poezii
v3
 

Agonia - Ateliere Artistice | Reguli | Mission Contact | Înscrie-te
poezii poezii poezii poezii poezii
poezii
armana Poezii, Poezie deutsch Poezii, Poezie english Poezii, Poezie espanol Poezii, Poezie francais Poezii, Poezie italiano Poezii, Poezie japanese Poezii, Poezie portugues Poezii, Poezie romana Poezii, Poezie russkaia Poezii, Poezie

Articol Comunităţi Concurs Eseu Multimedia Personale Poezie Presa Proză Citate Scenariu Special Tehnica Literara

Poezii Romnesti - Romanian Poetry

poezii


 
Texte de acelaşi autor


Traduceri ale acestui text
0

 Comentariile membrilor


print e-mail
Vizionări: 4895 .



Êòî óáèë Ïàëîìèíî Ìîëåðî?
proză [ ]

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
de [Mario_Vargas_Llosa ]

2010-11-23  | [Acest text ar trebui citit în russkaia]    |  Înscris în bibliotecă de NC





I

– Äðàòü ìåíÿ â ëîá, – îäîëåâàÿ ïðèñòóï äóðíîòû, ñêàçàë Ëèòóìà. – Îòäåëàëè íà ñëàâó.
Òåëî þíîøè, ïîâåøåííîãî è ïîñàæåííîãî íà îñòðûé ñóê ðîæêîâîãî äåðåâà, è âïðàâäó áûëî èçóðîäîâàíî òàê, ÷òî áîëüøå íàïîìèíàëî òðÿïè÷íóþ êóêëó èëè ÷ó÷åëî, êàêîå ñæèãàþò íà ìàñëåíèöó. ßðîñòü óáèéö áûëà áåçìåðíà: îíè èñïîëîñîâàëè åãî íîæàìè, îòðåçàëè íîñ è óøè, íà òåëå, ïîêðûòîì ñãóñòêàìè çàñîõøåé êðîâè, âèäíåëèñü ëèëîâûå êðîâîïîäòåêè, ñëåäû ðåçàíûõ ðàí è îæîãîâ. Òûêàëè ñèãàðåòîé, ñîîáðàçèë Ëèòóìà. Âäîáàâîê êî âñåìó þíîøó ñîáèðàëèñü îñêîïèòü. Óáèòûé – ñîâñåì þíûé, ñìóãëûé, õðóïêèé, êîñòëÿâûé – áûë áîñ è îäåò â îäíó òîëüêî ðóáàõó, ðàçîäðàííóþ â êëî÷üÿ. Íàä ìåëêèìè êîëå÷êàìè ÷åðíûõ áëåñòÿùèõ âîëîñ âèëèñü ìóõè. Âîêðóã ïî êàìåíèñòîìó ïóñòûðþ áðîäèëè êîçû, ïîùèïûâàëè ÷àõëóþ òðàâêó, è Ëèòóìà âäðóã ïîäóìàë, ÷òî îíè âîò âîò ïðèìóòñÿ ãëîäàòü ñòóïíè óáèòîãî. Ñíîâà ïîäêàòèëà òîøíîòà.
– Êòî æå ýòî åãî òàê? – ïðîáîðìîòàë îí.
– Ïî÷åì ìíå çíàòü?! – îòîçâàëñÿ ïàñòóõ. – Ìåíÿ â ýòî äåëî íå âïóòûâàé. Ñêàæè ñïàñèáî, ÷òî ÿ ñîîáùèë íà ïîñò.
– Íèêòî òåáÿ è íå âïóòûâàåò. Ïðîñòî â ãîëîâå íå óêëàäûâàåòñÿ, ÷òî åñòü íà ñâåòå òàêèå èçâåðãè.
Äà, êîãäà ñåãîäíÿ óòðîì ãëàçàì ïàñòóõà, ïðèãíàâøåãî ñþäà ñâîèõ êîç, ïðåäñòàëà òàêàÿ êàðòèíà, íåìóäðåíî áûëî è çàèêîé îñòàòüñÿ, îäíàêî îí ïîêàçàë ñåáÿ ñîçíàòåëüíûì ãðàæäàíèíîì: áðîñèë êîç, à ñàì ïîì÷àëñÿ â Òàëàðó ñîîáùèòü â ïîëèöèþ. Ìîëîäåö ïàñòóõ – äî Òàëàðû õîäó áûñòðûì øàãîì íå ìåíåå ÷àñó. Ëèòóìà âñïîìíèë, êàê ïðîñóíóëîñü â äâåðü çàëèòîå ïîòîì ëèöî è ïðåðûâàþùèéñÿ ãîëîñ ñêàçàë:
– Òàì, íà äîðîãå â Ëîáèòîñ, çàðåçàëè êîãî òî! Åñëè æåëàåòå, ïðîâîæó, ïîêàæó, òîëüêî ñîáèðàéòåñü æèâåé. ß îñòàâèë êîç áåç ïðèñìîòðà, êàê áû íå óãíàëè.
Ê ñ÷àñòüþ, íà êîç íèêòî íå ïîëüñòèëñÿ; êîãäà ïðèáûëè íà ìåñòî, Ëèòóìà, êîòîðîãî îò æóòêîãî çðåëèùà ïðîíÿëà äðîæü, ñëûøàë, êàê ïàñòóõ, ïåðåñ÷èòàâ ñòàäî, âçäîõíóë ñ îáëåã÷åíèåì: «Âñå òóò».
– Ìàòåðü áîæüÿ! – âîñêëèêíóë çà ñïèíîé Ëèòóìû òàêñèñò. – ×òî æå ýòî äåëàåòñÿ?
Õîòÿ ïî äîðîãå ïàñòóõ ðàññêàçàë èì, â êàêîì âèäå îáíàðóæèë îí òðóï, íî îäíî äåëî ñëûøàòü, è ñîâñåì äðóãîå – âçãëÿíóòü ñîáñòâåííûìè ãëàçàìè äà åùå è çàïàøîê îùóòèòü. Ñìðàä øåë òàêîé, ÷òî â ãîëîâå ìóòèëîñü, äà è íåóäèâèòåëüíî: îò ñîëíöà, êàçàëîñü, êàìíè ðàñïëàâÿòñÿ, ìîçãè ðàñòåêóòñÿ. Òðóï íà÷àë ðàçëàãàòüñÿ.
– Ïîìîãè êà ìíå âûíóòü åãî èç ïåòëè, – ïîïðîñèë Ëèòóìà.
Òàêñèñò ïåðåêðåñòèëñÿ è ñïëþíóë.
– Âîò ïîâåçëî òî, – ïðîâîð÷àë îí. – Çíàòü áû ðàíüøå, íà ÷òî ïðèãîäèòñÿ ìîé «ôîðä», íè çà ÷òî áû íå êóïèë. Âå÷íî âû ñ âàøèì ëåéòåíàíòîì ïîëüçóåòåñü ìîåé äîáðîòîé.
Äîí Õåðîíèìî áûë â Òàëàðå åäèíñòâåííûì òàêñèñòîì, è ñòàðûé àâòîìîáèëü åãî, ÷åðíûé è ãðîìîçäêèé, êàê êàòàôàëê, èìåë ïðàâî âúåçæàòü â çàïðåòíóþ çîíó, ãäå ïîìåùàëèñü çäàíèÿ «Èíòåðíýøíë ïåòðîëåóì êîìïàíè» è æèëè ñëóæèâøèå òàì àìåðèêàíöû. Ëåéòåíàíò Ñèëüâà è Ëèòóìà ïîëüçîâàëèñü åãî óñëóãàìè âñÿêèé ðàç, êîãäà äî ìåñòà ïðîèñøåñòâèÿ áûëî íå äîáðàòüñÿ âåðõîì èëè íà âåëîñèïåäå – åäèíñòâåííîì òðàíñïîðòå, íàõîäèâøåìñÿ â ðàñïîðÿæåíèè ìåñòíîé ïîëèöèè, – è âñÿêèé ðàç òàêñèñò áðàíèëñÿ è âîð÷àë è ãîâîðèë, ÷òî èç çà íèõ îí ëèøàåòñÿ çàêîííîãî çàðàáîòêà, õîòÿ ëåéòåíàíò ïëàòèë çà áåíçèí.
– Ñòîé, ñòîé, äîí Õåðîíèìî! – ñïîõâàòèëñÿ Ëèòóìà, êîãäà îíè óæå ñîáðàëèñü ïðèïîäíÿòü òåëî. – Íåëüçÿ òðîãàòü åãî, ïîêà íå ïðèäåò ñëåäîâàòåëü.
– Èíûìè ñëîâàìè, ìíå ïðèäåòñÿ åùå ðàç ïðîêàòèòüñÿ â ãîðîä è îáðàòíî? – õðèïëî ñïðîñèë òàêñèñò. – Ïðåäóïðåæäàþ: âàø ñëåäîâàòåëü çàïëàòèò çà äîðîãó â îáà êîíöà. Èíà÷å íå ïîâåçó!
Îí ðàññåê âîçäóõ ëàäîíüþ, íî â ýòîò ìèã âçãëÿä åãî âûòàðàùåííûõ ãëàç íàòêíóëñÿ íà óáèòîãî.
– Äà âåäü ÿ åãî çíàþ! – âîñêëèêíóë îí.
– È êòî æå ýòî?
– Íîâîáðàíåö ñ àâèàáàçû! Íó êîíå÷íî! Ðîäîì îí, êàæåòñÿ, èç Ïèóðû. Ó íåãî åùå ãîëîñ áûë ðåäêîñòíûé.

