìïàíèè è äî âîñêðåñåíüÿ íå âåðíåòñÿ, – è, êðîìå òîãî, õâàòèò âàëÿòüñÿ â êðîâàòè. Âñòàâàé, ëåíòÿéêà! Ñäåëàâ óñèëèå, ÷òîáû ïîáîðîòü ïðèÿòíóþ èñòîìó, îíà ñíÿëà òðóáêó ïåðåãîâîðíîãî óñòðîéñòâà è ïðèêàçàëà Õóñòèíèàíå ïîäàâàòü çàâòðàê.
×åðåç ïÿòü ìèíóò äåâóøêà âîøëà â ñïàëüíþ, íåñÿ íà ïîäíîñå çàâòðàê, ïèñüìà è ãàçåòû. Îíà ðàçäåðíóëà øòîðû, è â êîìíàòó õëûíóë âëàæíûé, ñåðîâàòûé ñâåò ïå÷àëüíîãî ñåíòÿáðüñêîãî äíÿ. «Êàêàÿ ìåðçîñòü – çèìà», – ïîäóìàëà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, ïðåäñòàâèâ ñåáå ëåòíåå ñîëíöå, îáæèãàþùèé ïåñîê íà ïëÿæå â Ïàðàêàñå è ñîëîíîâàòûé ïîöåëóé ìîðñêîé âîëíû. Êàê åùå íåñêîðî ýòî áóäåò! Õóñòèíèàíà ïîñòàâèëà ïîäíîñ åé íà êîëåíè, ïîëîæèëà ïîäóøêè òàê, ÷òîáû õîçÿéêå áûëî óäîáíî ïîëóñèäåòü â êðîâàòè. Ýòî áûëà ñòðîéíàÿ, ñìóãëàÿ äåâóøêà ñ êóäðÿâîé ãîëîâîé, æèâûìè ãëàçàìè è ìåëîäè÷íûì ãîëîñîì.
– Óæ íå çíàþ, ñóäàðûíÿ, ãîâîðèòü ë è âàì, – ïðîèçíåñëà îíà ñ ãðèìàñêîé êîìè÷åñêîãî óæàñà, ïîäàâàÿ õîçÿéêå õàëàò è ñòàâÿ íî÷íûå òóôëè â èçíîæüå êðîâàòè.
– Íó òåïåðü óæ ïðèäåòñÿ ñêàçàòü. Ãîâîðè, ðàç íà÷àëà, – îòîçâàëàñü äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, îòêóñèâ ëîìòèê ïîäæàðåííîãî õëåáà è îòïèâ ãëîòîê ÷àÿ áåç ñàõàðà. – ×òî ñòðÿñëîñü?
– Ñòûäíî âûìîëâèòü, ñóäàðûíÿ.
Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ âåñåëî îãëÿäåëà åå ñ íîã äî ãîëîâû. Õóñòèíèàíà áûëà ñîâñåì þíîé, ïîä ñèíèì ïåðåäíèêîì åå ôîðìåííîãî ïëàòüÿ óãàäûâàëîñü ñòàòíîå òåëî. Èíòåðåñíî, êàêîâà îíà ñ ìóæåì â ïîñòåëè? Õóñòèíèàíà áûëà çàìóæåì çà ðîñëûì íåãðîì ìîãó÷åãî ñëîæåíèÿ, ñëóæèâøèì â êàêîì òî ðåñòîðàíå øâåéöàðîì. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ êàê òî ïîñîâåòîâàëà åé íå îáçàâîäèòüñÿ äåòüìè â ñòîëü þíîì âîçðàñòå è ñàìà îòâåçëà ãîðíè÷íóþ ê ñâîåìó âðà÷ó, ÷òîáû ïîäîáðàë åé ïðîòèâîçà÷àòî÷íûå ïèëþëè.
– ×òî, î÷åðåäíàÿ ñâàðà êóõàðêè è Ñàòóðíèíî?
– Íåò, ýòî íàñ÷åò Àëüôîíñî. – Õóñòèíèàíà ïîíèçèëà ãîëîñ, ñëîâíî ìàëü÷èê, ñèäåâøèé ñåé÷àñ â ñâîåé äàëåêîé ãèìíàçèè, ìîã óñëûøàòü åå, è èçîáðàçèëà ñëåãêà ïðåóâåëè÷åííîå ñìóùåíèå. – Â÷åðà âå÷åðîì ÿ åãî ïîéìàëà… Òîëüêî âû åìó íå ãîâîðèòå… Åñëè Ôîí÷èòî óçíàåò, ÷òî ÿ âàì ñêàçàëà, îí ìåíÿ óáüåò. Äîíüþ Ëóêðåöèþ çàáàâëÿëè ýòè óæèìêè è ýêèâîêè, êîòîðûìè Õóñòèíèàíà íåèçìåííî ñîïðîâîæäàëà êàæäûé ñâîé ðàññêàç.
– Ãäå òû åãî ïîéìàëà? Íà ÷åì ïîéìàëà?
– Îí çà âàìè ïîäñìàòðèâàë.
Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, èíñòèíêòèâíî óãàäûâàÿ òî, ÷òî óñëûøèò ñåé÷àñ, íàñòîðîæèëàñü. Õóñòèíèàíà, ñìóòèâøèñü ïî íàñòîÿùåìó, ïîêàçûâàëà íà ïîòîëîê òóàëåòíîé êîìíàòû.
– Îí æå ìîã ñâàëèòüñÿ îòòóäà è ðàçáèòüñÿ íàñìåðòü, – çàøåïòàëà îíà, âðàùàÿ ãëàçàìè. – Ïîòîìó ÿ è ðåøèëàñü âàì ñêàçàòü. Ñòàëà åãî áðàíèòü, à îí ìíå îòâå÷àåò, ÷òî ýòî óæå íå â ïåðâûé ðàç. Îí ÷àñòî çàëåçàåò íà êðûøó è ïîäñìàòðèâàåò çà âàìè.
– ×òî?
– Òî, ÷òî ñëûøàëà, – ñ îò÷àÿííûì âûçîâîì çàÿâèë ìàëü÷èê. – È áóäó çàëåçàòü, ïóñòü äàæå óïàäó è ðàñøèáóñü, òàê è çíàé.
– Äà òû ñ óìà ñîøåë, Ôîí÷èòî. Òî, ÷òî òû äåëàåøü, – ýòî î÷åíü ïëîõî, ýòî íèêóäà íå ãîäèòñÿ. ×òî áû ñêàçàë äîí Ðèãîáåðòî, åñëè á óçíàë, ÷òî òû ïîäñìàòðèâàåøü çà ñâîåé ìà÷åõîé, êîãäà îíà êóïàåòñÿ! Çíàåøü, êàê áû îí ðàññåðäèëñÿ è êàêóþ òðåïêó òåáå çàäàë! È ïîòîì, òû âåäü è âïðÿìü ìîæåøü ñâåðçèòüñÿ îòòóäà, ïîñìîòðè, êàê âûñîêî.
– Ïîäóìàåøü! – îòâå÷àë ìàëü÷èê, â ãëàçàõ êîòîðîãî ñâåðêíóëà ðåøèìîñòü, íî ñåé÷àñ æå óòèõ è, ïîæàâ ïëå÷àìè, ñïðîñèë óìèëüíûì òîíîì: – À êàê ïàïà óçíàåò? Òû åìó ñêàæåøü?
– ß íèêîìó íè÷åãî íå ñêàæó, åñëè òû ïîîáåùàåøü ìíå, ÷òî áîëüøå òàê äåëàòü íå áóäåøü.
– Íåò, Õóñòèòà, ýòîãî ÿ òåáå ïîîáåùàòü íå ìîãó, – ïå÷àëüíî ïðîãîâîðèë îí. – ß íèêîãäà íå îáåùàþ òîãî, ÷òî íå ìîãó âûïîëíèòü.
– À ìîæåò áûòü, òû âñå ýòî ñàìà ñî÷èíèëà? Âîîáðàæåíèå ðàçûãðàëîñü? – ïðîáîðìîòàëà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ. Îíà íå çíàëà, ñìåÿòüñÿ åé èëè ñåðäèòüñÿ.
– Îõ, ñóäàðûíÿ, çíàåòå, ñêîëüêî ÿ ñîìíåâàëàñü, ïîêà ñîáðàëàñü ñ äóõîì âñå âàì ðàññêàçàòü. Ôîí÷èòî – îí âåäü òàêîé ñëàâíûé, ÿ åãî î÷åíü ëþáëþ. ß ïîòîìó òîëüêî, ÷òî îí âåäü ïðàâäà ñâàëèòñÿ îòòóäà.
Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ïîïûòàëàñü áûëî ïðåäñòàâèòü ñåáå ìàëü÷èêà, ïðèòàèâøåãîñÿ, êàê çâåðåê, íà êðûøå, – è íå ñìîãëà.
– Íåò, íå ìîãó ÿ â ýòî ïîâåðèòü. Òàêîé âîñïèòàííûé, òàêîé áëàãîíðàâíûé. Â ãîëîâå íå óêëàäûâàåòñÿ.
– Äà âåäü îí âëþáëåí â âàñ, ñóäàðûíÿ, – ïðîøåïòàëà ãîðíè÷íàÿ, ïðûñíóâ ñî ñìåõó è çàæèìàÿ ñåáå ðîò. – Òîëüêî íå ãîâîðèòå ìíå, ÷òî íè÷åãî íå çàìå÷àåòå, âñå ðàâíî íå ïîâåðþ.
– Íó, ÷òî çà ÷óøü òû ìåëåøü, Õóñòèíèàíà? Ïîñòûäèëàñü áû.
– Êàê áóäòî ëþáîâü íà ãîäû ñìîòðèò! Ìíîãèå íà÷èíàþò âëþáëÿòüñÿ â âîçðàñòå Ôîí÷èòî. À îöâåäü ñìûøëåí íå ïî ëåòàì. Îõ, åñëè á âû ñëûøàëè, ÷òî îí ìíå ãîâîðèë, âû áû îòîðîïåëè íå õóæå ìåíÿ.
– ×òî òû ïðèäóìàëà íà ýòîò ðàç?
– Òî, ÷òî ñëûøèøü, Õóñòèòà. Êîãäà îíà ñíèìàåò õàëàò è ïîãðóæàåòñÿ â âàííó, ïîëíóþ ïåíû, ÿ íå ìîãó òåáå ïåðåäàòü, ÷òî èñïûòûâàþ â ýòîò ìèã. Êàêàÿ îíà êðàñèâàÿ… Ó ìåíÿ ïðÿìî ñëåçû òåêóò, ñëîâíî ÿ ïðè÷àùàþñü. È ìíå êàæåòñÿ, ÿ ñìîòðþ êèíî, è âñå ýòî íå âçàïðàâäó… È åùå êàæåòñÿ ÷òî òî òàêîå, ÷òî ÿ íå ìîãó âûðàçèòü ñëîâàìè. Ìîæåò, ïîýòîìó ÿ è ïëà÷ó. À?
Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ íàêîíåö ñêëîíèëàñü ê òîìó, ÷òîáû ðàññìåÿòüñÿ. Ãîðíè÷íàÿ, ïðîíèêøèñü ê íåé äîâåðèåì, óëûáíóëàñü ñ âèäîì ñîîáùíèöû.
– Äîëæíî áûòü, òîëüêî äåñÿòàÿ ÷àñòü òâîèõ ðîññêàçíåé ñîîòâåòñòâóåò èñòèíå, – ñêàçàëà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, âñòàâàÿ ñ êðîâàòè. – Íî êàê áû òî íè áûëî, ñ ýòèì ìàëü÷èêîì íàäî ÷òî òî äåëàòü. Íàäî ýòè èãðû ïðåñå÷ü, è êàê ìîæíî ñêîðåé.
– Òîëüêî, ðàäè áîãà, íè÷åãî íå ãîâîðèòå õîçÿèíó, – óìîëÿþùå çàøåïòàëà Õóñòèíèàíà. – Îí ñòðàøíî ðàññåðäèòñÿ è ìîæåò äàæå âûñå÷ü Ôîí÷èòî, à âåäü òîò íå ïîíèìàåò, ÷òî òâîðèò. Êëÿíóñü âàì. Îí, êàê àíãåëîê, íå ðàçëè÷àåò äîáðî è çëî.
– Íó, ðàçóìååòñÿ, ÿ íè ñëîâà íå ñêàæó Ðèãîáåðòî, – ðàçìûøëÿÿ âñëóõ, ïðîãîâîðèëà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ. – Íî ýòèì ãëóïîñòÿì ñëåäóåò ïîëîæèòü êîíåö. Íå çíàþ òîëüêî êàê, íî – íåìåäëåííî.
Îíà ÷óâñòâîâàëà, êàê òîìèò åå ñìóòíàÿ òðåâîãà è ïîäíèìàåòñÿ â äóøå ðàçäðàæåíèå íà ïàñûíêà, íà ãîðíè÷íóþ è íà ñàìîå ñåáÿ. ×òî äåëàòü? Ïîãîâîðèòü ñ Ôîí÷èòî? Âûáðàíèòü åãî? Ïðèãðîçèòü, ÷òî âñå ñòàíåò èçâåñòíî Ðèãîáåðòî? Íî êàê îòðåàãèðóåò ìàëü÷èê? Íå ñî÷òåò ëè îí ñåáÿ ïðåäàííûì, ãëóáîêî óÿçâëåííûì? Íå ïðåâðàòèòñÿ ëè åãî ëþáîâü â íåèñòîâóþ íåíàâèñòü?
Íàìûëèâøèñü, äîíüÿ Ëóêðåöèÿ îãëàäèëà ñâîè ïûøíûå, òóãèå ãðóäè ñ óïðóãî òîð÷àùèìè ñîñêàìè è âñå åùå ãèáêóþ òîíêóþ òàëèþ, ïëàâíî ðàñøèðÿþùóþñÿ ê êðóòûì áåäðàì, ïîõîæèì íà ïîëîâèíêè êàêîãî òî äèêîâèííîãî ïëîäà, è ÿãîäèöû, è ãëàäêîâûáðèòûå ïîäìûøêè, è ñòðîéíóþ øåþ, è óêðàøåííûé îäíîé åäèíñòâåííîé ðîäèíêîé æèâîò. «ß íèêîãäà íå ñîñòàðþñü, – ïðîøåïòàëà îíà ñâîþ åæåóòðåííþþ ìîëèòâó, – äóøó ïðîäàì äüÿâîëó, íî íèêîãäà íå ñòàíó äðÿõëîé, óðîäëèâîé. ß è â ãðîá ñîéäó ïðåêðàñíîé è ñ÷àñòëèâîé».
Äîí Ðèãîáåðòî âíóøèë åé, ÷òî åñëè ïîâòîðÿòü ýòè ñëîâà êàê çàêëèíàíèå, à ãëàâíîå – âåðèòü èì, îíè èñïîëíÿòñÿ. «Ýòî ñèìïàòè÷åñêàÿ ìàãèÿ, ëþáîâü ìîÿ». Ëóêðåöèÿ óëûáíóëàñü: äà, åå ìóæ íå áåç ÷óäà÷åñòâ, íî çàòî ñ íèì íèêîãäà íå áûâàåò ñêó÷íî.
È âåñü ýòîò äåíü, îòäàâàÿ ëè ðàñïîðÿæåíèÿ ïðèñëóãå, ñèäÿ ëè â ãîñòÿõ ó ïîäðóãè, çàõîäÿ â ìàãàçèíû, ãîâîðÿ ïî òåëåôîíó èëè îáåäàÿ, îíà íå ïåðåñòàâàëà çàäàâàòü ñåáå îäèí âîïðîñ: êàê áûòü ñ ìàëü÷èêîì? Åñëè ïîæàëîâàòüñÿ Ðèãîáåðòî, îíà íàæèâåò ñåáå ñìåðòåëüíîãî âðàãà, è ñòàðûå åå ñòðàõè ñáóäóòñÿ, è æèçíü â äîìå ñòàíåò ñóùèì àäîì. Íàâåðíîå, ñàìûì áëàãîðàçóìíûì áûëî áû âûáðîñèòü ðàññêàç Õóñòèíèàíû èç ãîëîâû è, íåçàìåòíî îòäàëÿñü îò ïàñûíêà, ëèøèòü åãî ôàíòàçèè ðåàëüíîé ïî÷âû, ïîñòàðàòüñÿ ïîñòåïåííî è îñòîðîæíî ðàñêîâàòü òå öåïè, êîòîðûìè – áåññîçíàòåëüíî, ðàçóìååòñÿ – ñîåäèíèë ñåáÿ ñ íåþ ìàëü÷èê. Äà, ýòî ñàìîå ïðàâèëüíîå: ïðîìîë÷àòü è áåðåæíî îòäàëèòü Ôîí÷èòî, óíÿòü åãî ðàçûãðàâøååñÿ âîîáðàæåíèå.
Êîãäà âåðíóâøèéñÿ èç ãèìíàçèè Àëüôîíñèòî ïîäîøåë ïîöåëîâàòü åå, îíà íå ïîäñòàâèëà åìó ùåêó, à ÷óòü ÷óòü îòñòðàíèëàñü. Óñòàâèëàñü â æóðíàë è íå ñïðîñèëà ïî îáûêíîâåíèþ, êàêèå ó íåãî îòìåòêè è ìíîãî ëè çàäàëè óðîêîâ. Êðàåì ãëàçà îíà çàìåòèëà, êàê ëèöî åãî èñêàçèëîñü è ãóáû çàïðûãàëè, ñëîâíî îí ñîáèðàëñÿ ðàñïëàêàòüñÿ. Îäíàêî Ëóêðåöèÿ ïðîÿâèëà òâåðäîñòü è íå ñïóñòèëàñü ê íåìó, îñòàâèâ åãî óæèíàòü â îäèíî÷åñòâå (ñàìà îíà ïî âå÷åðàì ïî÷òè íèêîãäà íå åëà). Ïîçäíåå ïîçâîíèë èç Òðóõèëüî äîí Ðèãîáåðòî: äåëà èäóò ïðåâîñõîäíî, íî îí î÷åíü ïî íåé ñêó÷àåò, à ñåãîäíÿ, â óáîãîì ãîñòèíè÷íîì íîìåðå, åìó îñîáåííî òîñêëèâî áåç íåå. Âñå ëè â ïîðÿäêå äîìà? Íè÷åãî íå ñòðÿñëîñü? Íè÷åãî. Áóäü çäîðîâà, ëþáîâü ìîÿ. Ïîòîì îíà íåìíîãî ïîñëóøàëà ìóçûêó, à êîãäà ìàëü÷èê ïîäíÿëñÿ ïîæåëàòü åé ñïîêîéíîé íî÷è, âíîâü íå ðàçðåøèëà ïîöåëîâàòü ñåáÿ, õîëîäíî îòâåðíóâøèñü îò íåãî.
Ïîêóäà ãîðíè÷íàÿ íàïóñêàëà âàííó, äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, ðàçäåâàÿñü, ÷óâñòâîâàëà, ÷òî íåÿñíîå áåñïîêîéñòâî, ìó÷èâøåå åå öåëûé äåíü, íå òîëüêî íå èñ÷åçëî, íî äàæå óñèëèëîñü. Ïðàâèëüíî ëè îíà ïîñòóïèëà, òàê êðóòî îáîéäÿñü ñ Ôîí÷èòî? Íåñìîòðÿ íà âñþ åå ðåøèìîñòü, îíà íèêàê íå ìîãëà ïîçàáûòü îáåñêóðàæåííî ïå÷àëüíîå ëèöî ìàëü÷èêà: îíî òàê è ñòîÿëî ó íåå ïåðåä ãëàçàìè.
Ëåæà ïî øåþ â ãîðÿ÷åé âîäå è ëåãêèì äâèæåíèåì ðóêè èëè íîãè ïîøåâåëèâàÿ ãóñòûå õëîïüÿ ìûëüíîé ïåíû, îíà ïîãðóçèëàñü áûëî â ëåãêóþ äðåìîòó, êàê âäðóã óñëûøàëà ãîëîñ Õóñòèíèàíû:
– Ìîæíî? – È ãîðíè÷íàÿ, íåñÿ â îäíîé ðóêå ïîëîòåíöå, à â äðóãîé – êóïàëüíûé õàëàò, ïîêàçàëàñü íà ïîðîãå. Îíà áûëà ÿâíî âçâîëíîâàíà. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, çàðàíåå çíàÿ, ÷òî ïðîøåï÷åò åé Õóñòèíèàíà: – Ñóäàðûíÿ, Ôîí÷èòî îïÿòü çàáðàëñÿ íàâåðõ, – â îòâåò òîëüêî êèâíóëà è äâèæåíèåì ðóêè âûñëàëà åå ïðî÷ü.
Äîâîëüíî äîëãî îñòàâàëàñü îíà íåïîäâèæíà, ñòàðàÿñü íå ñìîòðåòü íà ñòåêëÿííûé ïîòîëîê òóàëåòíîé êîìíàòû. Íî, ìîæåò áûòü, ñëåäîâàëî áû âçãëÿíóòü òóäà, âñòðåòèòüñÿ ñ ãëàçàìè ìàëü÷èêà è ïîãðîçèòü åìó? Íàêðè÷àòü íà Ôîí÷èòî? Âûáðàíèòü åãî? Íî îíà òóò æå ïðåäñòàâèëà ñåáå ñêîð÷èâøóþñÿ íà ñòåêëÿííîì êóïîëå ôèãóðêó, âîîáðàçèëà, êàêîå ñìÿòåíèå è ñòûä îõâàòÿò ìàëü÷èêà, êàê îí îòïðÿíåò è áðîñèòñÿ áåæàòü, ïîñêîëüçíåòñÿ, îñòóïèòñÿ, ñ ãðîõîòîì ïîêàòèòñÿ âíèç. Åé óæå ñëûøàëñÿ øóì ïàäåíèÿ, ãëóõîé óäàð åãî òåëà î áàëþñòðàäó. Ôîí÷èòî ðóõíåò íàçåìü, ïðèìèíàÿ êóñòû. Íåò íåò, ýòî íåâîçìîæíî. «Ñäåëàé íàä ñîáîé óñèëèå, ñäåðæèñü, – âåëåëà îíà ñåáå, ñòèñíóâ çóáû, – íàäî èçáåæàòü ñêàíäàëà. Ãëàâíîå – ÷òîáû íå êîí÷èëîñü áåäîé».
Çàäðîæàâ îò ãíåâà òàê, ÷òî äàæå çóáû çàñòó÷àëè, êàê â îçíîáå, îíà âíåçàïíî âñòàëà âî âåñü ðîñò. Íå ïðèêðûëàñü ïîëîòåíöåì, íå ñúåæèëàñü, ñêðûâàÿ îò íåâèäèìîãî ñîãëÿäàòàÿ ñàìûå ñîêðîâåííûå ÷àñòè òåëà, – íåò. Îíà ïîäíÿëàñü, ðàñïðÿìèëàñü, ðàñêðûëàñü è, ïðåæäå ÷åì âûéòè èç âàííû, ïîòÿíóëàñü, âûãíóëàñü âñåì òåëîì, ñî ùåäðîé ãîòîâíîñòüþ ïîäñòàâëÿÿ è îòäàâàÿ ñåáÿ ÷óæèì ãëàçàì. Ñíÿâ êóïàëüíûé ÷åï÷èê, âñòðÿõíóëà âîëîñàìè è, âìåñòî òîãî ÷òîáû ñðàçó æå íàáðîñèòü õàëàò, äîëãî ñòîÿëà îáíàæåííîé, è êàïëè âîäû ïîñâåðêèâàëè íà åå íàïðÿæåííî ÿðîñòíîì, äåðçêî áðîñàþùåì âûçîâ òåëå. Ïîòîì, íå òîðîïÿñü, íà÷àëà âûòèðàòüñÿ, ñëåãêà ïðîâîäÿ ïîëîòåíöåì ïî êîæå, èçãèáàÿñü èç ñòîðîíû â ñòîðîíó, íàêëîíÿÿñü è âíîâü âûïðÿìëÿÿñü è èíîãäà, ñëîâíî çàäóìàâøèñü èëè çàãëÿäåâøèñü íà ñåáÿ â çåðêàëî, çàñòûâàÿ â íåïðèíóæäåííîé è îäíîâðåìåííî íåïðèñòîéíîé ïîçå. Ñ òîé æå ÷ðåçìåðíîé, íàðî÷èòîé ìåäëèòåëüíîñòüþ îíà ïðèíÿëàñü óìàùàòü ñåáÿ óâëàæíÿþùèìè êðåìàìè, êðàñóÿñü ïåðåä òåì, êòî íåçðèìî íàáëþäàë çà íåé, à ñåðäöå åå êîëîòèëîñü îò ÿðîñòè. ×òî òû äåëàåøü, Ëóêðåöèÿ?
×òî ýòî çà âûõîäêè? Íî îíà ïðîäîëæàëà âûñòàâëÿòü ñåáÿ íàïîêàç, ÷åãî íå äåëàëà ðàíüøå íèêîãäà è íè äëÿ êîãî – äàæå äëÿ Ðèãîáåðòî! – ïðîäîëæàëà, íå îäåâàÿñü, ðàñõàæèâàòü ïî òóàëåòíîé êîìíàòå, ïîëîùà ðîò, ðàñ÷åñûâàÿ âîëîñû, ïðûñêàÿñü îäåêîëîíîì. È, ðàçûãðûâàÿ ýòîò ñïåêòàêëü, îíà äóìàëà, ÷òî íàøëà èçîùðåííûé ñïîñîá ïðîó÷èòü èñïîð÷åííîãî ìàëü÷èøêó, ïðèòàèâøåãîñÿ âî òüìå íàä åå ãîëîâîé, ðàç è íàâñåãäà ïîêîí÷èâ ñ íåâèííîñòüþ, ïðèêðûâàâøåé åãî äåðçêèå ïðîäåëêè.
Îíà ëåãëà â ïîñòåëü, âñå åùå äðîæà, è äîëãî íå ìîãëà çàñíóòü, òîñêóÿ áåç Ðèãîáåðòî, òåðçàÿñü îòâðàùåíèåì ê ñåáå è ñâîåìó ïîñòóïêó, íåíàâèäÿ ïàñûíêà è ñòàðàÿñü íå ïðèçíàâàòüñÿ ñàìîé ñåáå â òîì, ÷òî îçíà÷àþò ýòè âîëíû æàðà, âðåìÿ îò âðåìåíè ñëîâíî òîêîì ïðîíèçûâàâøèå è íàïðÿãàâøèå ñîñêè åå ãðóäåé. ×òî ñ òîáîþ, Ëóêðåöèÿ? Îíà íå óçíàâàëà ñåáÿ. Ýòî è çíà÷èò – ñîðîê ëåò? Èëè ýòî ïëîäû íî÷íûõ ôàíòàçèé è ñóìàñáðîäñòâ, ñòîëü ëþáèìûõ Ðèãîáåðòî? Íåò, âñåìó âèíîé – Ôîí÷èòî. «Ýòîò ðåáåíîê ðàçâðàòèë ìåíÿ», – ïîäóìàëà îíà â ðàñòåðÿííîñòè.
Êîãäà æå îíà íàêîíåö óñíóëà, ïðèñíèëñÿ åé ñòðàííûé, ñëàäîñòðàñòíûé ñîí, â êîòîðîì îæèëè ãðàâþðû èç òàéíîé êîëëåêöèè äîíà Ðèãîáåðòî. Ñóïðóãè òàê ëþáèëè ïî íî÷àì ðàññìàòðèâàòü è îáñóæäàòü èõ, ÷åðïàÿ â ýòèõ ðåïðîäóêöèÿõ íîâîå âäîõíîâåíèå äëÿ ñâîåé ñòðàñòè.