II

– Ãîëîñ áûë ðåäêîñòíûé? Äîëæíî áûòü, ýòî òîò ñàìûé, î êîì ÿ òåáå ãîâîðèë, – ñêàçàë Ìîíî.
– Îí è åñòü, – êèâíóë Ëèòóìà. – Ìû ïðîâåðèëè. Îí. Çâàëè åãî Ïàëîìèíî Ìîëåðî, æèë íà óëèöå Êàñòèëèè. Òîëüêî îò ýòîãî íå ñòàíîâèòñÿ ÿñíåé, êòî åãî è çà ÷òî.
Ðàçãîâîð ýòîò ïðîèñõîäèë â ìàëåíüêîì êàôå ×óíãè, íåïîäàëåêó îò ñïîðòèâíîãî çàëà, îòêóäà äîíîñèëèñü êðèêè áîëåëüùèêîâ: â ýòó ìèíóòó íà÷èíàëèñü ñîðåâíîâàíèÿ ïî áîêñó. Ëèòóìà, ó êîòîðîãî ñåãîäíÿ áûë âûõîäíîé, ïðèåõàë â Ïèóðó íà ãðóçîâèêå íåôòÿíîé êîìïàíèè, à â ïîëíî÷ü ñîáèðàëñÿ íà íåì æå âåðíóòüñÿ íàçàä, â Òàëàðó. Íàåçæàÿ â Ïèóðó, Ëèòóìà íåïðåìåííî øåë ïîâèäàòüñÿ ñî ñâîèìè äâîþðîäíûìè áðàòüÿìè – Õîñå è Ìîíî Ëåîíàìè – è ñî ñòàðèííûì ïðèÿòåëåì Õîñåôèíî èç êâàðòàëà Ãàëüèíàñåðà. Ñàì Ëèòóìà è áðàòüÿ Ëåîí ðîäèëèñü â êâàðòàëå Ìàíãà÷åðèÿ, èçäàâíà ñîïåðíè÷àâøåì ñ Ãàëüèíàñåðîé, îäíàêî äðóæáà, ñâÿçûâàâøàÿ ÷åòâåðûõ ìóæ÷èí, ñóìåëà âîçâûñèòüñÿ íàä êâàðòàëüíîé ðîçíüþ. Ëèòóìà, áðàòüÿ Ëåîí è Õîñåôèíî æèòü íå ìîãëè äðóã áåç äðóãà; ÷ëåíû ýòîãî ñîþçà, íàçûâàâøèå ñåáÿ «íåïîáåäèìûìè», èìåëè ñâîé ñîáñòâåííûé ãèìí.
– Ðàñïóòàé ýòî äåëî, Ëèòóìà, è òåáÿ ïðîèçâåäóò â ãåíåðàëû, – íå áåç åõèäñòâà ñêàçàë Ìîíî.
– Äà, ïîïðîáóé êà ðàñïóòàé: íèêòî íè÷åãî íå çíàåò, íèêòî íè÷åãî íå âèäåë. È õóæå âñåãî òî, ÷òî îò âëàñòåé íèêàêîãî ñîäåéñòâèÿ æäàòü íå ïðèõîäèòñÿ.
– Ïîçâîëü, ðàçâå íå òû ó íàñ â Òàëàðå ãëàâíûé? – óäèâèëñÿ Õîñåôèíî.
– Ìû ñ ëåéòåíàíòîì Ñèëüâîé – ïðåäñòàâèòåëè çàêîíà, à ñîäåéñòâîâàòü íàì äîëæíî êîìàíäîâàíèå àâèàáàçû: óáèòûé òî áûë âîåííîñëóæàùèì. Íî îò ÂÂÑ ïîìîùè õðåí äîæäåøüñÿ. – Ëèòóìà ñäóë ïåíó è, ðàçèíóâ ðîò íà ìàíåð êðîêîäèëüåé ïàñòè, ãëîòíóë ïèâà. – Äðàòü èõ âñåõ â ëîá! Åñëè áû âû âèäåëè, ÷òî îñòàëîñü îò ýòîãî áåäîëàãè, è ó âàñ áû íàñòðîåíèå èñïîðòèëîñü, è ê äåâêàì òîæå áû äîðîãó çàáûëè. Òîãäà âû óðàçóìåëè áû, ïî÷åìó ÿ íè î ÷åì äðóãîì è äóìàòü íå ìîãó…
– Äà ìû óðàçóìåëè, Ëèòóìà, – ñêàçàë Õîñåôèíî, – âñå óðàçóìåëè. Òîëüêî õâàòèò îá ýòîì. Òû óæ íàì âñå ìîçãè ïðîäîëáèë.
– Òâîÿ ñëóæáà äàðîì íå ïðîõîäèò, – ñêàçàë Õîñå. – Ìàëîñòü ïîâðåäèëñÿ òû â ïîëèöèè, âîò ÷òî, Ëèòóìà. Èëè âîâñå íå ãîäèøüñÿ òû äëÿ ýòîãî: ó íàñòîÿùåãî ïîëèöåéñêîãî ñåðäöå êàìåííîå, îí â ñëó÷àå ÷åãî ðîäíóþ ìàòü íå ïîæàëååò. À òû óæ áîëüíî ÷óâñòâèòåëåí è ìÿãêîòåë: ÷óòü ÷òî – ñîïëè ðàñïóñêàåøü.
– ×òî åñòü, òî åñòü, – ñîêðóøåííî ïðèçíàë Ëèòóìà. – Íèêàê íå ìîãó ïîçàáûòü ýòîãî ïàðåíüêà. Äàæå âî ñíå ñíèòñÿ. Îòòÿíóëè áåäíÿãå ÷óòü íå äî êîëåí âñå õîçÿéñòâî äà åùå è ðàçäàâèëè.
– Êñòàòè, î õîçÿéñòâå: êàê òâîé ëåéòåíàíò? Äàëà îíà åìó íàêîíåö? – ñïðîñèë Õîñå.
– Äà! Âåðíî! Ñîâñåì òû íàñ çàìîðî÷èë! – ïîäõâàòèë Õîñåôèíî. – Ðàññêàæè ïðî ëåéòåíàíòà Ñèëüâó. Êàê ïîäâèãàþòñÿ åãî äåëà ñ òîëñòóõîé?
– Íèêàê íå ïîäâèãàþòñÿ. Æèçíè íå õâàòèò, ÷òîá åå óëåñòèòü, – âçäîõíóë Ëèòóìà.
Õîñå âñòàë èç çà ñòîëà.
– Íå ñõîäèòü ëè íàì ïîêà â êèíî? Äî íî÷è òóò ñ òîñêè ïîäîõíåøü.  «Âàðüåäàäåñ» íûí÷å êðóòÿò ÷òî òî èç ìåêñèêàíñêîé æèçíè, ñ Ðîñèòîé Êèíòàíîé. Ïîøëè! Íà÷àëüíèê íàñ óãîùàåò.
– Äåíåã íåò, – ñêàçàë Ëèòóìà. – Äàæå çà ïèâî íå ðàñïëàòèòüñÿ. Ïîâåðèøü â äîëã, ×óíãèòà? ß îòäàì.
– Ìàìàøå ñâîåé çàëèâàé, – ìðà÷íî îòîçâàëàñü èç çà ñòîéêè õîçÿéêà.
– Äðóãîãî îòâåòà è íå æäàë. Íå âîëíóéñÿ, çàïëà÷ó. Ýòî ÿ òàê, â øóòêó.
– Ñ ìàìàøåé ñâîåé øóòè, – çåâíóëà ×óíãà.
– Äâà – íîëü â ïîëüçó ×óíãè! – âûêðèêíóë Ìîíî.
– Íå ñåðäèñü, õîçÿþøêà, – ñêàçàë Ëèòóìà. – Âîò, ïîëó÷è. È íå òðîãàé áîëüøå ìîþ áåäíóþ ìàìó – îíà óæå äàâíî ñïèò â Ñèìáèëå âå÷íûì ñíîì.
×óíãà, æåíùèíà âûñîêîãî ðîñòà, ñóðîâîãî âèäà è íåîïðåäåëåííîãî âîçðàñòà, ïðîâîðíî ñãðåáëà êðåäèòêè, ïåðåñ÷èòàëà èõ è âûëîæèëà íà ñòîéêó ñäà÷ó, êîãäà ïîëèöåéñêèé, áðàòüÿ Ëåîí è Õîñåôèíî óæå íàïðàâëÿëèñü ê äâåðÿì.
– Äàâíî õî÷ó òåáÿ ñïðîñèòü, ×óíãèòà, – îáåðíóëñÿ ê íåé Õîñåôèíî. – Êàê ýòî äî ñèõ ïîð çà òâîþ äîáðîòó è ëþáåçíîñòü íèêòî íå øàðàõíóë òåáÿ áóòûëêîé ïî áàøêå?
– Áîëüíî òû ëþáîïûòíûé, – íå óäîñòàèâàÿ åãî âçãëÿäîì, îòâåòèëà òà.
– Íó, íå îò÷àèâàéñÿ, åùå øàðàõíóò, óæ î÷åíü òû ìèëà.