5. Äèàíà ïîñëå êóïàíüÿ

Ñïðàâà – ýòî ÿ, Äèàíà Ëóêðåöèÿ. Äà, ýòî ÿ, áîãèíÿ ëåñîâ è ðîù, ïëîäîðîäèÿ è äåòîðîæäåíèÿ, ïîêðîâèòåëüíèöà îõîòû. Ãðåêè íàçûâàþò ìåíÿ Àðòåìèäîé, ÿ â ðîäñòâå ñ Ëóíîþ è ïðèõîæóñü Àïîëëîíó ñåñòðîé. Ñðåäè òåõ, êòî ïîêëîíÿåòñÿ ìíå, áîëüøå âñåãî æåíùèí è ïðîñòîëþäèíîâ. Ïî âñåé èìïåðèè ñòîÿò âîçäâèãíóòûå â ìîþ ÷åñòü õðàìû. À ñïðàâà îò ìåíÿ ñêëîíèëàñü ê ìîèì íîãàì Þñòèíèàíà, ìîÿ ñëóæàíêà, ìîÿ ëþáèìèöà. Ìû òîëüêî ÷òî èñêóïàëèñü è ñåé÷àñ ïðåäàäèìñÿ ëþáâè.
Ýòîãî çàéöà, ýòèõ êóðîïàòîê è ôàçàíîâ ÿ çàñòðåëèëà ñåãîäíÿ íà ðàññâåòå: Þñòèíèàíà èçâëå÷åò ñòðåëû, âûìîåò èõ è óëîæèò â êîë÷àí äî ñëåäóþùåé îõîòû. À ñ ýòèìè ñîáàêàìè ÿ îõî÷óñü ðåäêî, íà òàêóþ äè÷ü, êàê ñåãîäíÿ, – íèêîãäà: ïîáûâàâ â èõ êëûêàñòûõ ïàñòÿõ, äîáû÷à ñòàíîâèòñÿ íåñúåäîáíîé. Ýòè ëåãàâûå – òàê, äëÿ êðàñîòû. Íûí÷å âå÷åðîì ìû ñ Þñòèíèàíîé îòóæèíàåì íåæíûì àðîìàòíûì ìÿñîì, ïðèïðàâëåííûì ðåäêèìè äóøèñòûìè òðàâàìè; ìû çàïüåì åãî âèíîì èç Êàïóè; ìû áóäåì åñòü äî îòâàëà, ïèòü äîïüÿíà. ß çíàþ òîëê â íàñëàæäåíèÿõ. Íà ïðîòÿæåíèè ìíîãèõ âåêîâ íåóñòàííî ðàçâèâàþ ÿ ýòó ìîþ ñïîñîáíîñòü è ìîãó ñêàçàòü áåç ïîõâàëüáû, ÷òî äîñòèãëà ñîâåðøåíñòâà. ß îâëàäåëà èñêóññòâîì äîáûâàòü íåêòàð íàñëàæäåíèÿ èç âñåõ – äàæå ïîäãíèâøèõ – ïëîäîâ áûòèÿ.
À ãëàâíîãî ãåðîÿ íåò íà ïîëîòíå. Âåðíåé ñêàçàòü, íå âèäíî. Îí ñïðÿòàëñÿ ãäå òî ðÿäîì, îí ïðèòàèëñÿ çà äåðåâüÿìè è íåîòðûâíî ñìîòðèò íà íàñ. Îí çàìåð â ñòîëáíÿêå îáîæàíèÿ, ïðèñåâ íà êîðòî÷êè â ëåñíîé ÷àùîáå, è åãî êðàñèâûå ãëàçà, öâåòîì ïîäîáíûå ðàññâåòíîìó íåáó â ïîëóäåííûõ êðàÿõ, øèðîêî ðàñêðûòû, à êðóãëîå ëèöî ðàçðóìÿíèëîñü â ñòðàñòíîì òîìëåíèè. Ëèñòî÷êè è âåòî÷êè çàïóòàëèñü â åãî çîëîòèñòûõ êóäðÿõ, íåçðåëàÿ îòðî÷åñêàÿ ïëîòü íàïðÿæåíà è âîçäåòà, êàê êîïüå. Äà, îí ãäå òî çäåñü, îí ñ æàäíîñòüþ ëîâèò è âïèòûâàåò êàæäîå íàøå äâèæåíèå, êàæäîå ñëîâî, äåëàÿ íàñ ïðåäìåòîì ñâîèõ öåëîìóäðåííî ðåáÿ÷åñêèõ ãðåç. Åãî ïðèñóòñòâèå çàáàâëÿåò íàñ è ïðèäàåò íàøèì èãðàì îñîáóþ ïîðî÷íîñòü. Îí ïàñåò êîç, èãðàåò íà ñâèðåëè è çîâåòñÿ Ôîíñèíîì.
Îäíàæäû, íàêàíóíå àâãóñòîâñêèõ èä, êîãäà ÿ ãíàëà îëåíÿ, Þñòèíèàíà îáíàðóæèëà ýòîãî ïàñòóøêà. Íè íà ìèã íå îòðûâàÿ îò ìåíÿ ãëàç, îøàëåâ, ñïîòûêàÿñü, îí êðàëñÿ çà ìíîþ. Ñëóæàíêà ãîâîðèò, ÷òî, óâèäåâ ìåíÿ – ëó÷ ñîëíöà îêðóæèë ìîè âîëîñû îãíåííûì ñèÿíèåì, âîñïëàìåíèë ìîè ãëàçà, êàæäûé ìóñêóë ìîåãî òåëà áûë íàïðÿæåí ïåðåä òåì, êàê ïóñòèòü ñ òóãîé òåòèâû ñòðåëó, – ìàëü÷èê ðàñïëàêàëñÿ. Êîãäà æå Þñòèíèàíà ïðèíÿëàñü óòåøàòü åãî, òî äîãàäàëàñü, ÷òî ïëà÷åò îí îò ñ÷àñòüÿ.
"Áåçóïðå÷íîñòü òâîåãî òåëà äî ñðîêà ñäåëàëà äëÿ íåãî âíÿòíûì ÿçûê ëþáâè, – ôèëîñîôñòâîâàëà Þñòèíèàíà, ïåðåñêàçàâ ìíå ýòîò ñëó÷àé. – Òâîÿ êðàñîòà ïðèêîâàëà åãî ê ìåñòó, êàê ïðèêîâûâàåò ïòè÷êó âçãëÿä çìåè. Ñæàëüñÿ íàä íèì, Äèàíà Ëóêðåöèÿ. Ïî÷åìó áû ýòîìó ïàñòóøêó íå ïðèíÿòü ó÷àñòèå â íàøèõ èãðàõ?
Ìû ïîòåøèì åãî è ïîòåøèìñÿ ñàìè".
Òàê ìû è ïîñòóïèëè. Þñòèíèàíà â òîé æå ìåðå, ÷òî è ÿ, à áûòü ìîæåò, è åùå ùåäðåå, îäàðåíà îò ïðèðîäû ñïîñîáíîñòüþ èñêàòü è íàõîäèòü íàñëàæäåíèå è íèêîãäà íå îøèáàåòñÿ â òîì, ÷òî ìîæåò ïîäàðèòü åãî. È ýòà åå ñïîñîáíîñòü ìíå ìèëåé äàæå, ÷åì ñòðîéíàÿ êðóòèçíà åå áåäåð è ÷åì øåëêîâèñòàÿ ïîðîñëü íà ëîáêå, êîòîðàÿ ïðèõîäèòñÿ ìíå òàê ïî âêóñó: áîëåå âñåãî îñòàëüíîãî ëþáëþ ÿ ñòðåìèòåëüíîñòü åå âûäóìêè, áåçîøèáî÷íîñòü åå ÷óòüÿ, îòûñêèâàþùåãî â íàøåì áóðíîì ìèðå èñòî÷íèêè âñå íîâîãî è íîâîãî íàñëàæäåíèÿ.
Ñ òîé ïîðû ìû äîïóñòèëè åãî ê íàøèì çàáàâàì, è, õîòü ìèíóëî óæå íåìàëî äíåé, èãðà âñå íèêàê íå íàñêó÷èò íàì, íå ïðèåñòñÿ è íå íàäîåñò. Êàæäûé ñëåäóþùèé äåíü âåñåëèò íàñ ñèëüíåé ïðåäûäóùåãî, ñîîáùàÿ íàøåìó áûòèþ ïðåëåñòü íîâèçíû.
Íî Ôîíñèí, ïðåêðàñíûé, êàê þíîå áîæåñòâî, íàäåëåí è î÷àðîâàòåëüíûì ñâîéñòâîì äóøè: îí î÷åíü ðîáîê. Äâàæäû èëè òðèæäû ïðîáîâàëà ÿ ïðèáëèçèòüñÿ è çàãîâîðèòü ñ íèì, è âñÿêèé ðàç – òùåòíî: ïîáëåäíåâ, îí, ñëîâíî âñïóãíóòûé îëåíü, óíîñèòñÿ ïðî÷ü, èñ÷åçàÿ, êàê ïî âîëøåáñòâó, â ïåðåïëåòåíèè âåòâåé. Îäíàæäû îí ïðîãîâîðèëñÿ Þñòèíèàíå, ÷òî îäíà ëèøü ìûñëü î òîì, ÷òî ÿ âçãëÿíó â åãî ãëàçà è îáðàùóñü ê íåìó, à îí íå òî ÷òî ïðèêîñíåòñÿ êî ìíå, íî õîòÿ áû îêàæåòñÿ ïîäëå ìåíÿ, ïðèâîäèò åãî â ïîëíåéøåå ñìÿòåíèå. «Òâîÿ ãîñïîæà íåïðèêîñíîâåííà, – ïðîëåïåòàë îí, – ÿ çíàþ, ÷òî ñòîèò ìíå ïîäîéòè áëèæå, åå êðàñîòà èñïåïåëèò ìåíÿ, ïîäîáíî òîìó, êàê ñæèãàåò áàáî÷êó çíîé àðàâèéñêîé ïóñòûíè».
È ïîòîìó ìû óñòðàèâàåì íàøè èãðû êàê áû ïîòèõîíüêó îò íåãî. Ðàçíîîáðàçÿ íàøè ïðèõîòëèâûå çàòåè, íà÷èíàåì ìû íåêîå äåéñòâî, ïîõîæåå íà âîñõèùàþùèå ÷óâñòâèòåëüíûõ ýëëèíîâ òðàãåäèè, â êîòîðûõ âìåñòå è íàðàâíå ñòðàäàþò è ãóáÿò äðóã äðóãà ëþäè è áîãè. Þñòèíèàíà, ïðèòâîðÿÿñü, ÷òî îíà â çàãîâîðå ñ íèì, à íå ñî ìíîé – íà ñàìîì æå äåëå ïîäûãðûâàåò îíà îáîèì, à áîëåå âñåãî – ñàìîé ñåáå, – ïðÿ÷åò ïàñòóøêà ãäå íèáóäü íåïîäàëåêó îò òîãî ãðîòà, ãäå ÿ íàìåðåâàþñü ïðîâåñòè íî÷ü, è â êðàñíîâàòîì ñâå÷åíèè æàðîâíè ðàçäåâàåò ìåíÿ, óìàùàåò ìåíÿ áëàãîâîííûì ìåäîì ñèöèëèéñêèõ ï÷åë. Ýòî ëàêåäåìîíèéñêîå ñíàäîáüå íå òîëüêî äåëàåò êîæó ñâåæåé è ãëàäêîé, íî è ïðîáóæäàåò æåëàíèå. ß çàêðûâàþ ãëàçà, à ìîÿ ñëóæàíêà è âîçëþáëåííàÿ ðàñòèðàåò è ðàçìèíàåò ìîè ÷ëåíû, îòêðûâàÿ èõ âçîðó ìîåãî öåëîìóäðåííîãî îáîæàòåëÿ. È êîãäà ïî ìîåìó òðåïåùóùåìó ïîä åå èñêóñíûìè ïàëüöàìè òåëó ïðîõîäèò ÷åðåäà êîðîòêèõ ñëàäîñòíûõ ñóäîðîã, ÿ óãàäûâàþ ïðèñóòñòâèå Ôîíñèíà. ß åãî âèæó, ÿ âäûõàþ åãî çàïàõ, ÿ ëàñêàþ åãî, ÿ ïðèæèìàþ åãî ê ñåáå è ïðÿ÷ó âíóòðè ñåáÿ – è ïðè ýòîì ìíå íåò íóæäû ïðèêàñàòüñÿ ê íåìó. È ñòîêðàò ñèëüíåé ìîå íàñëàæäåíèå îòòîãî, ÷òî îí äåëèò åãî ñî ìíîé. È áëàæåíñòâî ìîå ïðîíèêíóòî êðîòêîé íåæíîñòüþ, èáî ÿ îùóùàþ, ÷òî îí, õðóïêèé, íåâèííûé, áëèñòàþùèé îò ïîòà, ñîçåðöàåò ìåíÿ è ñ÷àñòëèâ ýòèì ñîçåðöàíèåì.
È âîò, ñïðÿòàííûé îò ìîèõ ãëàç Þñòèíèàíîé, ïàñòóøîê âèäèò, êàê çàñûïàþ ÿ è ïðîáóæäàþñü ïîóòðó, âèäèò, êàê ìå÷ó ÿ êîïüå è ñïóñêàþ òåòèâó, êàê îäåâàþñü è ñáðàñûâàþ îäåæäû, âèäèò, êàê, ïðèñåâ íà êîðòî÷êè íà äâóõ êàìíÿõ, ïóñêàþ ÿ çîëîòèñòóþ ñòðóéêó â ïðîçðà÷íûé ïîòîê, èç êîòîðîãî îí òîò÷àñ ïîñïåøèò íàïèòüñÿ, ñòàâ íèæå ïî òå÷åíèþ. Âèäèò îí, êàê îòñåêàþ ÿ ãîëîâû ãóñàêàì è îùèïûâàþ ãîëóáîê, ÷òîáû ïðèíåñòè èõ êðîâü â æåðòâó áîãàì, à ïî âíóòðåííîñòÿì óçíàòü íåâåäîìîå áóäóùåå. Âèäèò îí, êàê ëàñêàþ è óñëàæäàþ ñåáÿ ÿ ñàìà, âèäèò, êàê ëàñêàþ ÿ Þñòèíèàíó, âèäèò è òî, êàê ìû ñ íåþ, ïîãðóçèâøèñü â âîäû ðó÷üÿ, ïüåì ñâåðêàþùóþ âëàãó âîäîïàäà èç óñò äðóã äðóãà, ïðîáóÿ íà âêóñ íàøó ñëþíó, ïîòàåííûå ñîêè íàøèõ òåë. Íåò òàêîé ðàçíóçäàííîé ïðèõîòè èëè ðèòóàëüíîãî îáðÿäà, ðîæäåííûõ òåëåñíûì âëå÷åíèåì èëè äóøåâíîé ñêëîííîñòüþ, êîòîðîãî ìû íå ïîêàçàëè áû åìó, êîòîðîãî íå óâèäåë áû èç ñâîåãî óêðûòèÿ îí, ùåäðî âçûñêàííûé îáëàäàòåëü íàøåé áëèçîñòè. Îí íàøà èãðóøêà, íî è íàø ïîâåëèòåëü. Îí ñëóæèò íàì, íî è ìû ñëóæèì åìó. Íå ïðèêîñíóâøèñü äðóã ê äðóãó, íå îáìåíÿâøèñü íè åäèíûì ñëîâîì, áåññ÷åòíîå ìíîæåñòâî ðàç äàðèëè ìû äðóã äðóãó íàñëàæäåíèå, è ïðàâäà òðåáóåò ïðèçíàòü, ÷òî òà íåîäîëèìàÿ ïðîïàñòü, êîòîðàÿ ñóùåñòâóåò ìåæäó ñåëüñêèì ïàñòóøêîì è áåññìåðòíîé áîãèíåé, íå ìåøàåò íàì ñëèòüñÿ òåñíåå, ÷åì ÷åòå ñàìûõ ñòðàñòíûõ ëþáîâíèêîâ.
Âîò ñåé÷àñ, â ýòî ñàìîå ìãíîâåíèå, Þñòèíèàíà è ÿ, Äèàíà Ëóêðåöèÿ, íà÷íåì íàøå äåéñòâî äëÿ íåãî, à îí, âñåãî ëèøü ñòîÿ ìåæäó âàëóíîì è ðîùåé, íà÷íåò ñâîå – äëÿ íàñ.
Ñîâñåì ñêîðî ýòà âå÷íàÿ íåïîäâèæíîñòü îæèâåò, ñäåëàåòñÿ âðåìåíåì è èñòîðèåé. Çàëàþò ïñû, çàøåëåñòèò ëèñòâà, çàæóð÷èò è çàïîåò ïî êàìíÿì ðó÷åé, ïîïëûâóò ê âîñòîêó îáëàêà, ãîíèìûå òåì æå èãðèâûì âåòåðêîì, ÷òî ðàñòðåïàë êóäðè ìîåé ëþáèìèöû. Îíà òîæå îæèâåò, íàêëîíèòñÿ êî ìíå, ïðèêîñíåòñÿ àëûìè óñòàìè ê ìîåé ñòîïå è íà÷íåò ñîñàòü êàæäûé ìîé ïàëåö, êàê ïîñàñûâàþò ëîìòèê ëèìîíà äóøíûì ëåòíèì âå÷åðîì. Ñîâñåì ñêîðî ïåðåïëåòåì ìû òåëà, ðåçâÿñü íà ïîñâèñòûâàþùåì øåëêó ñèíåé ïîäñòèëêè, îõìåëåâ îò ïîëíîòû áûòèÿ. Ëåãàâûå ïñû áóäóò áðîäèòü âîêðóã, îáäàâàÿ íàñ æàðêèì äûõàíèåì æàäíûõ ïàñòåé è â âîçáóæäåíèè íîðîâÿ ëèçíóòü íàñ. Ëåñ óñëûøèò çàìèðàþùèé ëåïåò è âíåçàïíûé êðèê – êðèê ðàíåííîãî íàñìåðòü, à åùå ìãíîâåíèå ñïóñòÿ – ñìåõ è áåññâÿçíûå âåñåëûå âîñêëèöàíèÿ è óâèäèò, êàê ìû, ïî ïðåæíåìó íå ðàçìûêàÿ îáúÿòèé, ïîãðóçèìñÿ â ìèðíóþ äðåìîòó.
È ìîæåò áûòü, ñâèäåòåëü íàøèõ çàáàâ, óâèäåâ, ÷òî ìû ñòàëè ïëåííèöàìè Ìîðôåÿ, ñ áåñêîíå÷íûìè ïðåäîñòîðîæíîñòÿìè, ÷òîáû çâóê åãî ëåãêèõ øàãîâ íå äîñòèã íàøåãî ñëóõà è íå ðàçáóäèë íàñ, ïîêèíåò ñâîå óêðûòèå, ïîäîéäåò ïîáëèæå, ÷òîáû ãëÿäåòü íà íàñ ñ êðàÿ ãîëóáîãî ïîêðûâàëà.
Òàê áóäåò ñòîÿòü îí, òàê áóäåì ëåæàòü ìû, ñíîâà ñäåëàâøèñü íåïîäâèæíûìè â ýòî ìãíîâåíèå âå÷íîñòè, – íî íå òàêîé, êàê íà õîëñòå. Áëåäíîëîáûé è ïóðïóðíîù¸êèé, áóäåò ñòîÿòü íàä íàìè Ôîíñèí ñ ðàñøèðåííûìè â áëàãîäàðíîì èçóìëåíèè ãëàçàìè, è ñ óãëà íåæíûõ ãóá ïîòÿíåòñÿ íèòî÷êà ñëþíû. Ìû æå, ñïëåòåííûå è ïðåêðàñíûå, áóäåì äûøàòü ðîâíî è â òàêò äðóã äðóãó, è íà ëèöàõ íàøèõ çàñòûíåò äîâîëüíîå âûðàæåíèå æåíùèí, óìåþùèõ áûòü ñ÷àñòëèâûìè. È âñå òðîå êðîòêî è òåðïåëèâî áóäåì ìû æäàòü ãðÿäóùåãî õóäîæíèêà, êîòîðûé, ïîäñòåãíóòûé æåëàíèåì, çàïå÷àòëååò íàñ íà ïîëîòíå, ïîëàãàÿ, íàâåðíîå, ÷òî ñàì íàñ è ïðèäóìàë.

6. Îìîâåíèÿ äîíà Ðèãîáåðòî

Äîí Ðèãîáåðòî âîøåë â âàííóþ, çàïåð äâåðü è âçäîõíóë. Ìãíîâåííî îõâàòèëî åãî äóøó ïðèÿòíåéøåå, îòðàäíîå ÷óâñòâî îñâîáîæäåíèÿ è ðàäîñòíîãî îæèäàíèÿ. Ýòè ïîë÷àñà â îäèíî÷åñòâå äàðóþò åìó ñ÷àñòüå. Êàæäûé âå÷åð îí áûâàë ñ÷àñòëèâ – êîãäà áîëüøå, êîãäà ìåíüøå, íî ýòîò âûâåðåííûé äî ìåëî÷åé îáðÿä, êîòîðûé îí íåóêîñíèòåëüíî èñïîëíÿë óæå íà ïðîòÿæåíèè ìíîãèõ ëåò, íåóñòàííî øëèôóÿ è ñîâåðøåíñòâóÿ åãî, êàê õóäîæíèê, ñíîâà è ñíîâà âîçâðàùàþùèéñÿ ê ãëàâíîìó ñâîåìó ïðîèçâåäåíèþ, íåèçìåííî îêàçûâàë íà íåãî êîëäîâñêîå äåéñòâèå: âñåëÿë ïîêîé, ïðèìèðÿë ñ áëèæíèì, âîçâðàùàë ìîëîäîñòü, áîäðèë. Êàæäûé ðàç äîí Ðèãîáåðòî âûõîäèë èç âàííîé êîìíàòû ñ îùóùåíèåì, ÷òî, êàê áû òàì íè áûëî, æèòü íà ñâåòå âñå òàêè ñòîèò. È ïîòîìó íå ïåðåñòàâàë ðàäîâàòüñÿ ýòîìó ïîëó÷àñó ñ òåõ ñàìûõ ïîð – à êîãäà æå ýòî áûëî? – êàê îí îòêðûë â ñåáå ñïîñîáíîñòü ïðåâðàùàòü òî, ÷òî äëÿ àáñîëþòíîãî áîëüøèíñòâà ñìåðòíûõ áûëî ëèøü çàóðÿäíåéøèìè ïðîöåäóðàìè, êîòîðûå îíè ïðîèçâîäèëè ñ áåñ÷óâñòâåííîñòüþ ìàøèí – ÷èñòèòü çóáû, ñêàæåì, èëè ïîëîñêàòü ðîò, – â âîçâûøåííîå è èçûñêàííîå òàèíñòâî, ïðåâðàùàâøåå åãî – ïóñòü íåíàäîëãî – â ñîâåðøåííîå ñóùåñòâî.
Ñ ìëàäûõ íîãòåé äîí Ðèãîáåðòî áûë àêòèâíåéøèì ó÷àñòíèêîì «Êàòîëè÷åñêîãî äåéñòâèÿ» è ìå÷òàë ïðåîáðàçîâàòü ìèð. Îäíàêî äîâîëüíî ñêîðî ïîíÿë, ÷òî ýòà èäåÿ, ïîäîáíî âñåì êîëëåêòèâíûì, – íå áîëåå ÷åì íåñáûòî÷íàÿ ìå÷òà è âîïëîòèòüñÿ â æèçíü íå ìîæåò, è ñ ïðèñóùèì åìó ïðàêòèöèçìîì ðåøèë íå òðàòèòü âðåìÿ íà áèòâû, êîòîðûå ðàíî èëè ïîçäíî âñå ðàâíî áóäóò ïðîèãðàíû. Òîãäà îñåíèëà åãî äîãàäêà: åñëè èäåàëüíîå ñîâåðøåíñòâî è âîçìîæíî, òî ëèøü äëÿ îòäåëüíî âçÿòîé ëè÷íîñòè è äîëæíî áûòü ñòðîãî îãðàíè÷åíî â ïðîñòðàíñòâå (÷èñòîïëîòíîñòü, ê ïðèìåðó, èëè ñåêñ) è âî âðåìåíè (òîìó è äðóãîìó äîëæíî óäåëÿòü âðåìÿ ïåðåä ñíîì).
Îí ñíÿë õàëàò, ïîâåñèë åãî çà äâåðüþ è ãîëûé, â îäíèõ êîìíàòíûõ òóôëÿõ, óñåëñÿ íà óíèòàç, îòäåëåííûé îò îñòàëüíîé ÷àñòè òóàëåòà ëàêèðîâàííîé øèðìîé ñ èçîáðàæåíèåì íåáåñíî ãîëóáûõ òàíöóþùèõ ôèãóðîê. Åãî æåëóäîê äåéñòâîâàë ñ òî÷íîñòüþ øâåéöàðñêèõ ÷àñîâ, ïîëíîñòüþ è áåç óñèëèé îïîðîæíÿÿñü èìåííî â ýòè ÷àñû è êàê áû ðàäóÿñü âîçìîæíîñòè îñâîáîäèòüñÿ îò âñÿêîãî ðîäà äíåâíîé äîêóêè. Ñ òåõ ïîð, êàê áûëî ïðèíÿòî ñàìîå òàéíîå â åãî æèçíè ðåøåíèå – íàäî ïîëàãàòü, äàæå äîíüÿ Ëóêðåöèÿ íå çíàëà î òîì, ÷òî åå ìóæ, ðåøèâ ñòàíîâèòüñÿ áåçóïðå÷íî ñîâåðøåííûì íà êðàòêèå ïîë÷àñà êàæäîãî äíÿ, ðàçðàáîòàë ýòó öåðåìîíèþ, – íè ðàçó íå ñòðàäàë îí îò ìó÷èòåëüíûõ çàïîðîâ èëè èçíóðèòåëüíûõ ïîíîñîâ.
Äîí Ðèãîáåðòî ïîëóçàêðûë ãëàçà è ñëåãêà íàòóæèëñÿ. Ýòîãî áûëî âïîëíå äîñòàòî÷íî: îí ñåé÷àñ æå îùóòèë ïðèÿòíîå ùåêîòàíèå â ïðÿìîé êèøêå, è åìó ïîêàçàëîñü, áóäòî òàì, â íåäðàõ åãî îðãàíèçìà, ÷òî òî ïîñëóøíî äâèíóëîñü ê ïðåäóïðåäèòåëüíî îòêðûòîìó âûõîäó. È çàäíèé ïðîõîä â ñâîþ î÷åðåäü óæå íà÷àë ðàñòÿãèâàòüñÿ, çàðàíåå ãîòîâÿñü èçâåðãíóòü èçâåðãàåìîå è òîò÷àñ ñîìêíóòüñÿ, øóòëèâî õìóðÿñü âñåìè ñâîèìè áåñ÷èñëåííûìè ìîðùèíêàìè è êàê áû ãîâîðÿ: «Ïðîâàëèâàé, êàêàøêà, è áîëüøå íå âîçâðàùàéñÿ».
Äîí Ðèãîáåðòî óäîâëåòâîðèòåëüíî óëûáíóëñÿ. «Ìîæåò áûòü, ïîíÿòèÿ „èñïðàæíÿòüñÿ“, „êàêàòü“, „ñõîäèòü ïî áîëüøîìó“ – êàê ýòî åùå íàçûâàåòñÿ? – ñèíîíèìû ñëîâà „íàñëàæäàòüñÿ“?» – ïîäóìàë îí. À ïî÷åìó áû è íåò? Íî, ðàçóìååòñÿ, ïðè òîì óñëîâèè, ÷òî ÷åëîâåê ñîñðåäîòî÷åí è íåòîðîïëèâ, ïîëó÷àåò óäîâîëüñòâèå îò âûïîëíåíèÿ ýòîé çàäà÷è, íå ñïåøèò, à íàïðîòèâ – ÷óòü ÷óòü ðàñòÿãèâàåò ïðîöåññ, ìÿãêî è ïëàâíî íàïðÿãàÿ è ðàññëàáëÿÿ ìóñêóëû. Íè â êîåì ñëó÷àå íå òóæèòñÿ, íå âûòàëêèâàåò èç ñåáÿ ïðîäóêòû ðàñïàäà, íî ëèøü íàïðàâëÿåò, ïðîâîæàåò, ñîïðîâîæäàåò èõ ñêîëüçÿùåå äâèæåíèå ê âûõîäó. Äîí Ðèãîáåðòî ñíîâà âçäîõíóë, óñòðåìèâ âñå ïÿòü ÷óâñòâ ê òîìó, ÷òî ïðîèñõîäèëî âíóòðè åãî òåëà. Åìó âúÿâå ïðåäñòàëî âñå ýòî – ñîêðàùåíèå êèøêè, êðóãîâîðîò ñîêîâ è ìàññ, òâîðÿùèéñÿ òàì, â òåïëûõ ïîòåìêàõ óòðîáû, â òèøèíå, âðåìÿ îò âðåìåíè íàðóøàåìîé ãëóõîâàòûì êëåêîòîì èëè âåñåëûì ñêâîçíÿ÷êîì îòõîäÿùèõ ãàçîâ. È âîò íàêîíåö îí óñëûøàë òèõèé øëåïîê, âîçâåñòèâøèé î òîì, ÷òî âíóòðåííîñòè åãî âíåñëè ïåðâóþ ëåïòó. Çà ïåðâîé ïîñëåäîâàëè âòîðàÿ, òðåòüÿ è ÷åòâåðòàÿ. Ðåêîðäîì äî ñåé ïîðû îí ñ÷èòàë öèôðó âîñåìü, íî ÿâëÿëàñü îíà îáû÷íî ðåçóëüòàòîì ÷åðåñ÷óð îáèëüíîãî çàñòîëüÿ, êîãäà îðãàíèçì ïîëó÷àë óáèéñòâåííîå êîëè÷åñòâî áåëêîâ, æèðîâ, óãëåâîäîâ è êðàõìàëà, îðîøåííûõ âèíîì è ñïèðòàìè. Îáû÷íîé åãî íîðìîé áûëè ïÿòü ëåãêèõ è ðåçóëüòàòèâíûõ óñèëèé, è ñåé÷àñ, ïî çàâåðøåíèè ïÿòîãî, âûæäàâ íåñêîëüêî ñåêóíä, ÷òîáû ìûøöû, êèøêè, ñôèíêòåð ïðèøëè â íîðìàëüíîå ïîëîæåíèå è ðàññëàáèëèñü, äîí Ðèãîáåðòî ïî÷óâñòâîâàë, êàê åãî îõâàòûâàåò ñîêðîâåííàÿ ðàäîñòü èñïîëíåííîãî äîëãà, äîñòèãíóòîé öåëè, ðàäîñòü, î÷åíü ïîõîæàÿ íà òî îùóùåíèå äóøåâíîé ÷èñòîòû, êîòîðîå èñïûòûâàë îí â îòðî÷åñòâå, ïîñëå òîãî, êàê èñïîâåäîâàëñÿ â ãðåõàõ è èñïîëíÿë ïîêàÿíèå, íàëàãàåìîå íà íåãî äóõîâíèêîì.
«Îäíàêî îáëåã÷èòü äóøó – äåëî êóäà áîëåå íåâåðíîå, ÷åì î÷èñòèòü æåëóäîê», – ïîäóìàë îí.  òîì, ÷òî ñåé÷àñ åãî æåëóäîê ÷èñò, ó íåãî ñîìíåíèé íå áûëî. Ðàçâåäÿ íîãè, îí ñêëîíèë ãîëîâó, âñìîòðåëñÿ: äà, ïÿòü êîðè÷íåâàòûõ êîëáàñîê, ïîêîèâøèõñÿ íà çåëåíîì ôàÿíñå óíèòàçà, äîêàçûâàëè ýòî. Êàêàÿ èñïîâåäü, êàêîå ïîêàÿíèå ïîçâîëèëè áû âîò òàê óâèäåòü (à åñëè çàõî÷åòñÿ – ïîùóïàòü) òå çëîâîííûå ìåðçîñòè, èçâëå÷åííûå ãîñïîäíèì ìèëîñåðäèåì, ïîêàÿíèåì, ðàñêàÿíèåì è èñïîâåäüþ èç äóøè? Êîãäà äîí Ðèãîáåðòî áûë ðåâíîñòíûì êàòîëèêîì, åãî âñåãäà òåðçàëî ïîäîçðåíèå â òîì, ÷òî êàêîé áû ãîðÿ÷åé è ïðîñòðàííîé íè áûëà åãî èñïîâåäü, êàêàÿ òî ãðÿçü íåïðåìåííî îñòàâàëàñü íà ñòåíêàõ äóøè, êàêèå òî ïÿòíà íå ïîääàâàëèñü ñàìîìó ðüÿíîìó ïîêàÿíèþ.
Âïðî÷åì, ïîÿâëÿëîñü ó íåãî è äðóãîå ÷óâñòâî, ñî âðåìåíåì, ïðàâäà, óòðàòèâøåå ñâîþ îñòðîòó: äîíó Ðèãîáåðòî îäíàæäû äîâåëîñü ïðî÷åñòü â êàêîì òî æóðíàëå î òîì, êàê î÷èùàþò ñâîè âíóòðåííîñòè þíûå ïîñëóøíèêè â áóääèéñêîì ìîíàñòûðå. Äëÿ ýòîé ïðîöåäóðû òðåáîâàëèñü òðè ãèìíàñòè÷åñêèõ óïðàæíåíèÿ, âåðåâêà è íî÷íîé ñîñóä, è áûëà îíà ïðîñòà è ñîâåðøåííà, êàê, ê ïðèìåðó, êðóã èëè ñîâîêóïëåíèå. Àâòîð ñòàòüè, áåëüãèéñêèé éîã, â òå÷åíèå ñîðîêà äíåé ïîñòèãàë âìåñòå ñ ïîñëóøíèêàìè òåõíèêó ýòîãî äåéñòâà. Îïèñàíèå òðåõ óïðàæíåíèé, ïîñëå êîòîðûõ ñëåäîâàëî ïðèñòóïàòü ê îïîðîæíåíèþ êèøå÷íèêà, áûëî íå ñîâñåì ÿñíûì – âî âñÿêîì ñëó÷àå, íå äàâàëî âîçìîæíîñòè ïðåäñòàâèòü èõ â ïîëíîé ìåðå è âûïîëíèòü ñàìîìó. Éîã óâåðÿë, ÷òî ïîñðåäñòâîì ýòèõ âðàùåíèé, íàêëîíîâ è èçãèáîâ æåëóäîê îñâîáîæäàåòñÿ îò âñåõ øëàêîâ âåãåòàðèàíñêîãî ðàöèîíà. Ïîñëå ýòîãî ïåðâîãî ýòàïà î÷èùåíèÿ ïîñëóøíèêè – äîí Ðèãîáåðòî ñ äîëåé ìåëàíõîëèè âîîáðàçèë ñåáå èõ áðèòûå ãîëîâû, ùóïëûå òåëà, îáëà÷åííûå â õèòîíû øàôðàíîâîãî èëè, ìîæåò áûòü, áåëîãî öâåòà, – ïðèíèìàëè íóæíóþ äëÿ äàëüíåéøåãî ïîçó: ðàññëàáëÿëèñü, íàãèáàëèñü, ñëåãêà ðàññòàâèâ íîãè, íàäåæíî óïåðøèñü ñòóïíÿìè â çåìëþ, ÷òîáû íå ñäâèíóòüñÿ íè íà ìèëëèìåòð, ïîêóäà òåëî – íåêàÿ çìåÿ, çàãëàòûâàþùàÿ íåñêîí÷àåìîãî ÷åðâÿêà, – ñîêðàùàÿ êèøêè è æåëóäîê, ïðîïóñòèò ÷åðåç ñåáÿ âåðåâêó, êîòîðàÿ, èçâèâàÿñü, ïðîïîëçåò ñî ñïîêîéíîé íåóìîëèìîñòüþ ïî âëàæíîìó ëàáèðèíòó, íåïðåêëîííî âûòàëêèâàÿ íàðóæó âñå îñòàòêè, èçëèøêè, íåíóæíîñòè è øëàêè, – âñå òî, ñ ÷åì íå ñìîãëà ñïðàâèòüñÿ îáû÷íàÿ äåôåêàöèÿ.
«Îíè òî÷íî ÷èñòÿò øîìïîëîì ðóæåéíûé ñòâîë», – ïîäóìàë äîí Ðèãîáåðòî, èñïûòàâ ïðè ýòîì, êàê âñåãäà, ëåãêèé óêîë çàâèñòè, è ïðåäñòàâèë ñåáå, êàê èñïà÷êàííàÿ êàëîì ãîëîâêà âåðåâêè âûïîëçàåò â ìèð ÷åðåç âîñïåòûé Êåâåäî «ãëàçîê ñëåïîé», ïðåäâàðèòåëüíî ïðîïîëçàÿ ïî âñåì ýòèì èçâèëèñòûì è òåìíûì çàêîóëêàì íóòðà, âûëåçàåò íà ïîâåðõíîñòü, è ñâîðà÷èâàåòñÿ êîëüöàìè íà äíå óðûëüíèêà, è ëåæèò òàì, íè ê ÷åìó áîëåå íå ïðèãîäíàÿ, âìåñòå ñ ïîñëåäíèìè, èçâëå÷åííûìè ïðè åå ïîìîùè íå÷èñòîòàìè, îæèäàÿ ñîææåíèÿ. Êàê, äîëæíî áûòü, çàìå÷àòåëüíî ÷óâñòâóþò ñåáÿ ýòè þíîøè ïî îêîí÷àíèè ïðîöåäóðû! Êàê ÷èñòû îíè! Êàê íåçàïÿòíàííû! Íåò, íèêîãäà íå ñìîæåò îí óïîäîáèòüñÿ èì! È âñå æå äîí Ðèãîáåðòî áûë óáåæäåí: åñëè îíè ïðåâîñõîäÿò åãî â òåõíîëîãèè î÷èùåíèÿ æåëóäêà, òî âî âñåõ ïðî÷èõ îòíîøåíèÿõ åãî ñîáñòâåííûé ãèãèåíè÷åñêèé îáðÿä ïðîäóìàí ãîðàçäî òùàòåëüíåé è ïîäðîáíåé, ÷åì âñå èõ ýêçîòè÷åñêèå òàèíñòâà.
Îí â ïîñëåäíèé ðàç, ñëåãêà è ñîâåðøåííî áåñøóìíî íàòóæèëñÿ – ïðîñòî òàê, íà âñÿêèé ñëó÷àé. Íåóæåëè ïðàâäà òî, ÷òî ðàññêàçûâàþò ïðî çíàìåíèòîãî ó÷åíîãî Ìàðñåëèíî Ìåíåíäåñà è Ïåëàéî? Ãîâîðÿò, ÷òî, ñòðàäàÿ õðîíè÷åñêèìè çàïîðàìè, îí ÿêîáû ïîëæèçíè ïðîâåë â óáîðíîé. Äîíà Ðèãîáåðòî óâåðÿëè, ÷òî â Ñàíòàíäåðå, â äîìå ìóçåå âåëèêîãî èñòîðèêà, ïîýòà è êðèòèêà, òóðèñòàì ïîêàçûâàþò îñîáûé ïþïèòð, ñêîíñòðóèðîâàííûé ïî åãî çàêàçó äëÿ òîãî, ÷òîáû ó÷åíûé ìóæ ìîã íå ïðåðûâàòü ñâîèõ øòóäèé è èçûñêàíèé è âî âðåìÿ áîðüáû ñî ñâîèì ÷ðåçìåðíî ñêàðåäíûì æåëóäêîì, íå æåëàâøèì èçáàâëÿòüñÿ îò ñêîïèâøèõñÿ â íåì ôåêàëüíûõ ìàññ – ïîñëåäñòâèé îáèëüíûõ è ÷àñòûõ êàñòèëüñêèõ ïèðîâ. Äîí Ðèãîáåðòî ðàñòðîãàëñÿ, âîîáðàçèâ ñåáå, êàê ýòîò ÷åëîâåê, íàäåëåííûé ñòîëü ñâåòëûì ðàçóìîì, ìîãó÷èì èíòåëëåêòîì è äàðîì èñòèííîé ðåëèãèîçíîñòè, ñèäèò, ñêîð÷àñü è, áûòü ìîæåò, çàêðûâ êîëåíè òîëñòûì êëåò÷àòûì îäåÿëîì, ÷òîáû óáåðå÷üñÿ îò ëåäÿíîãî âåòðà ñ ãîð, è íà ïðîòÿæåíèè öåëûõ ÷àñîâ òóæèòñÿ, òóæèòñÿ, òóæèòñÿ, ïðîäîëæàÿ â òî æå âðåìÿ íåâîçìóòèìî ðûòüñÿ â ñòàðèííûõ ôîëèàíòàõ è ïûëüíûõ èíêóíàáóëàõ, ñèñòåìàòèçèðóÿ âñå åðåñè, ðàñêîëû, îòêëîíåíèÿ îò äîêòðèíû è êàíîíà, ñëó÷àâøèåñÿ â èñòîðèè Èñïàíèè.
Äîí Ðèãîáåðòî èñïîëüçîâàë ÷åòûðå âäâîå ñëîæåííûõ êâàäðàòèêà òóàëåòíîé áóìàãè è ñïóñòèë âîäó. Ïîòîì ñåë íà áèäå, íàïîëíèë åãî òåïëîé âîäîé è òùàòåëüíåéøèì îáðàçîì âûìûë ñ ìûëîì çàäíèé ïðîõîä, ÷ëåí, ÿè÷êè, ëîáîê, ïðîìåæíîñòü è ëÿæêè. Ïîòîì âûòåðñÿ ÷èñòûì ïîëîòåíöåì.
Ýòî áûë âòîðíèê – ñëåäîâàëî çàíÿòüñÿ ïåäèêþðîì. Âñÿ íåäåëÿ áûëà ó äîíà Ðèãîáåðòî ðàñïèñàíà: ïîíåäåëüíèê – ðóêè, ñðåäà – óøè, ÷åòâåðã – íîñ, ïÿòíèöà – âîëîñû, ñóááîòà – ãëàçà è âîñêðåñåíüå – êîæà. Ýòè ÷åðåäîâàíèÿ ÿâëÿëèñü âàæíåéøèì ýëåìåíòîì íî÷íîãî îáðÿäà, íå äàâàëè åìó óñòîÿòüñÿ è çàêîñíåòü, ñïàñàëè îò ðóòèíû. Ïîñâÿùàÿ êàæäûé âå÷åð êàêîé íèáóäü îäíîé ÷àñòè òåëà, äîí Ðèãîáåðòî ìîã óäåëÿòü åé âñå ñâîå âíèìàíèå, ëþáîâü è çàáîòó è ïðîèçâîäèòü ñâîè ãèãèåíè÷åñêèå ïðîöåäóðû ñ áîëüøåé ðà÷èòåëüíîñòüþ è ðâåíèåì; çàáîòà î êàæäîì îòäåëüíîì îðãàíå ãàðàíòèðîâàëà áåçóïðå÷íîå ðàâíîâåñèå â ïîïå÷åíèè î öåëîì: ìîæíî áûëî èçáåæàòü ïðèñòðàñòèé, è íåäîîöåíîê, è ìåðçêîé èåðàðõèè â îòíîøåíèè ðàçíûõ ÷àñòåé îðãàíèçìà è âñåãî òåëà öåëèêîì. «Ìîå òåëî îñóùåñòâëÿåò íåâîçìîæíîå: ýòî îáùåñòâî, â êîòîðîì öàðèò ïîëíîå ðàâíîïðàâèå», – ïîäóìàë îí.
Îí íàïîëíèë òàç ãîðÿ÷åé âîäîé è, óñåâøèñü íà çàêðûòûé êðûøêîé óíèòàç, ïðèíÿëñÿ ïàðèòü íîãè, äîáèâàÿñü òîãî, ÷òîáû ñòóïíè, ïÿòêè, ùèêîëîòêè è ïàëüöû ðàçìÿêëè. Ó äîíà Ðèãîáåðòî, ïî ñ÷àñòüþ, íå áûëî íè «øïîð», íè ïîäàãðè÷åñêèõ øèøåê, íè ïëîñêîñòîïèÿ, – íàîáîðîò, ó íåãî áûë ñëèøêîì âûñîêèé ïîäúåì, íî è ýòó íè÷òîæíóþ äåôîðìàöèþ ìîã, ïðàâî, çàìåòèòü òîëüêî ñïåöèàëèñò îðòîïåä. Ðàçìåð, ïðîïîðöèè, ôîðìà ïàëüöåâ è íîãòåé, ñòðîåíèå êîñòåé – âñå îñòàâàëîñü ïîêà íà âïîëíå ïðèëè÷íîì óðîâíå. Îïàñíîñòü èñõîäèëà ëèøü îò çàòâåðäåíèé è ìîçîëåé, âðåìÿ îò âðåìåíè ãðîçèâøèõ íàðóøèòü ýòî áëàãîïîëó÷èå. Îäíàêî äîí Ðèãîáåðòî âñåãäà áûë íà÷åêó è ïðåñåêàë îïàñíîñòü â çàðîäûøå.
Ïåìçà áûëà óæå ïðèãîòîâëåíà. Îí íà÷àë ñåãîäíÿ ñ ëåâîé íîãè. Òàì, ãäå êðàé ñòóïíè, ïåðåõîäÿ â ïÿòêó, ÷àùå âñåãî ñîïðèêàñàëñÿ ñ çàäíèêîì áàøìàêà, óæå íà÷àëî ïîÿâëÿòüñÿ íåêîå íåæåëàòåëüíîå ìîçîëèñòîå îáðàçîâàíèå, íà îùóïü ïîäîáíîå íåîøòóêàòóðåííîé ñòåíå. Äîí Ðèãîáåðòî, ïîòåðåâ åå ïåìçîé, çàñòàâèë åå èñ÷åçíóòü è ñ ðàäîñòüþ ïî÷óâñòâîâàë, ÷òî êîæà ïîä ïàëüöàìè òàê æå ãëàäêà, êàê è âñÿ îñòàëüíàÿ ñòîïà. Õîòÿ áîëüøå íèãäå ìîçîëåé äàæå íå íàìå÷àëîñü, îí íà âñÿêèé ñëó÷àé ïîñêîáëèë ïåìçîé îáå ñòóïíè, ïîäúåì è âñå äåñÿòü ïàëüöåâ.
Çàòåì, âîîðóæàñü íîæíèöàìè è ïèëî÷êîé, îí ïðèñòóïèë ê ëþáèìåéøåìó ñâîåìó çàíÿòèþ – óõîäó çà íîãòÿìè. Çäåñü ñëåäîâàëî ïðåäóïðåäèòü âðàñòàíèå. Äëÿ áîðüáû ñ ýòîé íàïàñòüþ ó äîíà Ðèãîáåðòî èìåëàñü ýôôåêòèâíàÿ ìåòîäèêà – ðåçóëüòàò òåðïåëèâîé íàáëþäàòåëüíîñòè è äåëîâèòîãî âîîáðàæåíèÿ: íàäëåæàëî îñòðèãàòü íîãîòü ïîëóìåñÿöåì, îñòàâëÿÿ ïî êðàÿì äâà âûñòóïà, êîòîðûå â ñèëó ñâîåãî ìåñòîïîëîæåíèÿ è ôîðìû íèêîãäà íå âðàñòàëè â ïàëåö. Êðîìå òîãî, òàêèå çóá÷àòûå íîãòè, ïîäîáíûå ëóíå íà óùåðáå, ëåã÷å ïîääàâàëèñü ÷èñòêå: ïèëî÷êà ñâîáîäíî ïðîõîäèëà â ýòó ÿ÷åéêó ìåæäó íîãòåì è ïàëüöåì, óäàëÿÿ îòòóäà âñÿêîãî ðîäà ãðÿçü. Äîí Ðèãîáåðòî îñòðèã è ïîäïèëèë íîãòè, à çàòåì ðåâíîñòíî ïðîìûë êîæèöó ìåæäó ïàëüöàìè, ïîëíîñòüþ îñâîáîäèâ åå îò òàèíñòâåííîãî, áåëåñîâàòîãî âåùåñòâà, ïîÿâëÿâøåãîñÿ â ñêëàäêàõ êîæè îò òðåíèÿ, îòñóòñòâèÿ âîçäóõà è ïîòëèâîñòè.
Çàâåðøèâ îïåðàöèþ, îí ëàñêîâî è óäîâëåòâîðåííî îãëÿäåë è îùóïàë ñâîè íîãè. Ñìåë íà îáðûâîê òóàëåòíîé áóìàãè îáðåçêè íîãòåé è ïðî÷èé ñîð, âûáðîñèë áóìàæêó â óíèòàç, äåðíóë çà öåïî÷êó ñëèâà. Ïîòîì òùàòåëüíî âûìûë íîãè è, ïåðåä òåì êàê âûòåðåòü, ïðèïóäðèë èõ ïîëóíåâèäèìûì òàëüêîì, ðàñïðîñòðàíèâøèì ëåãêèé è ìóæåñòâåííûé àðîìàò ðàñïóñêàþùåãîñÿ íà çàðå ãåëèîòðîïà.
 åæåâå÷åðíèé ðèòóàë âõîäèëè åùå äâå îáÿçàòåëüíûå ïðîöåäóðû: îäíà ïîñâÿùàëàñü ðòó, âòîðàÿ – ïîäìûøêàì. Íåñìîòðÿ íà òî, ÷òî âñå ïÿòü ÷óâñòâ äîíà Ðèãîáåðòî ñîñðåäîòà÷èâàëèñü íà ýòèõ ïðîöåäóðàõ íà âñå òî âðåìÿ, ÷òî áûëî íåîáõîäèìî äëÿ óäà÷íîãî èõ îñóùåñòâëåíèÿ, îí îâëàäåë òåõíèêîé òàèíñòâà äî òàêîé ñòåïåíè, ÷òî êàêóþ òî äîëþ ñâîåãî âíèìàíèÿ ìîã óäåëÿòü òàêæå è íåêîåìó ýñòåòè÷åñêîìó ïðèíöèïó – âñÿêèé ðàç èíîìó, – èëè ïàðàãðàôó ó÷åáíèêà, èëè ñêðèæàëè Çàâåòà, èëè çàïîâåäè âåðîó÷åíèÿ, òàéíî âûðàáîòàííûõ èì â òå íî÷íûå ÷àñû, êîãäà ïîä ïðåäëîãîì óìûâàíèÿ ñîçäàâàë îí ñâîþ ëè÷íóþ ðåëèãèþ è èçîáðåòàë ñîáñòâåííûé ñïîñîá âîïëîòèòü óòîïèþ â æèçíü.
È ñåé÷àñ, ðàñêëàäûâàÿ íà æåëòîâàòî áåëîé ìðàìîðíîé äîñêå óìûâàëüíèêà ïðèíàäëåæíîñòè æåðòâîïðèíîøåíèÿ – ñòàêàí ñ âîäîé, çóáíóþ ùåòêó, ñïåöèàëüíóþ ñóðîâóþ íèòêó – îí, ìûñëåííî ïåðåáðàâ â ïàìÿòè ïîñòóëàòû, â êîòîðûõ áûë ñîâåðøåííî óáåæäåí, ïðèíöèïû, â êîòîðûå óâåðîâàë ðàç è íàâñåãäà, îñòàíîâèëñÿ íà îäíîì: «Âñå, ÷òî áëåñòèò, – îòâðàòèòåëüíî, à îòâðàòèòåëüíåé âñåãî áëåñòÿùèå ìóæ÷èíû». Çàòåì íàáðàë âîäû è ïðèíÿëñÿ ÿðîñòíî ïîëîñêàòü ðîò, íàáëþäàÿ â çåðêàëî çà òåì, êàê íàäóëèñü ó íåãî ùåêè, è ïðîäîëæàÿ ïîëîñêàíèå, ÷òîáû èçáàâèòüñÿ îò çàñòðÿâøèõ ìåæäó çóáîâ îñòàòêîâ ïèùè. «Åñòü áëèñòàòåëüíûå ãîðîäà, ïîýìû è êàðòèíû, ïðàçäíåñòâà, ñäåëêè è äîêëàäû, – äóìàë îí. – Ñëåäóåò èçáåãàòü èõ, êàê ôàëüøèâûõ êóïþð, ñèÿþùèõ ñâåæåé ìíîãîöâåòíîé êðàñêîé, èëè êàê ïåðåñëàùåííûõ ëèêåðîâ, èçãîòîâëÿåìûõ äëÿ òóðèñòîâ».
Îí óæå çàæàë ìåæäó áîëüøèìè è óêàçàòåëüíûìè ïàëüöàìè êàæäîé ðóêè äâàäöàòèñàíòèìåòðîâóþ íèòêó. Îí íà÷àë, êàê âñåãäà, ñ âåðõíåãî ðÿäà, äâèãàÿñü ñïåðâà ñïðàâà íàëåâî, ïîòîì ñëåâà íàïðàâî è ïðèíÿâ ðåçöû çà îòïðàâíóþ òî÷êó. Ïðîñóíóâ íèòü â óçêèé ïðîñâåò ìåæäó çóáàìè, äîí Ðèãîáåðòî äîáðàëñÿ äî ñàìûõ äåñåí, äî òåõ ìåñò, ãäå âñåãäà ñêàïëèâàëèñü êðîøêè õëåáà, âîëîêîíöà ìÿñà è îâîùåé, êóñî÷êè ôðóêòîâîé êîæóðû èëè ìÿêîòè. Ñ äåòñêèì âîñòîðãîì íàáëþäàë îí çà òåì, êàê íèòü èçâëåêàåò íåçâàíûõ ãîñòåé, è âðåìÿ îò âðåìåíè âûïëåâûâàë âñþ ýòó ïàêîñòü â ðàêîâèíó, ãäå åå ïîäõâàòûâàëà è, çàêðóæèâ, óíîñèëà â ñòîê òîíåíüêàÿ ñòðóÿ âîäû èç êðàíà. «Åñòü áëåñòÿùèå øåâåëþðû, ïîä êîòîðûìè òàÿòñÿ òóñêëûå ìîçãè, – ðàçìûøëÿë îí ìåæäó òåì. – È ãàæå „áðèëüÿíòèíà“ íåò ñëîâà â èñïàíñêîì ÿçûêå». Ïîêîí÷èâ ñ âåðõíåé ÷åëþñòüþ, îí ïðîïîëîñêàë ðîò è ïðîìûë íèòêó. Ïîòîì ñ ïðåæíèì æàðîì è ñòîëü æå ïðîôåññèîíàëüíîé ñíîðîâêîé ïðèíÿëñÿ çà íèæíèé ýòàæ. «Åñòü áëèñòàòåëüíûå áåñåäû, ìóçûêà è äàæå áîëåçíè – âîò, íàïðèìåð, àëëåðãèÿ íà öâåòî÷íóþ ïûëüöó, ïîäàãðà, äåïðåññèÿ èëè ñòðåññ. Íó è, ðàçóìååòñÿ, áëèñòàòåëüíûå áðèëüÿíòû». Îí ñíîâà ïðîïîëîñêàë ðîò è âûáðîñèë íèòêó â ìóñîðíóþ êîðçèíó.
Òåïåðü ìîæíî áûëî ïî÷èñòèòü çóáû. Äîí Ðèãîáåðòî ìåäëåííî âîäèë ùåòêîé èç íàòóðàëüíîé ùåòèíû, à íè â êîåì ñëó÷àå íå èç ïëàñòèêà, – ñèëüíî ïðèæèìàÿ åå ê çóáàì, ÷òîáû ïðîíèêíóòü â òå ñîêðîâåííûå ãëóáèíû, â òå áîðîçäêè è æåëîáêè, ãäå ìîãëè òàèòüñÿ åùå íå îáåçâðåæåííûå åãî ñàïåðíîé íèòüþ ìèíû. ×èñòèëàñü ñíà÷àëà âíåøíÿÿ ñòîðîíà, ïîòîì âíóòðåííÿÿ.  ïîñëåäíèé ðàç ïðîïîëîñêàâ ðîò, äîí Ðèãîáåðòî îùóòèë íà ÿçûêå ïðèÿòíåéøèé âêóñ ìÿòû è ëèìîíà, òàêîé áîäðÿùèé è ñâåæèé, ñëîâíî â ýòîé ïåùåðå, îãðàíè÷åííîé ñ îäíîé ñòîðîíû äåñíàìè, à ñ äðóãîé – ãëîòêîé, âäðóã çàðàáîòàë «ýðêîíäèøí», à çóáû, ïîòåðÿâ ñâîþ êîñòÿíóþ áåñ÷óâñòâåííîñòü, îáðåëè âîñïðèèì÷èâîñòü ãóá. «Âîò è çóáû áëåñòÿò», – íå áåç ãðóñòè ïîäóìàë îí. «×òî äåëàòü, íåò ïðàâèë áåç èñêëþ÷åíèé», – ïîäóìàë îí. «Åñòü áëåñòÿùèå öâåòû – ðîçà, íàïðèìåð, è áëåñòÿùèå æèâîòíûå – àíãîðñêèå êîøêè», – ïîäóìàë îí.
Âíåçàïíî îí ïðåäñòàâèë ñåáå äîíüþ Ëóêðåöèþ – îáíàæåííóþ, èãðàþùóþ ñ äåñÿòêîì àíãîðñêèõ êîøåê: ìóðëû÷à, îíè òðóòñÿ îáî âñå èçãèáû åå ïðåêðàñíîãî òåëà – íî, áîÿñü ïðåæäåâðåìåííîãî âîçáóæäåíèÿ, çàíÿëñÿ ïîäìûøêàìè. Ýòó ïðîöåäóðó îí óñòðàèâàë íåñêîëüêî ðàç â äåíü: è óòðîì, ñòîÿ ïîä äóøåì, è â ïîëäåíü, â òóàëåòíîé êîìíàòå ñâîåãî îôèñà. Íî òîëüêî â ýòî âðåìÿ, êîãäà ñâåðøàëñÿ åãî âå÷åðíèé îáðÿä, îí ïðîèçâîäèë îìîâåíèÿ ñ äîëæíîé îáñòîÿòåëüíîñòüþ è óäîâîëüñòâèåì, íå ìåíüøèì, ÷åì èñïûòûâàë áû, ïðåäàâàÿñü êàêîìó íèáóäü òàéíîìó ïîðîêó. Ïðåæäå âñåãî îí ñìî÷èë òåïëîé âîäîé ïîäìûøêè è ðóêè, ñ ñèëîé ðàçìÿë èõ, ÷òîáû ðàçîãíàòü êðîâü. Ïîòîì íàïîëíèë ðàêîâèíó ãîðÿ÷åé âîäîé, ñìåøàâ åå ñ àðîìàòè÷åñêèì æèäêèì ìûëîì, îò÷åãî íà ïîâåðõíîñòè ïîÿâèëàñü îáèëüíàÿ è ïûøíàÿ ïåíà. Ïîòîì ïîãðóçèë òóäà îáå ðóêè è ïðèíÿëñÿ òåðïåëèâî è ëàñêîâî ðàñòèðàòü ïîäìûøêè, ïîëîùà â ìûëüíîé âîäå ïó÷êè òåìíûõ âîëîñ. Ìûñëü åãî òåì âðåìåíåì ïðîäîëæàëà ðàáîòàòü: «Åñòü áëåñòÿùèå çàïàõè – íàïðèìåð, êàìôàðû èëè ðîçîâîãî ìàñëà». Íàêîíåö îí âûòåðñÿ ïîëîòåíöåì è ïðîòåð ïîäìûøêè îäåêîëîíîì, èñòî÷àâøèì àðîìàò êîæè, ñìî÷åííîé ñîëîíîâàòîé ìîðñêîé âîäîé, èëè áðèçà, âîðâàâøåãîñÿ â îðàíæåðåþ.
«ß ñîâåðøåíåí», – ïîäóìàë îí, âãëÿäûâàÿñü â ñâîå îòðàæåíèå, âòÿãèâàÿ íîçäðÿìè çàïàõ ñâîåãî òåëà.  ýòîé ìûñëè íå áûëî íè ãðàíè òùåñëàâèÿ. Ýòîò óñåðäíûé óõîä çà ñâîåé âíåøíîñòüþ âîâñå íå îçíà÷àë ñòðåìëåíèÿ ñòàòü êðàñèâåé èëè ìåíåå óðîäëèâûì èëè áåññîçíàòåëüíî êîêåòëèâûì æåëàíèåì óïîäîáèòüñÿ êàêîìó òî ðàñõîæåìó èäåàëó – ðàçâå äëÿ âñåõ îñòàëüíûõ íå áûë äîí Ðèãîáåðòî «êðàñèâûì ìóæ÷èíîé»? – íåò: êðîïîòëèâûå ãèãèåíè÷åñêèå ïðîöåäóðû ïîçâîëÿëè åìó ïî÷óâñòâîâàòü, ÷òî îí ñäåðæèâàåò èëè çàìåäëÿåò çëîâåùèå ïðîöåññû, êîòîðûå ïîäëàÿ Ïðèðîäà íàâÿçûâàåò âñåìó ñóùåìó, ÷òî îí ðàçæèìàåò ñòàëüíóþ õâàòêó Âðåìåíè. È ñîçíàíèå òîãî, ÷òî îí íå óêëîíÿåòñÿ îò áèòâû, à ââÿçûâàåòñÿ â íåå, ãðåëî äóøó äîíà Ðèãîáåðòî. À ñ òåõ ïîð, êàê îí æåíèëñÿ, åãî íå îñòàâëÿëà ìûñëü, íåâåäîìàÿ äîíüå Ëóêðåöèè: îí ñðàæàåòñÿ ñ óïàäêîì è ñëàáîñòüþ âî èìÿ ñâîåé æåíû. «Êàê Àìàäèñ Ãàëëüñêèé», – ïîäóìàë îí. «Çà òåáÿ, äëÿ òåáÿ, ëþáîâü ìîÿ», – ïîäóìàë îí.
Ïðåäâêóøåíèå òîãî, ÷òî ñåé÷àñ, ïîãàñèâ ñâåò è âûéäÿ èç âàííîé, îí âñòðåòèò íà áðà÷íîì ëîæå ñâîþ æåíó â ÷óâñòâåííîì ïîëóçàáûòüè îæèäàíèÿ è ÷óòêîé ãîòîâíîñòè âìèã ïðîñíóòüñÿ îò ïåðâîé åãî ëàñêè, ïðîíèçàëî äîíà Ðèãîáåðòî ñ ãîëîâû äî ïÿò. «Òåáå èñïîëíèëîñü ñîðîê ëåò, íî íèêîãäà åùå íå áûëà òû ïðåêðàñíåé, – ïðîøåïòàë îí, íàïðàâëÿÿñü ê äâåðè. – ß ëþáëþ òåáÿ, Ëóêðåöèÿ».
Çà ìãíîâåíèå äî òîãî, êàê âàííàÿ êîìíàòà ïîãðóçèëàñü â òåìíîòó, îí óñïåë ïîéìàòü â îäíîì èç çåðêàë ñâîå îòðàæåíèå è óáåäèòüñÿ, ÷òî ÷óâñòâà è ôàíòàçèè ñóìåëè ïðåîáðàçèòü åãî îáëèê, ïðèäàâ åìó ãðîçíûå î÷åðòàíèÿ, ñõîæèå ñ âîëøåáíûì çâåðåì ñðåäíåâåêîâûõ ëåãåíä – ñ åäèíîðîãîì.