– Êàê áû òåáÿ ñàìîãî íå øàðàõíóëè, – çåâíóëà õîçÿéêà, ñíîâà âîçâðàùàÿñü çà ñòîéêó – òîëñòóþ äîñêó, ïîëîæåííóþ íà ñòîÿùèå â ðÿä áî÷êè.
×åòâåðêà «íåïîáåäèìûõ», óâÿçàÿ â ïåñêå, äîøëà äî øîññå, ìèíîâàëà Êëóá è äâèíóëàñü ê ïàìÿòíèêó Ãðàó. Íî÷ü áûëà òèõàÿ, òåïëàÿ, çâåçäíàÿ. Ïàõëî ñëàäêèìè ðîæêàìè, êîçüåé øåðñòüþ, ÷åì òî æàðåíûì, è Ëèòóìà, êîòîðûé âñå íèêàê íå ìîã ïîçàáûòü èçóðîäîâàííûé òðóï Ïàëîìèíî Ìîëåðî, ñïðîñèë ñåáÿ, à íå íàïðàñíî ëè ïîøåë îí íà ñëóæáó â ïîëèöèþ, ïîêîí÷èâ ñ âîëüãîòíûì æèòüåì «íåïîáåäèìîãî»? Íåò, íå íàïðàñíî. Õîòÿ êðóòèøüñÿ êàê áåëêà â êîëåñå, íî çàòî ñûò êàæäûé äåíü è â áóäóùåå ñìîòðèøü áåç áîÿçíè. Õîñå, Ìîíî è Õîñåôèíî íàñâèñòûâàëè âàëüñ, à îí ïûòàëñÿ ïðåäñòàâèòü ñåáå âîðêóþùèé ãîëîñ óáèòîãî ïàðåíüêà è ïëåíèòåëüíóþ ìåëîäèþ åãî áîëåðî – â ýòîì èñêóññòâå îí, ïî îáùåìó ìíåíèþ, íå çíàë ñåáå ðàâíûõ. Ó âõîäà â êèíîòåàòð Ëèòóìà ðàñïðîùàëñÿ ñ ïðèÿòåëÿìè, íàâðàâ èì, ÷òî ñåãîäíÿ ãðóçîâèê íåôòÿíîé êîìïàíèè âîçâðàùàåòñÿ â Òàëàðó ðàíüøå îáû÷íîãî è îí áîèòñÿ îïîçäàòü. Îíè ïîïûòàëèñü áûëî âûöûãàíèòü ó íåãî äåíåã â äîëã áåç îòäà÷è, íî Ëèòóìà ïðåñåê èõ ïîïîëçíîâåíèÿ â êîðíå.
Íà óãëó ïëîùàäè Àðìàñ îí çàìåòèë ïîýòà Õîàêèíà Ðàìîñà – âñòàâèâ â ãëàçíèöó ìîíîêëü, îí íåæíî îáíèìàë êîçó, íàçûâàÿ åå ãàçåëüþ. Ïëîùàäü áûëà, êàê íà ïðàçäíèê, çàïðóæåíà íàðîäîì. Ëèòóìà, íè íà êîãî íå îáðàùàÿ âíèìàíèÿ, ñêîðûì øàãîì, ñëîâíî òîðîïèëñÿ íà ñâèäàíèå, ïåðåñåê Ñòàðûé Ìîñò è âûøåë ê óëèöå Êàñòèëèè. Ìûñëü ýòà îñåíèëà åãî, åùå êîãäà îíè ïèëè ïèâî. À âäðóã åå íåò äîìà? À âäðóã îíà ðåøèëà ïîêèíóòü ãîðîä, ãäå âñå íàïîìèíàëî åé î íåñ÷àñòüå, è ïåðååõàòü åùå êóäà íèáóäü?
Îäíàêî æåíùèíà, ëóùà êóêóðóçíûå ïî÷àòêè, ñèäåëà íà ñêàìåå÷êå ïåðåä äîìîì – íàâåðíî, âûøëà ïîäûøàòü âå÷åðíåé ïðîõëàäîé. Äâåðü â ãëèíîáèòíóþ ëà÷óãó áûëà îòêðûòà, è êåðîñèíîâàÿ ëàìïà îñâåùàëà óáîãîå óáðàíñòâî: ïðîäðàííûå ñîëîìåííûå ñòóëüÿ, ñòîë, ëàðü, ñëóæèâøèé, äîëæíî áûòü, áóôåòîì. Íà ñòåíå âèñåëà öâåòíàÿ ôîòîãðàôèÿ. «Ïàëîìèíî», – ñîîáðàçèë Ëèòóìà.
– Âå÷åð äîáðûé, – ïðîèçíåñ îí, ïîäîéäÿ áëèæå. Æåíùèíà – îíà áûëà áîñèêîì è â òîì æå ÷åðíîì ïëàòüå, â êîòîðîì îí åå âèäåë óòðîì â ïîëèöèè, – îòâåòèëà âïîëãîëîñà è âçãëÿíóëà íà Ëèòóìó, ÿâíî íå óçíàâàÿ åãî. Íåïîäàëåêó, âîð÷à è âçëàèâàÿ, âîçèëèñü òîùèå ïñû. Îòêóäà òî äîíåññÿ ãèòàðíûé ïåðåáîð.
– Íå ïîçâîëèòå ëè ïåðåìîëâèòüñÿ ñ âàìè ñëîâîì, äîíüÿ Àñóíòà? – ñî âñåé ïî÷òèòåëüíîñòüþ ñïðîñèë Ëèòóìà. – ß íàñ÷åò âàøåãî ñûíà Ïàëîìèíî.
 ïîëóìðàêå îí åäâà ðàçëè÷àë åå ìîðùèíèñòîå ëèöî, íåäîâåð÷èâûå ãëàçà ïîä íàáðÿêøèìè âåêàìè. Âñåãäà ëè ó íåå áûëè òàêèå ãëàçà èëè îïóõëè îò áåñêîíå÷íûõ ñëåç, ïðîëèòûõ çà ïîñëåäíèå äíè?
– Íå óçíàåòå? ß – Ëèòóìà, ïîëèöåéñêèé èç Òàëàðû. Ìû ñ ëåéòåíàíòîì Ñèëüâîé ñíèìàëè ñ âàñ ïîêàçàíèÿ. Ïîìíèòå?
Æåíùèíà ÷òî òî íåâíÿòíî ïðîáîðìîòàëà è ïåðåêðåñòèëàñü. Ëèòóìà óâèäåë, ÷òî îíà ñ òðóäîì ïîäíèìàåòñÿ íà íîãè è èäåò â äîì, íåñÿ òàðåëêó ñ êóêóðóçíûìè çåðíàìè è ñêàìåå÷êó. Îí äâèíóëñÿ ñëåäîì, øàãíóâ ÷åðåç ïîðîã, ñíÿë ôóðàæêó. Ìûñëü î òîì, ÷òî îí íàõîäèòñÿ ïîä îò÷èì êðîâîì óáèòîãî þíîøè, âîëíîâàëà è óãíåòàëà åãî. Ëèòóìà ÿâèëñÿ ñþäà íå ïî ïðèêàçó ñâûøå, à ïî ñîáñòâåííîìó ïî÷èíó, òàê ÷òî ïåíÿòü íàäî áûëî íà ñåáÿ.
– Íàøëè åå? – ñïðîñèëà æåíùèíà, è ãîëîñ åå äðîæàë è ïðåñåêàëñÿ, êàê âî âðåìÿ äîïðîñà â Òàëàðå. Îíà îïóñòèëàñü íà ñòóë è, âèäÿ, ÷òî Ëèòóìà ãëÿäèò íà íåå íåïîíèìàþùå, ïîâòîðèëà ãðîì÷å: – Ãèòàðó ñûíî÷êà ìîåãî? Íàøëè?
– Åùå íåò, – îòâåòèë Ëèòóìà, âñïîìíèâ, ÷òî íà äîïðîñå äîíüÿ Àñóíòà, îòâå÷àÿ íà âîïðîñû ëåéòåíàíòà è çàëèâàÿñü ñëåçàìè, íàñòîé÷èâî òðåáîâàëà îòäàòü åé ãèòàðó óáèòîãî. Îäíàêî, êîãäà îíà óøëà, îíè îáà òîò÷àñ çàáûëè îá ýòîì. – Äà âû íå òðåâîæüòåñü. Ðàçûùåì íåïðåìåííî, ÿ âàì åå ñàìîëè÷íî äîñòàâëþ.
Æåíùèíà ñíîâà ïåðåêðåñòèëàñü, ñëîâíî îòãîíÿÿ íå÷èñòîãî. «ß åé íàïîìèíàþ î åå áåäå», – ïîäóìàë Ëèòóìà.
– Õîòåë âåäü îí òóò åå îñòàâèòü, à ÿ ãîâîðèëà «óíåñè, óíåñè», – íàðàñïåâ çàãîâîðèëà îíà, êðèâÿ áåççóáûé ðîò. – «Íåò, ìàìà, íà ñëóæáå èãðàòü ìíå íåêîãäà, è äåðæàòü åå ìíå òàì íåãäå. Ïóñòü çäåñü ëåæèò, ïðèäó â óâîëüíåíèå, ïîèãðàþ». À ÿ åìó: «Çàáåðè åå, ñûíîê, ïóñòü îíà ñ òîáîé áóäåò, âñå âåñåëåé, ïîäûãðàåøü ñåáå, êàê ñòàíåøü ïåòü. Íå ðàçëó÷àéñÿ ñî ñâîåé ëþáèìèöåé, Ïàëîìèíî». Àé, áåäíûé ìîé ñûíî÷åê!..