7. Âåíåðà ñ Àìóðîì è Ìóçûêîé


Ýòî Âåíåðà, äî÷ü Þïèòåðà, èòàëüÿíñêàÿ ñåñòðà Àôðîäèòû Ãðå÷åñêîé. Îðãàíèñò äàåò åé óðîêè ìóçûêè. À ìåíÿ çîâóò Àìóð. ß ìàëåíüêèé, ïóõëûé, ðîçîâûé, êðûëàòûé. Ìíå òûñÿ÷à ëåò, ÿ íåâèííåé ìëàäåíöà. Îëåíü, ïàâëèí, ëàíü çà îêíîì, âëþáëåííàÿ ïàðà, ïðîãóëèâàþùàÿñÿ ïî àëëåå, – âñå îíè æèâûå, à ñàòèð ñ àëåáàñòðîâûì êóâøèíîì íà ãîëîâå – íåò: èñêóñíûé ìàñòåð, ïðèåõàâøèé ê íàì èç Þæíîé Ôðàíöèè, èçâàÿë åãî èç ãëûáû òîñêàíñêîãî ìðàìîðà.
Ìû òðîå – òîæå æèâûå è íå óñòóïèì â æèâîñòè íè æóð÷àùåìó ïî êàìíÿì ðó÷üþ, íè áîëòëèâûì ñóìàòîøíûì ïîïóãàÿì, êîòîðûõ íàø õîçÿèí è âëàñòåëèí äîí Ðèãîáåðòî êóïèë ó çàåçæåãî àôðèêàíñêîãî òîðãîâöà. (Ïðî÷èå çâåðè òîìÿòñÿ â êëåòêàõ â ãëóáèíå ñàäà.) Óæå ñìåðêàåòñÿ, ñêîðî ÿâèòñÿ ê íàì â ÷åðíî ñåðûõ ñâîèõ îòðåïüÿõ íî÷ü, è òîãäà ñìîëêíåò îðãàí, è ìû ñ ìóçûêàíòîì óäàëèìñÿ, ÷òîáû âëàäåëåö âñåãî òîãî, ÷òî çàïå÷àòëåíî íà êàðòèíå, ìîã áåç ïîìåõè âñòóïèòü â ñâîè ñóïðóæåñêèå ïðàâà. È íàøèì óñåðäèåì, íàøèìè äîáðîñîâåñòíûìè ñòàðàíèÿìè Âåíåðà ê ýòîìó ÷àñó áóäåò óæå ãîòîâà ïðèíÿòü è ðàçâëå÷ü åãî òàê, êàê ïîäîáàåò ýòî ÷åëîâåêó åãî ïîëîæåíèÿ, – îíà áóäåò ïëàìåííåé âóëêàíà, ïðèõîòëèâåé çìåè, ëàñêîâåé àíãîðñêîé êîøêè.
È ìû ñ þíûì îðãàíèñòîì çäåñü íå äëÿ ñîáñòâåííîãî óäîâîëüñòâèÿ: ìû íà ñëóæáå, ìû çàíÿòû äåëîì, õîòÿ, âïðî÷åì, âñÿêîå äåëî, èñïîëíÿåìîå óâëå÷åííî è ñòàðàòåëüíî, ïðèíîñèò ðàäîñòü. Íàì ïîðó÷åíî âîçâåñåëèòü è ïðîáóäèòü ïëîòü íàøåé ãîñïîæè, ðàçäóòü òëåþùèå óãëè êàæäîãî èç ïÿòè åå ÷óâñòâ òàê, ÷òîáû îãîíü îõâàòèë åå, çàíÿòü ýòó áåëîêóðóþ ãîëîâêó âîëüíûìè ìûñëÿìè, ñîáëàçíèòåëüíûìè êàðòèíàìè. Äîíó Ðèãîáåðòî óãîäíî ïîëó÷èòü åå èç íàøèõ ðóê òàêîé – ïëàìåííîé è æàäíîé, îòðåøèâøåéñÿ îò ëþáûõ ìîðàëüíûõ ëè, ðåëèãèîçíûõ èëè èíûõ çàïðåòîâ. Åìó óãîäíî, ÷òîáû äóøà åå àëêàëà, ïëîòü æàæäàëà. Ïîðó÷åíèå íå èç ëåãêèõ: ÷òîáû âûïîëíèòü åãî, ïîòðåáíû òåðïåíèå, ñîîáðàçèòåëüíîñòü, õèòðîóìèå, èáî íàì íàäëåæèò ãàðìîíè÷åñêè ñî÷åòàòü ÿðîñòü ïðèðîäíîãî èíñòèíêòà ñ äóøåâíîé èçûñêàííîñòüþ è ñåðäå÷íîé íåæíîñòüþ.
È íàáåãàþùàÿ âîëíàìè ôóãè äóõîâíàÿ ìóçûêà íåìàëî ñïîñîáñòâóåò òîìó. Ïðèíÿòî äóìàòü, ÷òî îðãàí – íåïðåìåííàÿ ïðèíàäëåæíîñòü ëèòóðãèè, – îìûâàÿ çâóêàìè äóøó ñìåðòíîãî, îòâëåêàåò åãî îò ïîìûøëåíèé ÷óâñòâåííûõ è ïëîòñêèõ. Àõ, êàê ýòî íåâåðíî! Íåò! Ýòè óïîðíî ðàññëàáëÿþùèå ÷åðåäóþùèåñÿ çâóêè, ÷åì òî ñõîæèå ñ ìåëîäè÷íûì ìÿóêàíüåì, îòðûâàþò ÷åëîâåêà îò ïîâñåäíåâíîñòè, ïîìåùàþò åãî âíå âðåìåíè è ïðîñòðàíñòâà, âûñâîáîæäàþò åãî äóøó, óñòðåìëÿÿ åå ê ÷åìó òî èñêëþ÷èòåëüíîìó – ê Áîãó, ê ïîìûñëàì î âå÷íîì, î ñïàñåíèè äóøè, íàïðèìåð, – äà, î÷åíü ÷àñòî! – íî íå ðåæå è ê ãðåõó, ê ïîãèáåëè, ê ëþáîñòðàñòèþ è ïîõîòè, ê ïðî÷èì ñâèðåïî ðàñõîæèì ñèíîíèìàì òîãî, ÷òî âûðàæåíî â ïðîñòîì è ÷èñòîì ñëîâå «íàñëàæäåíèå».
È ìîþ ãîñïîæó çâóêè îðãàíà ïîãðóæàþò â äðåìîòíîå óñïîêîåíèå, â ñëàäîñòíóþ èñòîìó, ãðàíè÷àùóþ ñ ýêñòàçîì: îíà çàêðûâàåò ãëàçà, ÷òîáû ïîëíåå ñîñðåäîòî÷èòüñÿ íà ìåëîäèè, êîòîðàÿ ïðîíèêàåò â äóøó, âûòåñíÿÿ èç íåå âñå çàáîòû è îãîð÷åíèÿ ìèíóâøåãî äíÿ, âñå, ÷òî íå èìååò îòíîøåíèÿ ê ÷èñòîìó âîñïðèÿòèþ ìóçûêè – ê ñëóøàíèþ, ê ÷óâñòâîâàíèþ. Þíûé ìóçûêàíò èãðàåò ñâîáîäíî è áåãëî, îí èñïîäâîëü, ïîñòåïåííî íàðàùèâàåò òåìï, ïåðåõîäÿ ê âîëíóþùåìó êðåùåíäî, îí âûáèðàåò ïüåñû êàêîãî òî äâóñìûñëåííîãî çâó÷àíèÿ, è îíè íåçàìåòíî ïåðåíîñÿò íàñ òóäà, ãäå äâèæåòñÿ ïðîöåññèÿ áîãîìîëüöåâ, âäðóã ïðåîáðàæàþùàÿñÿ â ðàçâåñåëîå øåñòâèå ðÿæåíûõ, è ïîä ñâîäû ìîíàñòûðñêîé ÷àñîâíè, ãäå ãðåìèò ãðèãîðèàíñêîå ìîëèòâîñëîâèå, è íà ìåññó âî õðàì, ãäå ñëåïèò ãëàçà ïóðïóð êàðäèíàëüñêèõ ìàíòèé, à îòòóäà – íà ðàçíóçäàííûé, áóéíûé ìàñêàðàä: òàì ðåêîþ ëüåòñÿ âèíî, â ãëóõèõ óãîëêàõ ñàäà ñëûøèòñÿ ïîäîçðèòåëüíàÿ âîçíÿ, à õîðîøåíüêàÿ äåâóøêà, óñåâøàÿñÿ íà êîëåíè ê ïîõîòëèâîìó ïóçàòîìó ñòàðèêó, ñíèìàåò ìàñêó è âäðóã îêàçûâàåòñÿ… Êåì? Îäíèì èç þíûõ ïàæåé. Èëè äåðåâåíñêèì äóðà÷êîì ãåðìàôðîäèòîì, ùåäðî íàäåëåííûì ïðèðîäîþ ïðèçíàêàìè îáîèõ ïîëîâ.
Âñå ýòè ñöåíû ïðîïëûâàþò ïåðåä ìûñëåííûì âçîðîì ìîåé ãîñïîæè ïîòîìó, ÷òî ÿ, ñîãëàñóÿ ñâîé ïîðî÷íûé ãîëîñîê ñî çâóêàìè îðãàíà, æèâîïèñóþ èõ åé íà óõî. Ìû ñ îðãàíîì – ñîîáùíèêè: ÿ îáëåêàþ â ïëîòü è öâåò àêêîðäû, ÿ íàñåëÿþ ìóçûêàëüíûå ôðàçû ëþäüìè è çàñòàâëÿþ èõ äåéñòâîâàòü. È ñåé÷àñ, ïðèíèêíóâ ê ñïèíå Âåíåðû, âûñóíóâ ðîçîâîå ëè÷èêî èç çà åå ïëå÷à, ÿ øåï÷ó åé ãðåøíûå è ëóêàâûå èñòîðèè. Îíè ðàçâëåêàþò åå è âûçûâàþò íà åå óñòà óëûáêó; îíè âîëíóþò åå è ãîðÿ÷àò, îíè âîñïëàìåíÿþò åé êðîâü.
Îðãàíèñò íè íà ìèã íå ìîæåò îòîðâàòüñÿ îò êëàâèø, èíà÷å îí ïîïëàòèòñÿ ãîëîâîé. Äîí Ðèãîáåðòî ïðåäóïðåäèë åãî: «Åñëè ìóçûêà ñìîëêíåò õîòü íà ìãíîâåíèå, ÿ ïîéìó, ÷òî òû ïîääàëñÿ èñêóøåíèþ ïðèêîñíóòüñÿ ê òåëó ìîåé æåíû. ß âñàæó òåáå â ñåðäöå âîò ýòîò êèíæàë, à òðóï òâîé áðîøó íà ðàñòåðçàíèå ïñàì. Âîò ìû è óçíàåì, ÷òî ñèëüíåé: æåëàíèå ïîòèñêàòü ìîþ êðàñàâèöó èëè æåëàíèå æèòü». Ðàçóìååòñÿ, âîçîáëàäàëî ïîñëåäíåå.
Íî, èãðàÿ áåç óñòàëè è ïåðåäûøêè, îí èìååò ïðàâî ñìîòðåòü, è ïðàâî ýòî ëüñòèò åìó, è âîçáóæäàåò åãî, è äåëàåò áîãîðàâíûì. È îí ïîëüçóåòñÿ èì øèðîêî è ñ íàñëàæäåíèåì. È âçãëÿäû åãî, ïîìèìî âñåãî ïðî÷åãî, ïîìîãàþò ìíå èñïîëíèòü äàííîå äîíîì Ðèãîáåðòî ïîðó÷åíèå, èáî ãîñïîæà ìîÿ, çàìå÷àÿ, êàê çàãîðàþòñÿ ãëàçà þíîãî áåçáîðîäîãî ìóçûêàíòà, óãàäûâàÿ, êàêîå íåèñòîâîå âîæäåëåíèå ïðîáóæäàþò â ýòîì âîñïðèèì÷èâîì ïîëóîòðîêå åå ïûøíûå áåëîñíåæíûå ïðåëåñòè, ñàìà íåâîëüíî ïîääàñòñÿ ÷óâñòâåííîìó âîëíåíèþ, ñàìà îòäàñòñÿ âî âëàñòü ëþáîñòðàñòíûõ óñòðåìëåíèé.
È â îñîáåííîñòè – êîãäà ìóçûêàíò îáðàùàåò âçãëÿä òóäà, êóäà ñìîòðèò îí ñåé÷àñ. ×òî èùåò, ÷òî ìå÷òàåò îáðåñòè â ýòîì çàïîâåäíîì óãîëêå åå òåëà þíûé îðãàíèñò? Êàêóþ òàéíó ïûòàþòñÿ ïîñòè÷ü åãî äåâñòâåííûå ãëàçà? ×òî òàê ïðèêîâûâàåò åãî âçîð ê ýòîìó òðåóãîëüíèêó êîæè, ñòîëü íåæíîé, ÷òî ñêâîçü íåå ãîëóáûìè ðó÷åéêàìè ïðîñâå÷èâàþò âåíû? Íå çíàþ. Äà è îí, íàâåðíî, òîæå íå ñóìåë áû îòâåòèòü. Íî êàæäûé âå÷åð, ñëîâíî ïîä âîçäåéñòâèåì íåîáîðèìîé ñèëû ðîêà, ñëîâíî ïîâèíóÿñü çàêëÿòèþ, óñòðåìëÿþòñÿ òóäà åãî ãëàçà. Íå óãàäûâàåò ëè îí, ÷òî òàì, ó ïîäíîæüÿ êàê áû îñâåùåííîãî ñîëíöåì Âåíåðèíîãî õîëìà, â íåæíîé ðàñùåëèíå, çàùèùåííîé áåçóïðå÷íî âûòî÷åííûìè êîëîííàìè åå ëÿæåê, ðîçîâååò óâëàæíåííûé ñîêðîâåííîé ðîñîé èñòî÷íèê æèçíè è íàñëàæäåíèÿ? Ñîâñåì ñêîðî íàø âëàñòåëèí, äîí Ðèãîáåðòî, ñêëîíèòñÿ ê íåìó è èçîïüåò èç íåãî. À îðãàíèñò çíàåò, ÷òî åìó ïóòü òóäà çàêàçàí íàâåêè, èáî åìó ïðåäñòîèò çàòâîðèòüñÿ, ïðèíÿâ ïîñòðèæåíèå, â äîìèíèêàíñêîì ìîíàñòûðå. Ýòîãî áëàãî÷åñòèâîãî ìàëü÷èêà, ñ ñàìîãî äåòñòâà óñëûøàâøåãî çîâ Ãîñïîäà, íèêòî è íè÷òî íå â ñèëàõ îòêëîíèòü îò èçáðàííîé ñòåçè, õîòÿ, êàê îí ñàì ìíå ïðèçíàëñÿ, ýòî ìóçèöèðîâàíèå â ñóìåðêàõ çàñòàâëÿåò åãî ïîêðûâàòüñÿ ëåäÿíîé èñïàðèíîé è âèäåòü âî ñíå äåìîíîâ â îáîëüñòèòåëüíîì æåíñêîì îáëè÷üå. Íî íè÷òî íå ìîæåò ïîêîëåáàòü åãî ðåøèìîñòè. Ñêîðåå íàîáîðîò: ýòè âå÷åðà óáåäèëè åãî âî ñïàñåíèå ñâîåé äóøè è äëÿ ïîìîùè äðóãèì, âîçæåëàâøèì òàêîãî ñïàñåíèÿ, îòðèíóòü òùåòó ìèðà ñåãî, ïëîòñêîãî, ÷óâñòâåííîãî è ãðåõîâíîãî. Áûòü ìîæåò, è âñìàòðèâàåòñÿ îí òàê óïîðíî â ðàéñêèé ñàä ñâîåé õîçÿéêè, ÷òîáû äîêàçàòü ñåáå ñàìîìó è ïîêàçàòü Ãîñïîäó, ÷òî ñïîñîáåí ïîáåæäàòü ëþáûå èñêóøåíèÿ è ñàìîå äüÿâîëüñêîå èç íèõ, ÿâëåííîå åìó íåóâÿäàåìûì òåëîì Âåíåðû.
À íàñ ñ íåþ íèìàëî íå çàáîòÿò âîïðîñû ñîâåñòè è ìîðàëè. Ìåíÿ – ïîòîìó ÷òî ÿ ÿçû÷åñêèé áîæîê, äà ê òîìó æå âîâñå íå ñóùåñòâóþùèé, ïðîñòî ïëîä âîîáðàæåíèÿ ñìåðòíûõ, à åå – ïîòîìó ÷òî îíà ïîñëóøíàÿ æåíà, ïðîâîäÿùàÿ ýòè ñóìåðå÷íûå ÷àñû, ïðåäøåñòâóþùèå ëþáîâíûì èãðàì íà ñóïðóæåñêîì ëîæå, ëèøü ïî ïðèõîòè ñâîåãî ìóæà, êîòîðûé è ïðèäóìàë ïîäãîòîâèòåëüíûå áäåíèÿ â ìåëü÷àéøèõ ïîäðîáíîñòÿõ. Èáî ïåðåä íàìè – æåíùèíà, ïîêîðíàÿ âîëå ñâîåãî âëàäûêè, êàê è ïîäîáàåò äîáðîé õðèñòèàíêå, òàê ÷òî åñëè è åñòü ãðåõîâíîñòü â ýòèõ óðîêàõ ÷óâñòâåííîñòè è ìóçûêè, òî ñëåäóåò ïðåäïîëîæèòü, ÷òî çàïÿòíàåò îíà åäèíñòâåííî äóøó òîãî, êòî äëÿ ñîáñòâåííîãî óäîâîëüñòâèÿ çàòåÿë èõ.
È ýòà ñëîæíàÿ, òðåáóþùàÿ äîëãîãî òðóäà ïðè÷åñêà ñî âñåìè åå ëîêîíàìè è âîëíàìè, êîêåòëèâûìè, áóäòî íåíàðîêîì âûáèâøèìèñÿ ïðÿäÿìè, è îæåðåëüå èç ðåäêèõ æåì÷óæèí – âñå âî èñïîëíåíèå âîëè è ïðèõîòè äîíà Ðèãîáåðòî, âñå çàäóìàíî è âîïëîùåíî èì. Ýòî îí îòäàåò òî÷íûå ïðèêàçû ïàðèêìàõåðàì, ýòî îí, ñëîâíî ïîëêîâîäåö ñâîåìó âîèíñòâó, óñòðàèâàåò åæåäíåâíûé ñìîòð âñåì äðàãîöåííîñòÿì â ëàðöå æåíû, âûáèðàÿ, êàêèì ñåãîäíÿ íî÷üþ ñâåðêàòü â åå âîëîñàõ, êàêèì – îáâèâàòü åå øåþ, êàêèì – ñâèñàòü ñ ïîëóïðîçðà÷íûõ ìî÷åê åå óøåé, êàêèì – âçÿòü â ïëåí ïàëüöû è çàïÿñòüÿ. Îíà ðàññêàçûâàåò ìíå, ÷òî â ÷àñû ëþáâè îí øåï÷åò åé: «Òû – ýòî íå òû, à ìîÿ ôàíòàçèÿ. Ñåãîäíÿ òû áóäåøü íå Ëóêðåöèåé, à Âåíåðîé, èç ïåðóàíêè ñòàíåøü èòàëüÿíêîé, èç æåíùèíû ñìåðòíîé è çåìíîé – áîãèíåé è ñèìâîëîì».
Áûòü ìîæåò, â èçîùðåííûõ ôàíòàçèÿõ äîíà Ðèãîáåðòî îíà è ïðîäåëûâàëà ýòè ïðåâðàùåíèÿ. Íî â æèçíè Âåíåðà îñòàåòñÿ íàñòîÿùåé è âñàìäåëèøíîé, æèâîé, êàê åùå íå ñîðâàííàÿ ñ êóñòà ðîçà, êàê ïîþùàÿ ïòèöà. Ðàçâå îíà íå êðàñèâà? Óäèâèòåëüíî êðàñèâà. Îñîáåííî â òå ìèíóòû, êîãäà ïîä âîçäåéñòâèåì ïðîòÿæíûõ àêêîðäîâ îðãàíà, ÷óäåñíûì îáðàçîì, òî÷íî â ðåòîðòå àëõèìèêà, ñïëàâëåííûõ ñî âçãëÿäàìè ìåðöàþùèõ ãëàç ìóçûêàíòà è ïûëêèì íåïðèëè÷èåì ìîèõ èñòîðèé, íàøåïòûâàåìûõ åé â óõî, íà÷èíàþò ïðîáóæäàòüñÿ ïîäñïóäíûå, áåçîò÷åòíûå æåëàíèÿ. Ìîÿ ëåâàÿ ðóêà, ñæèìàþùàÿ åå ãðóäü, îùóùàåò, êàê êîæà åå ñòàíîâèòñÿ òóãîé è ãîðÿ÷åé. Çàêèïàåò êðîâü. Ïðèõîäèò ìèíóòà, êîãäà ãîñïîæà ìîÿ äîñòèãàåò âåðøèíû – àáñîëþòà, ïî âûðàæåíèþ ôèëîñîôîâ, èëè, ãîâîðÿ ÿçûêîì àëõèìèêîâ, òðàíññóáñòàíöèè.
À òî, ÷òî ïðîèñõîäèò ñ åå òåëîì, ëó÷øå âñåãî îïðåäåëèò ñëîâî «íàáóõàíèå». Ðàçäðàçíåííîå ìîèìè íåïðèñòîéíîñòÿìè, ðåç÷å âûÿâëÿåò îíî âñå ñâîè âûïóêëîñòè, êðó÷å ñòàíîâÿòñÿ âñå åãî èçãèáû, óïðóãî âçäûìàþòñÿ âñå åãî âîçâûøåííîñòè. Èìåííî òàêîìó åãî ñîñòîÿíèþ îòäàåò ïðåäïî÷òåíèå èñòèííûé çíàòîê â ÷àñ ëþáâè. Íåæíàÿ ïëîòü ïîäàòëèâî èçîáèëüíà è, êàæåòñÿ, âîò âîò ðàñòå÷åòñÿ, íî íà ñàìîì äåëå îíà òâåðäà, òóãà è óïðóãîé ïûøíîñòüþ ñâîåé ñõîæà ñî çðåëûì, íàëèòûì ïëîäîì èëè æå ñ òîëüêî ÷òî çàìåøàííûì òåñòîì, êîòîðîå èòàëüÿíöû íàçûâàþò «morbidezza», è â ñàìîì çâó÷àíèè ñëîâà – ïðè òîì, ÷òî îòíîñèòñÿ îíî ê õëåáó, – åñòü ÷òî òî ñëàäîñòðàñòíîå.
È òåïåðü, êîãäà Âåíåðà âîñïëàìåíèëàñü èçíóòðè, êîãäà ãîëîâà åå ïûëàåò îò ÷åðåñ÷óð âîëüíûõ îáðàçîâ, ÿ ïåðåëåçó ÷åðåç åå ïëå÷î è ïðèìóñü êóâûðêàòüñÿ ïî âñåìó ýòîìó àòëàñíîìó ðåëüåôó, ùåêî÷à åå ñâîèìè êðûëüÿìè, ãäå íóæíî ïîùåêîòàòü, è, êàê íàèãðàâøèéñÿ ùåíîê, ñâåðíóñü êëóáêîì íà òåïëîé ïîäóøêå åå æèâîòà, è ýòè ìîè øàëîñòè çàñòàâÿò åå ñìåÿòüñÿ è îõâàòÿò åå òåëî íîâûì îãíåì. ß óæå ñëûøó åå ñìåõ, îí íàðàñòàåò, çàãëóøàÿ ñòîíóùèå àêêîðäû îðãàíà, è ãóáû îðãàíèñòà íà÷èíàþò âëàæíî áëåñòåòü îò íàáåæàâøåé ñëþíû. Êîãäà îíà ñìååòñÿ òàê, ñîñêè åå ãðóäåé âûïðÿìëÿþòñÿ è ñòîÿò òîð÷êîì, ñëîâíî ÷üè òî íåâèäèìûå óñòà ïðèíèêëè ê íèì, à ïîä ãëàäêîé, ïàõíóùåé âàíèëüþ êîæåé æèâîòà ñîêðàùàþòñÿ ìóñêóëû. È â ýòó ìèíóòó ìîé âçäåðíóòûé íîñèê óëàâëèâàåò íîâûé àðîìàò – ïîõîæå íà çàïàõ ñûðà ñ äóøêîì, – êîòîðûé èñòî÷àþò, ïðèäÿ â äâèæåíèå, òàéíûå ñîêè åå ïëîòè. Ýòîò çàïàõ, ýòî ëþáîâíîå èñòå÷åíèå ñâîäèò ñ óìà äîíà Ðèãîáåðòî; îíà ðàññêàçûâàëà ìíå, êàê îí, óïàâ íà êîëåíè, ñëîâíî ìîëÿùèéñÿ âî õðàìå, âïèòûâàåò åãî è ïðîïèòûâàåòñÿ èì, ïüÿíåÿ îò ñ÷àñòüÿ. Îí óâåðÿåò, ÷òî ýòî – íàèëó÷øåå âîçáóæäàþùåå è íå èäåò íè â êàêîå ñðàâíåíèå ñ òåìè ìåðçîñòíûìè áàëüçàìàìè è ýëèêñèðàìè, êîòîðûå ïðîäàþò ëþáîâíèêàì âåäüìû è ñâîäíè. «Ïîêà îò òåáÿ òàê ïàõíåò, ÿ – òâîé ðàá», – òàê, ïî åå ñëîâàì, ãîâîðèò äîí Ðèãîáåðòî çàïëåòàþùèìñÿ îò ñòðàñòè ÿçûêîì.
Ñêîðî îòêðîåòñÿ äâåðü, è ìû óñëûøèì ìåäëåííûå, çàãëóø¸ííûå êîâðàìè øàãè Ðèãîáåðòî. Ñêîðî îí ñêëîíèòñÿ íàä ýòèì ëîæåì, ÷òîáû óäîñòîâåðèòüñÿ, óäàëîñü ëè íàì ñ îðãàíèñòîì ïðèáëèçèòü íèçêóþ äåéñòâèòåëüíîñòü ê ìèøóðå åãî âîîáðàæåíèÿ. Óñëûøàâ ñìåõ ãîñïîæè, óâèäåâ åå, âäîõíóâ åå àðîìàò, îí óáåäèòñÿ: äà, íå÷òî ïîäîáíîå ïðîèçîøëî. È òîãäà îí ÷óòü çàìåòíî êèâíåò – ýòî çíàê îäîáðåíèÿ è ïðèêàç óäàëèòüñÿ.
Ñìîëêíåò îðãàí; íèçêî ïîêëîíèâøèñü, óéäåò îðãàíèñò â îáñàæåííûé àïåëüñèíîâûìè äåðåâüÿìè äâîðèê, à ÿ âûëå÷ó â îêíî è, êóâûðêàÿñü â âîçäóõå, ïîíåñóñü â íî÷íîì áëàãîóõàíèè.
 ñïàëüíå îñòàíóòñÿ îíè äâîå, è áóäåò ñëûøàòüñÿ øóì èõ íåæíîé áèòâû.