Îíà çàïëàêàëà íàâçðûä, è Ëèòóìà ñíîâà ïîæàëåë, ÷òî ñâîèì ïðèõîäîì ðàñòðàâèë åé ðàíó. Ñìóùåííî ïî÷åñûâàÿñü, îí çàáîðìîòàë êàêèå òî ñëîâà óòåøåíèÿ, ïûòàÿñü ñïðàâèòüñÿ ñ íåëîâêîñòüþ, óñåëñÿ íà ñòóë. Äà, íà ôîòîãðàôèè áûë Ïàëîìèíî ïîñëå ïåðâîãî ïðè÷àñòèÿ. Ëèòóìà äîëãî ñìîòðåë íà óäëèíåííîå, õóäîå ëèöî ñìóãëîãî, òùàòåëüíî ïðè÷åñàííîãî ìàëü÷èêà â áåëîì êîñòþì÷èêå, ñ ëàäàíêîé íà ãðóäè, ñî ñâå÷îé â ïðàâîé ðóêå è ñ ìîëèòâåííèêîì – â ëåâîé. Ôîòîãðàô ïîäêðàñèë íà ñíèìêå ùåêè è ãóáû. Êàêîé âîñòîðã çàñòûë â ãëàçàõ ýòîãî çàìîðûøà – òî÷íî ñàì Õðèñòîñ ìëàäåíåö ïðåäñòàë åìó.
– Îí óæ è òîãäà íà äèâî õîðîøî ïåë, – ïðîèçíåñëà äîíüÿ Àñóíòà, óêàçûâàÿ íà ñíèìîê. – Ïàäðå Ãàðñèÿ åãî îäíîãî ïîçâàë ïåòü â öåðêîâíîì õîðå. Ëþäè åìó õëîïàëè ïðÿìî ïîñðåäè ñëóæáû.
– Äà, âñå ãîâîðÿò, ãîëîñ áûë ðåäêîñòíûé, – çàìåòèë Ëèòóìà. – Êàê çíàòü, ìîæåò, èç íåãî âûøåë áû íàñòîÿùèé àðòèñò – ïåë áû ïî ðàäèî, åçäèë áû ïî âñåìó ñâåòó. Âñå òàê ñ÷èòàþò. Òåõ, ó êîãî òàêîé òàëàíò, íåëüçÿ â àðìèþ çàáèðàòü.
– Ïàëîìèíî ïðèçûâó è íå ïîäëåæàë, – ñêàçàëà äîíüÿ Àñóíòà. – Ó íåãî áûëî îñâîáîæäåíèå.
Ëèòóìà çàãëÿíóë åé â ãëàçà, à îíà îïÿòü ïåðåêðåñòèëàñü è çàïëàêàëà. Ëèòóìà ñëóøàë, êàê îíà âñõëèïûâàåò, ñìîòðåë íà ðîé ìîøåê, êðóæèâøèõñÿ íàä ëàìïîé, ñ æóææàíèåì áèâøèõñÿ î ñòåêëî, îãðàæäàâøåå ïëàìÿ. «Èøü ñàìîóáèéöû, – ïîäóìàë Ëèòóìà, – íàñåêîìûå, à òóäà æå».
– Âîðîæåÿ ñêàçàëà, åñëè íàéäåòñÿ ãèòàðà, òî è óáèéö ñõâàòÿò, – ñêâîçü ñëåçû ãîâîðèëà äîíüÿ Àñóíòà. – Ó êîãî ãèòàðà, òîò è óáèë ìîåãî ìàëü÷èêà. Óáèéöû! Óáèéöû!
Ëèòóìà ïîêèâàë. Íåñòåðïèìî õîòåëîñü êóðèòü, íî ëåçòü çà ñèãàðåòàìè â ïðèñóòñòâèè ýòîé ðàçäàâëåííîé ãîðåì æåíùèíû áûëî íåëîâêî.
– Òàê âû ãîâîðèòå, Ïàëîìèíî áûë îñâîáîæäåí îò âîèíñêîé ïîâèííîñòè? – íåðåøèòåëüíî ñïðîñèë îí.
– Çàêîí òàêîé åñòü: åäèíñòâåííîãî ñûíà â àðìèþ íå çàáèðàþò. ß âåäü âäîâà. Ïàëîìèíî îäèí ó ìåíÿ îñòàâàëñÿ: äâóõ ñòàðøèõ ïîõîðîíèëà.
– Çàêîí òî, âûõîäèò, íàðóøèëè. – Ëèòóìà ñíîâà çàñêðåáñÿ, óâåðåííûé, ÷òî äîíüÿ Àñóíòà ðàñïëà÷åòñÿ åùå ñèëüíåé. – Âûõîäèò, åãî íå èìåëè ïðàâà ïðèçûâàòü. Íå çàáðàëè áû, áûë áû æèâ.
Äîíüÿ Àñóíòà, âûòèðàÿ ñëåçû êðàåøêîì þáêè, ïîêà÷àëà ãîëîâîé. Âäàëåêå ïî ïðåæíåìó çâåíåëè ñòðóíû ãèòàðû, è Ëèòóìà, îòëè÷íî ñîçíàâàÿ âñþ íåëåïîñòü ýòîé ìûñëè, ïîäóìàë âäðóã, ÷òî ýòî Ïàëîìèíî Ìîëåðî ñèäèò ñåé÷àñ âî òüìå íà áåðåãó ðåêè, ãëÿäèò íà ëóíó è èãðàåò íà ãèòàðå.
– Íèêòî åãî íå çàáèðàë, – åëå âûìîëâèëà äîíüÿ Àñóíòà. – Íèêòî íå ïðèíóæäàë. Îí ñàì ïîøåë, äîáðîâîëüíî. Õîòåë â àâèàöèè ñëóæèòü. Âîò ñàì è îòûñêàë ñåáå ïîãèáåëü.
Ëèòóìà ìîë÷à ãëÿäåë íà íåå. Äîíüÿ Àñóíòà áûëà ìàëà ðîñòîì, áîñûå íîãè åå åäâà äîñòàâàëè äî ïîëó.
– Ñåë â àâòîáóñ, ïîåõàë â Òàëàðó, íà áàçó, è ñêàçàë, ÷òî õî÷åò ñëóæèòü â àâèàöèè. Ñàì íàïðîñèëñÿ, áåäíåíüêèé ìîé ñûíî÷åê, ñàì ê ñìåðòè ïîøåë. Ñàì! Ñàì!
– ×åãî æ âû íå ðàññêàçàëè îá ýòîì ëåéòåíàíòó? – ñïðîñèë Ëèòóìà.
– À ðàçâå îí ñïðàøèâàë? Î ÷åì ñïðàøèâàëè, î òîì è ðàññêàçûâàëà.
Âåðíî. Åå ñïðàøèâàëè, áûëè ëè ó Ïàëîìèíî âðàãè, óãðîæàë ëè åìó êòî íèáóäü, íå ñëó÷àëîñü ëè åìó ïîññîðèòüñÿ èëè ñöåïèòüñÿ ñ êåì ëèáî, íå áûëî ëè ó êîãî ëèáî ïîâîäà ìñòèòü åìó, íå ãîâîðèë ëè îí ìàòåðè, ÷òî ñîáèðàåòñÿ ñáåæàòü ñ àâèàáàçû. È íà âñå âîïðîñû îíà òèõèì ãîëîñîì îòâå÷àëà: íåò, íèêòî, íèêîãäà. Ëåéòåíàíò â ñàìîì äåëå íå ñïðîñèë ó íåå, äîáðîâîëüíî ëè ïîøåë Ïàëîìèíî â àðìèþ èëè æå åãî ïðèçâàëè.
– ×òî æå, åìó õîòåëîñü áûòü âîåííûì? – óäèâèëñÿ Ëèòóìà. Ïàëîìèíî îêàçûâàëñÿ ñîâñåì íå ïîõîæ íà òîãî ìàëü÷èêà ñ ãèòàðîé, êîòîðîãî îí ñåáå âîîáðàæàë.
– Ñàìà â òîëê íèêàê íå âîçüìó! – çàïëàêàëà äîíüÿ Àñóíòà. – Çà÷åì òû ýòî ñäåëàë, ñûíî÷åê? Êóäà òåáå â ëåò÷èêè?! Çà÷åì òåáå â Òàëàðó? Ñàìîëåòû òî ðàçáèâàþòñÿ, õî÷åøü, ÷òîá ÿ íè äíåì, íè íî÷üþ ïîêîÿ íå çíàëà? È êàê òû ìîã ðåøèòüñÿ íà òàêîå, ñëîâå÷êîì íå îáìîëâèâøèñü? «Åñëè áû ÿ ðàíüøå ñêàçàë, òû áû ìåíÿ íå ïóñòèëà, ìàìà». Òàê çà÷åì òåáå ýòî, Ïàëîìèíî? «Ìíå íàäî æèòü â Òàëàðå, ìàìà. Ýòî î÷åíü äëÿ ìåíÿ âàæíî. Âîïðîñ æèçíè, ìàìà».
«Ñêîðåé ñìåðòè», – ïîäóìàë Ëèòóìà.
– À ïî÷åìó, ñåíüîðà, åìó áûëî òàê âàæíî ïîïàñòü â Òàëàðó?
– Òåïåðü óæ ÿ íèêîãäà ýòîãî íå óçíàþ, – â ÷åòâåðòûé èëè â ïÿòûé ðàç ïåðåêðåñòèëàñü îíà. – Îí ìíå îáúÿñíèòü íå çàõîòåë è óíåñ ýòó òàéíó ñ ñîáîé â ìîãèëó. Àé, Ïàëîìèíî, ñûíîê! Íà êîãî æ òû ìåíÿ ïîêèíóë?!
Ïåãàÿ êîçà ïðîñóíóëà ãîëîâó â äâåðü è óñòàâèëàñü íà æåíùèíó áîëüøèìè æàëîñòëèâûìè ãëàçàìè. Êòî òî äåðíóë çà âåðåâêó, ãîëîâà ñêðûëàñü.
– Íàâåðíî, îí î÷åíü ñêîðî è î÷åíü ãîðüêî ïîæàëåë î ñâîåì ïîñòóïêå, – âñëóõ ñòàë ðàçìûøëÿòü Ëèòóìà. – Íàâåðíî, îí ïîíÿë, ÷òî â àðìèè äàðîì õëåá íå åäÿò, è äåâî÷êè íå ñïåøàò áðîñèòüñÿ íà øåþ ñîëäàòèêó. Ïîíÿë, ÷òî äåëî ýòî òÿæêîå è òðóäíîå. Ïîíÿë è ðåøèë äåçåðòèðîâàòü. ×òî æ, ýòî, ïî êðàéíåé ìåðå, ÿ ïîíÿòü ìîãó. À âîò çà ÷òî åãî óáèëè? Äà åùå òàê èçóðîäîâàëè.
Îí ãîâîðèë â ïîëíûé ãîëîñ, íî äîíüÿ Àñóíòà, êàçàëîñü, íå ñëûøàëà åãî. À ìîæåò áûòü, îí çàâåðáîâàëñÿ, ÷òîáû ñêðûòüñÿ èç Ïèóðû, è ïîòîìó äëÿ íåãî ýòî áûë âîïðîñ æèçíè? Êòî òî ïðèãðîçèë, ÷òî ðàçäåëàåòñÿ ñ íèì, è îí ïîäóìàë, ÷òî íà àâèàáàçå áóäåò â áåçîïàñíîñòè. Îäíàêî òÿãîò êàçàðìû âûíåñòè íå ñìîã, ðåøèë äåçåðòèðîâàòü, íó à òîò èëè òå, îò êîãî îí áåæàë, âñòðåòèëè åãî è óáèëè. Íî ïî÷åìó ñ òàêîé æåñòîêîñòüþ íàáðîñèëèñü íà æåëòîðîòîãî ìàëü÷èøêó? Êîíå÷íî, ìíîãèå èäóò â àðìèþ îò íåñ÷àñòíîé ëþáâè. Ìîæåò, è çäåñü áûëà òàêàÿ æå èñòîðèÿ: êàêàÿ íèáóäü äåâèöà âñêðóæèëà Ïàëîìèíî ãîëîâó, à ïîòîì äàëà îòñòàâêó èëè æå èçìåíèëà, âîò îí ñ ãîðÿ è ðåøèë óáðàòüñÿ êóäà ïîäàëüøå. À êóäà?  Òàëàðó. À êàê ïîïàñòü â Òàëàðó? Çàâåðáîâàòüñÿ íà àâèàáàçó. Âñå ýòî ïðåäñòàâëÿëîñü Ëèòóìå è âïîëíå âîçìîæíûì, è ñîâåðøåííî íåìûñëèìûì.  ðàñòåðÿííîñòè îí ñíîâà íåðâíî ïî÷åñàë øåþ.
– Âû çà÷åì ñþäà ïðèøëè? – âäðóã â óïîð ñïðîñèëà äîíüÿ Àñóíòà.
Ëèòóìà îòîðîïåë. À è â ñàìîì äåëå, çà÷åì îí ïðèøåë? Íè çà ÷åì, èç ïðàçäíîãî è íåçäîðîâîãî ëþáîïûòñòâà.
– ß äóìàë, ñåíüîðà, âû íàâåäåòå ìåíÿ íà ñëåä… – ïðîáîðìîòàë îí.
Æåíùèíà ãëÿäåëà íà íåãî ñ îìåðçåíèåì, è Ëèòóìà ïîäóìàë: «Ïîíèìàåò, ÷òî ÿ âðó».
– Âû ìåíÿ òðè ÷àñà ïðîäåðæàëè â ó÷àñòêå, âñå âûñïðàøèâàëè è âûïûòûâàëè, – åëå ñëûøíî ïðîèçíåñëà îíà. – ×åãî âàì åùå íàäîáíî? ×åãî åùå õîòèòå? Ìîæåò, âû äóìàåòå, ÿ çíàþ, êòî óáèë ìîåãî ñûíî÷êà?
– Íå âîëíóéòåñü, ñåíüîðà, – ñêàçàë Ëèòóìà. – ß óõîæó, íå ñòàíó âàñ áîëüøå òðåâîæèòü. Ñïàñèáî âàì.  ñëó÷àå ÷åãî ìû âàñ èçâåñòèì.
Îí ïîäíÿëñÿ, ïðîáîðìîòàë: «Ñïîêîéíîé íî÷è» – è âûøåë, íå ïîäàâ äîíüå Àñóíòå ðóêè – áîÿëñÿ, ÷òî ðóêà åãî ïîâèñíåò â âîçäóõå. Íàõëîáó÷èë ôóðàæêó. Ïðîøåë íåñêîëüêî øàãîâ ïî íåìîùåíîé óëî÷êå Êàñòèëèè ïîä ÿðêèìè áåñ÷èñëåííûìè çâåçäàìè – è óñïîêîèëñÿ. Ãèòàðà ñìîëêëà; ñëûøàëèñü òîëüêî ãîìîí äåòâîðû – äðàëèñü ðåáÿòèøêè èëè èãðàëè, ïîíÿòü áûëî íåëüçÿ, – äà ãîëîñà æåíùèí, áîëòàâøèõ ó äâåðåé, äà ëàé ñîáàê. «×òî ýòî ñî ìíîé? – ïîäóìàë Ëèòóìà. – ×òî ýòî ìíå íåéìåòñÿ? Áåäíûé Ïàëîìèíî. Äà è ìíå òîæå íå ïîâåçëî: êàê áåñïå÷íî è áåçäóìíî æèë ÿ, ïîêà íå óçíàë, ÷òî íà ñâåòå ñóùåñòâóþò òàêèå çâåðè». Òåïåðü óáèòûé ñòàë êàçàòüñÿ Ëèòóìå ñîâñåì ìàëåíüêèì ìàëü÷èêîì, äîáðîñåðäå÷íûì è ïîñëóøíûì – ìóõè íå îáèäèò.
Îí ïîäîøåë ê Ñòàðîìó Ìîñòó, êîòîðûé ñîåäèíÿë äâà áåðåãà Ïèóðû, íî âìåñòî òîãî, ÷òîáû ïåðåéòè åãî è âåðíóòüñÿ â ãîðîä, îòâîðèë äâåðü â «Ðèî áàð». Â ãîðëå ó íåãî ïåðåñîõëî. «Ðèî áàð» áûë ïóñò.
Íå óñïåë Ëèòóìà ñåñòü íà òàáóðåò, êàê ïîÿâèëñÿ õîçÿèí çàâåäåíèÿ, Ìîéñåñ, ÷åëîâåê äî òîãî ëîïîóõèé, ÷òî åãî ïðîçâàëè Íåòîïûðåì.
– Òåáÿ è íå óçíàòü â ôîðìå, – ñêàçàë îí, ñòàâÿ ïåðåä Ëèòóìîé ñòàêàí ñîêà. – Èøü âûðÿäèëñÿ êàê íà êàðíàâàë. À «íåïîáåäèìûå» ãäå?
– Â êèíî ïîøëè. – Ëèòóìà æàäíî îñóøèë ñòàêàí. – À ìíå óæ ñêîðî â Òàëàðó âîçâðàùàòüñÿ.
– Âåñåëûå äåëà ñ ýòèì íåñ÷àñòíûì Ïàëîìèíî. – Ìîéñåñ ïðîòÿíóë ïîëèöåéñêîìó ïà÷êó ñèãàðåò. – Ïðàâäà, ÷òî åãî îõîëîñòèëè?
– Äà íåò, íå òî ÷òî îõîëîñòèëè… – ìîðùàñü, ïðîìû÷àë Ëèòóìà. Ïåðâûì äåëîì âñå íåïðåìåííî îñâåäîìëÿëèñü îá ýòîì, âîò òåïåðü è Ìîéñåñ ïðèìåòñÿ øóòèòü íà ýòó òåìó. – Íå îõîëîñòèëè, íî êðåïêî èçóðîäîâàëè.