8. Ñîëü åãî ñë¸ç

Íà Õóñòèíèàíå ëèöà íå áûëî; ðóêè åå ìåëüêàëè, êàê êðûëüÿ âåòðÿíîé ìåëüíèöû:
– Àëüôîíñî ãîâîðèò, ÷òî óáüåò ñåáÿ! Ïîòîìó ÷òî âû åãî íå ëþáèòå. – Îíà õëîïàëà ðåñíèöàìè. – Ïèøåò ïðåäñìåðòíóþ çàïèñêó!…
– ×òî çà ÷óøü?… – ïðîáîðìîòàëà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, ãëÿäÿ íà ãîðíè÷íóþ â çåðêàëî. – Òû ñ óìà ñîøëà?
Íî çàìåòèâ, ÷òî òà ïåðåïóãàíà âñåðüåç, âûðîíèëà ïèíöåò, êîòîðûì ïîäðàâíèâàëà áðîâè, è, íè î ÷åì áîëüøå íå ñïðàøèâàÿ, áðîñèëàñü âíèç ïî ëåñòíèöå. Õóñòèíèàíà áåæàëà ñëåäîì. Äâåðü â äåòñêóþ áûëà çàïåðòà.
– Àëüôîíñî, Àëüôîíñèòî! – ïîñòó÷àëàñü ìà÷åõà. Îòâåòà íå ïîñëåäîâàëî.
– Ôîí÷î! Ôîí÷èòî! – ñíîâà ïîçâàëà îíà, ÷óâñòâóÿ, êàê ïî ñïèíå ïîáåæàëè ìóðàøêè. – Îòêðîé íåìåäëåííî. ×òî ñ òîáîé? Ïî÷åìó òû íå îòâå÷àåøü? Àëüôîíñî!
Êëþ÷ ñî ñêðåæåòîì ïîâåðíóëñÿ â çàìêå, íî äâåðü íå îòêðûëàñü. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ æàäíî ãëîòíóëà âîçäóõ. Îíà âíîâü îùóùàëà ïî÷âó ïîä íîãàìè, ìèð âåðíóëñÿ â ñâîè ïðèâû÷íûå ãðàíèöû.
– Ñòóïàé, – ïðèêàçàëà îíà ãîðíè÷íîé è, âîéäÿ, çàêðûëà çà ñîáîé äâåðü. Òåïåðü, êîãäà ñòðàõ ïðîøåë, îíà ïûòàëàñü ñïðàâèòüñÿ ñî ñâîèì íåãîäîâàíèåì.
Ìàëü÷èê, ïîíóðèâøèñü, ñèäåë çà ñòîëîì. Îí åùå íå óñïåë ïåðåîäåòüñÿ è áûë â ôîðìåííûõ ãèìíàçè÷åñêèõ áðþêàõ è ðóáàøêå. Êîãäà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ âîøëà, îí âñêèíóë ãîëîâó è ïîñìîòðåë íà ìà÷åõó ïå÷àëüíî. Òàêèì êðàñèâûì îíà åùå íèêîãäà åãî íå âèäåëà: íà äâîðå áûëî ñâåòëî, íî íà ñòîëå ãîðåëà ëàìïà, è â îòáðàñûâàåìîì åþ çîëîòèñòîì êðóãå äîíüÿ Ëóêðåöèÿ óâèäåëà íåäîïèñàííîå ïèñüìî – ïîáëåñêèâàëè åùå íå ïðîñîõøèå ÷åðíèëà – è îòêðûòûé ïåíàë.
Îíà ìåäëåííî ïîäîøëà ïîáëèæå.
– ×òî òû äåëàåøü? – ïðîøåïòàëà îíà.
Ãîëîñ åå äðîæàë, äðîæàëè è ðóêè, ïîðûâèñòî âçäûìàëàñü ãðóäü.
– Ïèñüìî ïèøó, – òâåðäî, áåç ìàëåéøèõ êîëåáàíèé îòâå÷àë ìàëü÷èê. – Òåáå.
– Ìíå? – óëûáíóëàñü îíà, äåëàÿ âèä, ÷òî ïîëüùåíà. – Íó òàê äàé ïðî÷åñòü. Ìîæíî?
Íî Àëüôîíñî çàêðûë ïèñüìî ëàäîíüþ. Îí áûë ðàñòðåïàí è î÷åíü ñåðüåçåí.
– Åùå íåò. –  ãëàçàõ ó íåãî áûëî âçðîñëîå, ðåøèòåëüíîå âûðàæåíèå, â ãîëîñå çâó÷àë âûçîâ. – Ýòî ïðîùàëüíîå ïèñüìî.
– Äà? Òû êóäà íèáóäü óåçæàåøü, Ôîí÷èòî?
– ß õî÷ó óìåðåòü, – âñå òàê æå ïðèñòàëüíî ãëÿäÿ íà íåå, îòâåòèë îí. Íî óæå ÷åðåç ìãíîâåíèå åãî çàìåðøåå ëèöî äðîãíóëî, íà ãëàçà íàâåðíóëèñü ñëåçû. – Ïîòîìó ÷òî òû ìåíÿ íå ëþáèøü.
Ýòîò ñòðàäàëü÷åñêè àãðåññèâíûé òîí òàê íå âÿçàëñÿ ñ åãî ïî äåòñêè ïðûãàâøèìè ãóáàìè, à ñëîâà èç àðñåíàëà îòâåðãíóòîãî ëþáîâíèêà – ñ åãî õðóïêîé ôèãóðêîé, íåæíûì ëè÷èêîì è êîðîòêèìè øòàíèøêàìè, ÷òî äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ðàñòåðÿëàñü. Îíà çàñòûëà ñ ðàñêðûòûì ðòîì, íå çíàÿ, ÷òî íà ýòî ñêàçàòü.
– Íó ÷òî çà ãëóïîñòè, Ôîí÷èòî?… – ñóìåëà íàêîíåö ïðîáîðìîòàòü îíà, ÷óòü îïðàâÿñü îò çàìåøàòåëüñòâà. – Êàê ýòî ÿ òåáÿ íå ëþáëþ? Ñåðäå÷êî ìîå, òû æå ìíå êàê ñûí… ß òåáÿ…
Íî äîãîâîðèòü íå óñïåëà, ïîòîìó ÷òî Àëüôîíñî ïðèëüíóë ê íåé è, îáõâàòèâ åå òàëèþ, áóðíî ðàçðûäàëñÿ. Óòêíóâøèñü ëèöîì åé â æèâîò, îí ñóäîðîæíî âçäðàãèâàë âñåì ñâîèì õðóïêèì òåëîì, ñêóëÿ, êàê ãîëîäíûé ùåíîê. Ïåðåä íåþ ñòîÿë ðåáåíîê – êòî åùå ìîã òàê áåçóòåøíî ïëàêàòü è òàê áåççàñòåí÷èâî âûñòàâëÿòü íàïîêàç ñâîå ãîðå? Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, ñòàðàÿñü íå ïîääàòüñÿ âîëíåíèþ, îò êîòîðîãî ó íåå ïåðåõâàòèëî ãîðëî è âûñòóïèëè íà ãëàçàõ ñëåçû, ïîãëàäèëà åãî ïî ãîëîâå.  ðàñòåðÿííîñòè, îáóÿííàÿ ïðîòèâîðå÷èâûìè ÷óâñòâàìè, ñëóøàëà îíà, êàê, çàõëåáûâàÿñü ñëåçàìè, ëåïå÷åò îí ñâîè æàëîáû:
– Òû óæå ñòîëüêî äíåé ñî ìíîé íå ðàçãîâàðèâàåøü. ß òåáÿ ñïðîøó î ÷åì íèáóäü, à òû îòâîðà÷èâàåøüñÿ. Íå ðàçðåøàåøü, ÷òîá ÿ òåáÿ ïîöåëîâàë íè óòðîì, íè íà íî÷ü, à êîãäà ïðèõîæó èç ãèìíàçèè, ñìîòðèøü òàê, ÷òî ëó÷øå áû è íå ïðèõîäèë… Çà ÷òî? ×òî ÿ òåáå ñäåëàë?
Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ïîöåëîâàëà åãî â ëîá è ïðèíÿëàñü âîçðàæàòü. Íåò, Ôîí÷èòî, âñå ñîâñåì íå òàê. ×òî òîëüêî ïðèõîäèò òåáå â ãîëîâó, ìàëûø! È îíà ïîïûòàëàñü â ñàìîé äåëèêàòíîé ôîðìå îáúÿñíèòü ïàñûíêó ïðè÷èíó ñâîåãî íåäîâîëüñòâà. Êàê ýòî îíà åãî íå ëþáèò?! Îíà î÷åíü î÷åíü åãî ëþáèò! Äà îíà âñå âðåìÿ òîëüêî î íåì è äóìàåò: ãäå áû îí íè áûë – â ãèìíàçèè èëè èãðàåò â ôóòáîë ñî ñâîèìè äðóçüÿìè, – åå ìûñëè ïîñòîÿííî î íåì. Íî âñå äåëî â òîì, ÷òî íåõîðîøî åìó áûòü âñå âðåìÿ ðÿäîì, õîäèòü çà íåþ êàê ïðèøèòîìó. È òàêîìó áîëüøîìó ìàëü÷èêó íàäî óæå óìåòü îáóçäûâàòü ñâîè ïîðûâû, ó÷èòüñÿ áûòü áîëåå ñäåðæàííûì – ýòî åìó æå ïîéäåò íà ïîëüçó. È íå ñëåäóåò òàê çàâèñåòü îò íåå, åãî ëþáîâü íóæíî ïîðîâíó ðàçäåëèòü ìåæäó âñåìè, ÷òîáû õâàòèëî è íà äðóçåé, è íà êóçåíîâ, è íà äðóãèõ äåòåé – åãî ðîâåñíèêîâ. È òîãäà îí âûðàñòåò áûñòðåå è ñòàíåò ëè÷íîñòüþ è âûðàáîòàåò õàðàêòåð, êîòîðûì îíè ñ äîíîì Ðèãîáåðòî áóäóò ïîòîì î÷åíü ãîðäèòüñÿ…
Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ãîâîðèëà, íî âíóòðåííèé ãîëîñ òâåðäèë åé, ÷òî ãîâîðèò îíà ñîâñåì íå òî. È ìàëü÷èê, îíà áûëà óâåðåíà, íå îáðàùàë âíèìàíèÿ íà åå ñëîâà. È, ìîæåò áûòü, âîâñå íå ñëûøàë èõ. «ß è ñàìà íå âåðþ íè åäèíîìó ñëîâó», – ïîäóìàëà îíà. Ðûäàíèÿ åãî ñòèõëè, íî òåëî âðåìÿ îò âðåìåíè ñîòðÿñàë ãëóáîêèé âçäîõ. Àëüôîíñèòî âçÿë åå ðóêè è ðîáêî, ìåäëåííî ïîêðûâàë èõ ïîöåëóÿìè, à êîãäà îí ïðèæàë èõ ê ñâîåé àòëàñíî ãëàäêîé ùå÷êå, äîíüÿ Ëóêðåöèÿ óñëûøàëà, êàê îí áåçìÿòåæíî áîðìî÷åò, îáðàùàÿñü ñëîâíî áû òîëüêî ê ýòèì òî÷åíûì ïàëüöàì, êîòîðûå ñæèìàë ñ òàêîé ñèëîé:
– ß òàê òåáÿ ëþáëþ… Òàê ëþáëþ… Ïîæàëóéñòà, íèêîãäà áîëüøå íå îáðàùàéñÿ ñî ìíîé êàê â ýòè äíè, à íå òî ÿ óìðó, óáüþ ñåáÿ, ÷åñòíîå ñëîâî, óáüþ.
 ýòó ìèíóòó îíà âäðóã ïî÷óâñòâîâàëà, êàê, ïðîðâàâ ïëîòèíó ñäåðæàííîñòè è áëàãîðàçóìèÿ, õëûíóë åé â äóøó êàêîé òî ïîòîê, çàòîïëÿÿ è ïðèíöèïû, êîòîðûå îíà íèêîãäà íå ïîäâåðãàëà ñîìíåíèþ, è äàæå ñàìûé èíñòèíêò ñàìîñîõðàíåíèÿ. Ñêëîíèâøèñü íà îäíî êîëåíî, ÷òîáû áûòü âðîâåíü ñ ìàëü÷èêîì, îíà îáíÿëà åãî è ïðèíÿëàñü îñûïàòü ïîöåëóÿìè, îùóùàÿ ïîëíóþ ñâîáîäó îò âñåõ çàïðåòîâ, è ðàçèòåëüíûå ïåðåìåíû â ñåáå, è áóøóþùóþ â ñåðäöå áóðþ.
– Îáåùàþ òåáå, – ïîâòîðÿëà îíà ñ òðóäîì, èáî îò âîëíåíèÿ åäâà âîðî÷àëà ÿçûêîì. – Îáåùàþ òåáå, ÷òî íèêîãäà áîëüøå ýòî íå ïîâòîðèòñÿ. Âñå ýòè äíè ÿ ïðèòâîðÿëàñü, ìîé ìàëåíüêèé. Êàê ãëóïî ÿ ïîñòóïèëà: ÿ æåëàëà òåáå äîáðà è ïðè÷èíèëà òåáå áîëü… Ïðîñòè ìåíÿ…
Îíà øåïòàëà ýòè ñëîâà, öåëóÿ ïàñûíêà â ëîá, â ñïóòàííûå êóäðè, â ùåêè, ÷óâñòâóÿ ñîëåíûé âêóñ åãî ñëåç, è íå îòñòðàíèëàñü, êîãäà ðîò Àëüôîíñèòî íàøåë åå ãóáû. Ïîëóçàêðûâ ãëàçà, îíà ïîçâîëèëà ïîöåëîâàòü ñåáÿ è îòâåòèëà íà ïîöåëóé. Åùå ìãíîâåíèå ñïóñòÿ åãî îñìåëåâøèå ãóáû ñòàëè íàñòîé÷èâåé, è òîãäà îíà ðàçîìêíóëà óñòà è âïóñòèëà ê ñåáå ïðîâîðíóþ òðåïåùóùóþ çìåéêó, êîòîðàÿ ñíà÷àëà íåëîâêî è ïóãëèâî, à ïîòîì äåðçêî ïðîáåæàëàñü, ïðîñêîëüçèëà âäîëü åå çóáîâ è äåñåí, ïðîíèêëà ãëóáæå. Íå îòòîëêíóëà îíà è ðóêó ìàëü÷èêà, âíåçàïíî îêàçàâøóþñÿ íà åå ãðóäè. Îíà çàìåðëà íà ìèã, ñëîâíî ñîáèðàÿñü ñ ñèëàìè, à ïîòîì, ïîäàâøèñü âïåðåä, áåðåæíûì îñòîðîæíûì äâèæåíèåì ïàëüöåâ ïðèêîñíóëàñü ê åãî òåëó. Õîòÿ ãäå òî â ñàìîé ãëóáèíå åå ñóùåñòâà çâó÷àë íàñòîé÷èâûé ïðèêàç ñåé÷àñ æå ïîäíÿòüñÿ è óéòè, äîíüÿ Ëóêðåöèÿ íå âíÿëà åìó, íå äâèíóëàñü ñ ìåñòà, à, íàîáîðîò, ïðèæàëà ìàëü÷èêà ê ñåáå åùå êðåï÷å è, äàâ ñåáå âîëþ, ïðîäîëæàëà öåëîâàòü åãî âñå áîëåå ïûëêî, âñå áîëåå ñâîáîäíî – è ïûë ýòîò, è ñâîáîäà ðîñëè âìåñòå ñ æåëàíèåì. Ýòî ïðîäîëæàëîñü äî òåõ ïîð, ïîêà, ñëîâíî âî ñíå, íå óñëûøàëà îíà ñêðèï òîðìîçîâ è – åùå ÷åðåç ìèíóòó – ãîëîñ ìóæà: äîí Ðèãîáåðòî çâàë åå.
 èñïóãå îíà âñêî÷èëà íà íîãè, è èñïóã ïåðåäàëñÿ ìàëü÷èêó. Îíà óâèäåëà, ÷òî îäåæäà åãî â áåñïîðÿäêå, à ãóáû âûïà÷êàíû åå ïîìàäîé.
– Ïîéäè óìîéñÿ, – âåëåëà îíà òîðîïëèâî, è Àëüôîíñèòî, êèâíóâ, ñêðûëñÿ â âàííîé.
Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, èñïûòûâàÿ ñèëüíåéøåå ãîëîâîêðóæåíèå, íåâåðíûìè øàãàìè ïðîøëà ê ñåáå è çàïåðëàñü â òóàëåòíîé êîìíàòå. Îíà èçíåìîãàëà îò ñëàáîñòè, êàê ïîñëå äîëãîãî áåãà. Ãëÿíóâ íà ñåáÿ â çåðêàëî, îíà âäðóã èñòåðè÷åñêè ðàñõîõîòàëàñü è ïîñïåøíî çàêðûëà ðîò ëàäîíüþ.
– Ïîëîóìíàÿ, âîò ïîëîóìíàÿ, – ïðèãîâàðèâàëà îíà, ñìà÷èâàÿ ëîá è âèñêè õîëîäíîé âîäîé. Ïîòîì ïîäâåðãëà òùàòåëüíîìó îñìîòðó îäåæäó, ëèöî è âîëîñû, ïîêà íàêîíåö íå ïî÷óâñòâîâàëà, ÷òî ïîëíîñòüþ îâëàäåëà ñîáîé. Êîãäà îíà âûøëà ê ìóæó, òî áûëà âåñåëà, ñâåæà è óëûá÷èâà, ñëîâíî íè÷åãî è íå ñëó÷èëîñü. Äîí Ðèãîáåðòî âèäåë, ÷òî îíà, êàê âñåãäà, ëàñêîâà, ïðèâåòëèâà, çàáîòëèâà, ñëóøàë î òîì, ÷òî çàáàâíîãî ïðîèçîøëî çà äåíü, íî äîíüþ Ëóêðåöèþ íè íà ìèã íå ïîêèäàëî îùóùåíèå êàêîé òî ñìóòíîé òðåâîãè, îò êîòîðîé ïîñàñûâàëî ïîä ëîæå÷êîé è áðîñàëî â äðîæü.
Ìàëü÷èê óæèíàë âìåñòå ñ íèìè. Îí áûë, êàê âñåãäà, ñêðîìåí è âåæëèâ: çàëèâàëñÿ ìåëîäè÷íûì ñìåõîì, ñëóøàÿ øóòêè è àíåêäîòû îòöà, è ïðîñèë ðàññêàçàòü åùå. Âñòðå÷àÿñü ñ íèì ãëàçàìè, äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ïîðàæàëàñü òîìó, ÷òî â åãî ÿñíûõ ñâåòëî ãîëóáûõ ãëàçàõ íå áûëî äàæå òåíè áåñïîêîéñòâà èëè ñìóùåíèÿ, íå ïðîñêàëüçûâàëî äàæå èñêîðêè ïîòàåííîãî çëîðàäíîãî ëóêàâñòâà.
Íåñêîëüêî ÷àñîâ ñïóñòÿ, âî òüìå ñïàëüíè, äîí Ðèãîáåðòî ñíîâà øåïòàë, ÷òî ëþáèò åå, è, öåëóÿ æåíó, áëàãîäàðèë åå çà òî ñ÷àñòüå, êîòîðûì îñâåòèëà îíà åãî äíè è íî÷è.
– Ñî äíÿ íàøåé ñâàäüáû, Ëóêðåöèÿ, ÿ ñòàë ïîñòèãàòü èñêóññòâî æèòü, – ñëûøàëà îíà åãî âçâîëíîâàííûå ñëîâà. – Åñëè áû íå òû, ÿ òàê è óìåð áû íåâåæäîé, íå ïîçíàâ, ÷òî òàêîå èñòèííîå íàñëàæäåíèå.
Îíà áûëà è ðàñòðîãàíà è ñ÷àñòëèâà, íî íè íà ìèã íå ìîãëà îòðåøèòüñÿ îò ìûñëåé î ìàëü÷èêå, ïîñòîÿííî ÷óâñòâîâàëà ïðèñóòñòâèå ýòîãî àíãåëà ñîãëÿäàòàÿ, íî îíî íå òîëüêî íå ñêîâûâàëî åå, íî è ïðèäàâàëî îñîáûé, ëèõîðàäî÷íûé æàð íàñëàæäåíèþ, êîòîðîå îíà èñïûòûâàëà.
– ×òî æå òû íå ñïðîñèøü, êòî ÿ? – ïðîøåïòàë íàêîíåö äîí Ðèãîáåðòî.
– Êòî? Êòî? Êòî òû, ëþáîâü ìîÿ? – òðåáîâàòåëüíî è íåòåðïåëèâî çàòîðìîøèëà îíà åãî.
– ß – ÷óäîâèùå, – äîíåññÿ äî íåå îòâåò ìóæà, óæå îòäàëèâøåãîñÿ â íåäîñÿãàåìûå äëÿ âñåõ, êðîìå íåãî, âûñè âîîáðàæåíèÿ.

9. Ïîðòðåò


Ëåâîå óõî ÿ ïîòåðÿë â äðàêå – åãî, äîëæíî áûòü, îòêóñèëî ìíå òàêîå æå ÷åëîâåêîïîäîáíîå ñóùåñòâî, êàê ÿ. Íî ñêâîçü îñòàâøèéñÿ óçêèé æåëîáîê äî ìåíÿ äîõîäÿò âñå çâóêè. È âèæó ÿ âñå, ïóñòü íå î÷åíü îò÷åòëèâî è êàê òî êðèâî. È ýòî ñèíåâàòîå âçäóòèå ñëåâà îò ìîåãî ðòà – ãëàç, õîòÿ ñðàçó è íå ñêàæåøü. À òî, ÷òî îí äåéñòâóåò è âîñïðèíèìàåò îáðàçû è öâåòà, – åñòü ÷óäî ìåäèöèíñêîé íàóêè, ñâèäåòåëüñòâî íåîáûêíîâåííîãî ïðîãðåññà, êîòîðûé õàðàêòåðåí äëÿ ïåðåæèâàåìîãî íàìè âðåìåíè. ß äîëæåí áûë áûòü îáðå÷åí íà âå÷íóþ òüìó ñ òîãî äíÿ, êîãäà ïîñòðàäàë íà ïîæàðå – ñåé÷àñ óæå íå ïîìíþ, áûë ëè ýòî ïîäæîã èëè âçðûâ áîìáû, – âñå æåðòâû êîòîðîãî åñëè è âûæèëè, òî îñëåïëè è ëèøèëèñü êîæè. Ìíå ïîâåçëî: ÿ ïîòåðÿë òîëüêî îäèí ãëàç, âòîðîé îôòàëüìîëîãàì óäàëîñü ñïàñòè â ðåçóëüòàòå øåñòíàäöàòè îïåðàöèé. Âåêè ñãîðåëè íà÷èñòî, ãëàç ïîñòîÿííî ñëåçèòñÿ, íî âñå æå ÿ ìîãó ñìîòðåòü òåëåâèçîð è – ãëàâíîå – âîâðåìÿ çàìåòèòü ïðèáëèæåíèå âðàãà.
Ýòîò ñòåêëÿííûé êóá, â êîòîðîì ÿ íàõîæóñü, è åñòü ìîé äîì. Ñêâîçü åãî ïðîçðà÷íûå ñòåíêè ÿ âèæó âñåõ, à ìåíÿ íèêòî íå âèäèò: ýòî ãàðàíòèðóåò áåçîïàñíîñòü, ÷òî îñîáåííî âàæíî â íàøå ãðîçíîå âðåìÿ. Ðàçóìååòñÿ, ñòåêëà ìîåãî äîìà çâóêî , ïóëå– è ïûëåíåïðîíèöàåìû, ñíàáæåíû àíòèðàäèàöèîííûì è îáåççàðàæèâàþùèì ïîêðûòèåì. Îíè âñåãäà îêóòàíû çàïàõîì ïîäìûøåê è ìóñêóñà, è ìíå – çíàþ, ÷òî òîëüêî ìíå îäíîìó, – çàïàõ ýòîò ïðèÿòåí.
Îáîíÿíèå ó ìåíÿ âåñüìà ðàçâèòî: èìåííî íîñîì ÿ áîëåå âñåãî íàñëàæäàþñü è ñòðàäàþ. Ïîçâîëèòåëüíî ëè íàçâàòü íîñîì ýòîò ãèãàíòñêèé îðãàí ñî ìíîæåñòâîì ìåìáðàí, óëàâëèâàþùèõ âñå – äàæå ñàìûå ñëàáûå – çàïàõè, ýòó ñåðîâàòóþ îïóõîëü, ïîêðûòóþ áåëåñûìè ñòðóïüÿìè, êîòîðàÿ íà÷èíàåòñÿ íà óðîâíå ðòà è, óâåëè÷èâàÿñü â ðàçìåðàõ, ñâèñàåò äî ìîåé áû÷üåé øåè? Íåò, ýòî âîâñå íå çîá è íå ÷óäîâèùíî ðàçðîñøèéñÿ êàäûê, ýòî ìîé íîñ, ÿ çíàþ, îí íå î÷åíü òî êðàñèâ, à ñâåðõ÷óâñòâèòåëüíîñòü åãî äîñòàâëÿåò ìíå íåîïèñóåìûå ìóêè, – êîãäà, ê ïðèìåðó, ãäå íèáóäü ïîáëèçîñòè ñäûõàåò êðûñà èëè ïî òðóáîïðîâîäó, îêðóæàþùåìó ìîå æèëèùå, ïðîïëûâàþò íå÷èñòîòû, – íî âñå ðàâíî, ÿ óâàæàþ åãî è èíîãäà äóìàþ äàæå, ÷òî ýòî âìåñòèëèùå ìîåé äóøè.
Ó ìåíÿ íåò íè ðóê, íè íîã, íî âñå ÷åòûðå êóëüòè îòëè÷íî çàðóáöåâàëèñü, êîæà çàãðóáåëà, òàê ÷òî ÿ ìîãó ñ ëåãêîñòüþ ðàñïëàñòûâàòüñÿ ïî çåìëå èëè, åñëè íóæíî, ïóñòèòüñÿ áåæàòü. Äî ñèõ ïîð ìîè âðàãè íè ðàçó íå ñìîãëè ìåíÿ äîãíàòü, êàê íè ñòàðàëèñü. Êàê ÿ ïîòåðÿë ðóêè è íîãè? Íå ïîìíþ. Íå òî ïðîèçâîäñòâåííàÿ òðàâìà, íå òî ðåçóëüòàò êàêîãî òî ëåêàðñòâà, êîòîðîå ïðèíèìàëà ìîÿ ìàòü â ïîðó áåðåìåííîñòè: íàóêà, ê íåñ÷àñòüþ, ïîñòèãëà åùå äàëåêî íå âñå.
Ìîè ïîëîâûå îðãàíû íå ïîñòðàäàëè. ß ñïîñîáåí ê ñîâîêóïëåíèþ ñ æåíùèíîé èëè ñ þíöîì, íî ëèøü ïðè òîì óñëîâèè, ÷òî ìîé ïàðòíåð ïîçâîëèò ìíå ïðèñòðîèòüñÿ ê íåìó òàê, ÷òîáû ïîêðûâàþùèå ìîå òåëî íàðûâû íå âñêðûëèñü – èíà÷å èç íèõ ïîòå÷åò çëîâîííûé ãíîé, à ÿ èñïûòàþ æåñòîêèå áîëè. Ìíå íðàâèòñÿ ýòî çàíÿòèå; â êàêîì òî ñìûñëå ìîæíî ñêàçàòü, ÷òî ÿ ïîõîòëèâ. Ïîðîþ ÿ òåðïëþ ôèàñêî: îêàçûâàþñü áåññèëüíûì èëè èçâåðãàþ ñåìÿ ñëèøêîì ðàíî, íî ÷àùå äëèòåëüíîå è ïîâòîðÿåìîå íàñëàæäåíèå äåëàåò ìåíÿ çàîáëà÷íî ëó÷åçàðíûì âðîäå àðõàíãåëà Ãàâðèèëà. Îòâðàùåíèå, âíóøàåìîå ìíîþ ìîèì âîçëþáëåííûì, èñ÷åçàåò áåññëåäíî, óñòóïàÿ ìåñòî âîñòîðãó, êàê òîëüêî èì – ñ ïîìîùüþ àëêîãîëÿ èëè íàðêîòèêà – óäàåòñÿ ïðåîäîëåòü ïåðâîíà÷àëüíîå ïðåäóáåæäåíèå è ñïëåñòèñü ñî ìíîþ íà ëîæå. Æåíùèíû èíîãäà äàæå âëþáëÿþòñÿ â ìåíÿ, à ìàëü÷èêè ðàçâðàùàþòñÿ ìîèì óðîäñòâîì. Âåäü äîñòàòî÷íî âñïîìíèòü, â ñêîëüêèõ ñêàçêàõ è ìèôàõ ïëåíÿåòñÿ êðàñàâèöà ÷óäîâèùåì, äà è â äóøå ïî÷òè âñÿêîãî þíîøè æèâåò íåîñîçíàííàÿ òÿãà ê èçâðàùåíèþ. Íèêîãäà íè îäèí èç ìîèõ ëþáîâíèêîâ è ëþáîâíèö íå ïîæàëåë, ÷òî óñòóïèë ìîèì äîìîãàòåëüñòâàì. Îíè áëàãîäàðíû ìíå çà òî, ÷òî â ïðèõîòëèâûõ ñî÷åòàíèÿõ óæàñà è âëå÷åíèÿ èì ñ ìîåé ïîìîùüþ îòêðûâàëîñü íàñëàæäåíèå. Ñî ìíîþ ïîçíàþò îíè, ÷òî âñÿêàÿ ÷àñòü òåëà ýðîãåííà èëè ìîæåò ñòàòü òàêîâîé è ÷òî ëþáîâü âîçâûøàåò è îáëàãîðàæèâàåò ëþáóþ, ñàìóþ íèçìåííóþ è ïðîçàè÷íóþ ôóíêöèþ îðãàíèçìà è òåõ åãî ÷àñòåé, ÷òî ïðèíÿòî èìåíîâàòü «òåëåñíûì íèçîì». È òàíåö äååïðè÷àñòèé – «ïîòåÿ», «èñïðàæíÿÿñü», «ìî÷àñü», – èñïîëíåííûé ñî ìíîþ, ñîïðîâîæäàåò èõ ïîòîì êàê ïå÷àëüíîå âîñïîìèíàíèå î ìèíóâøèõ âðåìåíàõ, î ñõîæäåíèè â ãðÿçü, – ýòî òî, ÷òî èñêóøàåò âñåõ, íî äîñòóïíî íåìíîãèì îòâàæèâøèìñÿ.
Ïðåäìåò ìîåé îñîáîé ãîðäîñòè – ìîé ðîò. Íåïðàâäà, áóäòî îí ðàçèíóò òàê øèðîêî îòòîãî, ÷òî ÿ âîþ îò îò÷àÿíèÿ. Ïðîñòî ÿ õî÷ó ïîêàçàòü âñåì, êàêèå ó ìåíÿ áåëûå è îñòðûå çóáû. Íå õâàòàåò âñåãî äâóõ èëè òðåõ, à îñòàëüíûå êðåïêè, êàê ó äèêîãî çâåðÿ, è ñïîñîáíû ïåðåìîëîòü êàìíè. Ñïîñîáíû, íî ïðåäïî÷èòàþò âñå æå âïèâàòüñÿ â òåëÿ÷üå ôèëå, âãðûçàòüñÿ â êóðèíûå íîæêè, ñ õðóñòîì ðàñêóñûâàòü êîñòî÷êè äè÷è. Åñòü ìÿñî – ýòî ïðèâèëåãèÿ íåáîæèòåëåé.
ß âîâñå íå íåñ÷àñòåí è íå íóæäàþñü íè â ÷üåì ñî÷óâñòâèè. ß òàêîâ, êàêîâ åñòü, è ýòîãî ìíå äîñòàòî÷íî. È âåëèêîå óòåøåíèå çíàòü, ÷òî äðóãèå õóæå. Î÷åíü âîçìîæíî, ÷òî Áîã ñóùåñòâóåò, íî â íàøå òî âðåìÿ, ïîñëå âñåãî òîãî, ÷òî ñ íàìè ñëó÷èëîñü, êàêîå ýòî èìååò çíà÷åíèå? Ìîæåò ëè ìèð áûòü ëó÷øå, ÷åì ñåé÷àñ? Âåñüìà âåðîÿòíî, íî çà÷åì çàäàâàòü ñåáå ýòîò âîïðîñ? ß ñóìåë âûæèòü è, íåñìîòðÿ íè íà ÷òî, ÿâëÿþñü ïðåäñòàâèòåëåì ïëåìåíè ëþäåé.
Ïîãëÿäè íà ìåíÿ ïîâíèìàòåëüíåé, ëþáîâü ìîÿ. Óçíàé ìåíÿ. Ïîçíàé ñåáÿ.

10. Áóãðèñòûé è ÷óâñòâåííûé

– Æèë äà áûë ÷åëîâåê ñ íàêëàäíûì íîñîì, – íàðàñïåâ ïðîãîâîðèë äîí Ðèãîáåðòî, ïðèñòóïàÿ ê ÷åòâåðãîâîé ïðîöåäóðå. Òàê ëè óæ óðîäëèâ áûë åãî íîñ? Ýòî çàâèñèò îò òîãî, â êàêîå çåðêàëî ãëÿäåòü. Îí áûë èçðÿäíûõ ðàçìåðîâ, ñõîæèé ñ îðëèíûì êëþâîì, íå ñòðàäàþùèé êîìïëåêñîì íåïîëíîöåííîñòè, ñ ëþáîïûòñòâîì ïðèíþõèâàþùèéñÿ ê ìèðó, î÷åíü ÷óòêèé, áóãðèñòûé – èñòèííîå óêðàøåíèå ëèöà. Íåñìîòðÿ íà âñå ïðèíèìàåìûå äîíîì Ðèãîáåðòî ìåðû, âðåìÿ îò âðåìåíè íà íåì, ïðàâäà, âûñêàêèâàëè ïðûùè, íî ñåãîäíÿ, åñëè âåðèòü çåðêàëó, âñå áûëî ÷èñòî – íå ïîòðåáîâàëîñü ïðèáåãàòü ê âûæèìàíèþ, óäàëåíèþ è ïîñëåäóþùåìó ñìàçûâàíèþ ïåðåêèñüþ. Ïî íåîáúÿñíèìîìó êàïðèçó ïðèðîäû, çíà÷èòåëüíàÿ ÷àñòü íîñà – âñÿ åãî íèæíÿÿ îêîíå÷íîñòü, çàêðóãëÿþùàÿñÿ ê íîçäðÿì, – ïûëàëà ÿðêî áàãðÿíûì öâåòîì, íàïîìèíàâøèì âûäåðæàííîå áóðãóíäñêîå è ñäåëàâøèì áû ÷åñòü ëþáîìó ïüÿíèöå. Íî äîí Ðèãîáåðòî áûë íàñòîëüêî âîçäåðæàí â ïèòüå (êàê è â åäå), ÷òî, ïî åãî ðàçóìåíèþ, ýòîò áàãðåö ìîã îáúÿñíÿòüñÿ ëèøü íåïîñëåäîâàòåëüíîñòüþ è ïåðåìåí÷èâûì íðàâîì ìàòåðè ïðèðîäû. Ðàçâå òîëüêî – òóò ñóïðóã äîíüè Ëóêðåöèè ðàñïëûëñÿ â øèðî÷àéøåé óëûáêå, – ðàçâå òîëüêî ýòîò ÷óâñòâåííûé è ÷óòêèé íîñèíà ïûëàåò è ãîðèò îò âîñïîìèíàíèé î òåõ ñëàäîñòðàñòíûõ àðîìàòàõ, êîòîðûå îí âäûõàåò íà áðà÷íîì ëîæå. Äîí Ðèãîáåðòî çàìåòèë, ÷òî îáà îòâåðñòèÿ åãî äûõàòåëüíîãî îðãàíà ðàñøèðèëèñü, ïðåäâêóøàÿ ýòè ñåìåííûå äóíîâåíèÿ – ýòè ýìóëüñèîïîäîáíûå áëàãîóõàíèÿ, – êîòîðûå ñîâñåì ñêîðî, ïðîíèêíóâ ñþäà, â íîçäðè, ïðîïèòàþò åãî òåëî äî ñàìûõ ïå÷åíîê. Îí ïî÷óâñòâîâàë áëàãîäàðíîå óìèëåíèå, íî òîò÷àñ îäåðíóë ñåáÿ: çà äåëî! âñåìó ñâîå âðåìÿ è ìåñòî, ñåé÷àñ íå äî áëàãîâîíèé!
Ïîî÷åðåäíî çàæèìàÿ ïàëüöàìè êàæäóþ íîçäðþ, îí çâó÷íî âûñìîðêàëñÿ â ïëàòîê. Î÷èñòèâ íîñ, âçÿë â îäíó ðóêó ëóïó, ñ ïîìîùüþ êîòîðîé èçó÷àë ïî÷òîâûå îòêðûòêè è ýðîòè÷åñêèå ãðàâþðû, à òàêæå ïðîèçâîäèë ãèãèåíè÷åñêèå ïðîöåäóðû, â äðóãóþ – ìàíèêþðíûå íîæíèöû è ïðèíÿëñÿ îñâîáîæäàòü íîçäðè îò íåýñòåòè÷íûõ âîëîñêîâ, ÷üè ÷åðíûå êîí÷èêè óæå óñïåëè ïðîêëþíóòüñÿ çà ñåìü äíåé, ïðîøåäøèõ ïîñëå î÷åðåäíîé îïåðàöèè. Äëÿ òîãî, ÷òîáû óñïåøíî ïðîâåñòè åå è íå ïîðåçàòüñÿ, òðåáîâàëàñü êðîïîòëèâàÿ ñîñðåäîòî÷åííîñòü ïåðñèäñêîãî ìèíèàòþðèñòà, íî äóøó äîíà Ðèãîáåðòî íåèçìåííî îñåíÿëè ìèð è ïîêîé, âåñüìà ñõîæèå ñ ñîñòîÿíèåì «ïîëíîé ïóñòîòû», îïèñàííîé ìèñòè÷åñêèìè ôèëîñîôàìè.
Íåïðåêëîííàÿ ðåøèìîñòü ïîä÷èíÿòü ñåáå ñàìîóïðàâñòâî òåëà, çàñòàâëÿÿ åãî ñóùåñòâîâàòü â ñòðîãî îïðåäåëåííûõ ýñòåòè÷åñêèõ ðàìêàõ, îòìåðåííûõ åãî, äîíà Ðèãîáåðòî, äåðæàâíûì âêóñîì – íó, è âêóñîì äîíüè Ëóêðåöèè, – â ñî÷åòàíèè ñ âûñîêèì ìàñòåðñòâîì âûùèïûâàíèÿ, âûäåðãèâàíèÿ, ïîäñòðèãàíèÿ, ñáðèâàíèÿ è ïðî÷åãî îòäåëÿëà åãî îò âñåõ îñòàëüíûõ ìóæ÷èí è âñåëÿëà â äóøó ÷óäåñíîå îùóùåíèå òîãî, ÷òî êîãäà îí âî òüìå ñïàëüíè ñîåäèíèòñÿ ñî ñâîåé ñóïðóãîé, îí äîñòèãíåò âåðøèíû – îñâîáîäèòñÿ îò âðåìåíè. Âïðî÷åì, ýòî áûëî äàæå íå îùóùåíèå, à íåêàÿ ôèçè÷åñêàÿ íåïðåëîæíîñòü. Âñå êëåòêè åãî òåëà â ýòè ìèíóòû îñâîáîæäàëèñü – ïîùåëêèâàëè ñåðåáðÿíûå íîæíè÷êè, è, íåâåñîìî êðóæàñü â âîçäóõå, ïàäàëè ñîñòðèæåííûå âîëîñêè è ñìûâàëèñü â ñòîê ñòðóéêîé âîäû – îñâîáîæäàëèñü îò óùåðáà, òâîðèìîãî âðåìåíåì, îáðåòàëè íåçàâèñèìîñòü îò êîøìàðà áûòèÿ.  ýòîì òî è ñîñòîÿëî êîëäîâñêîå äîñòîèíñòâî ðèòóàëà, îòêðûòîå íåêîãäà â äîèñòîðè÷åñêèå âðåìåíà äèêàðÿìè: îíè íàó÷èëèñü íà íåñêîëüêî âå÷íûõ ìãíîâåíèé ïðåâðàùàòü ÷åëîâåêà â ñóùåñòâî, î÷èùåííîå îò ñóùåñòâîâàíèÿ. À äîí Ðèãîáåðòî ñâîèì óìîì äîøåë äî ýòîãî, ñàì ïîñòèã ýòó ìóäðîñòü, ñàì âîññîçäàë ðèòóàëüíîå äåéñòâî. Îí ïîäóìàë: «ß èçîáðåë ñïîñîá îòðåøàòüñÿ â îäíî ìãíîâåíèå îò ìåðçîñòíîãî óïàäêà, îò êîììóíàëüíîãî ðàáñòâà, íàâÿçûâàåìîãî öèâèëèçàöèåé, îò ãíóñíûõ óñëîâíîñòåé ñòàè è ñòàäà; ÿ íàó÷èëñÿ äîñòèãàòü, õîòÿ áû íà êðàòêèé ñðîê, íåçàâèñèìîñòè». Îí ïîäóìàë: «Ýòî ïðåäâåñòèå áåññìåðòèÿ». Ñëîâî «áåññìåðòèå» íå ïîêàçàëîñü åìó ñëèøêîì ñèëüíûì.  ýòî ìãíîâåíèå – à íîæíèöû ïðîäîëæàëè ïîùåëêèâàòü – îí ïî÷óâñòâîâàë, ÷òî íåäîñòóïåí ïîð÷å è òëåíó. À ñêîðî, â îáúÿòèÿõ äîíüè Ëóêðåöèè, îí îñîçíàåò ñåáÿ êàê âëàñòåëèí è âëàäûêà. Îí ïîäóìàë: «ß ñòàíó áîãîì».
Òóàëåòíàÿ êîìíàòà áûëà åãî õðàìîì, óìûâàëüíèê – æåðòâåííèêîì, à ñàì îí – ïåðâîñâÿùåííèêîì, îòïðàâëÿþùèì ñëóæáó, êîòîðàÿ åæåíîùíî î÷èùàåò åãî è âûêóïàåò åãî ó æèçíè.
– ×åðåç ìèíóòó ÿ áóäó äîñòîèí Ëóêðåöèè, – ñêàçàë îí. Ïîãëÿäåâ íà ñåáÿ â çåðêàëî, îí äðóæåëþáíî ïðîãîâîðèë, îáðàùàÿñü ê ñâîåìó ìîãó÷åìó íîñó: – Ñëûøèøü, òû, âîðþãà, ñîâñåì ñêîðî ìû ñ òîáîé îêàæåìñÿ â ðàþ.
Íîçäðè ñëàäîñòðàñòíî ðàçäóëèñü, ïðèíþõèâàÿñü êî ãðÿäóùåìó, íî âìåñòî òåðïêèõ ñîêðîâåííûõ àðîìàòîâ äîíüè Ëóêðåöèè îùóòèëè òîëüêî àñåïòè÷åñêèé âêóñ ìûëüíîé âîäû – åþ äîí Ðèãîáåðòî, äåðãàÿ, êàê êîíü, ãîëîâîþ, ïîëèðîâàë óæå î÷èùåííûå îò ñëèçè ïîëîñòè íîçäðåé.
Òåïåðü, êîãäà ñàìàÿ äåëèêàòíàÿ ÷àñòü íîñîâîãî ðàäåíèÿ áûëà âûïîëíåíà, ìûñëè åãî ñìîãëè âíîâü îáðàòèòüñÿ, âîñïàðèâ, êî âñåãäàøíåìó ïðåäìåòó – ñóïðóæåñêîìó ëîæó: îí âäðóã ñâÿçàë îáðàç îæèäàþùåé åãî äîíüè Ëóêðåöèè ñ òðóäíîïðîèçíîñèìûì èìåíåì ãîëëàíäñêîãî èñòîðèêà è ýññåèñòà Èîõàíà Õåéçèíãè, îäíó èç ñòàòåé êîòîðîãî îí çíàë åäâà ëè íå íàèçóñòü, ïîñêîëüêó óáåäèë ñåáÿ, ÷òî íàïèñàíà îíà äëÿ íåãî, äîíà Ðèãîáåðòî, äëÿ íåå, äîíüè Ëóêðåöèè, äëÿ íèõ äâîèõ. Çàêàïûâàÿ â íîñ ÷èñòóþ âîäó èç ïèïåòêè, îí çàäàë ñåáå òàêîé âîïðîñ: «À íå åñòü ëè íàøà ïîñòåëü òî ìàãè÷åñêîå ïðîñòðàíñòâî, î êîòîðîì òîëêóåò „×åëîâåê èãðàþùèé“? Äà, ïî ïðåèìóùåñòâó!» Ïî ìûñëè ãîëëàíäñêîãî ìóäðåöà, êóëüòóðà, öèâèëèçàöèÿ, âîéíà, ñïîðò, çàêîí, ðåëèãèÿ ïðîðîñëè èç íåèñòðåáèìîé ñêëîííîñòè ÷åëîâåêà ê èãðå. Çàíÿòíàÿ ìûñëü, ñïîðó íåò, çàíÿòíàÿ è òîíêàÿ, íî ñîâåðøåííî íåîñíîâàòåëüíàÿ. Öåëîìóäðåííûé ãîëëàíäåö íå ðàçâèë ãåíèàëüíóþ ñâîþ äîãàäêó, íå ïðèìåíèë åå ê òîé ñôåðå, êîòîðàÿ ïîäòâåðäèëà áû åå, êîòîðàÿ áû âñå îçàðèëà ñâîèì ñâåòîì, íå îñòàâèâ òåìíûõ ìåñò.
«Âîëøåáíîå ïðîñòðàíñòâî, òåððèòîðèÿ æåíùèíû, çàïîâåäíûé ëåñ ÷óâñòâ», – äóìàë îí, ïîäûñêèâàÿ ìåòàôîðû äëÿ òîé ìàëåíüêîé ñòðàíû, ãäå æèëà â ýòó ìèíóòó Ëóêðåöèÿ. «Ìîå öàðñòâî – ýòî ìîÿ ïîñòåëü», – ïðîâîçãëàñèë îí. Îí âûìûë ðóêè, âûòåð èõ ïîëîòåíöåì. Ïðîñòîðíîå òðåõñïàëüíîå ëîæå ïîçâîëÿëî ÷åòå ëîæèòüñÿ â ëþáîì íàïðàâëåíèè – âäîëü, ïîïåðåê èëè ïî äèàãîíàëè, ïðîòÿãèâàòüñÿ âî âñþ äëèíó è äàæå êàòàòüñÿ, ñöåïÿñü â ðàäîñòíîì îáúÿòèè, áåç ðèñêà ñâàëèòüñÿ íà ïîë. Îíî áûëî è ìÿãêî, è óïðóãî, ñíàáæåíî êðåïêèìè ïðóæèíàìè è ñòîëü ãëàäêî, ÷òî òåëî íå âñòðå÷àëî íà åãî ïðîñòðàíñòâå íè ìàëåéøåé íåðîâíîñòè, êîòîðàÿ ïîñëóæèëà áû ïðåïÿòñòâèåì ê èñïîëíåíèþ çàäóìàííîé ïîçèöèè â ëþáîâíîé èãðå, ïîìåøàëà áû äâèãàòüñÿ èëè çàñòûòü íàïîäîáèå ñêóëüïòóðíîé ãðóïïû.
– Îáèòåëü íåâîçäåðæàííîñòè, – âäîõíîâåííî ïðîèçíåñ äîí Ðèãîáåðòî íîâîå îïðåäåëåíèå. – Ëîæå ñàä, ãäå ðàñïóñêàþòñÿ âñå öâåòû ìîåé æåíû è èñòî÷àþò äëÿ ùåäðî âçûñêàííîãî áîãàìè ñìåðòíîãî âñå ñâîè ïîòàåííûå àðîìàòû.
Îí óâèäåë â çåðêàëî, ÷òî íîçäðè åãî çàòðåïåòàëè, ðàñêðûëèñü, ñëîâíî äâå ìàëåíüêèå ãîëîäíûå ïàñòè. «Äàé ìíå äûøàòü òîáîþ, ëþáîâü ìîÿ». Îí íàäûøèòñÿ åþ, âïèòàåò âñå çàïàõè åå òåëà, äâèãàÿñü ïî íåìó ñ ìåòîäè÷íîñòüþ, íå ìåøàþùåé ïûëó, â îäíèõ ìåñòàõ çàäåðæèâàÿñü, ÷òîáû íàñëàäèòüñÿ íåïîâòîðèìûì àðîìàòîì, à ìåñòà ïðåñíûå è áåçâêóñíûå ìèíóÿ ïîñêîðåå; íîñ ïîçíàåò äîíüþ Ëóêðåöèþ è îâëàäååò åþ, è äîí Ðèãîáåðòî óñëûøèò, êàê ïîðîþ îíà ñ çàäàâëåííûì ñìåøêîì áóäåò âîçðàæàòü: «Íåò íåò, ìèëûé, ñþäà – íåò, ìíå ùåêîòíî». Äîí Ðèãîáåðòî ïî÷óâñòâîâàë íåòåðïåíèå. Íî òîðîïèòüñÿ íå ñòàë: «Òèøå åäåøü – äàëüøå áóäåøü», îí ãîòîâèòñÿ ê íàñëàæäåíèþ âäóì÷èâîìó è íåñïåøíîìó.
Îí óæå çàâåðøàë ñâîé öåðåìîíèàë, êîãäà èç ñàäà, ïðîáèâøèñü ñêâîçü íåïëîòíî ïðèòâîðåííîå îêíî, óäàðèë åìó â íîñ îñòðûé àðîìàò æèìîëîñòè. Îí çàêðûë ãëàçà è âòÿíóë íîñîì âîçäóõ. Ìíîãî äíåé ýòî âüþùååñÿ ðàñòåíèå ñëîâíî áû íàêàïëèâàëî è ñáåðåãàëî ñâîé ñâåæèé çàïàõ, ÷òîáû ïîòîì, â îäíó òàèíñòâåííóþ ìèíóòó äíÿ èëè íî÷è, ïîâèíóÿñü òî ëè óñèëèâøåéñÿ âëàæíîñòè, òî ëè äâèæåíèþ ëóíû è çâåçä, òî ëè íåâåäîìûì ñäâèãàì, ïðîèñõîäÿùèì â ëîíå çåìëè, êóäà óõîäèëè åãî êîðíè, âûïóñòèòü â ìèð ýòîò çàëï êèñëîâàòîãî, êðóæàùåãî ãîëîâó çàïàõà, çàñòàâëÿâøåãî äóìàòü î ñìóãëûõ æåíùèíàõ ñ ðàñïóùåííûìè âîëíèñòûìè âîëîñàìè, î æåíùèíàõ, áåøåíî âåðòÿùèõ âñêèíóòûìè â òàíöå ïîäîëàìè, êîòîðûå îáíàæàþò àòëàñíî ãëàäêèå áåäðà, òóãèå ëÿæêè, òî÷åíûå ëîäûæêè è – íà ñòðåìèòåëüíûé, êàê ÿçûê ïëàìåíè, ìèã – ãóñòóþ ïîðîñëü âíèçó æèâîòà.
Âîò òåïåðü – äîí Ðèãîáåðòî ïî ïðåæíåìó ñòîÿë ñ çàêðûòûìè ãëàçàìè, è åìó êàçàëîñü, áóäòî âñå åãî æèçíåííûå ñèëû ïðèõëûíóëè ê îðãàíàì ðàçìíîæåíèÿ è îáîíÿíèÿ, – íîçäðè åãî âòÿãèâàëè â ñåáÿ æèìîëîñòíûé àðîìàò äîíüè Ëóêðåöèè. È ïîêóäà ýòîò ïëîòíûé, ãóñòîé, òåïëûé çàïàõ, íàïîìèíàâøèé îäíîâðåìåííî è ìóñêóñ, è ëàäàí, è àíèñ, è ðûáó â ìàðèíàäå, è ðàñïóñòèâøèåñÿ ôèàëêè, è âñïîòåâøåå òåëî íåâèííîé äåâî÷êè, îêóòûâàë åãî ìîçã, ïîäîáíî èñïàðåíèþ â ÷àùå òðîïè÷åñêîãî ëåñà èëè ñåðíèñòîìó îáëàêó íàä æåðëîì âóëêàíà, íîñ äîíà Ðèãîáåðòî ìîã îùóùàòü òåïåðü ñêîëüçÿùåå ïðèêîñíîâåíèå îãíåííûõ ãóá, îáåðåãàâøèõ âõîä â ëîíî è ùåêî÷óùåå êàñàíèå âëàæíûõ øåëêîâèñòûõ âîëîñ, ïðîíèêàâøèõ êîí÷èêàìè â åãî íîçäðè è òåì óñèëèâàâøèõ íàðêîòè÷åñêîå äåéñòâèå, êîòîðîå îêàçûâàëî íà íåãî òåëî âîçëþáëåííîé.
Äîí Ðèãîáåðòî, âñëóõ ïîâòîðèâ òåîðåìó Ïèôàãîðà, ñóìåë îòâëå÷üñÿ è ïîäàâèòü âîññòàíèå ïëîòè, ïîäíÿâøåé áûëî ãîëîâó. Ïîáðûçãàâ íà íåå õîëîäíîé âîäîé, îí çàñòàâèë åå âåðíóòüñÿ â ïðåæíèå ïðåäåëû è ñ óìèëåíèåì âîççðèëñÿ íà ýòîò öèëèíäð, êîòîðûé, ïîòåðÿâ óïðóãîñòü, ñìèðåííî áîëòàëñÿ òåïåðü, ïîäîáíî ÿçûêó êîëîêîëà, âíèçó æèâîòà.  êîòîðûé óæ ðàç ïîçäðàâèë ñåáÿ äîí Ðèãîáåðòî ñ òåì, ÷òî åãî ðîäèòåëè íå äîäóìàëèñü ïîäâåðãíóòü åãî îáðåçàíèþ: êðàéíÿÿ ïëîòü óñåðäíî äîñòàâëÿëà åìó ïðèÿòíåéøèå îùóùåíèÿ. Îí áûë óâåðåí, ÷òî, ëèøèâøèñü ýòîé ïîëóïðîçðà÷íîé ïåðåïîíêè, îí ñäåëàë áû ñâîè íî÷è ëþáâè êóäà áîëåå òóñêëûìè. Ïîæàëóé, ýòî áûëî áû ðàâíîñèëüíî ïîòåðå îáîíÿíèÿ â ðåçóëüòàòå ñãëàçà, çàãîâîðà èëè çàêëÿòüÿ.
È âíåçàïíî åìó ïðèøëè íà ïàìÿòü òå äåðçêèå ñóìàñáðîäû, äëÿ êîòîðûõ âäûõàòü çàïàõè ðåäêèå è – â îáùåïðèíÿòîì ïîíèìàíèè – íåïðèÿòíûå áûëî æèçíåííî íåîáõîäèìîé ïîòðåáíîñòüþ, òàêîé, êàê ïèòü è åñòü. Äîí Ðèãîáåðòî ïîïûòàëñÿ ïðåäñòàâèòü ñåáå ïîýòà Ôðèäðèõà Øèëëåðà, æàäíî âòÿãèâàþùåãî ðàçäóòûìè íîçäðÿìè çàïàõ ãíèëûõ ÿáëîê, ïðåäðàñïîëàãàâøèé åãî ê òâîð÷åñòâó è ëþáâè. Ïîòîì îí çàäóìàëñÿ î ñòðàííåéøåé ïðèõîòè èçûñêàííîãî èñòîðèêà Ìèøëå, îñòàâëÿâøåãî â ìèíóòó óíûíèÿ è óïàäêà ñâîè ðóêîïèñè è êàðòî÷êè è íåñëûøíûìè øàãàìè âîðîâàòî ïðîáèðàâøåãîñÿ ê îòõîæåìó ìåñòó. Äîí Ðèãîáåðòî âîî÷èþ âèäåë, êàê èññëåäîâàòåëü Ôðàíöóçñêîé ðåâîëþöèè, â æèëåòå, äîëãîïîëîì ñþðòóêå è øòèáëåòàõ, à ìîæåò áûòü, è â êðàõìàëüíîé ìàíèøêå, ïî÷òèòåëüíî ïðåêëîíÿåò êîëåíè ïåðåä ãîðøêîì ñ ýêñêðåìåíòàìè, ñ äåòñêîé óâëå÷åííîñòüþ âïèòûâàÿ çëîâîííûå ìèàçìû, êîòîðûå, äîñòèãíóâ åãî ðîìàíòè÷åñêèõ ìîçãîâ, âîçâðàùàþò åìó âîîäóøåâëåíèå, ýíåðãèþ, áîäðîñòü äóõà è òåëà, èíòåëëåêòóàëüíûé íàïîð è áëàãîðîäíûå ìûñëè. «Ïî ñðàâíåíèþ ñ ýòèìè ÷óäàêàìè ÿ âîïëîùåííàÿ íîðìà», – ïîäóìàë îí. Íî íå ïî÷óâñòâîâàë ñåáÿ íè ïðèíèæåííûì, íè óãíåòåííûì. Ñ÷àñòüå, êîòîðîå äîñòàâëÿëè åìó åãî ãèãèåíè÷åñêèå òàèíñòâà è ëþáîâü ê æåíå, êàçàëîñü åìó âïîëíå äîñòàòî÷íîé êîìïåíñàöèåé çà ýòó åãî íîðìàëüíîñòü. Îáëàäàÿ ýòèì, çà÷åì ñòðåìèòüñÿ ñòàòü áîãàòûì, çíàìåíèòûì, ýêñòðàâàãàíòíûì, ãåíèàëüíûì! Ñêðîìíîå, ðóòèííîå ñóùåñòâîâàíèå óïðàâëÿþùåãî ñòðàõîâîé êîíòîðîé, êàêèì ðèñîâàëàñü æèçíü äîíà Ðèãîáåðòî â ãëàçàõ îêðóæàþùèõ, òàèëî â ñåáå íå÷òî òàêîå, ÷òî, êàê îí áûë óâåðåí, áûëî ñîâåðøåííî íåäîñòóïíî áîëüøèíñòâó ëþäåé è î ÷åì îíè íå ìîãëè äàæå ïîäîçðåâàòü, òàèëî â ñåáå ìàêñèìàëüíî âîçìîæíîå ñ÷àñòüå. Íåäîëãîâå÷íîå, òàéíîå, äàæå óáîãîå, åñëè óãîäíî, – íî íåïðåëîæíîå, îùóòèìîå, íî÷íîå, æèâîå. Ñåé÷àñ îí ÷óâñòâîâàë, êàê îíî îêðóæàåò åãî êàêèì òî íèìáîì, à íåñêîëüêî ìèíóò ñïóñòÿ îí ñàì ñòàíåò ñ÷àñòüåì, à ñ÷àñòüå îáåðíåòñÿ åãî æåíîþ, è îíè îáðàçóþò íåðàçðûâíóþ òðèåäèíóþ ñóùíîñòü – ÷åòà, áëàãîäàðÿ íàñëàæäåíèþ, ñòàíåò åäèíûì öåëûì èëè, âåðíåå, Òðîèöåé. Òàê, çíà÷èò, ìèñòè÷åñêèé ñìûñë Òðîèöû îáúÿñíèì? Îí óëûáíóëñÿ: íó, òóò òû õâàòèë ÷åðåç êðàé. Êàêàÿ òàì Òðîèöà: ïðîñòî ìàëåíüêàÿ óëîâêà, õèòðîóìíûé ñïîñîá îòûñêàòü ìãíîâåííîå ïðîòèâîÿäèå è ñïàñòèñü îò òåõ ïðîòèâîðå÷èé è ðàçî÷àðîâàíèé, êîòîðûå, íå ñêóïÿñü, ïîäñûïàåò ëþäÿì áûòèå. Îí ïîäóìàë: «Ôàíòàçèÿ ðàçúåäàåò æèçíü, è ñëàâà áîãó».
Ïåðåñòóïàÿ ïîðîã ñïàëüíè, îí âçäîõíóë, îí âçäðîãíóë.