– ßñíî. – Õîçÿèí ïîøåâåëèë óøàìè, ïîõîæèìè íà êðûëüÿ èñïîëèíñêîãî íàñåêîìîãî. Íîñ ó íåãî òîæå áûë íåìàëûõ ðàçìåðîâ, à ïîäáîðîäîê ñèëüíî âûäàâàëñÿ âïåðåä. Äàñò æå áîã òàêóþ ðîæó.
– Òû çíàâàë ýòîãî ïàðíÿ? – ñïðîñèë Ëèòóìà.
– È òû òîæå. Ðàçâå íå ïîìíèøü? Åãî î÷åíü ÷àñòî íàíèìàëè – îí ïåë è íà âñåõ ïðàçäíèêàõ, è â ïðîöåññèè, è â êëóáå Ãðàó. Ãîëîñ ó íåãî áûë êàê ó Ëåî Ìàðèíè, êëÿíóñü, íå õóæå! Íàâåðíÿêà òû ñëûøàë åãî, Ëèòóìà.
– Äà ìíå âñå îá ýòîì ãîâîðÿò. Õîñåôèíî óâåðÿåò, ÷òî â òó íî÷ü, êîãäà Ïàëîìèíî ïåë â êàôå ×óíãè, ÿ òîæå òàì áûë. Íå ïîìíþ, õîòü óáåé.
Ïðèêðûâ ãëàçà, îí ñíîâà ñòàë âñïîìèíàòü ýòó ÷åðåäó íåîòëè÷èìûõ îäèí îò äðóãîãî âå÷åðîâ çà óñòàâëåííûì áóòûëêàìè ñòîëîì, òàáà÷íûé äûì, åâøèé ãëàçà, âèííûé ïåðåãàð, ïüÿíûé ãîìîí, çàãëóøàâøèé òèõèé ïåðåáîð ñòðóí. Âñïëûë ëè â åãî ïàìÿòè ýòîò þíîøåñêè çâîíêèé, ìÿãêèé, ëàñêàþùèé ñëóõ ãîëîñ, êîòîðûé çàñòàâëÿë ïóñêàòüñÿ â ïëÿñ, öåëîâàòü æåíùèí, íàøåïòûâàòü èì íà óõî íåæíóþ ÷åïóõó? Íåò, Ëèòóìà íå ïîìíèë åãî. Õîñåôèíî îøèáñÿ. Åãî íå áûëî ñ íèìè â òîò âå÷åð; îí íèêîãäà íå ñëûøàë, êàê ïîåò Ïàëîìèíî Ìîëåðî.
– Óáèéö òî íàøëè? – ñïðîñèë Ìîéñåñ, âûïóñòèâ äûì ñðàçó èçî ðòà è íîçäðåé.
– Íåò ïîêóäà. Òû äðóæèë ñ íèì?
– Äà íåò, ïîæàëóé. Çàõîäèë îí ñþäà, ñîê ïèë. Ðàçãîâàðèâàëè, êîíå÷íî, íî îñîáåííîé äðóæáû íå áûëî.
– À ñêàæè, êàêîé îí áûë? Âåñåëûé? Ãîâîðëèâûé? Èëè òàêîé ìîë÷óí – íå ïîäñòóïèøüñÿ?
– Îí áîëüøå ïîìàëêèâàë, ñòåñíÿëñÿ. Çíàåøü, ïîýòè÷åñêàÿ íàòóðà, íå îò ìèðà ñåãî. Æàëêî, ÷òî åãî çàáðèëè, ìóøòðà – ýòî áûëî íå äëÿ íåãî.
– Äà îí ïðèçûâó íå ïîäëåæàë, – ñêàçàë Ëèòóìà, ñòðÿõèâàÿ â ðîò ïîñëåäíèå êàïëè ñîêà. – Ïîøåë äîáðîâîëüíî. Ìàòü â òîëê íå ìîæåò âçÿòü ïî÷åìó. Äà è ÿ òîæå.
– Ìîæåò, îò íåñ÷àñòíîé ëþáâè? – ïðåäïîëîæèë Ìîéñåñ, è óøè åãî çàøåâåëèëèñü.
– Ïîõîæå, – ñîãëàñèëñÿ Ëèòóìà. – Îäíàêî âñå ðàâíî íåïîíÿòíî, êòî åãî óáèë è çà ÷òî.
 äâåðÿõ ïîêàçàëèñü íîâûå ïîñåòèòåëè, è Ìîéñåñ îòîøåë ê íèì. Ëèòóìå ñàìîå âðåìÿ áûëî îòïðàâëÿòüñÿ íà ïîèñêè ãðóçîâèêà è åõàòü äîìîé, íî îí, âíåçàïíî îáåññèëåâ, ñèäåë íåïîäâèæíî. Åìó âèäåëîñü, êàê ïðèõîäèò Ïàëîìèíî â áîãàòûå êâàðòàëû Ïèóðû, êàê íàñòðàèâàåò ñâîþ ãèòàðó, êàê ñòîèò â ïîëóòüìå ïîä áàëêîíàìè íåâåñò è âîçëþáëåííûõ, î÷àðîâûâàòü êîòîðûõ åãî íàíèìàëè èõ æåíèõè è ëþáîâíèêè, êàê ïîëó÷àåò äåíüãè çà ýòè ñåðåíàäû. Îí, íàâåðíî, ìíîãî ìåñÿöåâ êîïèë è îòêëàäûâàë, ÷òîáû êóïèòü ýòó ãèòàðó. Ïî÷åìó æå âñå òàêè óåõàòü èç Ïèóðû äëÿ íåãî áûë âîïðîñ æèçíè?
– Âñïîìíèë, – îæåñòî÷åííî øåâåëÿ óøàìè, ñêàçàë Ìîéñåñ.
– ×òî âñïîìíèë?
– Ïàëîìèíî â êîãî òî âëþáèëñÿ. ×òî òî îí ìíå ðàññêàçûâàë. Áåçóìíàÿ ëþáîâü è âñå òàêîå. Äà äà, îí ãîâîðèë.
– Â çàìóæíþþ, ÷òî ëè, âëþáèëñÿ?
– Íå çíàþ, Ëèòóìà. Ìîæåò, â çàìóæíþþ, à ìîæåò, â ìîíàøåíêó. Ìàëî ëè êàê áûâàåò. Ïîìíþ, ÿ åãî ñïðîñèë: «Ýé, ïåâóí, ÷åãî òàêîé êèñëûé?» À îí ìíå: «Âëþáèëñÿ ÿ, Ìîéñåñ, äà òîëüêî íè÷åãî èç ýòîãî íå âûéäåò». Äóìàþ, îí è â àðìèþ ïîòîìó ïîøåë.
– Íåò, à âñå òàêè ïî÷åìó «íè÷åãî íå âûéäåò»?  êîãî âëþáèëñÿ, íå ïîìíèøü?
Ìîéñåñ ïîêà÷àë ãîëîâîé, è óøè åãî çàäâèãàëèñü ñàìè ñîáîé.
– Íåò. Ãîâîðèë òîëüêî, âñòðå÷àþòñÿ îíè óêðàäêîé, è ïî âå÷åðàì îí èçäàëè ïîåò åé ñåðåíàäû.
– Òàê, – ñêàçàë Ëèòóìà. – Çíà÷èò, Ïàëîìèíî ñêðûëñÿ èç Ïèóðû ïîòîìó, ÷òî ðåâíèâûé ìóæ ïðèãðîçèë ðàçäåëàòüñÿ ñ íèì. Òåïåðü áû óçíàòü, êòî áûëà åãî èçáðàííèöà è ïî÷åìó «íè÷åãî íå âûéäåò». Õîòü îäíî ïîíÿòíî: æåñòîêîñòü, ñ êîòîðîé óáèëè Ïàëîìèíî, îáúÿñíÿåòñÿ ðåâíîñòüþ.
– Åùå çíàþ, ÷òî æèëà åãî êðàñàâèöà ãäå òî âîçëå àýðîïîðòà. Ìîæåò, òåáå ýòî ïðèãîäèòñÿ? – äîáàâèë Ìîéñåñ.
– Äà?
– Äà. Îäíàæäû îí áûë çäåñü, ñèäåë âîò ãäå òû ñåé÷àñ ñèäèøü. Ìîé ïðèÿòåëü ñîáèðàëñÿ â ×èêëàéî, à Ïàëîìèíî ñïðîñèë, íå ïîäáðîñèò ëè îí åãî äî àýðîïîðòà. «À çà÷åì òåáå â àýðîïîðò, ïåâóí?» – «Ñïîþ, ãîâîðèò, ñåðåíàäó îäíîé äåâóøêå». Çíà÷èò, îíà ãäå òî òàì îáðåòàåòñÿ.
– Íî òàì âîîáùå íè÷åãî íåò – ïåñîê äà ðîùà.
– Ðàñêèíü ìîçãàìè, Ëèòóìà, – ñíîâà øåâåëüíóëèñü óøè Ìîéñåñà. – Ïîäóìàé, ïîèùè.
– Âåðíî ãîâîðèøü, – ïî÷åñàë â çàòûëêå ïîëèöåéñêèé. – Òàì íåïîäàëåêó – àâèàáàçà è äîìà ëåò÷èêîâ.