11. Äåñåðò

– Çíàåøü ÷òî, – âîñêëèêíóë Àëüôîíñî, è êàêîé òî îãîíåê ìåëüêíóë â åãî ãëàçàõ. – Òàì, íà êàðòèíå â ãîñòèíîé – òû.
Íà ëèöå åãî áûë âîñòîðã: ñ ëóêàâîé ïîëóóñìåøêîé îí æäàë, êîãäà æå ìà÷åõà îòãàäàåò òàéíûé ñìûñë åãî ñëîâ.
«Âîò îí è îïÿòü ñòàë ðåáåíêîì», – ïîäóìàëà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, îùóùàÿ ñåáÿ òî÷íî â òåïëîì êîêîíå èñòîìû, äåëàâøåé íåðàçëè÷èìûìè ñîí è ÿâü. Åùå ìèíóòó íàçàä ðÿäîì ñ íåþ áûë âåäîìûé áåçîøèáî÷íûì èíñòèíêòîì, íå âåäàþùèé ïðåäðàññóäêîâ ìóæ÷èíà – ìàëåíüêèé ìóæ÷èíà, – ñêàêàâøèé íà íåé, êàê èñêóñíûé íàåçäíèê. À ñåé÷àñ ñíîâà ïðåâðàòèëñÿ â âåñåëîãî ìàëü÷èêà, çàãàäûâàþùåãî ñâîåé ïðèåìíîé ìàòåðè çàãàäêè è ñ äåòñêèì ïðîñòîäóøèåì ðàäóþùåãîñÿ ýòîìó. Ñîâñåì ãîëûé, îí ñèäåë ïî òóðåöêè â èçíîæüå êðîâàòè, è äîíüÿ Ëóêðåöèÿ íå ìîãëà ïîáîðîòü èñêóøåíèÿ ïðîòÿíóòü ðóêó è êîñíóòüñÿ ýòîãî çîëîòèñòî ìåäîâîãî áåäðà, ïîêðûòîãî åäâà çàìåòíûì ïóøêîì è áëåñòåâøåãî êàïåëüêàìè ïîòà. "Òàê, äîëæíî áûòü, âûãëÿäåëè ãðå÷åñêèå áîãè, – ïîäóìàëà îíà, – èëè õåðóâèìû ñî ñòàðèííûõ ãðàâþð, ñðåäíåâåêîâûå ïàæè èëè ïåðñîíàæè «Òûñÿ÷è è îäíîé íî÷è». Îíà âæàëà ïàëüöû â ýòî ïîäàòëèâî óïðóãîå þíîå òåëî è, ñëàäîñòðàñòíî ñîäðîãíóâøèñü, ñêàçàëà ñåáå: «Òû ñ÷àñòëèâåé öàðèöû, Ëóêðåöèÿ».
– Íî âåäü â ãîñòèíîé âèñèò êàðòèíà Ñèñëî, – âÿëî ïðîáîðìîòàëà îíà. – Ýòî æå àáñòðàêòíàÿ æèâîïèñü, ìîé ìàëåíüêèé.
Àëüôîíñèòî ðàñõîõîòàëñÿ.
– Âñå ðàâíî ýòî òû, – çàÿâèë, îí è âäðóã ïîêðàñíåë äî óøåé, çàëèëñÿ ãóñòûì ãîðÿ÷èì ðóìÿíöåì. – Ñåãîäíÿ óòðîì ÿ ýòî ïîíÿë. À êàê – íå ñêàæó, õîòü òû ìåíÿ óáåé.
Èì îâëàäåë íîâûé ïðèñòóï ñìåõà – è ñ òàêîé ñèëîé, ÷òî ìàëü÷èê íè÷êîì ïîâàëèëñÿ íà êðîâàòü. Óòêíóâøèñü ëèöîì â ïîäóøêó, âçäðàãèâàÿ îò ñìåõà, îí ëåæàë òàê äîâîëüíî äîëãî. «Èíòåðåñíî, ÷òî åùå âçáðåëî åìó â ãîëîâó», – äóìàëà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, ïåðåáèðàÿ åãî òîíêèå êóäðÿâûå âîëîñû.
– Íàâåðíÿêà êàêîå íèáóäü íåïðèëè÷èå, – ñêàçàëà îíà âñëóõ, – ðàç òû òàê ïîêðàñíåë, ðàçáîéíèê.
Âîñïîëüçîâàâøèñü íåîæèäàííûì è ñïåøíûì îòúåçäîì äîíà Ðèãîáåðòî ïî äåëàì, îíè ïðîâåëè ýòó íî÷ü âìåñòå. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ îòïóñòèëà âñþ ïðèñëóãó, òàê ÷òî îíè îñòàëèñü â äîìå âäâîåì. Âå÷åðîì, ïîóæèíàâ è ïîñìîòðåâ â îæèäàíèè óõîäà Õóñòèíèàíû è êóõàðêè êàêóþ òî ïåðåäà÷ó ïî òåëåâèäåíèþ, îíè ïîäíÿëèñü â ñïàëüíþ, ãäå ïðåäàëèñü ëþáâè. Ýòî ïîâòîðèëîñü è ñåé÷àñ, êîãäà îíè ïðîñíóëèñü, åäâà çàáðåçæèëî óòðî. Çà øîêîëàäíûìè øòîðàìè ñòðåìèòåëüíî íàáèðàë ñèëó äåíü. Óæå ñëûøàëèñü øàãè è ãîëîñà ïðîõîæèõ, øóì ïðîíîñèâøèõñÿ ìèìî ìàøèí. Ñêîðî äîëæíû áûëè âåðíóòüñÿ ãîðíè÷íàÿ è êóõàðêà. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ñîííî ïîòÿíóëàñü. Îíè ñ Àëüôîíñèòî óñòðîÿò ñåáå îáèëüíûé âêóñíûé çàâòðàê – ôðóêòîâûå ñîêè, îìëåò, íàïðèìåð. À â ïîëäåíü ïîåäóò â àýðîïîðò âñòðå÷àòü äîíà Ðèãîáåðòî. Õîòÿ îí íèêîãäà íå ãîâîðèë îá ýòîì, îáà çíàëè, ÷òî åìó î÷åíü ïðèÿòíî âèäåòü èç îêíà ñíèæàþùåãîñÿ ñàìîëåòà, êàê îíè ìàøóò åìó ñ çåìëè, – òàê ïî÷åìó áû íå äîñòàâèòü ìóæó è îòöó òàêîå óäîâîëüñòâèå?
– È âîò òåïåðü ÿ çíàþ, ÷òî òàì, íà ýòîé êàðòèíå, – ðàññóæäàë ìàëü÷èê, ïî ïðåæíåìó óòêíóâøèñü ëèöîì â ïîäóøêó. – Ýòî íåïðèëè÷íàÿ êàðòèíà. Êàê ýòî ÿ ðàíüøå íå çàìå÷àë?
Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ïîâåðíóëàñü íà áîê, ïðèäâèíóëàñü ê íåìó, ïðèæàëàñü ùåêîé ê ãëàäêîé ñïèíå – ïîä ìàòîâîé êîæåé áåç êàïëè æèðà ÷óòü ÷óòü âûñòóïàëè, ñëîâíî êðîøå÷íàÿ ãîðíàÿ ãðÿäà, ïîçâîíêè. Îíà çàêðûëà ãëàçà è, êàçàëîñü, îùóòèëà ìåäëåííûé òîê þíîé êðîâè. «Ýòî áüåòñÿ æèçíü, ýòî ñòðóèòñÿ æèçíü», – î÷àðîâàííî ïîäóìàëà îíà.
Ñ òîé ìèíóòû, êàê îíà âñòóïèëà â ñâÿçü ñ ýòèì ðåáåíêîì, åå òóò æå ïåðåñòàëè ìó÷èòü óãðûçåíèÿ ñîâåñòè, îòðàâëÿâøèå åé æèçíü, ïîêèíóëî ÷óâñòâî âèíû. À ñëó÷èëîñü âñå íà ñëåäóþùèé äåíü ïîñëå èñòîðèè ñ ïðîùàëüíûì ïèñüìîì è óãðîçîé ñàìîóáèéñòâà, è ñëó÷èëîñü òàê íåîæèäàííî, ÷òî êàçàëîñü äîíüå Ëóêðåöèè ÷åì òî íå áûâøèì â äåéñòâèòåëüíîñòè, íî ïðèñíèâøèìñÿ èëè âû÷èòàííûì èç êíèãè. Äîí Ðèãîáåðòî çàòâîðèëñÿ â òóàëåòíîé êîìíàòå è ïðèñòóïèë ê ñâîèì åæåâå÷åðíèì ïðîöåäóðàì, à îíà â õàëàòå ïîâåðõ íî÷íîé ðóáàøêè ñïóñòèëàñü, êàê è áûëî îáåùàíî, ïîæåëàòü Àëüôîíñèòî ñïîêîéíîé íî÷è. Ìàëü÷èê âñêî÷èë ñ êðîâàòè åé íàâñòðå÷ó, îáõâàòèë åå çà øåþ, íàøåë åå ãóáû, ðîáêî ïîãëàäèë åå ãðóäè. Îíè ñëûøàëè, êàê ó íèõ íàä ãîëîâîé íåêèì ìóçûêàëüíûì ôîíîì çâó÷èò, íå çàãëóøàÿ øóì ëüþùåéñÿ âîäû, ïåñåíêà, êîòîðóþ ìóðëûêàë äîí Ðèãîáåðòî. Âíåçàïíî äîíüÿ Ëóêðåöèÿ îùóòèëà, ÷òî ïðèíèêøåå ê íåé òåëî – ýòî òåëî ìóæ÷èíû, ãîòîâîãî ê ëþáâè, è îùóùåíèå ýòî îêàçàëîñü ñèëüíåå ÷óâñòâà îïàñíîñòè. Îíà ìÿãêî è ïëàâíî, ñëîâíî áîÿñü ñëîìàòü åãî, ïðèâëåêëà ïàñûíêà ê ñåáå è îïóñòèëàñü íà êðîâàòü, ðàñïàõíóëà õàëàò, ïîäíÿëà ðóáàøêó è òåïåðü óæå íåòåðïåëèâîé ðóêîé íàïðàâèëà åãî, óêàçàëà åìó ïóòü. Õðóïêèé è íåóêëþæèé, êàê äåëàþùèé ïåðâûå øàãè çâåðåíûø, îí öåëîâàë åå, çàäûõàëñÿ, òðóäÿñü íàä íåþ, è ñîâñåì ñêîðî, èñïóñòèâ ñòîí, çàòèõ.
Êîãäà îíà âåðíóëàñü â ñïàëüíþ, äîí Ðèãîáåðòî åùå íå çàâåðøèë ñâîè ïðîöåäóðû. Ñåðäöå äîíüè Ëóêðåöèè ãóëêî óõàëî, êàê áîëüøîé áàðàáàí âîåííîãî îðêåñòðà, íåñëîñü ñóìàñøåäøèì ãàëîïîì. Îíà ñàìà ïîðàæàëàñü ñâîåìó áåçðàññóäñòâó è – ñàìà íå âåðÿ ýòîìó – æåëàëà ìóæà. Ëþáîâü ê äîíó Ðèãîáåðòî ñòàëà åùå ñèëüíåé. Íî è ìàëü÷èê íå ïîêèäàë åå, îñòàâàëñÿ â ïàìÿòè, âñåëÿë â äóøó îñîáóþ íåæíîñòü. Âîçìîæíî ëè, îòäàâøèñü ïÿòü ìèíóò íàçàä ñûíó, ëå÷ü òåïåðü â ïîñòåëü ñ îòöîì? Äà, âîçìîæíî. Îíà íå ÷óâñòâîâàëà íè ñòûäà, íè óãðûçåíèé ñîâåñòè è íå êàçàëàñü ñåáå öèíè÷íîé ðàçâðàòíèöåé. Ìèð ïîêîðíî ñêëîíÿëñÿ ê åå íîãàì, è íåîáúÿñíèìàÿ ãîðäîñòü îõâàòèëà åå.
– Ñåãîäíÿ ÿ íàñëàæäàëñÿ áîëüøå, ÷åì â÷åðà, ÷åì êîãäà ëèáî åùå, – ñêàçàë åé ïîçäíåå äîí Ðèãîáåðòî. – Êàê ìíå îòáëàãîäàðèòü òåáÿ çà ýòî ñ÷àñòüå, ÿ íå çíàþ, ëþáîâü ìîÿ.
– È ÿ íå çíàþ, – òðåïåùà, îòâåòèëà åìó äîíüÿ Ëóêðåöèÿ.
Ñ òîé íî÷è åå íå ïîêèäàëà óâåðåííîñòü – ñìóòíàÿ, íå ïîääàþùàÿñÿ ëîãèêå, êàêàÿ òî âûâèõíóòàÿ óâåðåííîñòü – â òîì, ÷òî åå òàéíûå ñâèäàíèÿ ñ ïàñûíêîì îáîãàùàþò, îáíîâëÿþò, âñòðÿõèâàþò åå ñóïðóæåñêóþ æèçíü. «Íî ÷òî æå ýòî çà ìîðàëü, – ñ èñïóãàííûì íåäîóìåíèåì ñïðàøèâàëà îíà ñåáÿ, – êàê òû, â òâîè òî ãîäû, ñìîãëà ñïóòàòü íî÷ü ñ ÿñíûì äíåì?» Îíà íå ïîíèìàëà ýòîãî, íî è íå ñòàðàëàñü ïîíÿòü. Îíà ïðåäïî÷èòàëà î÷åðòÿ ãîëîâó áðîñèòüñÿ â ýòó ïðîòèâîðå÷èâóþ ñèòóàöèþ, äåðçêî è âûçûâàþùå ïîïèðàÿ ñâîèìè ïîñòóïêàìè ñâîè æå ïðèíöèïû, ïðåäïî÷èòàëà ïðåäàâàòüñÿ ïüÿíÿùåìó è âîçáóæäàþùåìó ðèñêó, îòíûíå îí áûë äëÿ íåå íåîòäåëèì îò ïîíÿòèÿ «ñ÷àñòüå». Ïðîñíóâøèñü îäíàæäû óòðîì, îíà îòêðûëà ãëàçà, è ïåðâîé åå ìûñëüþ áûëî: «ß çàâîåâàëà âëàñòü». Îíà ÷óâñòâîâàëà ñåáÿ ñ÷àñòëèâîé è ñâîáîäíîé, íî íå ñìîãëà áû óòî÷íèòü, ñâîáîäíîé îò ÷åãî.
«Ìîæåò áûòü, ÿ íå ñîçíàþ, ÷òî ïîñòóïàþ äóðíî, îòòîãî, ÷òî è Ôîí÷èòî ëèøåí ýòîãî ÷óâñòâà, – äóìàëà îíà ñåé÷àñ, ïîãëàæèâàÿ êîí÷èêàìè ïàëüöåâ åãî ñïèíó. – Äëÿ íåãî ýòî èãðà, øàëîñòü. È íå áîëåå òîãî. Îí íå ëþáîâíèê.  åãî âîçðàñòå? Ýòî íåâîçìîæíî». Íó, à êòî æå îí òîãäà? Îí àìóð. Îí òî ñóùåñòâî, êîòîðîå æèâîïèñöû Âîçðîæäåíèÿ èçîáðàæàëè â ïîñòåëüíûõ ñöåíàõ, ÷òîáû öåëîìóäðèåì åãî îòòåíèòü æàð ëþáîâíîé ñõâàòêè. «Áëàãîäàðÿ òåáå ìû ñ Ðèãîáåðòî ëþáèì äðóã äðóãà áîëüøå, íàñëàæäàåìñÿ äðóã äðóãîì ñèëüíåé», – ïîäóìàëà îíà, ïðèêîñíóâøèñü ê øåå Ôîí÷èòî óãîëêîì ãóá.
– ß ìîãó òåáå îáúÿñíèòü, ïî÷åìó íà òîé êàðòèíå – òû, – ïðîãîâîðèë ìàëü÷èê, ïî ïðåæíåìó íå îòðûâàÿ ëèöà îò ïîäóøêè. – Õî÷åøü?
– Õî÷ó. – Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ óâëå÷åííî ðàññìàòðèâàëà ïðîñâå÷èâàþùèå ïîä êîæåé ãîëóáûå ðó÷åéêè âåí. – Êàêîé æå ýòî ïîðòðåò, åñëè òàì òîëüêî êàêèå òî ïÿòíà è ãåîìåòðè÷åñêèå ôèãóðû?
Ìàëü÷èê ïîäíÿë ãîëîâó è ïîãëÿäåë íà ìà÷åõó íàñìåøëèâî.
– Ïîäóìàé è óâèäèøü ñàìà. Âñïîìíè, ÷òî ýòî çà êàðòèíà, è ñåáÿ òîæå âñïîìíè. Íå âåðþ, ÷òî íå îòãàäàåøü; ýòî æå òàê ïðîñòî, ïðîùå íåêóäà. Îòãàäàé – ïîëó÷èøü ïðèç!
– Çíà÷èò, òû òîëüêî ñåãîäíÿ óòðîì ïîíÿë, ÷òî íà êàðòèíå èçîáðàæåíà ÿ? – ñïðîñèëà çàèíòðèãîâàííàÿ äîíüÿ Ëóêðåöèÿ.
– Òåïëî! Òåïëî! – çàõëîïàë îí â ëàäîøè. – Ïðîäîëæàé â òîì æå äóõå – è òû îòêðîåøü òàéíó! Àé àé àé, êàê ñòûäíî!
Îí ñíîâà ðàñõîõîòàëñÿ è çàðûëñÿ ãîëîâîé â ïîäóøêè. Ïðèñåâ íà êàðíèç, çàùåáåòàëà êàêàÿ òî ïòèöà. Ùåáåò åå, çâîíêèé è ðàäîñòíûé, ïðîíèçûâàë óòðî è, êàçàëîñü, ñëàâèë ìèð è áûòèå. «×òî æ, ïòè÷êà, òû âïðàâå ðàäîâàòüñÿ, – ïîäóìàëà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, – ìèð ïðåêðàñåí, è æèòü â íåì ñòîèò. Ïîé ñìåëî».
– Ýòî òâîé òàéíûé ïîðòðåò, – íàðàñïåâ ñêàçàë Àëüôîíñèòî, âûäåëÿÿ ãîëîñîì êàæäûé ñëîã è äåëàÿ ìåæäó ñëîâàìè ïàóçû, ïðèäàâàâøèå èì òåàòðàëüíóþ çíà÷èòåëüíîñòü. – Òàêîé òåáÿ íèêòî íå âèäèò, íèêòî íå çíàåò. Êðîìå ìåíÿ. Íó è ïàïû, êîíå÷íî. Åñëè ñåé÷àñ íå îòãàäàåøü, ïîòîì óæå áóäåò ïîçäíî.
Îí ñêîð÷èë åé ðîæó, ïîêàçàë ÿçûê, íå ñâîäÿ ñ íåå ãëàç, íà äíå êîòîðûõ, ïîä íåâèííîé âëàæíîé ãîëóáèçíîé äîíüå Ëóêðåöèè ïîðîþ ìåðåùèëîñü ÷òî òî èçâðàùåííîå – òàê â ãëóáèíàõ ðàéñêèõ îêåàíîâ êîïîøàòñÿ, øåâåëÿ ùóïàëüöàìè, îìåðçèòåëüíûå òâàðè. Ùåêè åå âñïûõíóëè. Íåóæåëè Ôîí÷èòî íàìåêàåò íà òî, ÷òî îíà ÷óâñòâîâàëà ñîâñåì íåäàâíî? Ïîíèìàåò ëè îí, íà ÷òî íàìåêàåò, – âîò î ÷åì ñëåäîâàëî áû çàäóìàòüñÿ. Ïîíèìàåò, íî íå âïîëíå, íåîñîçíàííî îùóùàåò ÷òî òî èíñòèíêòîì, à íå ðàçóìîì. Òîëüêî äåòñòâî ïîçâîëÿåò òàê ïðè÷óäëèâî ïåðåìåøàòüñÿ ïîðî÷íîñòè è ÷èñòîòå, ãðåõó è äîáðîäåòåëè. Äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ïîïûòàëàñü âñïîìíèòü, áûëà ëè îíà ñàìà â åãî âîçðàñòå òàê ÷èñòà è òàê ïîðî÷íà îäíîâðåìåííî, – è íå ñìîãëà. Ñíîâà ïðèëüíóâ ùåêîþ ê çîëîòèñòîé ñïèíêå Àëüôîíñèòî, îíà âäðóã ïîçàâèäîâàëà åìó. Íåò, íèêîìó íå äàíî ñîõðàíèòü íàâåêè òó æèâîòíóþ ïîëóáåññîçíàòåëüíîñòü, ñ êîòîðîé ìàëü÷èê ëàñêàë åå, ëþáèë åå, íèêîãî íå îñóæäàÿ – íè ñåáÿ, íè åå. «Äàé òåáå áîã íå ñòðàäàòü è ïîòîì, êîãäà âûðàñòåøü», – ïîæåëàëà îíà.
– Êàæåòñÿ, ÿ îòãàäàëà, – ïðîìîëâèëà îíà ÷åðåç ìãíîâåíüå. – Íî ñêàçàòü íå ìîãó, ïîòîìó ÷òî ýòî î÷åíü íåïðèëè÷íî.
– Êîíå÷íî! – íå áåç ñìóùåíèÿ îòîçâàëñÿ ìàëü÷èê è ñíîâà çàëèëñÿ ðóìÿíöåì. – Ýòî î÷åíü íåïðèëè÷íî, íî çàòî ïðàâäà. Òàêàÿ óæ òû åñòü, ÿ â ýòîì íå âèíîâàò. Íî ýòî íè÷åãî – âåäü íèêòî íèêîãäà íå óçíàåò. Âåðíî?
È âäðóã, áåç âñÿêîãî ïåðåõîäà, ìãíîâåííî ñìåíèâ òåìó è òîí – òî÷íî âçëåòåâ èëè ñêàòèâøèñü ïî ëåñòíèöå ëåò íà äåñÿòîê ñòóïåíåé, – äîáàâèë:
– À â àýðîïîðò ìû íå îïîçäàåì? Ïàïà î÷åíü îãîð÷èòñÿ: îí ïðèëåòèò, à íàñ íåò.
Òî, ÷òî ïðîèçîøëî ìåæäó íèìè, íè íà éîòó íå èçìåíèëî – ïî êðàéíåé ìåðå, äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ïåðåìåíû ýòîé íå ïî÷óâñòâîâàëà, – åãî îòíîøåíèÿ ê îòöó. Åé êàçàëîñü, ÷òî Àëüôîíñèòî ëþáèò äîíà Ðèãîáåðòî òàê æå, åñëè íå ñèëüíåé, ÷åì ïðåæäå, è ëàñêàåòñÿ ê íåìó, íå îáíàðóæèâàÿ íè ìàëåéøåé íåëîâêîñòè.
Ñîâåñòü åãî, ïî âèäèìîìó, áûëà ñîâåðøåííî ÷èñòà. «Íî íå ìîæåò æå âñå èäòè òàê ðîâíî è ãëàäêî è ïîëó÷àòüñÿ ñàìî ñîáîé?» – ïîäóìàëà îíà. Íî òåì íå ìåíåå äåëà îáñòîÿëè èìåííî òàê. «Ñêîëüêî æå åùå ïðîäëèòñÿ ýòà ôàíòàñòè÷åñêàÿ ãàðìîíèÿ?» – ñïðîñèëà ñåáÿ äîíüÿ Ëóêðåöèÿ. Ñêîëüêî óãîäíî, õîòü äî ñêîí÷àíèÿ âåêà: åñëè äåéñòâîâàòü ñ óìîì è âåñòè ñåáÿ îñòîðîæíî, íè÷òî íå ðàçðóøèò ýòó âíåçàïíî îáðåòøóþ ïëîòü ìå÷òó, â êîòîðóþ ïðåâðàòèëàñü åå æèçíü. Êðîìå òîãî, îíà áûëà óâåðåíà, ÷òî ïðè ñîõðàíåíèè ýòîé íåìûñëèìîé ñèòóàöèè èìåííî äîí Ðèãîáåðòî îñòàíåòñÿ â âûèãðûøå.  ýòó ìèíóòó, êàê âñåãäà, êîãäà îíà ïðèíèìàëàñü ðàçìûøëÿòü îá ýòîì, òåíü íåäîáðîãî ïðåä÷óâñòâèÿ îìðà÷èëà ðàäóæíóþ ïåðñïåêòèâó. Íåò, ìèëàÿ, òàê áûâàåò òîëüêî â êèíî èëè â êíèæêàõ. Ñïóñòèñü íà çåìëþ, âçãëÿíè íà âåùè òðåçâî: ðàíî èëè ïîçäíî âñå êîí÷èòñÿ î÷åíü ñêâåðíî. Æèçíü, Ëóêðåöèÿ, ýòî òåáå íå ðîìàí.
– Íå îïîçäàåì. Ñàìîëåò èç Ïüþðû ïðèáûâàåò ÷åðåç äâà ÷àñà. Íî íàâåðíÿêà áóäåò çàäåðæêà ðåéñà.
– Íó, òîãäà ÿ ïîñïëþ íåìíîæêî, à òî ïðÿìî ãëàçà ñëèïàþòñÿ, – çåâíóë ìàëü÷èê. Îí ïåðåâåðíóëñÿ íà áîê, ïðèæàëñÿ ê äîíüå Ëóêðåöèè, èùà òåïëà åå òåëà, ñêëîíèë ãîëîâó ê íåé íà ïëå÷î. ×åðåç ìèíóòó óæå ñîâñåì ñîííî ïðîáîðìîòàë: – Êàê òû äóìàåøü, åñëè ÿ ïîëó÷ó â êîíöå ãîäà äèïëîì çà ïðèëåæàíèå, ïàïà êóïèò ìíå ìîïåä?
– Íåïðåìåííî êóïèò, – îòâå÷àëà îíà, ñ íåæíîé îñòîðîæíîñòüþ ïðèâëåêàÿ åãî ê ñåáå è ÷óòü ïîêà÷èâàÿ, êàê ìëàäåíöà. – À íå îí, òàê ÿ. Ñïè ñïîêîéíî.
Ïîêóäà Ôîí÷èòî ñïàë, ðîâíî äûøà – îíà ÷óâñòâîâàëà, êàê ýõîì îòäàþòñÿ â íåé ìåðíûå óäàðû åãî ñåðäöà, – äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, íå øåâåëÿñü, ÷òîáû íå ïîòðåâîæèòü ìàëü÷èêà, òîæå âïàëà â òèõóþ äðåìîòó. Ìûñëè, ðàçðîçíåííûå è áåññâÿçíûå, áðîäèëè â åå ãîëîâå, ðîæäàÿ ñìóòíûå îáðàçû, êàæäûé èç êîòîðûõ ÷åðåç ðàâíûå ïðîìåæóòêè âðåìåíè îáðåòàë ïëîòü è ôîðìó; îäèí âäðóã çàôèêñèðîâàëñÿ â ñîçíàíèè, âñïûõíóë ðåçêèì îðåîëîì. Ýòî îíà âñïîìíèëà ïðî êàðòèíó. Ïðîèçíåñåííûå ìàëü÷èêîì ñëîâà íåìíîãî âñòðåâîæèëè åå, âñåëèëè â äóøó êàêóþ òî ìèñòè÷åñêóþ òðåâîãó, îíà óãàäàëà çà ïîêðîâîì äåòñêîãî âîîáðàæåíèÿ áîëåçíåííóþ ïîäîïëåêó è íåîæèäàííóþ ïðîçîðëèâîñòü, îòêðûâàþùóþ íåêèå ãëóáèíû, çàãëÿäûâàòü â êîòîðûå ñòðàøíî.
Ïîòîì, ïîäíÿâøèñü ñ ïîñòåëè, ïîçàâòðàêàâ, îíà, ïîêà ïàñûíîê ïðèíèìàë äóø, ñïóñòèëàñü â ãîñòèíóþ è äîëãî ðàññìàòðèâàëà âèñåâøåå íà ñòåíå ïîëîòíî, ñëîâíî íèêîãäà íå âèäåëà åãî ïðåæäå, ñëîâíî îíî, íàïîäîáèå áàáî÷êè èëè çìåè, ïðåîáðàçèëîñü íåóçíàâàåìî, èçìåíèëîñü íå òîëüêî âíåøíå, íî è ïî ñóòè. «Îõ, ñ ýòèì ìàëü÷èêîì øóòèòü íå ïðèõîäèòñÿ», – âçâîëíîâàâøèñü, ïîäóìàëà îíà. Êàêèå åùå îøåëîìëÿþùèå ñþðïðèçû òàÿòñÿ â ýëëèíñêîé ãîëîâêå þíîãî áîæêà? Âå÷åðîì, âñòðåòèâ â àýðîïîðòó äîíà Ðèãîáåðòî, âûñëóøàâ, ÷òî îí ðàññêàçûâàë î ñâîåé ïîåçäêå, ðàçâåðíóâ è âîñõèòèâøèñü ïîäàðêàìè, – à íà ýòîò ðàç èìè îêàçàëèñü ìåñòíûå ëàêîìñòâà è äâå øëÿïû òîíêîé ñîëîìû èç Êàòàêàîñà, – îíè ïîóæèíàëè âñå âìåñòå, âòðîåì, êàê è ïîäîáàåò ñ÷àñòëèâîé ñåìüå.
Ñóïðóãè óäàëèëèñü ê ñåáå ðàíüøå îáû÷íîãî ÷àñà, è äîí Ðèãîáåðòî ñîêðàòèë âðåìÿ ñâîèõ ðèòóàëüíûõ ïðîöåäóð. Âíîâü îáðåòÿ äðóã äðóãà ïîñëå ðàçëóêè, ïóñòü è íåäîëãîé, îíè îáíÿëèñü ñ òàêîé ñòðàñòüþ, áóäòî íå âèäåëèñü âå÷íîñòü (íà ñàìîì æå äåëå – òðè äíÿ è äâå íî÷è). Òàê óæ ïîâåëîñü ñ ïåðâîãî äíÿ èõ ñîâìåñòíîé æèçíè. Íî êîãäà ïîñëå ïåðâûõ ëàñê äîí Ðèãîáåðòî, âåðíûé ñâîåìó îáûêíîâåíèþ, ïðîøåïòàë, îáóÿííûé ôàíòàçèÿìè:
– Ïî÷åìó òû íå ñïðàøèâàåøü, êòî ÿ? – îí óñëûøàë îòâåò, íàðóøèâøèé èõ íåïèñàíûé äîãîâîð:
– Íåò, ëó÷øå ñïðîñè òû ìåíÿ.
Íàñòóïèëà ìåðòâàÿ òèøèíà, äîí Ðèãîáåðòî çàñòûë, ñëîâíî â «ñòîï êàäðå», íî, óæå ÷åðåç ìãíîâåíèå îïîìíèâøèñü, îí, íåèñïðàâèìûé ðèòóàëèñò, âñå ïîíÿë, âñå ïðèíÿë è íåòåðïåëèâî âîñêëèêíóë:
– Êòî, êòî, êòî òû?
– ß òà êàðòèíà, ÷òî âèñèò â ãîñòèíîé, àáñòðàêòíîå ïîëîòíî, – îòâå÷àëà îíà.
Ïîñëåäîâàëà íîâàÿ ïàóçà, ðàçäàëñÿ ðàçäðàæåííî îáåñêóðàæåííûé ñìåøîê, è âíîâü âîöàðèëàñü íàñûùåííàÿ ãðîçîâûì ýëåêòðè÷åñòâîì òèøèíà.
– Ñåé÷àñ íå âðåìÿ… – îñóæäàþùèì òîíîì íà÷àë îí, íî äîíüÿ Ëóêðåöèÿ, ïîöåëóåì çàæàâ åìó ðîò, øåïíóëà:
– ß íå øó÷ó. ß ýòà êàðòèíà, êàê òû ñàì åùå ýòîãî íå ïîíÿë?
– Ïîìîãè ìíå, ëþáîâü ìîÿ, – âîîäóøåâèëñÿ, âîñêðåñ, îæèë îí, – ïîìîãè ìíå, îáúÿñíè ìíå. ß õî÷ó ïîíÿòü.
Îíà ïîìîãëà, îíà îáúÿñíèëà, è îí ïîíÿë.
Óæå ïîòîì, ìíîãî ïîçæå, ïîãîâîðèâ è ïîñìåÿâøèñü, êîãäà, îïóñòîøåííûå è ñ÷àñòëèâûå, îíè îòäûõàëè, äîí Ðèãîáåðòî ðàñòðîãàííî ïîöåëîâàë ðóêó æåíû:
– Êàê òû èçìåíèëàñü, Ëóêðåöèÿ. Òåïåðü ÿ íå ïðîñòî ëþáëþ òåáÿ âñåì ñåðäöåì. ß âîñõèùàþñü òîáîé. ß óâåðåí, ÷òî åùå ìíîãîìó íàó÷óñü ó òåáÿ.
– È â ñîðîê ëåò ìíîãîìó ó÷èøüñÿ, – èçðåêëà îíà, ëàñêàÿ åãî. – À ìíå, Ðèãîáåðòî, èíîãäà – âîò ñåé÷àñ, íàïðèìåð, – êàæåòñÿ, ÷òî ÿ çàíîâî ïîÿâèëàñü íà ñâåò. È íèêîãäà íå óìðó.
Áûëî ëè ýòî íîâîîáðåòåííîé íåçàâèñèìîñòüþ?

12. Ëàáèðèíò ëþáâè

Ïîíà÷àëó òû íå óâèäèøü, íå ðàñïîçíàåøü ìåíÿ, íî íàáåðèñü òåðïåíèÿ, ñìîòðè. Ñìîòðè, îòðåøàñü îò ïðåäðàññóäêîâ è ïðåäóáåæäåíèÿ, âîîðóæàñü óïîðñòâîì, ïðèçâàâ íà ïîìîùü ñâîáîäó è æåëàíèå. Ñìîòðè, äàâ âîëþ ôàíòàçèè è âîñïëàìåíèâ ïëîòü. Ñþäà âõîäÿò, êàê ïîñëóøíèöà – â îáèòåëü, êàê ëþáîâíèê â ñïàëüíþ âîçëþáëåííîé: ðåøèòåëüíî, áåç ìåëî÷íûõ ðàñ÷åòîâ, íè÷åãî íå òðåáóÿ è âñå îòäàâàÿ, ëåëåÿ â äóøå ÷óâñòâî, ÷òî âñå ýòî – íàâñåãäà. Òîëüêî ïðè ñîáëþäåíèè âñåõ ýòèõ óñëîâèé íà÷íåò ïîñòåïåííî îæèâàòü õîëñò, ïîêðûòûé ñèíåâàòûìè è ëèëîâûìè ïÿòíàìè, îæèâàòü, ïåðåëèâàòüñÿ èíûìè öâåòàìè, îáðåòàòü ñìûñë è çíà÷åíèå, ñòàíîâèòüñÿ òåì, ÷òî îí è åñòü â äåéñòâèòåëüíîñòè, – ëàáèðèíòîì ëþáâè.
Ãåîìåòðè÷åñêàÿ ôèãóðà â öåíòðå, ýòîò ïëîñêèé ñèëóýò êàêîãî òî òðåõíîãîãî òîëñòîêîæåãî çâåðÿ – ýòî àëòàðü, æåðòâåííèê èëè, åñëè òåáÿ òîøíèò îò ðåëèãèîçíîé ñèìâîëèêè, òåàòðàëüíàÿ äåêîðàöèÿ. Çäåñü òîëüêî ÷òî çàâåðøèëîñü íåêîå ðàçíóçäàííîå äåéñòâî, æåñòîêîå è ñëàäîñòíîå, è òî, ÷òî òû âèäèøü, – ýòî åãî ñëåäû, åãî ïîñëåäñòâèÿ. Ìíå ëè íå çíàòü ýòîãî: âåäü ýòî ÿ áûëà æåðòâîé, ñ÷àñòëèâîé æåðòâîé è îäíîâðåìåííî – âäîõíîâèòåëüíèöåé è èñïîëíèòåëüíèöåé îáðÿäà. Áàãðÿíûå ïÿòíà íà ëàïàõ äîïîòîïíîãî ÷óäèùà îñòàâëåíû ìîåé îñòûâàþùåé êðîâüþ, òâîèì õëûíóâøèì ñåìåíåì. Äà, ìîé ìèëûé, òî, ÷òî ðàñïðîñòåðëîñü íà ðèòóàëüíîì êàìíå, – ýòî ñêîëüçêîå íå÷òî, ïîêðûòîå ñî÷àùèìèñÿ ÿçâàìè è òîíêèìè ïåðåïîí÷àòûìè ìåìáðàíàìè, çèÿþùåå ÷åðíûìè äûðàìè, âûäåëÿþùåå èç âñåõ ñâîèõ æåëåç áåëåñîâàòûé ãíîé, – ýòî ÿ. Ïîéìè ìåíÿ, ýòî ÿ, óâèäåííàÿ èçíóòðè è ñíèçó â òîò ìèã, êîãäà òû îáæèãàåøü ìåíÿ è âûæèìàåøü, êàê ïëîä. Ýòî ÿ, èçâåðãàþùàÿñÿ, ÿ, ðàñòåêàþùàÿñÿ ïîä òâîèì âíèìàòåëüíûì âçãëÿäîì, âçãëÿäîì ðàñïóòíèêà, êîòîðûé óâåðåííî è óñïåøíî ñäåëàë, ÷òî õîòåë, è òåïåðü ñîçåðöàåò è ðàçìûøëÿåò.
Ïîòîìó ÷òî, äîðîãîé ìîé, òû òîæå òàì. Òû ãëÿäèøü íà ìåíÿ, ñëîâíî âñêðûâàÿ ìîå òåëî, òâîè ãëàçà – êàê íîæ ïàòîëîãîàíàòîìà, à ðàçóì íàñòîðîæåí è ÷óòîê, êàê ó àëõèìèêà, íåîòðûâíî, íî÷ü íàïðîëåò, ñëåäÿùåãî çà äåéñòâèåì ðàçðàáîòàííîãî èì ñíàäîáüÿ – ñâåòÿùåãîñÿ ýëèêñèðà íàñëàæäåíèÿ. Òàì, ñëåâà, ñðåäè òåìíî êîðè÷íåâûõ ïÿòåí, íàïðÿæåííî âûïðÿìèâøèéñÿ, îñâÿùàþùèé åëååì ìóñóëüìàíñêèå ïîëóìåñÿöû, îêóòàííûé ïîêðûâàëîì èç ÿðêèõ ïåðüåâ, ïðåâðàòèâøèéñÿ â òîòåì, ñâåðêàþùèé øïîðàìè, ïîêðûòûé àëûì ïóøêîì, ðàçãëÿäûâàþùèé ìåíÿ, – êòî æå, êàê íå òû? Òû òîëüêî ÷òî âîïëîòèëñÿ â ðàçãëÿäûâàòåëÿ è ñîãëÿäàòàÿ. Åùå ìãíîâåíèå íàçàä òû áûë ñëåï è ñòîÿë íà êîëåíÿõ ìåæ ìîèõ ðàçäâèíóòûõ íîã, êàê ãðÿçíûé è óñåðäíûé ðàá, ðàçäóâàÿ ìîå ïëàìÿ. Òåïåðü òû íàñëàæäàåøüñÿ, ãëÿäÿ, êàê ÿ íàñëàæäàþñü, òåïåðü òû ðàçìûøëÿåøü. Òåïåðü òû æåëàë áû ðàñòâîðèòü ìåíÿ â òåîðèè.
Ìû áåññòûäíû? Äà íåò, ñêîðåå ìû öåëüíû, ìû ñâîáîäíû, ìû çåìíûå è ïëîòñêèå äî ïîñëåäíåé êëåòî÷êè. Ìû ëèøèëèñü êîæíîãî ïîêðîâà è ñòàëè áåñêîñòíû, îáíàæèâ è îáíàðóæèâ íàøå íóòðî, íàøó óòðîáó, íàøè ìóñêóëû è ñóõîæèëèÿ, – âñå òî, ÷òî â ÷àñ îòñëóæåííîé íàìè ëþáîâíîé ëèòóðãèè âîçíèêàëî, âîçðàñòàëî, èñòî÷àëî ïîò, èçâåðãàëî êàë. Ó íàñ ñ òîáîé íå îñòàëîñü áîëüøå òàéí, ëþáîâü ìîÿ. Âîò ýòî – ÿ, íåâîëüíèöà è ãîñïîæà, òâîå ïîäíîøåíèå è ïîæåðòâîâàíèå. Íîæ ëþáâè ðàññåê ìåíÿ íàäâîå, êàê æåðòâåííóþ ãîðëèöó. Ðàçúÿòàÿ è òðåïåùóùàÿ – ýòî ÿ. Ìåäëåííîå ñàìîóñëàæäåíèå – ýòî ÿ. Ñòðóÿ ñèðîïà – ýòî ÿ. Ïóòàíèöà îùóùåíèé – ýòî ÿ. ßè÷íèê, ñåìÿ, êðîâü è ðîñà íà ðàññâåòå – ýòî ÿ. Ýòî ìîå ëèöî, îáðàùåííîå ê òåáå â ÷àñ ïÿòè ÷óâñòâ. Ýòî ÿ â ìèã, êîãäà âî èìÿ òâîå ñáðàñûâàþ ñ ñåáÿ êîæó áóäíåé è ïðàçäíèêîâ. Áûòü ìîæåò, ýòî è åñòü ìîÿ äóøà. Òâîÿ äóøà.
Áûòü ìîæåò, âðåìÿ îñòàíîâèëîñü. Çäåñü ìû íèêîãäà íå ñîñòàðèìñÿ è íèêîãäà íå óìðåì. Âå÷íî áóäåì ïðåäàâàòüñÿ íàñëàæäåíèþ â ñëàáîì ñâåòå ïðåäóòðåííèõ ñóìåðåê, óæå îáåñ÷åñòèâøèõ íî÷ü, â ñëàáîì ñâåòå ëóíû, äåñÿòèêðàòíî óñèëèâàþùåé íàøå îïüÿíåíèå äðóã äðóãîì. Íàñòîÿùàÿ ëóíà – â ñàìîì öåíòðå ïîëîòíà, îíà ÷åðíà, êàê âîðîíîâî êðûëî, à òå ìóòíî âèííîãî, îïàëîâîãî öâåòà ëóíû, ÷òî ñîïðîâîæäàþò åå, – ýòî âûäóìêà.
Ìû îòðåøèëèñü è îò âûñîêèõ ìûñëåé, îò àëüòðóèçìà è ìåòàôèçèêè, îò èñòîðèè è çäðàâîìûñëèÿ, îò âîçáóæäåíèÿ òâîðèòü äîáðî è îò ñàìèõ äîáðûõ äåë, îò îùóùåíèÿ ïðîñòðàíñòâà è ïðè÷àñòíîñòè ê íåìó, îò ãðàæäàíñêîãî ñàìîñîçíàíèÿ, îò ñèìïàòèè ê ïîäîáíûì è áëèæíèì: èñ÷åçëè âñå ïðåäñòàâèòåëè ðîäà ëþäñêîãî, êðîìå íàñ ñ òîáîé. Êàíóëî â íèêóäà âñå, ÷òî ìîãëî áû îòâëå÷ü íàñ, îáåäíèòü òîò ÷àñ âûñøåãî ýãîèçìà, êîòîðûé è åñòü ëþáîâü. Çäåñü íè÷òî íàì íå ïðåïÿòñòâóåò, çäåñü íàì âñå äîçâîëåíî, êàê çâåðþ èëè Áîãó.
Ýòî òðîéñòâåííîå îáèòàëèùå – òðè ëàïû, òðè ëóíû, òðè ïðîñòðàíñòâà, òðè îêíà, òðè ãëàâåíñòâóþùèõ öâåòà – îò÷èçíà ÷èñòîãî èíñòèíêòà è âîîáðàæåíèÿ, êîòîðîå ñëóæèò åìó òî÷íî òàê, êàê òâîé çìååïîäîáíûé ÿçûê è òâîÿ ñëàäîñòíàÿ ñëþíà ñëóæàò ìíå è êàê ÿ ñëóæó èì. Ìû ïîòåðÿëè èìåíà è ôàìèëèè, ëèöî è êîæó, ïîëíîòó ïëîòñêîé ðàäîñòè. Ìû áûëè ñ òîáîþ ìóæ÷èíîé è æåíùèíîé, à ñòàëè âûáðîñîì ñåìåíè, îðãàçìîì, íàâÿç÷èâîé èäååé. Ìû ñòàëè ñâÿùåííûìè è îäåðæèìûìè.
Ìû ïîçíàëè äðóã äðóãà ïîëíîñòüþ è äî êîíöà. Òû – ýòî òû è ÿ, òû åñìü ÿ è òû. Ýòî òàê æå ñîâåðøåííî è ïðîñòî, êàê ëàñòî÷êà èëè çàêîí âñåìèðíîãî òÿãîòåíèÿ. À åñëè óïîòðåáëÿòü ñëîâà, â êîòîðûå ìû íå âåðèì è êîòîðûå ïðåçèðàåì, òî èçâðàùåííàÿ ïîðî÷íîñòü íàøåé ëþáâè ïðåäñòàâëåíà ýòèìè òðåìÿ ýêñãèáèöèîíèñòñêèìè îêîíöàìè â âåðõíåì ëåâîì óãëó. Ýòî íàøè ãëàçà, ýòî ðàññìàòðèâàíèå, êîòîðîìó ìû ïðåäàåìñÿ ñ òàêèì óâëå÷åíèåì – âîò êàê òû ñåé÷àñ, – ýòî òà ïîëíàÿ, òà íóòðÿíàÿ íàãîòà, êîòîðîé ìû òðåáóåì äðóã îò äðóãà íà ïðàçäíåñòâå ëþáâè, ýòî òî ñëèÿíèå, êîòîðîå ìîæíî âûðàçèòü ñëîâàìè ëèøü èñêàëå÷èâ ãðàììàòèêó: òû ìíîþ îáëàäàþ, ÿ òåáÿ óñëàæäàåøü, ñîñèþåì.
À òåïåðü áîëüøå íå ñìîòðè. Òåïåðü çàêðîé ãëàçà. Íå ðàçìûêàÿ âåê, ãëÿäè íà ìåíÿ è íà ñåáÿ – óâèäü íàñ òàê, êàê èçîáðàæåíû ìû íà ýòîé êàðòèíå, íà êîòîðóþ âñå ñìîòðÿò è êîòîðóþ íèêòî íå ñóìåë ïîíÿòü. Òåïåðü òû óæå çíàåøü, ÷òî äî òîãî, êàê ìû óçíàëè è ïîëþáèëè äðóã äðóãà, ðàíüøå, ÷åì ìû ïîæåíèëèñü, êòî òî âçÿë êèñòü è ñóìåë ïðîâèäåòü, â êàêîå óæàñàþùåå áëàæåíñòâî ïðåâðàòèò íàñ èçîáðåòåííîå íàìè ñ÷àñòüå.

13. Ñêâåðíûå ñëîâà

– À ìàìî÷êè íåò? – ðàçî÷àðîâàííî ñïðîñèë Ôîí÷èòî.
– Ñêîðî ïðèäåò, – îòâå÷àë äîí Ðèãîáåðòî, ïîñïåøíî çàêðûâàÿ ëåæàâøóþ ó íåãî íà êîëåíÿõ ìîíîãðàôèþ ñýðà Êåííåòà Êëàðêà «The Nude» è ðåçêî âûíûðèâàÿ èç âëàæíûõ æåíñêèõ èñïàðåíèé, îêóòûâàâøèõ «Òóðåöêóþ áàíþ» Ýíãðà, è âîçâðàùàÿñü â Ëèìó, â ñâîé äîì, â ñâîé êàáèíåò. – Îíà èãðàåò â áðèäæ ñî ñâîèìè ïðèÿòåëüíèöàìè. Íó çàõîäè, çàõîäè, Ôîí÷èòî. Ïîãîâîðèì.
Ìàëü÷èê, óëûáíóâøèñü, êèâíóë. Âîéäÿ â êàáèíåò, îí óñåëñÿ íà êðàåøåê îãðîìíîãî, ïîáëåñêèâàâøåãî òåìíîé êîæåé àíãëèéñêîãî äèâàíà, êàê ðàç ïîä äâàäöàòüþ òðåìÿ òîìàìè «Les maîtres de l'amour» – ñåðèè, êîòîðóþ ñîñòàâèë è ñíàáäèë ïðåäèñëîâèÿìè Ãèéîì Àïîëëèíåð.
– Íó, ðàññêàæè ìíå, êàê äåëà â ãèìíàçèè, – ñêàçàë äîí Ðèãîáåðòî, ñòàâÿ òîì ñýðà Êëàðêà íà çàñòåêëåííóþ çàïèðàþùóþñÿ ïîëêó, ãäå õðàíèëèñü ñîêðîâèùà åãî ýðîòè÷åñêîé êîëëåêöèè. – Êàê óñïåõè, êàê îòìåòêè? Êàê òåáå äàåòñÿ àíãëèéñêèé?
Óñïåõè áûëè çíà÷èòåëüíû, îòìåòêè – âûñîêè, ó÷èòåëÿ – äîáðû. Ïî àíãëèéñêè îí âñå ïîíèìàåò è âåäåò ñ ïàäðå Ìàê Êååì äîëãèå áåñåäû; îí óâåðåí, ÷òî è â ýòîì ãîäó âûéäåò ïåðâûì ó÷åíèêîì è äàæå, ñêîðåé âñåãî, ïîëó÷èò íàãðàäó çà ïðèëåæàíèå.
Äîí Ðèãîáåðòî óäîâëåòâîðåííî óëûáíóëñÿ. Ïðàâäó ñêàçàòü, ýòîò ìàëü÷óãàí äîñòàâëÿë òîëüêî ðàäîñòè. Îáðàçöîâûé ìàëü÷óãàí: ïðåêðàñíî ó÷èòñÿ, ïîñëóøåí, ëàñêîâ. Ñ ñûíîì åìó ÿâíî ïîâåçëî.
– Õî÷åøü «êîêà êîëû»? – ñïðîñèë îí, íàëèâ ñåáå íà äâà ïàëüöà âèñêè. Ïîòîì ïðîòÿíóë ñûíó ñòàêàí è óñåëñÿ ñ íèì ðÿäîì. – Âîò ÷òî ÿ ñêàæó òåáå, ñûíîê. ß î÷åíü òîáîé äîâîëåí, òàê ÷òî ñìåëî ìîæåøü ðàññ÷èòûâàòü íà ìîïåä. Íà áóäóùåé íåäåëå òû åãî ïîëó÷èøü.
Ãëàçà ìàëü÷èêà çàñâåòèëèñü ðàäîñòüþ.

– Ñïàñèáî, ïàïî÷êà! – Øèðîêî óëûáàÿñü, îí îáíÿë åãî è ïîöåëîâàë â ùåêó. – Ìíå òàê õîòåëîñü ïîëó÷èòü ìîïåä! Êàê çäîðîâî, ïàïî÷êà!
Äîí Ðèãîáåðòî çàñìåÿëñÿ, ïðèòÿíóë ñûíà ê ñåáå, ñî ñäåðæàííîé ñêóïîé ëàñêîé ïðèãëàäèë åãî ðàñòðåïàííûå êóäðè.
– Çà ýòî òû äîëæåí ïîáëàãîäàðèòü Ëóêðåöèþ, – ñêàçàë îí. – Ýòî îíà íàñòîÿëà, ÷òîáû òû ïîëó÷èë ìîïåä ïðÿìî ñåé÷àñ, åùå äî ýêçàìåíîâ.
– Çíàþ! – âîñêëèêíóë ìàëü÷èê. – Îíà óæàñíî äîáðà êî ìíå. Âñå ðàâíî êàê ðîäíàÿ, äàæå åùå ëó÷øå.
– Òâîÿ ìà÷åõà î÷åíü ëþáèò òåáÿ, Ôîí÷èòî.
– È ÿ åå ëþáëþ, – ñ æàðîì âûïàëèë ìàëü÷èê. – Êàê æå åå íå ëþáèòü, åñëè îíà ñàìàÿ ëó÷øàÿ ìà÷åõà íà ñâåòå!
Äîí Ðèãîáåðòî ñäåëàë ìàëåíüêèé ãëîòîê âèñêè, ïðîêàòèë åãî ïî í¸áó: ïðèÿòíîå ïëàìÿ îáîæãëî ÿçûê è ãëîòêó, óñòðåìèëîñü âíèç, â æåëóäîê, «Áëàãîäàòíàÿ ëàâà», – îñåíèëî åãî.  êîãî æå ýòî óäàëñÿ òàêèì êðàñàâöåì åãî ñûí? Ëèöî ìàëü÷èêà áûëî, êàçàëîñü, îêðóæåíî ñèÿþùèì íèìáîì ñâåæåñòè è çäîðîâüÿ. Íó óæ íå â íåãî, ýòî òî÷íî. Íî è íå â ìàòü: Ýëîèçà áûëà, êîíå÷íî, ïðèâëåêàòåëüíà è, ÷òî íàçûâàåòñÿ, èíòåðåñíà, íî íèêîãäà íå áûëî ó íåå òàêèõ ïðàâèëüíûõ ÷åðò, òàêèõ ÿñíûõ ãëàç, òàêîé ïðîçðà÷íîé êîæè, òàêèõ òîíêèõ, îòëèâàþùèõ ÷åðâîííûì çîëîòîì âîëîñ. Íàñòîÿùèé õåðóâèì, àíãåë íåáåñíûé ñ ëèòîãðàôèè, êàêóþ äàþò íà ïàìÿòü î ïåðâîì ïðè÷àñòèè. Íî åñëè, ïîâçðîñëåâ, îí ÷óòü ÷óòü ïîäóðíååò, áóäåò ëó÷øå äëÿ íåãî æå: æåíùèíàì íå íðàâÿòñÿ òàêèå êóêîëüíûå ëè÷èêè.
– Êàê ÿ ðàä, ÷òî òû ëàäèøü ñ Ëóêðåöèåé, – äîáàâèë äîí Ðèãîáåðòî ìèíóòó ñïóñòÿ. – Ñåé÷àñ óæå ìîãó òåáå ñîçíàòüñÿ: ìåíÿ ýòî î÷åíü òðåâîæèëî. ß áîÿëñÿ, ÷òî âû ñ íåþ íå óæèâåòåñü, íå íàéäåòå îáùåãî ÿçûêà… Åñëè áû òû åå íå ïðèíÿë, ýòî áûëî áû íàñòîÿùèì íåñ÷àñòüåì äëÿ âñåõ íàñ. Òåïåðü, êîãäà ÿ âèæó, êàê âñå õîðîøî, òî ñàì ñìåþñü íàä ñâîèìè îïàñåíèÿìè. ß äàæå èíîãäà ðåâíóþ: ìíå êàæåòñÿ, ÷òî Ëóêðåöèÿ ëþáèò òåáÿ áîëüøå, ÷åì ìåíÿ, äà è òû îòíîñèøüñÿ ê íåé íåæíåå, ÷åì ê ñâîåìó îòöó.
Àëüôîíñî çàëèâèñòî ðàñõîõîòàëñÿ, çàõëîïàë â ëàäîøè, è äîí Ðèãîáåðòî, îáðàäîâàííûé òàêèì âçðûâîì âåñåëüÿ, ïîäõâàòèë åãî ñìåõ. Ãäå òî çàìÿóêàë êîò. Ïîä îêíàìè ïðîíåññÿ àâòîìîáèëü ñ âêëþ÷åííûì íà ïîëíóþ ãðîìêîñòü ðàäèî, è íà íåñêîëüêî ìãíîâåíèé êîìíàòà íàïîëíèëàñü âîåì ñàêñîôîíà è ãðîõîòîì óäàðíûõ. Ïîòîì âîçíèê ãîëîñ Õóñòèíèàíû, ÷òî òî íàïåâàâøåé ïîä óð÷àíèå ñòèðàëüíîé ìàøèíû.
– ×òî òàêîå «îðãàçì», ïàïà? – âíåçàïíî ñïðîñèë ìàëü÷èê.
Îò íåîæèäàííîñòè äîí Ðèãîáåðòî ïîïåðõíóëñÿ è çàêàøëÿëñÿ. ×òî îòâåòèòü?
Îí ïîñòàðàëñÿ ãîâîðèòü ñàìûì åñòåñòâåííûì òîíîì è ñïðÿòàë óëûáêó.
– Íó, êàê òåáå ñêàçàòü… – îñòîðîæíî íà÷àë îí, – ðàíüøå ýòî ñëîâî ñ÷èòàëîñü íåïðèëè÷íûì, à òåïåðü óæå íåò. Îíî îòíîñèòñÿ, ïîíèìàåøü ëè, ê ïîëîâîé æèçíè, îçíà÷àåò óäîâîëüñòâèå, íàñëàæäåíèå. Îðãàçì – ýòî, ñîáñòâåííî ãîâîðÿ, âåðøèíà ôèçè÷åñêîãî íàñëàæäåíèÿ. Èñïûòûâàþò åãî íå òîëüêî ëþäè, íî è ìíîãèå âèäû æèâîòíûõ. Êîãäà âû â ãèìíàçèè íà÷íåòå ïðîõîäèòü áèîëîãèþ, âàì âñå îáúÿñíÿò ïîäðîáíî. Òû, ãëàâíîå, íå äóìàé, ÷òî ýòî – ÷òî òî ãðÿçíîå èëè íåïðèñòîéíîå. Ãäå òû ýòî ñëîâî óñëûøàë, ìàëûø?
– Ëóêðåöèÿ ñêàçàëà, – îòâå÷àë Ôîí÷èòî è ñ âèäîì çàãîâîðùèêà ïðèæàë ïàëåö ê ãóáàì:íå âûäàâàé, ìîë. – Òû óæ åé íå ãîâîðè, ÷òî îáúÿñíèë ìíå.
– Êîíå÷íî, íå ñêàæó, – ïðîáîðìîòàë äîí Ðèãîáåðòî. Îí ñíîâà îòïèë âèñêè è ñ íåïîääåëüíî æãó÷èì èíòåðåñîì óñòàâèëñÿ íà ñûíà. ×òî çà ìûñëè âåðòÿòñÿ â ýòîé çëàòîêóäðîé ãîëîâêå, çà ýòèì äåòñêè ãëàäêèì ëáîì? Ïîäè êà óçíàé. Ïðàâäó ãîâîðÿò, ÷òî äóøà ðåáåíêà – áåçäîííûé êîëîäåö. Îí ïîäóìàë: «Íå ñìåé íè÷åãî áîëüøå âûÿñíÿòü». Îí ïîäóìàë: «Íàäî çàãîâîðèòü î ÷åì íèáóäü äðóãîì». Íî íåäóã ëþáîïûòñòâà èëè íåîäîëèìîå ïðèòÿæåíèå îïàñíîñòè ïåðåñèëèëî, è äîí Ðèãîáåðòî ñ äåëàííîé íåáðåæíîñòüþ, êàê áû ìåæäó ïðî÷èì ñïðîñèë: – Òû ñëûøàë ýòî ñëîâî îò ñâîåé ìà÷åõè? Ïðàâäà?
Ìàëü÷èê, ñîõðàíÿÿ âñå òî æå ïëóòîâàòî ðàäîñòíîå âûðàæåíèå ëèöà, êèâíóë íåñêîëüêî ðàç ïîäðÿä. Ùåêè åãî ðàñêðàñíåëèñü, èç ãëàç òàê è ðâàëîñü íàðóæó âåñåëüå.
– Îíà ìíå ñêàçàëà, ÷òî èñïûòàëà îðãàçì íåîáûêíîâåííîé ñèëû, – ïåâó÷èì ñîëîâüèíûì ãîëîñêîì ïîÿñíèë îí.
Íà ýòîò ðàç äîí Ðèãîáåðòî âûðîíèë ñòàêàí è â îöåïåíåíèè ñìîòðåë, êàê îí êàòèòñÿ ïî òåìíî ñåðîìó êîâðó. Ìàëü÷èê áðîñèëñÿ ïîäíèìàòü, ïîäíÿë, ïðîòÿíóë îòöó, ïðèãîâàðèâàÿ:
– Õîðîøî, ÷òî òàì ïî÷òè íè÷åãî íå áûëî. Íàëèòü òåáå åùå? ß çíàþ, êàê òû ëþáèøü: âèäåë, êàê Ëóêðåöèÿ ïîäàâàëà òåáå âèñêè.
Äîí Ðèãîáåðòî ïîêà÷àë ãîëîâîé. Íå îñëûøàëñÿ ëè îí? Ðàçóìååòñÿ, íåò: íå òàêèå ó íåãî óøè. Êàê â ñêàçêå: òàêèå áîëüøèå óøè – äëÿ òîãî, ÷òîáû ëó÷øå ñëûøàòü. Ìîçã åãî, êàçàëîñü, ðàñêàëèëñÿ, êàê æàðîâíÿ. Ðàçãîâîð çàøåë ñëèøêîì äàëåêî, íàäî áûëî îáîðâàòü åãî, çàêðûòü ýòó òåìó ðàç è íàâñåãäà ïîä êàêèì óãîäíî ïðåäëîãîì. Ïåðåä ãëàçàìè ó íåãî ìåëüêíóë âäðóã ðàçâàëèâàþùèéñÿ êàðòî÷íûé äîìèê, è âñå, ÷òî íåîáõîäèìî áûëî ñäåëàòü, ñëîâíî âûñâåòèëîñü: òàê, äîâîëüíî îá ýòîì, ïîãîâîðèì åùå î ÷åì íèáóäü. Íî è íà ýòîò ðàç ãèáåëüíîå ïåíèå ñèðåí îêàçàëîñü ñèëüíåå ðàçóìà è çäðàâîìûñëèÿ.
– Íó, ÷òî òû âûäóìûâàåøü, Ôîí÷èòî, – çàãîâîðèë îí î÷åíü ìåäëåííî, íî äàæå òàê íå ñóìåë ñïðàâèòüñÿ ñ äðîæàùèì ãîëîñîì. – Íó, êàê òû ìîã ñëûøàòü îò Ëóêðåöèè òàêîå?! Ýòîãî íå ìîæåò áûòü.
Ìàëü÷èê, âçìàõíóâ ðóêîé, ãíåâíî çàïðîòåñòîâàë:
– Ìîæåò! Ìîæåò! ß ñëûøàë ýòî îò íåå! Îíà ìíå ýòî è ñêàçàëà! Êàê ðàç â÷åðà ýòî áûëî, â÷åðà. Ïîñëå îáåäà! ×åñòíîå ñëîâî! Çà÷åì ìíå âðàòü? Êîãäà ýòî ÿ âðàë?
– Äà, Ôîí÷èòî, òû ïðàâ, òû âñåãäà ãîâîðèøü ïðàâäó.
Îí óæå íå ìîã ñïðàâëÿòüñÿ ñ ðàñòóùåé òðåâîãîé, îõâàòûâàâøåé åãî êàê ëèõîðàäêà. Ýòî ãíåòóùåå ÷óâñòâî, ïîäîáíî ãëóïîé íåîòâÿçíîé ìóõå, êîòîðàÿ áüåòñÿ òî â ëîá, òî â ðóêè è êîòîðóþ íåëüçÿ íè îòîãíàòü, íè ïðèõëîïíóòü. Îí âñòàë è ìåäëåííî ïåðåñåê êîìíàòó, íàëèë ñåáå åùå âèñêè – âîïðåêè ñâîèì ïðàâèëàì, èáî áîëüøå îäíîé ïîðöèè ïåðåä óæèíîì îí íèêîãäà íå ïèë. Ñíîâà óñåâøèñü â êðåñëî, îí íàòêíóëñÿ âçãëÿäîì íà ñèíå çåëåíûå ãëàçà ñûíà, ñ îáû÷íûì êðîòêèì âûðàæåíèåì ñëåäèâøèå çà âñåìè åãî ýâîëþöèÿìè; ýòè ãëàçà óëûáíóëèñü åìó, è äîí Ðèãîáåðòî, ñäåëàâ íàä ñîáîé óñèëèå, îòâåòèë óëûáêîé.
«Êõì êõì», – îòêàøëÿëñÿ îí, êîãäà èñòåêëè íåñêîëüêî ìãíîâåíèé òÿãîñòíîãî ìîë÷àíèÿ. ×òî ñêàçàòü, îí íå çíàë. Âîçìîæíî ëè, ÷òî Ëóêðåöèÿ ñäåëàëà ýòîãî ìàëü÷óãàíà ïîâåðåííûì ñâîèõ ñàìûõ ñîêðîâåííûõ ïåðåæèâàíèé, ÷òî îíà ðàññêàçûâàëà ðåáåíêó î òîì, ÷åì îíè çàíèìàþòñÿ ïî íî÷àì? Ðàçóìååòñÿ, íåò, ýòî íåìûñëèìî. Ýòî èãðà ìàëü÷èøåñêîãî âîîáðàæåíèÿ, âïîëíå åñòåñòâåííàÿ â åãî âîçðàñòå: ïðîáóæäàþùàÿñÿ ÷óâñòâåííîñòü, çàðîæäàþùàÿñÿ ñåêñóàëüíîñòü ïåðåõëåñòûâàþò åãî ôàíòàçèþ, ÷òîáû èìåòü âîçìîæíîñòü ãîâîðèòü íà ýòó îáîëüñòèòåëüíî çàïðåòíóþ òåìó, ÿêîáû ïîëó÷èòü ïîâîä íàðóøèòü òàáó. Ñàìîå ïðàâèëüíîå – ýòî ïðåäàòü âñå çàáâåíèþ, ðàñòâîðèòü íåïðèÿòíûé ìèã â êàêèõ íèáóäü áàíàëüíîñòÿõ.
– Ìíîãî óðîêîâ çàäàëè? – ñïðîñèë äîí Ðèãîáåðòî.
– Íåò, – îòâå÷àë ìàëü÷èê. – Òîëüêî ñî÷èíåíèå. Íà âîëüíóþ òåìó.
– Äà? – çàèíòåðåñîâàëñÿ îòåö. – Íó è î ÷åì æå òû íàïèñàë?
Ñíîâà ëèöî Ôîí÷èòî îçàðèëîñü ÷èñòîñåðäå÷íîé ðàäîñòüþ, îò êîòîðîé äîí Ðèãîáåðòî èñïûòûâàë ïðèñòóïû æèâîòíîãî óæàñà. ×òî? ×òî ñåé÷àñ ïðîèçîéäåò?
– Äà ïðî íåå, ïàïî÷êà, ïðî íåå, êîíå÷íî, ïðî êîãî æå åùå? – Ôîí÷èòî äàæå âñïëåñíóë ðóêàìè. – À çàãëàâèå áóäåò òàêîå: «Ïîõâàëüíîå ñëîâî ìà÷åõå». Êàê òåáå? Íðàâèòñÿ?
– Íðàâèòñÿ, – îòâå÷àë äîí Ðèãîáåðòî. – Îòëè÷íîå íàçâàíèå. – È, íå óñïåâ ïîäóìàòü, ÷òî ãîâîðèò, äîáàâèë ñ íàñèëüñòâåííîé óñìåøêîé: – Äëÿ êàêîé íèáóäü ýðîòè÷åñêîé ïîâåñòóøêè.
– À ÷òî òàêîå, «ýðîòè÷åñêàÿ»? – î÷åíü ñåðüåçíî ñïðîñèë ìàëü÷èê.
– Ýòî çíà÷èò – îòíîñÿùàÿñÿ ê ôèçè÷åñêîé ëþáâè, – ïðîñâåòèë åãî äîí Ðèãîáåðòî, ìàøèíàëüíî ïðèõëåáûâàÿ âèñêè. – Íåêîòîðûå ñëîâà – òàêèå, ê ïðèìåðó, êàê ýòî, îáðåòàþò èñòèííîå çíà÷åíèå òîëüêî ñî âðåìåíåì, êîãäà ÷åëîâåê îáðåòàåò îïûò: ýòî âàæíåå, ÷åì áóêâàëüíûé ñìûñë. Íå íàäî ñïåøèòü, Ôîí÷èãî, âñåìó ñâîé ÷åðåä.
– Õîðîøî, ïàïî÷êà, – êèâíóë ìàëü÷èê, âçìàõíóâ ñâîèìè ïóøèñòûìè ðåñíèöàìè, îòáðàñûâàþùèìè íà âåêè ëèëîâàòûå òåíè.
– Çíàåøü, ìíå áû õîòåëîñü ïðî÷åñòü òâîå ñî÷èíåíèå. Ìîæíî?
– Êîíå÷íî, ïàïî÷êà! – ðàäîñòíî âîñêëèêíóë ìàëü÷èê. Îí âñêî÷èë íà íîãè è áåãîì áðîñèëñÿ èç êîìíàòû. – Çàîäíî ïðîâåðèøü, ìíîãî ëè ÿ íàñàæàë îøèáîê. – Çà òå íåñêîëüêî ìèíóò, ÷òî Ôîí÷èòî îòñóòñòâîâàë, äîí Ðèãîáåðòî ïî÷óâñòâîâàë, ÷òî åìó ÿâíî íå ïî ñåáå. Âûïèë ëèøíåå? Íî íåò, ÷òî çà âçäîð! Íî îò÷åãî òàê ñòó÷èò â âèñêàõ? Íå çàáîëåâàåò ëè îí?  åãî êîìïàíèè íåñêîëüêî ÷åëîâåê óæå çàáîëåëî ãðèïïîì. Íåò, ýòî íå òî… Íó à ÷òî æå? Åìó âäðóã âñïîìíèëèñü ñëîâà Ôàóñòà, òàê âîëíîâàâøèå åãî â îòðî÷åñòâå: «Áëàæåí, êòî âûðâàòüñÿ íà ñâåò íàäååòñÿ èç ëæè îêðóæíîé.  òîì, ÷òî èçâåñòíî, ïîëüçû íåò. Îäíî íåâåäîìîå íóæíî». Îí õîòåë áû ñäåëàòü ýòó ôðàçó ñâîèì äåâèçîì è, õîòü è âòàéíå, ëåëåÿë ÷óâñòâî, ÷òî ñóìåë äîñòè÷ü ýòîãî èäåàëà. Îòêóäà æå ýòî ïðåä÷óâñòâèå òîãî, ÷òî ïîä íîãàìè ó íåãî ñåé÷àñ ðàçâåðçíåòñÿ çåìëÿ? Êàêàÿ îïàñíîñòü óãðîæàåò åìó? Îòêóäà èñõîäèò óãðîçà? Îí ïîäóìàë: "Ñîâåðøåííî èñêëþ÷åíî, ÷òî Ëóêðåöèÿ ìîãëà ñêàçàòü Ôîí÷èòî ïðî «îðãàçì íåîáûêíîâåííîé ñèëû». Òóò íà íåãî íàïàë ñìåõ, è îí çàñìåÿëñÿ, íå èñïûòûâàÿ, âïðî÷åì, íè ìàëåéøåé ðàäîñòè è ñîâñåì íå âåñåëÿñü. Ïîòîì ñîñòðîèë æàëîáíóþ ãðèìàñó, òîò÷àñ âîçâðàùåííóþ åìó ñòåêëàìè ñòåëëàæà ñ ýðîòè÷åñêèìè êíèãàìè.  êîìíàòå óæå áûë Àëüôîíñî. Îí ïðîòÿãèâàë îòöó òåòðàäêó, ïðèñòàëüíî ãëÿäÿ íà íåãî, íå ïðîèçíîñÿ íè ñëîâà, è âçãëÿä ýòèõ ãîëóáûõ ãëàç áûë òàê ÷èñò è ñïîêîåí, òàê íàèâåí, ÷òî åìó âñïîìíèëèñü ñëîâà Ëóêðåöèè: «Íåâîëüíî ïî÷óâñòâóåøü ñåáÿ ãðÿçíîé».
Äîí Ðèãîáåðòî íàäåë î÷êè, âêëþ÷èë òîðøåð. È ñòàë ÷èòàòü âñëóõ ÷åòêî âûâåäåííûå ÷åðíûìè ÷åðíèëàìè ñòðîêè, íî óæå íà ñåðåäèíå ïåðâîé ôðàçû ïîòåðÿë äàð ðå÷è. Îí ïðîäîëæèë ÷òåíèå ïðî ñåáÿ, ÷óòü øåâåëÿ ãóáàìè è ÷àñòî ìîðãàÿ. Ïîòîì ãóáû çàìåðëè, ðîò øèðîêî ðàñêðûëñÿ, ïðèäàâ ëèöó íåîáûêíîâåííî ãëóïîå âûðàæåíèå. Íèòî÷êà ñëþíû ïîòÿíóëàñü âíèç, íà ëàöêàíû ïèäæàêà, íî îí íè÷åãî íå çàìå÷àë. Ãëàçà åãî äâèãàëèñü ñëåâà íàïðàâî – òî áûñòðî, òî ìåäëåííî, òî âäðóã âîçâðàùàëèñü íàçàä, ñëîâíî íå ïîíèìàëè ñìûñëà ïðî÷èòàííîãî èëè íå ìîãëè ïîâåðèòü, ÷òî ïðî÷èòàííîå èìè â ñàìîì äåëå íàïèñàíî â ýòîé òåòðàäêå. Íè ðàçó çà âñå âðåìÿ, ÷òî äëèëîñü ýòî ìåäëåííîå, áåñêîíå÷íîå ÷òåíèå, íå îòîðâàëñÿ äîí Ðèãîáåð òî îò òåòðàäè, ÷òîáû âçãëÿíóòü íà ñûíà, êîòîðûé, ðàçóìååòñÿ, áûë çäåñü æå, ñèäåë íà ïðåæíåì ìåñòå è æäàë, êîãäà îòåö êîí÷èò ÷èòàòü, è ñêàæåò, è ñäåëàåò òî, ÷òî íàäëåæèò ñêàçàòü è ñäåëàòü. À ÷òî íàäëåæàëî ñäåëàòü? ×òî ñêàçàòü? Äîí Ðèãîáåðòî ïî÷óâñòâîâàë, ÷òî ëàäîíè åãî âçìîêëè, íåñêîëüêî êàïåëü ïîòà ñêàòèëèñü ñî ëáà è êëÿêñàìè ðàñïëûëèñü ïî áóìàãå. Ñóäîðîæíî ñãëîòíóâ, îí ïîäóìàë: «Çà òî, ÷òîáû èñêàòü íåâåäîìîå, ëþáèòü íåâîçìîæíîå, ðàíî èëè ïîçäíî ïðèõîäèòñÿ ïëàòèòü».
Ñ íåâåðîÿòíûì óñèëèåì îí îòîðâàëñÿ îò ÷òåíèÿ, çàêðûë òåòðàäü è âñêèíóë íàêîíåö ãëàçà íà ñûíà. Äà, Ôîí÷èòî áûë çäåñü, è åãî ïðåêðàñíîå, àíãåëüñêîå ëèöî áûëî îáðàùåíî ê íåìó. «Íàâåðíîå, òàê è âûãëÿäåë Ëþöèôåð», – ïîäóìàë îí, ïîäíîñÿ ê ãóáàì ïóñòîé ñòàêàí â òùåòíîé íàäåæäå íàéòè òàì õîòü êàïëþ.
Ïî òîìó, êàê çàçâåíåëî ñòåêëî î çóáû, îí ïîíÿë, êàê ñèëüíî äðîæèò åãî ðóêà.
– ×òî ýòî çíà÷èò, Àëüôîíñèòî? – âûãîâîðèë îí ñ òðóäîì: áîëåëè ÿçûê, ñêóëû, ÷åëþñòè, ñîáñòâåííûé ãîëîñ ïîêàçàëñÿ ÷óæèì.
– ×òî, ïàïî÷êà?
Ìàëü÷èê ïîñìîòðåë íà íåãî íåïîíèìàþùå.
– ×òî çíà÷àò ýòè… âûäóìêè? – çàïèíàÿñü îò çàïîëíèâøåãî äóøó ñìÿòåíèÿ, ñïðîñèë îí. – Òû ÷òî, ñ óìà ñîøåë? Êàê òû ìîã… êàê òåáå â ãîëîâó ìîãëè ïðèéòè òàêèå ãàäîñòè?
Îí çàìîë÷àë, ïîòîìó ÷òî íå çíàë, ÷òî ãîâîðèòü äàëüøå, è ÷óâñòâîâàë îòâðàùåíèå è ñòðàõ îò óæå ñêàçàííîãî. Ëèöî ìàëü÷èêà ïîãàñëî, ïîãðóñòíåëî… Îí ãëÿäåë íà îòöà âñå òàê æå íåïîíèìàþùå è òåïåðü óæå ÷óòü ñòðàäàëü÷åñêè è ðàñòåðÿííî, íî áåç òåíè èñïóãà. Òàê ïðîøëî íåñêîëüêî ñåêóíä, è äîí Ðèãîáåðòî óñëûøàë ñëîâà, êîòîðûå æäàë âñåì ñâîèì çàìèðàþùèì îò óæàñà ñåðäöåì:
– ß íè÷åãî íå âûäóìûâàë, ïàïî÷êà. Ýòî âñå – ÷èñòàÿ ïðàâäà, âñå òàê è áûëî íà ñàìîì äåëå.
 ýòîò ìèã – òî, ÷òî îí íàñòàë íå ðàíüøå è íå ïîçæå, äîí Ðèãîáåðòî ñ÷åë ðîêîì èëè Áîæüèì ïðîìûñëîì, – âíèçó îòâîðèëàñü âõîäíàÿ äâåðü è ïîñëûøàëñÿ ìåëîäè÷íûé ãîëîñ Ëóêðåöèè, çäîðîâàâøåéñÿ ñî øâåéöàðîì. Îí åùå óñïåë ïîäóìàòü, ÷òî çàìå÷àòåëüíûé, íè íà ÷òî íå ïîõîæèé, ñîçäàâàåìûé èì òàê ðåàëèñòè÷íî è óñåðäíî íî÷íîé ìèð âîïëîùåííûõ ñíîâ è îòïóùåííûõ íà âîëþ æåëàíèé ëîïíóë, êàê ìûëüíûé ïóçûðü. È ñåé÷àñ æå çàòðàâëåííîå è îñêîðáëåííîå åãî âîîáðàæåíèå â îò÷àÿíèè íàðèñîâàëî åìó äðóãóþ êàðòèíó: âîò îí, îäèíîêèé ÷åëîâåê, æèâóùèé â öåëîìóäðèè è ÷èñòîòå, îòðåøèâøèéñÿ îò ëþáûõ âîæäåëåíèé, ïîáåäèâøèé âñåõ áåñîâ ëþáîñòðàñòèÿ è ïîõîòè. Äà äà, ýòî îí. Îòøåëüíèê, ïóñòûííèê, óãîäíèê, àíãåë, àðõàíãåë, òðóáÿùèé â íåáåñíóþ òðóáó è íèñõîäÿùèé ñ áëàãîé âåñòüþ ê áåçãðåøíûì äåâóøêàì.
– Íó, çäðàâñòâóéòå, çäðàâñòâóéòå, ãîñïîäà âçðîñëûå è ìàëåíüêèå, – ïðîïåëà ñ ïîðîãà äîíüÿ Ëóêðåöèÿ.
Åå ëèëåéíàÿ ðóêà ïîñëàëà îòöó è ñûíó âîçäóøíûé ïîöåëóé.