III

– Äîìà ëåò÷èêîâ? – ïåðåñïðîñèë ëåéòåíàíò Ñèëüâà. – Ýòî óæå êîå ÷òî. Òåïåðü ýòà ñâîëî÷ü íå ñêàæåò, ÷òî ìû ïîïóñòó âðåìÿ òåðÿåì.
Ïåðåñïðîñèòü òî îí ïåðåñïðîñèë, íî Ëèòóìà îòëè÷íî çíàë, ÷òî ëåéòåíàíò, õîòü è ïîääåðæèâàåò ðàçãîâîð, è ðàññêàçûâàåò î ñâîåé ñòû÷êå ñ êîìàíäèðîì àâèàáàçû, îäíàêî âñå ïîìûñëû åãî, âñå ñèëû òåëà è äóøè óñòðåìëåíû ê îäíîé öåëè – íè íà ìèíóòó íå âûïóñòèòü èç ïîëÿ çðåíèÿ äîíüþ Àäðèàíó, ñíîâàâøóþ ñ âåíèêîì ïî ñâîåé õàð÷åâíå. Îò åå ñíîðîâèñòûõ è ïðîâîðíûõ äâèæåíèé ïîäîë ïëàòüÿ èíîãäà çàäèðàëñÿ, îòêðûâàÿ ìîãó÷åå áåäðî, à êîãäà îíà íàêëîíÿëàñü çà ñîâêîì, â âûðåçå ëåãêîãî ïåðêàëåâîãî ïëàòüÿ ïîêàçûâàëàñü âûñîêàÿ, íè÷åì íå ñòåñíåííàÿ ãðóäü. Ãëàçà ëåéòåíàíòà, íå ïðîïóñêàâøèå íè îäíîãî åå äâèæåíèÿ, àë÷íî ãîðåëè. Ëèòóìà íèêàê íå ìîã ïîíÿòü, ÷åì óæ òàê ïðåëüñòèëà äîíüÿ Àäðèàíà åãî íà÷àëüíèêà. Ëåéòåíàíò áûë þí, ñâåòëîêîæ, ñ ðûæåâàòûìè óñèêàìè, ïî÷òè íèêîãäà íå ñíèìàë òåìíûõ î÷êîâ è ìîã áû ïîêîðèòü ñåðäöå ëþáîé òàëàðåíñêîé äåâèöû. Åñëè áû çàõîòåë. Íî îí íå õîòåë: åãî âëåêëà òîëüêî äîíüÿ Àäðèàíà. Îí ñàì ïðèçíàâàëñÿ Ëèòóìå: «Ïîääåëà ìåíÿ òîëñòóõà íà êðþ÷îê, áóäü îíà íåëàäíà». Ëèòóìà íåäîóìåâàë. Äîíüÿ Àäðèàíà ãîäèëàñü ëåéòåíàíòó â ìàòåðè; â ãëàäêî çà÷åñàííûõ åå âîëîñàõ óæå ïðîãëÿäûâàëà ñåäèíà, à êðîìå òîãî, îíà è âïðàâäó áûëà î÷åíü òîëñòà, ïðè÷åì âñþäó ðàâíîìåðíî è îäèíàêîâî – íàñòîÿùàÿ áî÷êà ñîðîêàâåäåðíàÿ. Ìóæ åå, ðûáàê Ìàòèàñ, íî÷üþ âûõîäèë â ìîðå, à äíåì îòñûïàëñÿ. Æèëè îíè â êîìíàòåíêå ïðè õàð÷åâíå. Äåòè èõ âûðîñëè è îòäåëèëèñü îò ðîäèòåëåé; äâîå ñûíîâåé ðàáîòàëè â íåôòÿíîé êîìïàíèè.
– Ãëàçà ïðîãëÿäèòå, ñåíüîð ëåéòåíàíò. Íàäåíüòå õîòü î÷êè, ïî êðàéíåé ìåðå.
– Äåíü îòî äíÿ âñå êðàøå, – íå ñâîäÿ ãëàç ñ õîçÿéêè, ïðîøåïòàë òîò è ïîòåð ïîçîëî÷åííûé ïåðñòåíåê íà áåçûìÿííîì ïàëüöå î êîëåíî, îáòÿíóòîå ôîðìåííûìè áðþêàìè. – Óæ íå çíàþ, êàê îíà óõèòðÿåòñÿ, íî äåíü îòî äíÿ ðàñöâåòàåò âñå ïûøíåé.
 îæèäàíèè òàêñèñòà ïîëèöåéñêèå ïèëè êîçüå ìîëîêî, çàêóñûâàÿ áóòåðáðîäàìè ñ æèðíûì áåëûì ñûðîì. Ïîëêîâíèê Ìèíäðî íàçíà÷èë èì áûòü â ïîëîâèíå äåâÿòîãî. Õàð÷åâíÿ – óáîãîå ñòðîåíüèöå èç òðîñòíèêà ñ êðûòûì öèíîâêàìè ïîëîì – áûëà ïóñòà. Âäîëü ñòåí òÿíóëèñü ïîëêè, óñòàâëåííûå áóòûëêàìè, æåñòÿíêàìè, ñòîÿëè êîë÷åíîãèå ñòóëüÿ. Íåìíîãî÷èñëåííûì ïîñòîÿëüöàì äîíüÿ Àäðèàíà ãîòîâèëà â óãëó íà ïðèìóñå. ×åðåç ïðîëîì â ñòåíå, çàìåíÿâøèé äâåðü, âèäíåëàñü õèáàðêà, ãäå ñïàë ñåé÷àñ Ìàòèàñ.
– Îõ, äîíüÿ Àäðèàíà, âîò âû ïîäìåòàëè è íå ñëûøàëè, êàê ïðåâîçíîñèë âàñ íàø ëåéòåíàíò, – ñ ìåäîâîé óëûáêîé çàãîâîðèë Ëèòóìà. Õîçÿéêà, ðàñêà÷èâàÿ áåäðà, âîçäåâ âåíèê, ïðèáëèæàëàñü ê íèì. – Âîò, äåñêàòü, è ãîäî÷êîâ íå òàê óæ ìàëî, è êèëîãðàìì÷èêè ëèøíèå íàéäóòñÿ, à âñå ðàâíî íåò â Òàëàðå æåíùèíû îáîëüñòèòåëüíåé.
– ß ãîâîðèë òî, ÷òî äóìàë, – îòâåòèë ëåéòåíàíò Ñèëüâà, ïðèíÿâ âèä ëèõîãî âîëîêèòû. – Ê òîìó æå ýòî ÷èñòàÿ ïðàâäà. Äîíüÿ Àäðèàíà è ñàìà ýòî ïðåêðàñíî çíàåò.
– Ñêàæèòå âàøåìó ëåéòåíàíòó, ÷òîáû îí äåëîì çàíÿëñÿ ÷åì øóòêè øóòèòü ñ ìàòåðüþ ñåìåéñòâà. – Äîíüÿ Àäðèàíà ñî âçäîõîì îïóñòèëàñü íà ñêàìåå÷êó âîçëå ñòîéêè. – Ñêàæèòå åìó, ÷òîáû îí, ÷åì ïîðÿäî÷íîé æåíùèíå ãîëîâó ìîðî÷èòü, èñêàë áû óáèéö áåäíÿæêè Ïàëîìèíî.
– Íó à åñëè ÿ èõ íàéäó? – Ëåéòåíàíò ñ îòòåíêîì íåêîòîðîãî ïîõàáñòâà ïðèùåëêíóë ÿçûêîì. – Êàêîâà áóäåò íàãðàäà? Âû ïîäàðèòå ìíå íî÷ü ëþáâè? Îäíî âàøå ñëîâî – è ÿ ïîâåðãíó èõ ê âàøèì íîãàì!
«Âîí êàê ðàçîøåëñÿ, ñëîâíî îíà óæå ñîãëàñèëàñü», – ïîäóìàë Ëèòóìà. Çàèãðûâàíèÿ ëåéòåíàíòà çàáàâëÿëè åãî, íî âíåçàïíî îí âñïîìíèë ïðî óáèòîãî, è ñðàçó ñòàëî íå äî ñìåõà. Åñëè áû ýòà ïàñêóäà ïîëêîâíèê ñîãëàñèëñÿ èì ïîìî÷ü, äåëî ïîøëî áû íà ëàä: ïîëêîâíèê çíàåò î ñâîèõ ïîä÷èíåííûõ âñå – êòî ñóäèëñÿ, êòî ñèäåë, – îí ìîæåò äîïðîñèòü ëþáîãî. Åñëè áû îí ñîãëàñèëñÿ ïîìî÷ü, îíè ñ ëåéòåíàíòîì, ãëÿäèøü, è íàïàëè áû íà ñëåä òåõ ãàäîâ. Íî ïîëêîâíèê Ìèíäðî äóìàåò òîëüêî î ñåáå. Ïî÷åìó îí îòêàçàëñÿ ïîìî÷ü? Ïîòîìó ÷òî ëåò÷èêè ñ÷èòàþò ñåáÿ ñóùåñòâàìè âûñøåãî ïîðÿäêà – ýòàêèå ïðèíöû ñ ãîëóáîé êðîâüþ. Ïîëèöåéñêèõ îíè ïðåçèðàþò äî ãëóáèíû äóøè è ïëåâàòü íà íèõ õîòåëè.
– Îòïóñòèòå ìåíÿ, à íå òî ÿ ðàçáóæó Ìàòèàñà! Íè ñòûäà, íè ñîâåñòè! – âñêðè÷àëà â ýòó ìèíóòó äîíüÿ Àäðèàíà, ïîòîìó ÷òî ëåéòåíàíò, êîãäà îíà ïðîòÿãèâàëà åìó ïà÷êó «Èíêè», ñõâàòèë åå çà ðóêó. – Ñëóæàíêó ñâîþ õâàòàéòå, à ÷åñòíûõ æåíùèí îñòàâüòå â ïîêîå.
Ëåéòåíàíò âûïóñòèë åå è äîñòàë ñèãàðåòó, à äîíüÿ Àäðèàíà, íåãîäóÿ, îòîøëà. Âå÷íàÿ èñòîðèÿ: âñïûõèâàåò êàê ïîðîõ, à ñàìà â ãëóáèíå äóøè ïðåäîâîëüíà. «Âñå îíè íåìíîæêî ïîòàñêóõè», – ìðà÷íî ïîäóìàë Ëèòóìà.
– Òîëüêî è ðàçãîâîðîâ ÷òî ïðî óáèéñòâî, – ñêàçàëà äîíüÿ Àäðèàíà. – Ñ ðîæäåíèÿ æèâó â Òàëàðå, è çà âñå ãîäû ïåðâûé ðàç òàêîå çëîäåéñòâî. Ó íàñ åñëè è óáèâàëè, òî â ÷åñòíîì áîþ, êàê ãîñïîäü çàïîâåäàë, îäèí íà îäèí. À ÷òîá ÷åëîâåêà òàê ìó÷èëè è òåðçàëè – íèêîãäà. À âû ñèäèòå ñèäíåì. Íå ñòûäíî?