14. Ðîçîâûé þíîøà

Ïîëóäåííûé çíîé ñìîðèë ìåíÿ, è ÿ íå ïî÷óâñòâîâàëà åãî ïðèõîäà. Íî êîãäà îòêðûëà ãëàçà – îí óæå áûë òóò, ñòîÿë ðÿäîì, â ðîçîâàòîì ñâåòå. Äà âïðàâäó ëè ñòîÿë? Äà, îí íå ïðèñíèëñÿ ìíå. Äîëæíî áûòü, âîøåë ÷åðåç çàäíþþ äâåðü, ðîäèòåëè íèêîãäà íå çàïèðàþò åå, à ìîæåò, ïåðåñêî÷èë ÷åðåç ñàäîâóþ îãðàäó, òàêóþ íèçåíüêóþ, ÷òî åå îäîëååò ëþáîé ìàëü÷óãàí.
Êòî îí? Íå çíàþ, íî óâåðåíà, ÷òî îí áûë çäåñü, íà ýòîé ãàëåðåéêå ñòîÿë ïåðåäî ìíîé íà êîëåíÿõ. ß âèäåëà è ñëûøàëà åãî. Îí òîëüêî ÷òî óøåë. Óøåë èëè ðàñòâîðèëñÿ â âîçäóõå – êàê ïðàâèëüíåé ñêàçàòü? ß íå çíàþ, çà÷åì îí ñòîÿë íà êîëåíÿõ, íî óæ, íàâåðíîå, íå â íàñìåøêó. Ñ ñàìîãî íà÷àëà îí âåë ñåáÿ òàê íåæíî è ïî÷òèòåëüíî, òàê ïîêîðíî è ñìèðåííî, ÷òî òðåâîãà, îõâàòûâàâøàÿ ìåíÿ îò ïðèñóòñòâèÿ ÷óæîãî, èñ÷åçëà, èñïàðèëàñü, êàê ðîñà ïîä ñîëíöåì. Êàê ýòî ìîæåò áûòü, ÷òî ÿ íå ñìóùàëàñü, îêàçûâàÿñü íàåäèíå ñ ïîñòîðîííèì, ñ ÷óæåñòðàíöåì? Ñ òåì, êòî íåâåäîìûì ïóòåì ïðîíèê â ñàä, îêðóæàþùèé ìîé äîì?
Ñàìà íå ïîíèìàþ, íî ïîêà ýòîò þíîøà çäåñü, ïîêà îí ðàçãîâàðèâàåò ñî ìíîé, ñêðîìíîé äåâèöåé, êàê ñ âàæíîé äàìîé, ÿ ÷óâñòâóþ ñåáÿ â áîëüøåé áåçîïàñíîñòè, ÷åì ñ ðîäèòåëÿìè èëè âî õðàìå ïî ñóááîòàì.
Êàê îí õîðîø ñîáîé! Ìíå íå ñëåäîâàëî áû ãîâîðèòü ýòî, íî, ÷åñòíîå ñëîâî, ÿ íèêîãäà ïðåæäå íå âèäûâàëà òàêîå ñîâåðøåííîå, òàêîå ãàðìîíè÷íîå è íåæíîå ñóùåñòâî, íå ñëûøàëà òàêîãî ãîëîñà. ß åäâà ñìåþ ïîñìîòðåòü íà íåãî, è âñÿêèé ðàç, êàê âçãëÿä ìîé ïàäàåò íà åãî ÷èñòûé ëîá, íà ñâåæèå ùåêè, íà ïóøèñòûå ðåñíèöû, îñåíÿþùèå áîëüøèå ãëàçà, â êîòîðûõ ñâåòÿòñÿ äîáðîòà è ìóäðîñòü, ÿ âñïûõèâàþ çàðåé. Íåóæåëè ýòî âîëøåáíîå îùóùåíèå âî âñåì òåëå è èñïûòûâàþò äåâóøêè, êîãäà âëþáëÿþòñÿ? Ýòîò æàð, èäóùèé íå ñíàðóæè, à èçíóòðè, ñëîâíî ñ ñàìîãî äíà äóøè? Ìîè ïîäðóæêè, ÿ çíàþ, ÷àñòî øåï÷óòñÿ îá ýòîì, íî ñòîèò ìíå ïîäîéòè, êàê îíè óìîëêàþò, èáî çíàþò, äî ÷åãî ÿ ñòûäëèâà: êîãäà ãîâîðÿò íà íåêîòîðûå òåìû – î ëþáâè, íàïðèìåð, – ÿ ñìóùàþñü òàê, ÷òî äåëàþñü ñîâåðøåííî ïóíöîâîé è íà÷èíàþ çàèêàòüñÿ. Íàâåðíî, ýòî ïëîõî, ÷òî ÿ òàêàÿ. Ýñôèðü óòâåðæäàåò, ÷òî ìíå, ñòûäëèâîé è ðîáêîé, íèêîãäà íå çíàòü ëþáâè. À Äåáîðà âñåãäà ñòàðàåòñÿ ìåíÿ ïîäáîäðèòü è ãîâîðèò:
– Íàäî áûòü ïîñìåëåé, èíà÷å æèçíü òâîÿ áóäåò ïå÷àëüíà.
Íî ýòîò þíîøà ãîâîðèò, ÷òî ÿ èçáðàíà, ÷òî èç âñåõ æåíùèí óêàçàíî íà ìåíÿ. Êåì? Äëÿ ÷åãî? Ïî÷åìó? ×òî äóðíîãî èëè õîðîøåãî ñäåëàëà ÿ â æèçíè, ÷òîáû êòî òî íåâåäîìûé ïðåäïî÷åë ìåíÿ? Ìíå ëè íå çíàòü, êàê ìàëî ÿ ñòîþ?  íàøåé äåðåâíå åñòü äåâóøêè è êðàñèâåé, ÷åì ÿ, è õîçÿéñòâåííåé, è êðåï÷å òåëîì, è ó÷åíåé, è ñìåëåé. Ïî÷åìó æå âûáîð ïàë íà ìåíÿ? Ïîòîìó ÷òî ÿ òàê ðîáêà è ïóãëèâà? Ïîòîìó ÷òî òåðïåëèâà? Ïîòîìó ÷òî óìåþ ñî âñåìè ëàäèòü? Ïîòîìó ÷òî ëàñêîâà ñ íàøåé êîçî÷êîé, êîãäà âûâîæó åå ïàñòèñü, ïîòîìó ÷òî âñÿêèå îáûäåííûå è ïðîñòûå çàáîòû – ïðèáðàòü êîìíàòû, ïîëèòü îãîðîä, ïðèãîòîâèòü îáåä – íèêîãäà íå áûâàþò ìíå â òÿãîñòü? Èíûõ äîñòîèíñòâ ÿ çà ñîáîé íå çíàþ. Äà è äîñòîèíñòâà ëè ýòî? Äåáîðà ñêàçàëà ìíå êàê òî:
– Òåáå íè÷åãî íå íóæíî, Ìàðèÿ.
Ìîæåò áûòü è òàê. ×òî æå äåëàòü, åñëè ÿ òàêîé ðîäèëàñü: æèçíü ìíå ìèëà, ìèð êàæåòñÿ ïðåêðàñíûì, âñå ÿ ïðèíèìàþ òàêèì, êàêîå åñòü. Ìîæíî ñêàçàòü, ÷òî ÿ ãëóïà èëè ïðîñòà. Êîíå÷íî, íî âñå ðàâíî ÿ âñåãäà èçáåãàþ ñëîæíîñòåé. È âñå æå åñòü ó ìåíÿ ìå÷òû: õî÷åòñÿ, ê ïðèìåðó, ÷òîáû êîçî÷êà ìîÿ íèêîãäà íå óìåðëà. Êîãäà îíà ëèæåò ìíå ðóêó, ÿ îò îäíîé ìûñëè, ÷òî åå êîãäà íèáóäü íå ñòàíåò, ÷óâñòâóþ, êàê ñæèìàåòñÿ ó ìåíÿ ñåðäöå. Êàê ïëîõî ñòðàäàòü! Ìíå áû õîòåëîñü, ÷òîáû íèêòî íèêîãäà íå ñòðàäàë.
Þíîøà ãîâîðèò ñòðàííûå, íåëåïûå ñëîâà, íî ãîëîñ åãî ñòîëü ìåëîäè÷åí è ðîáîê, ÷òî ÿ íå ðåøàþñü çàñìåÿòüñÿ. Îí ãîâîðèò, ÷òîá ìû áûëè áëàãîñëîâåííû, ÿ è ïëîä ÷ðåâà ìîåãî. Äà, òàê è ãîâîðèò. Ìîæåò áûòü, îí êîëäóí? Ìîæåò áûòü, ýòèìè ñëîâàìè îí ñíèìàåò èëè íàâîäèò çàêëÿòüå? Íà êîãî? Ñ êîãî? ß íå ðåøàþñü ñïðîñèòü. È â îòâåò åìó ÿ òîëüêî è ìîãó ïðîëåïåòàòü òî, ÷òî ãîâîðþ ðîäèòåëÿì, êîãäà îíè ìåíÿ íàñòàâëÿþò è æóðÿò:
– Õîðîøî, ãîñïîäèí ìîé, ÿ ñäåëàþ âñå, ÷òî ìíå ïîëîæåíî, – è èñïóãàííî ïðèêðûâàþ ðóêàìè æèâîò. «Ïëîä ÷ðåâà ìîåãî» – ýòî çíà÷èò, ÷òî ó ìåíÿ áóäåò ðåáåíî÷åê? Î, êàê áû ÿ áûëà ñ÷àñòëèâà. Õîðîøî áû ìàëü÷èê – òàêîé æå ñëàäîñòíûé è òàèíñòâåííûé, êàê òîò þíûé íåçíàêîìåö, êîòîðûé ïðèõîäèò êî ìíå.
È ÿ íå çíàþ, ãîðåâàòü ëè ìíå èëè ðàäîâàòüñÿ ýòèì åãî ïðèõîäàì. È ÿ ïðåä÷óâñòâóþ, ÷òî òåïåðü æèçíü ìîÿ èçìåíèòñÿ. À êàê èçìåíèòñÿ? Ê äîáðó èëè ê õóäó? Ïî÷åìó ïîñðåäè ëèêîâàíèÿ, ÷òî îõâàòûâàåò ìåíÿ, êîãäà ÿ âñïîìèíàþ íåæíûå ðå÷è ýòîãî þíîøè, âäðóã òîìèò ìåíÿ ñòðàõ, è ÷óäèòñÿ, áóäòî ðàçâåðçàåòñÿ ïîä íîãàìè çåìëÿ, è â ãëóáèíàõ óæàñíîé áåçäíû, êóäà äîëæíà ÿ ïðûãíóòü, æäóò ìåíÿ æóòêèå ÷óäîâèùà?
Î÷åíü êðàñèâû åãî ñëîâà, íî íåïîíÿòíû. «Íåîáûêíîâåííàÿ ó÷àñòü, ñâåðõúåñòåñòâåííûé æðåáèé». Î ÷åì ýòî îí? ß âåäü ïî ïðèðîäå ñâîåé ñêëîííà êàê ðàç ê ñàìîìó îáûäåííîìó, ê òàêîìó, êàê ó âñåõ. Âñå, ÷òî âûõîäèò èç ðÿäà âîí, âñå, ÷òî íåïîõîæå, âñÿêîå äâèæåíèå èëè äåéñòâèå, êîòîðîå íàðóøàåò îáû÷àé èëè îáûäåííîñòü, ìíå ïðåòèò, âñåëÿåò â ìåíÿ ðàñòåðÿííîñòü. Êîãäà êòî íèáóäü ðÿäîì ñî ìíîé âåäåò ñåáÿ âûçûâàþùå èëè íåëåïî, ÿ ãóñòî êðàñíåþ, ÿ ñîñòðàäàþ åìó. Ìíå õîðîøî è ïîêîéíî, òîëüêî êîãäà ÿ çíàþ íàâåðíîå, ÷òî ìåíÿ íå çàìå÷àþò.
– Ìàðèÿ òàê ñêðîìíà, ÷òî êàæåòñÿ ïðîñòî íåâèäèìêîé, – òàê øóòèò ñî ìíîþ ñîñåäêà ìîÿ, Ðàõèëü.
È ìíå ïî íðàâó ýòè øóòêè; äà, äëÿ ìåíÿ áûòü íåçàìåòíîé – ýòî ñ÷àñòüå.
Îäíàêî ýòî âîâñå íå çíà÷èò, ÷òî ÿ íå óìåþ ÷óâñòâîâàòü è ìå÷òàòü. Ïðîñòî ìåíÿ íèêîãäà íå ïðèâëåêàëî íåîáûêíîâåííîå èëè ñâåðõúåñòåñòâåííîå. ß ñëóøàþ ïîäðóã è äèâëþñü: îíè õîòÿò ïóòåøåñòâîâàòü, õîòÿò, ÷òîáû ó íèõ áûëî ìíîãî íåâîëüíèêîâ, õîòÿò âûéòè çàìóæ çà öàðÿ. ß ñòåñíÿþñü òàêèõ ìå÷òàíèé. ×òî áû äåëàëà ÿ â ÷óæèõ êðàÿõ, ãäå ëþäè íå ïîõîæè íà íàñ, ãäå ãîâîðÿò íà íåïîíÿòíîì ÿçûêå? À óæ êàêàÿ öàðèöà âûøëà áû èç ìåíÿ… ñìåøíî è ïîäóìàòü: ñòîèò êîìó íèáóäü íåçíàêîìîìó çàãîâîðèòü ñî ìíîé, êàê ÿ òåðÿþ äàð ðå÷è, à ðóêè íà÷èíàþò äðîæàòü. ß òîëüêî è ïðîøó îò æèçíè ÷òî ÷åñòíîãî ìóæà, çäîðîâûõ äåòåé è ñïîêîéíîãî ñóùåñòâîâàíèÿ – áåç ãîëîäà, áåç ñòðàõà. ×òî ïîíèìàåò ýòîò þíîøà ïîä «íåîáûêíîâåííûì»? Çàñòåí÷èâîñòü ìîÿ íå äàåò ìíå îòâåòèòü åìó, êàê äîëæíî: «ß íå ãîòîâà ê òàêîìó, ÿ íå òà, î êîì âû ãîâîðèòå. Ïîéäèòå ëó÷øå ê Äåáîðå êðàñàâèöå èëè ê óìíèöå Ðàõèëè. Êàê ìîæåòå âû îáúÿâëÿòü ìíå, ÷òî ÿ ñòàíó öàðèöåþ íàä ëþäüìè? ×òî ìíå áóäóò ìîëèòüñÿ ëþäè íà âñåõ ÿçûêàõ è ÷òî èìÿ ìîå çâåçäîé ïî íåáîñêëîíó ïðî÷åðòèò è îñâåòèò âåêà? Âû îøèáëèñü, ãîñïîäèí ìîé, âû çàøëè íå â òîò äîì è îáðàòèëèñü íå ê òîé äåâóøêå. ß ñëèøêîì íè÷òîæíà äëÿ òàêîãî âåëè÷èÿ. Ìåíÿ âåäü ïî÷òè íåò».
Ïðåæäå ÷åì óéòè, þíîøà íàêëîíèëñÿ è ïîöåëîâàë êðàé ìîåé îäåæäû. ×åðåç ìãíîâåíèå ÿ óâèäåëà åãî ñïèíó: îíà îòñâå÷èâàëà ðàäóãîé, ñëîâíî áàáî÷êà ñëîæèëà ñâîè êðûëüÿ.
È âîò îí óøåë, îñòàâèâ ìåíÿ â ñîìíåíèÿõ. Ïî÷åìó îáðàùàëñÿ îí êî ìíå «ãîñïîæà» – âåäü ÿ åùå íå çàìóæåì? Ïî÷åìó èìåíîâàë ìåíÿ öàðèöåé? Ïî÷åìó â ãëàçàõ åãî çàáëåñòåëè ñëåçû, êîãäà îí ïðåäðåê ìíå, ÷òî ÿ áóäó ñòðàäàòü? Ïî÷åìó íàçâàë ìåíÿ, äåâèöó, ìàòåðüþ? ×òî ïðîèçîéäåò? ×òî ñëó÷èòñÿ? ×òî áóäåò ñî ìíîþ ïîñëå òîãî, êàê ïîáûâàë ó ìåíÿ ýòîò ãîñòü?

Ýïèëîã

– Íåóæåëè, Ôîí÷èòî, òåáå íèêîãäà íå áûâàåò ñîâåñòíî? – íåîæèäàííî ñïðîñèëà Õóñòèíèàíà. Îíà ñîáèðàëà, ñêëàäûâàëà è âåøàëà íà ñïèíêó ñòóëà ðàñêèäàííóþ êàê ïîïàëî ïî âñåé êîìíàòå îäåæäó.
– Ñîâåñòíî? – óäèâëåííî ïðîçâåíåë õðóñòàëüíûé ãîëîñîê. – Çà ÷òî?
Ãîðíè÷íàÿ, íàêëîíèâøèñü, ÷òîáû ïîäíÿòü ñ ïîëà êðàñíî çåëåíûå êëåò÷àòûå íîñêè, ïîñìîòðåëà íà íåãî â çåðêàëî ñòåííîãî øêàôà. Àëüôîíñî ñèäåë íà êðàåøêå êðîâàòè è íàäåâàë ïèæàìíûå øòàíû. Õóñòèíèàíà âèäåëà åãî áåëûå ñòðîéíûå íîãè ñ ðîçîâûìè ïÿòêàìè, âèäåëà, êàê îí øåâåëèë, ñëîâíî äåëàÿ ãèìíàñòèêó, âñåìè äåñÿòüþ ïàëüöàìè. Ãëàçà èõ íàêîíåö âñòðåòèëèñü, è ìàëü÷èê ñåé÷àñ æå óëûáíóëñÿ åé.
– Íå÷åãî ñìîòðåòü íà ìåíÿ ñ òàêèì íåâèííûì âèäîì, – ñêàçàëà îíà, âûïðÿìëÿÿñü. Âçäîõíóëà, ïîòåðëà áåäðà, ñíîâà ñ íåäîóìåíèåì âçãëÿíóëà íà ìàëü÷èêà è ïî÷óâñòâîâàëà, êàê çëîñòü çàõëåñòûâàåò åå. – Ñî ìíîé òàêèå øóòêè íå ïðîõîäÿò. ß òåáå íå îíà. Ìåíÿ íå êóïèøü íà òàêèå àíãåëüñêèå âçãëÿäû è íå îáìàíåøü. Ñêàæè ïðàâäó õîòü ðàç â æèçíè. Íåóæåëè òåáå íå ñîâåñòíî?
Àëüôîíñî ðàñõîõîòàëñÿ, ðàñêèíóë ðóêè, íàâçíè÷ü ïîâàëèëñÿ íà êðîâàòü, çàáîëòàë íîãàìè â âîçäóõå, êàê áóäòî ïðèíèìàë è îòáèâàë íåâèäèìûé ìÿ÷. Çâîíêèé ñìåõ áûë äîñòàòî÷íî êðàñíîðå÷èâ, è Õóñòèíèàíà íå ïî÷óâñòâîâàëà â íåì íè òåíè èçäåâêè èëè çëîðàäñòâà. «Âîò ÷åðòîâ ìàëü÷èøêà, – ïîäóìàëà îíà, – ïîäè ïîéìè åãî».
– Áîãîì òåáå êëÿíóñü, ÿ íå ïîíèìàþ, î ÷åì òû! – âîñêëèêíóë îí, ñíîâà ñàäÿñü, è ïîöåëîâàë ñêðåùåííûå ïàëüöû. – Òû õî÷åøü, ÷òîáû ÿ îòãàäûâàë çàãàäêè, Õóñòèíèàíà?
– Ëîæèñü íåìåäëåííî, à òî ïðîñòóäèøüñÿ, à ó ìåíÿ íåò íèêàêîé îõîòû ñ òîáîé âîçèòüñÿ.
Àëüôîíñî íåìåäëåííî ïîñëóøàëñÿ. Îí ïîäïðûãíóë, ïîäíÿë ïðîñòûíþ, ïðîñêîëüçíóë ïîä íåå, óëåãñÿ, ïîäëîæèâ ïîäóøêó, è óñòàâèëñÿ íà ãîðíè÷íóþ íåæíûì è ñî÷óâñòâåííûì âçãëÿäîì. Âîëîñû óïàëè åìó íà ëîá, ñâåò íî÷íèêà îñâåùàë òîëüêî íèæíþþ ÷àñòü ëèöà, íî áîëüøèå ãîëóáûå ãëàçà ñâåòèëèñü â ïîëóìðàêå. Òîíêîãóáûé ðîò áûë îòêðûò, áëåñòåëè áåëîñíåæíûå, òîëüêî ÷òî âû÷èùåííûå íà íî÷ü çóáû.
– ß î äîíüå Ëóêðåöèè, íåãîäíûé ìàëü÷èøêà, è òû ýòî îòëè÷íî ïîíèìàåøü, òîëüêî ïðèäóðèâàåøüñÿ, – ñêàçàëà îíà. – Íåóæåëè òåáå åå íå æàëêî?
– Àõ, òû âîò ïðî êîãî, – ñ ðàçî÷àðîâàíèåì ïðîòÿíóë ìàëü÷èê, ñëîâíî ïðåäìåò ðàçãîâîðà áûë äàâíî èñ÷åðïàí è íàäîåë åìó. Ïîæàâ ïëå÷àìè, îí, íè ñåêóíäû íå êîëåáëÿñü, ñêàçàë: – Ïî÷åìó ìíå äîëæíî áûòü åå æàëêî? Åñëè á îíà áûëà ìíå ìàìîé, òîãäà êîíå÷íî. À òàê òî ÷òî?
 ãîëîñå åãî íå çâó÷àëà çëîñòü èëè óêîðèçíà, è ýòî áåçðàçëè÷èå òîíà è âûðàæåíèÿ áîëüøå âñåãî áåñèëî Õóñòèíèàíó.
– Ýòî âåäü èç çà òåáÿ äîí Ðèãîáåðòî âûãíàë åå èç äîìó êàê ñîáàêó, – ïðîøåïòàëà îíà óæå áåç ïðåæíåãî æàðà, ïå÷àëüíî, íå ãëÿäÿ íà íåãî, à óñòàâèâøèñü â ñâåðêàþùèé ïàðêåò. – Òû âðàë ñíà÷àëà åé, à ïîòîì îòöó. Ýòî èç çà òåáÿ îíè ðàññòàëèñü, à âåäü êàê õîðîøî æèëè. Ýòî èç çà òåáÿ îíà òàê íåñ÷àñòíà òåïåðü. È äîí Ðèãîáåðòî òîæå ìåñòà ñåáå íå íàõîäèò, ìàåòñÿ, êàê ãðåøíàÿ äóøà â àäó. Îí çà íåñêîëüêî äíåé ïîñòàðåë ëåò íà äåñÿòü, òû ðàçâå íå çàìå÷àåøü? À òåáå âñå êàê ñ ãóñÿ âîäà! È ñäåëàëñÿ âäðóã ñâÿòîøåé è õàíæîé, êàêèõ ñâåò íå âèäûâàë. Òàê òîëüêî ïåðåä ñìåðòüþ áûâàåò, êîãäà ëþäè ÷óâñòâóþò, ÷òî äîëãî èì íå ïðîòÿíóòü. È âñå èç çà òåáÿ, íåãîäÿÿ!
Òóò îíà îñåêëàñü, èñïóãàâøèñü, ÷òî ñêàçàëà ëèøíåå, ïîâåðíóëàñü ê ìàëü÷èêó. Ãîëîâà Ôîí÷èòî ñêëîíèëàñü ê íåé, çîëîòèñòûé ñâåò âåí÷àë åãî ãîëîâó ïîäîáèåì êîðîíû. Óäèâëåíèå åãî êàçàëîñü áåçìåðíûì.
– Õóñòèòà, äà ÿ æå íè÷åãî íå ñäåëàë, – çàáîðìîòàë îí, õëîïàÿ ðåñíèöàìè, è îíà çàìåòèëà, ÷òî êàäûê åãî õîäèò âçàä âïåðåä, ñëîâíî çàòðàâëåííûé çâåðåê. – ß íèêîìó íå âðàë è ïàïó íèêîãäà íå îáìàíûâàë.
Õóñòèíèàíà ïî÷óâñòâîâàëà, êàê âñïûõíóëè ó íåå ùåêè.
– Òû âñåì âðàë, âñåõ îáìàíûâàë! – êðèêíóëà îíà è ñåé÷àñ æå çàæàëà ñåáå ðîò, ïîòîìó ÷òî íàâåðõó ðàçäàëñÿ øóì ëüþùåéñÿ âîäû. Ýòî äîí Ðèãîáåðòî ïðèñòóïèë ê ñâîåìó âå÷åðíåìó òàèíñòâó – ïðàâäà, ïîñëå óõîäà äîíüè Ëóêðåöèè ïðîöåäóðû åãî ñòàëè çàíèìàòü êóäà ìåíüøå âðåìåíè. Òåïåðü îí ëîæèëñÿ ðàíî è, ïðèâîäÿ ñåáÿ â ïîðÿäîê, íèêîãäà íè÷åãî íå íàïåâàë. Õóñòèíèàíà ïîíèçèëà ãîëîñ, íåãîäóþùå âîçäåâ óêàçàòåëüíûé ïàëåö: – È ìåíÿ òîæå! Êàê ÿ ìîãëà êóïèòüñÿ íà ýòó áàñíþ, ÷òî òû ïîêîí÷èøü ñ ñîáîé èç çà òîãî, ÷òî äîíüÿ Ëóêðåöèÿ òåáÿ, âèäèòå ëè, íå ëþáèò!
Âîò òåïåðü íà ëèöå ìàëü÷èêà âäðóã ïîÿâèëîñü íåãîäîâàíèå.
– Íèêîãî ÿ íå îáìàíûâàë! – Îí ñõâàòèë Õóñòèíèàíó çà ðóêó è çàòðÿñ åå. – Âñå ýòî òàê è áûëî. Åñëè áû ìà÷åõà ïðîäîëæàëà òàê îáðàùàòüñÿ ñî ìíîé, êàê â òå äíè, ÿ áû è âïðÿìü ïîêîí÷èë ñ ñîáîé. Êëÿíóñü òåáå, Õóñòèíèàíà!
Ãîðíè÷íàÿ ðåçêî âûðâàëà ðóêó è îòîøëà îò êðîâàòè.
– Çà ëîæíóþ êëÿòâó òåáÿ Áîã íàêàæåò, – ïðîøåïòàëà îíà.
Ïîäîéäÿ ê îêíó, îíà çàêðûëà øòîðû, çàìåòèâ ïðè ýòîì, ÷òî íà íåáå óæå çàæãëèñü êîå ãäå çâåçäû, è çàñìîòðåëàñü íà íèõ. Êàê ñòðàííî âèäåòü ýòè ìåðöàþùèå îãîíüêè âìåñòî îáû÷íîãî òóìàíà. Îíà îáåðíóëàñü: ìàëü÷èê, âçÿâ ñ íî÷íîãî ñòîëèêà êíèãó, ïðèñòðàèâàë ïîäóøêó ïîóäîáíåå, ñîáèðàÿñü ÷èòàòü. Îíà çàìåòèëà: îí âíîâü áûë ñïîêîåí, óìèðîòâîðåí, â ïîëíîì ëàäó ñî ñâîåé ñîâåñòüþ è ñ ìèðîì.
– Íó, ñêàæè ìíå ïî êðàéíåé ìåðå âîò ÷òî…
Ñâåðõó ðîâíî æóð÷àëà âîäà, ñ êðûøè äîíîñèëîñü ìÿóêàíüå. ×òî òàì ó íèõ – äðàêà èëè ëþáîâíîå ñâèäàíèå?
– ×òî, Õóñòèòà?
– Òû ñ ñàìîãî íà÷àëà âñå ýòî çàäóìàë? Òî, ÷òî òû òàê åå ëþáèøü, è òî, ÷òî çàëåçàë íà êðûøó ïîäñìàòðèâàòü çà íåé, è ýòî ïèñüìî ñ óãðîçîé ëèøèòü ñåáÿ æèçíè? Òû âñå ýòî ðàçûãðàë äëÿ òîãî, ÷òîá îíà òåáÿ ïîëþáèëà è ÷òîá ïîòîì ìîæíî áûëî ñêàçàòü îòöó: îíà ìåíÿ ñîâðàùàåò. Äà?
Ìàëü÷èê, çàëîæèâ ñòðàíèöó êàðàíäàøîì, ïîëîæèë êíèãó íà ñòîëèê. Íà ëèöå åãî ÿâñòâåííî ïðîñòóïèëî âûðàæåíèå îáèäû.
– Íèêîãäà ÿ íå ãîâîðèë, ÷òî îíà ìåíÿ ñîâðàùàåò! – âîçìóùåííî êðèêíóë îí, âçìàõíóâ ðóêîé. – Ýòî òû ïðèäóìàëà, à íà ìåíÿ ñâàëèâàåøü. Ýòî ïàïà ñêàçàë, ÷òî îíà ìåíÿ ñîâðàùàåò! À ÿ âñåãî ëèøü íàïèñàë ñî÷èíåíèå ïðî òî, ÷òî ìû ñ íåþ äåëàëè. ß ïðàâäó íàïèñàë. Òàì íè ñëîâà ëæè. Òàê ÷òî â òîì, ÷òî ïàïà åå âûãíàë, ÿ íå âèíîâàò. Ìîæåò áûòü, è ñîâðàùàëà. Ìîæåò áûòü, ïàïà âåðíî ñêàçàë. Ðàç îí ñêàçàë, çíà÷èò, òàê îíî è åñòü. À ïî÷åìó òû òàê áåñïîêîèøüñÿ? Ìîæåò, òû õîòåëà ñ íåþ âìåñòå óéòè?
Õóñòèíèàíà ïðèñëîíèëàñü ê ñòåëëàæó, ãäå ñòîÿëè êíèãè Àëüôîíñî, âèñåëè åãî äèïëîìû è ôîòîãðàôèè åãî êëàññà. Ïîëóçàêðûâ ãëàçà, îíà ïîäóìàëà: «Âîò ýòî âåðíî. Äàâíî íàäî áûëî óéòè îòñþäà». Ñ òîãî äíÿ, êàê äîíüÿ Ëóêðåöèÿ ïîêèíóëà ýòîò äîì, äåâóøêó íå îñòàâëÿëî îùóùåíèå íàâèñøåé íàä íåþ óãðîçû, è æèëà îíà, íå ðàññëàáëÿÿñü íè íà ìèíóòó, áîÿñü ïîòåðÿòü áäèòåëüíîñòü è çíàÿ, ÷òî â ýòîì ñëó÷àå ïîïàäåò â ëîâóøêó, ãäå åé ïðèäåòñÿ, ïîæàëóé, ïîêðó÷å, ÷åì äîíüå Ëóêðåöèè. Áåçðàññóäñòâîì ñ åå ñòîðîíû áûëî çàâîäèòü ñ Ôîí÷èòî ïîäîáíûå ðàçãîâîðû: îí âåäü, õîòü è ðåáåíîê ïî âîçðàñòó, íà ðåáåíêà ñîâñåì íå ïîõîæ: ëþáîé ñòàðèê ïîçàâèäóåò åãî êîâàðñòâó è óìåíèþ ïîñòàâèòü äðóãîãî â òóïèê. È âñå æå, âñå æå, êàê òðóäíî â ýòî ïîâåðèòü, ãëÿäÿ íà åãî íåæíîå, êóêîëüíîå ëè÷èêî.
– Òû ÷òî, ñåðäèøüñÿ íà ìåíÿ? – ñîêðóøåííî ñïðîñèë îí.
Íåò, ëó÷øå óæ íå äðàçíèòü åãî, ëó÷øå ïîìèðèòüñÿ.
– Íåò, – ñêàçàëà îíà, îòîäâèãàÿñü ê äâåðÿì. – Äîëãî íå ÷èòàé, çàâòðà ðàíî âñòàâàòü.
– Õóñòèòà.
Óæå âçÿâøèñü çà ðó÷êó äâåðè, îíà îáåðíóëàñü.
– ×òî òåáå?
– Íå ñåðäèñü íà ìåíÿ, ïîæàëóéñòà. – Îá ýòîì ìîëèëè è åãî ãëàçà, è ïîäðàãèâàþùèå ðåñíèöû, è íàäóòûå ãóáû, è ÿìî÷êè, òî ïîÿâëÿþùèåñÿ, òî èñ÷åçàþùèå. – ß òàê òåáÿ ëþáëþ. À òû ìåíÿ âåäü íåíàâèäèøü, à?
Îí, êàçàëîñü, âîò âîò ðàçðåâåòñÿ.
– Äà ñ ÷åãî òû ðåøèë, ãëóïûé, ÷òî ÿ òåáÿ íåíàâèæó?!
Íàâåðõó âñå òàê æå ðîâíî øóìåëà âîäà, è ñëûøàëèñü âðåìÿ îò âðåìåíè øàãè äîíà Ðè ãîáåðòî.
– À åñëè íåò, òîãäà ïîæåëàé ìíå ñïîêîéíîé íî÷è, ïîöåëóé ìåíÿ, êàê ðàíüøå, ïîìíèøü?
Êàêîå òî ìãíîâåíèå îíà êîëåáàëàñü, ïîòîì êèâíóëà. Ïîäîøëà ê åãî êðîâàòè, íàêëîíèëàñü, ïðèêîñíóëàñü ãóáàìè ê åãî âîëîñàì. Íî ìàëü÷èê, îáíÿâ åå çà øåþ, íå äàâàë åé âûïðÿìèòüñÿ, òàê ïîòåøíî ãðèìàñíè÷àÿ è ñòðîÿ óìèëüíûå ðîæè, ÷òî Õóñòèíèàíà íåâîëüíî óëûáíóëàñü. Ãëÿäÿ, êàê îí âûñîâûâàåò ÿçûê, çàêàòûâàåò ãëàçà, òðÿñåò ãîëîâîé, ïîäíèìàåò è îïóñêàåò ïëå÷è, ãîðíè÷íàÿ çàáûëà î òîì, êàêîå õîëîäíîå è æåñòîêîå, äüÿâîëüñêîå íà÷àëî âîïëîùåíî â îáëèêå ýòîãî ïðåëåñòíîãî ìàëü÷óãàíà.
– Íó, õâàòèò, õâàòèò äóðàêà âàëÿòü. Ñïè, Ôîí÷î.
Îíà ñíîâà ïîöåëîâàëà åãî â ãîëîâó è âçäîõíóëà. Ïîòîì, íåñìîòðÿ íà òî, ÷òî ïÿòü ìèíóò íàçàä çàðåêàëàñü âíîâü ïîäíèìàòü ýòó òåìó, òîðîïëèâî ïðîèçíåñëà, íå ñâîäÿ ãëàç ñ ýòèõ çîëîòûõ êóäðåé, ùåêîòàâøèõ åé ëèöî:
– Òû ïîøåë íà ýòî ðàäè äîíüè Ýëîèçû? Â åå ïàìÿòü? Òû íå õîòåë, ÷òîáû äðóãàÿ æåíùèíà çàíÿëà ìåñòî òâîåé ìàìû? Òû íå ìîã äîïóñòèòü, ÷òîáû äîíüÿ Ëóêðåöèÿ çàìåíèëà åå çäåñü?
Îíà ïî÷óâñòâîâàëà, êàê ìàëü÷èê çàòèõ è íàïðÿãñÿ, ñëîâíî ðàçäóìûâàÿ íàä îòâåòîì. Ïîòîì åãî òîíêèå ðóêè, ïåðåïëåòåííûå ó íåå íà øåå, ïîòÿíóëè åå âíèç, ïðèãíóëè åå ãîëîâó òàê, ÷òî òîíêèå, åäâà çàìåòíûå ãóáû îêàçàëèñü âîçëå ñàìîãî åå óõà. Íî, âìåñòî òîãî ÷òîáû ïðîøåïòàòü åé òàéíó, êîòîðóþ îíà æäàëà, ìàëü÷èê ñòàë íåæíî ïîêóñûâàòü, öåëóÿ, ìî÷êó, îáîäîê óõà, ïîäáîðîäîê è øåþ. Îíà âçäðîãíóëà îò ùåêîòêè.
– Ðàäè òåáÿ, Õóñòèòà, – óñëûøàëà îíà áàðõàòèñòî íåæíûé øåïîò, – ðàäè òåáÿ, à âîâñå íå èç çà ìàìû. Ðàäè òîãî, ÷òîáû òà óøëà, à ìû îñòàëèñü âòðîåì – ïàïà, ÿ è òû. Ïîòîìó ÷òî ÿ òåáÿ…
Ãîðíè÷íàÿ ïî÷óâñòâîâàëà, ÷òî ãóáû Àëüôîíñî ïðèëüíóëè ê åå ðòó.
– Î, ãîñïîäè! – Îíà ðàçîìêíóëà êîëüöî åãî ðóê, îòòîëêíóëà åãî, îòáðîñèëà íàçàä. Ñïîòûêàÿñü, âûòèðàÿ ðîò, êðåñòÿñü, âûáåæàëà èç ñïàëüíè. Åé êàçàëîñü, ÷òî ñåðäöå ñåé÷àñ ëîïíåò, ðàçîðâåòñÿ îò ÿðîñòè. – Ãîñïîäè, ãîñïîäè áîæå ìîé.
Óæå çà äâåðüþ, â êîðèäîðå îíà ñíîâà óñëûøàëà ñìåõ Àëüôîíñî. Íåò, îí íå èçäåâàëñÿ íàä íåþ, íå âåñåëèëñÿ, ÷òî âîãíàë åå â êðàñêó è ïåðåïîëíèë íåãîäîâàíèåì. Îí ñìåÿëñÿ ñ áåçûñêóñíîé ðàäîñòüþ, ñ íåïðèòâîðíûì è ÷èñòûì ëèêîâàíèåì. Ñâåæèé, çâó÷íûé, çâîíêèé, áåçãðåøíûé äåòñêèé ñìåõ çàãëóøèë æóð÷àíèå âîäû, çàïîëíèë ñîáîé âñþ íî÷ü, âçëåòåâ äî ñàìûõ çâåçä, ðàçîì óñåÿâøèõ ìóòíîå îëèìïèéñêîå íåáî.

Ïèíàêîòåêà

1
ßêîá Éîðäàíñ
Ëèäèéñêèé öàðü Êàíäàóë ïîêàçûâàåò ñâîþ æåíó ïåðâîìó ìèíèñòðó Ãèãåñó îáíàæåííîé
(1648) Õîëñò, ìàñëî. Íàöèîíàëüíûé ìóçåé, Ñòîêãîëüì

2
Ôðàíñóà Áóøå
Äèàíà ïîñëå êóïàíüÿ
(1742) Õîëñò, ìàñëî. Ëóâð, Ïàðèæ

3
Òèöèàí Âå÷åëëèî
Âåíåðà ñ Àìóðîì è Ìóçûêîé (îê. 1548)
Õîëñò, ìàñëî. Ïðàäî, Ìàäðèä

4
Ôðåíñèñ Áýêîí
Ãîëîâà 1 (1948)
Ìàñëî, òåìïåðà. Ñîáðàíèå Ðè÷àðäà Ñ. Öåéñëåðà, Íüþ Éîðê

5
Ôåðíàíäî äå Ñèñëî
Ïóòü â Ìåíäèåòó 10 (1977)
Õîëñò, àêðèë. ×àñòíîå ñîáðàíèå

6
Ôðà Áåàòî Àíæåëèêî
Áëàãîâåùåíüå (îê. 1437)
Ôðåñêà â ìîíàñòûðå Ñàí Ìàðêî, Ôëîðåíöèÿ





Äëÿ Íèêîëàÿ Êîðíåùàí îò „ËÈÒÅÐÀ+“ Âîëîãäà

.  | index








 
shim Casa Literaturii, poeziei şi culturii. Scrie şi savurează articole, eseuri, proză, poezie clasică şi concursuri. shim
shim
poezii  Căutare  Agonia - Ateliere Artistice  

Reproducerea oricăror materiale din site fără permisiunea noastră este strict interzisă.
Copyright 1999-2003. Agonia.Net

E-mail | Politică de publicare şi confidenţialitate

Top Site-uri Cultura - Join the Cultural Topsites!