– Ìû ñèäíåì íå ñèäèì, ìàìàøà, – îòâåòèë ëåéòåíàíò Ñèëüâà. – Íî ïîëêîâíèê Ìèíäðî íàì ñîäåéñòâîâàòü íå ïîæåëàë, äîïðîñèòü òîâàðèùåé Ïàëîìèíî íå ïîçâîëèë. À îíè áû äîëæíû õîòü ÷òî òî çíàòü. Ìû ïëóòàåì â ïîòåìêàõ ïî åãî âèíå. Íî ðàíî èëè ïîçäíî èñòèíà îòêðîåòñÿ.
– Ìàòü äî ÷åãî æàëêî, – âçäîõíóëà äîíüÿ Àäðèàíà. – Îõ óæ ýòîò ìíå ïîëêîâíèê Ìèíäðî! Ñïåñè â íåì ñëèøêîì ìíîãî, ñïåñè è ãîíîðó: âû áû ïîñìîòðåëè, êàê îí ïî óëèöàì õîäèò ñ äî÷êîé ïîä ðó÷êó. Íà âñòðå÷íîãî è íå âçãëÿíåò, è íå êèâíåò. Êóäà òàì äî íåãî ïàïå ðèìñêîìó! À îíà åùå õóæå. Ïðèíöåññà!
Íå áûëî åùå âîñüìè, à ñîëíöå æãëî íåùàäíî. Ñîëíå÷íûå ëó÷è ïðîíèêàëè ñêâîçü ùåëè â òðîñòíèêîâûõ ñòåíàõ; ñâåòÿùèåñÿ ýòè ñòðåëû áèëè â ëà÷óãó ñî âñåõ ñòîðîí; ïëÿñàëè ïûëèíêè, ðîåì âèëàñü ìîøêàðà. Íà óëèöå áûëî ìàëîëþäíî. Ëèòóìà ðàçëè÷àë äàæå ïðèãëóøåííûé ðîêîò ïðèáîÿ. Ìîðå áûëî íåïîäàëåêó, è ñîëîíîâàòàÿ ñâåæåñòü åãî óìåðÿëà çíîé, õîòÿ Ëèòóìà çíàë: çäåñü, â Òàëàðå, âîäà ïîêðûòà ðàäóæíîé íåôòÿíîé ïëåíêîé, çàãàæåíà ðàçíîé äðÿíüþ, âûáðîøåííîé çà áîðò ñ ïîðòîâûõ áàðêàñîâ.
– Ìàòèàñ ãîâîðèò, áîæåñòâåííûé áûë ó ìàëü÷èêà ãîëîñ, ïåë êàê íàñòîÿùèé àðòèñò, – ñêàçàëà äîíüÿ Àäðèàíà.
– Ðàçâå îí åãî çíàë? – óäèâèëñÿ ëåéòåíàíò.
– Ðàçà äâà ñëûøàë, êîãäà ñåòè ãîòîâèë.
Ñòàðûé ðûáàê Ìàòèàñ Êüåðåêîòèëüî âìåñòå ñ äâóìÿ ñâîèìè ïîäðó÷íûìè íàæèâëÿë êðþ÷êè ïåðåìåòà, êàê âäðóã ïîñëûøàëñÿ íåãðîìêèé ïåðåáîð ãèòàðû. Íî÷ü áûëà ëóííàÿ, è ðûáàêè ëåãêî ðàçëè÷èëè íåïîäàëåêó ÷åëîâåê øåñòü ñ àâèàáàçû, ïîêóðèâàâøèõ âîçëå ëîäîê íà ïåñêå. Êîãäà ðàçäàëñÿ ýòîò ãîëîñ, Ìàòèàñ è äâîå äðóãèõ áðîñèëè ñåòè, ïîäîøëè ïîáëèæå. Ãîëîñ áûë êàêîé òî òåïëûé, îò ïåðåëèâîâ åãî õîòåëîñü âäðóã çàïëàêàòü, è ìóðàøêè ïîëçëè ïî ñïèíå. Êîãäà ïàðåíåê ñïåë «Äâå äóøè», âñå çàõëîïàëè, Ìàòèàñ ïîïðîñèë ïîçâîëåíèÿ ïîæàòü ïåâöó ðóêó. «Ïðèïîìíèëèñü ìíå þíûå ãîäû, – ñêàçàë îí åìó, – ãðóñòíî ñòàëî». Òîãäà òî îí è óçíàë, ÷òî çîâóò ïåâöà Ïàëîìèíî Ìîëåðî, ÷òî îí íîâîáðàíåö è ðîäîì èç Ïèóðû. «Òåáå áû ïî ðàäèî ïåòü, Ïàëîìèíî», – ñêàçàë îäèí èç ëåò÷èêîâ. Ïîñëå ýòîãî Ìàòèàñ åùå ðàçà äâà âñòðå÷àë åãî íà òîì æå ìåñòå, êîãäà ãîòîâèë ñâîé áàðêàñ ê âûõîäó â ìîðå, è êàæäûé ðàç áðîñàë ðàáîòó è çàñëóøèâàëñÿ.
– Åñëè óæ Ìàòèàñà åãî ïåíèå áðàëî çà äóøó, òî, çíà÷èò, ó ìàëü÷èêà è âïðàâäó áûë àíãåëüñêèé ãîëîñ. Ìàòèàñà ìóäðåíî ðàñòðîãàòü, îí êàê ëåäûøêà.
«Ïîäñòàâèëàñü õîçÿéêà», – ïîäóìàë Ëèòóìà. È òî÷íî: ëåéòåíàíò îáëèçíóëñÿ êàê êîò:
– Âû õîòèòå ñêàçàòü, äîíüÿ Àäðèàíà, ÷òî îãîíåê â íåì óæå ïîãàñ? ß ãîòîâ âàñ ñîãðåòü, èáî ïûëàþ êàê ðàñêàëåííûé óãîëü.
– Ãðåòü ìåíÿ íå íàäî, – çàñìåÿëàñü òà. – Êîãäà ÿ çÿáíó, êëàäó â ïîñòåëü áóòûëêè ñ ãîðÿ÷åé âîäîé.
– Ìîæíî ëè ñðàâíèòü ãðåëêó ñ òåïëîì ÷åëîâå÷åñêîé ïëîòè? – âûòÿíóâ ãóáû, òî÷íî ñîáèðàëñÿ ïðèñîñàòüñÿ ê õîçÿéêå, ïðîìóðëûêàë ëåéòåíàíò.
 ýòó ìèíóòó ïîÿâèëñÿ òàêñèñò äîí Õåðîíèìî. Ïîäúåõàòü ê ñàìîé õàð÷åâíå îí íå ìîã – ìàøèíà çàâÿçëà áû â ïåñêå – è ïîòîìó îñòàâèë åå âíèçó, ìåòðàõ â ñòà. Ëåéòåíàíò è Ëèòóìà ðàñïëàòèëèñü, ïîïðîùàëèñü ñ õîçÿéêîé, âûøëè. Âðåìåíè áûëî ÷åòâåðòü äåâÿòîãî, íî ïðèïåêàëî íåìèëîñåðäíî, êàê â ïîëäåíü: êàçàëîñü, áóäòî ëþäè è ïðåäìåòû âîò âîò ðàñòâîðÿòñÿ â çíîéíîì ìàðåâå.
– Âñÿ Òàëàðà ãóäèò, – ñêàçàë òàêñèñò, ïîêóäà îíè, ïî ùèêîëîòêó â ðûõëîì ïåñêå, áðåëè ê ìàøèíå. – Ñêîðåé èùèòå óáèéö, à íå òî âàñ ëèí÷óþò.
– Ìåíÿ òî ÷åãî ëèí÷åâàòü, – ïîæàë ïëå÷àìè ëåéòåíàíò, – ÿ Ïàëîìèíî íå óáèâàë. Ìîãó ïîêëÿñòüñÿ.
– Ðàçíûå òîëêè õîäÿò. Âàì íå èêàåòñÿ?
– Íå èìåþ òàêîãî îáûêíîâåíèÿ. Êàêèå òîëêè?
– Ïîãîâàðèâàþò, ÷òî âû îïàñàåòåñü ñâÿçûâàòüñÿ ñ óáèéöàìè – îíè, äåñêàòü, ïòèöû âûñîêîãî ïîëåòà. – Òàêñèñò ñóíóë Ëèòóìå çàâîäíóþ ðó÷êó, à ëåéòåíàíòà ñïðîñèë, ïðèæìóðèâ ãëàç: – Òàê ýòî?
– Íå çíàþ, âûñîêîãî ïîëåòà îíè ïòèöû èëè íèçêîãî, ìíå íà ýòî â âûñîêîé ñòåïåíè íàïëåâàòü. Îäíî òåáå ñêàæó: èì íå ïîçäîðîâèòñÿ. – Ëåéòåíàíò çàáðàëñÿ íà ïåðåäíåå ñèäåíüå. – À òåïåðü ãàçóé, äîí Õåðîíèìî, íàì òîëüêî åùå íå õâàòàëî îïîçäàòü ê ïîëêîâíèêó íà ñâèäàíèå.
Äà, ïîäóìàë Ëèòóìà, ëåéòåíàíòà ãîëûìè ðóêàìè íå âîçüìåøü, îí çà ñïðàâåäëèâîñòü êîñòüìè ëÿæåò. Ëèòóìó ýòî ïðîñòî òàêè âîñõèùàëî. Äà, îí è íàãëîâàò, è áîëòëèâ íå â ìåðó, è ñîâñåì òåðÿåò ãîëîâó, êîãäà âèäèò äîíüþ Àäðèàíó, íî çà âñå âðåìÿ, ÷òî Ëèòóìà ñëóæèë ïîä åãî íà÷àëîì, ëåéòåíàíò ïðè ðàçáîðå âñåõ äåë ñòàðàëñÿ îòûñêàòü èñòèíó è íèêîìó íèêîãäà íå îêàçûâàë ïðåäïî÷òåíèÿ.
– ×òî æå âàì óäàëîñü óñòàíîâèòü? – Äîí Õåðîíèìî ñèãíàëèë âî âñþ ìî÷ü, íî äåòè, ñîáàêè, ñâèíüè, êîçû, çàïðóäèâøèå óëèöó, è íå äóìàëè òîðîïèòüñÿ.
– Êóêèø ñ ìàñëîì óñòàíîâèëè, – ñêðèâèëñÿ ëåéòåíàíò.
– Ýòî íå ìíîãî, – ñîñòðèë òàêñèñò.
Ëèòóìà óñëûøàë, êàê ëåéòåíàíò ïîâòîðÿåò ñêàçàííîå ñåãîäíÿ óòðîì:
– Ñåé÷àñ êîå ÷åì ðàçæèâåìñÿ. Íóòðîì ÷óþ.
Îíè áûëè óæå íà ñàìîé îêðàèíå ãîðîäêà – ñëåâà è ñïðàâà áóãðèëè êàìåíèñòóþ ãîëóþ çåìëþ íåôòÿíûå âûøêè, à âäàëè âèäíåëèñü êðûøè àâèàáàçû. «Ðàçæèâåìñÿ», – ýõîì îòêëèêíóëñÿ Ëèòóìà. Óçíàþò ëè îíè êîãäà íèáóäü, êòî è çà ÷òî óáèë Ïàëîìèíî? Ñèëüíåé, ÷åì æàæäà ïðàâîñóäèÿ è ñïðàâåäëèâîãî âîçìåçäèÿ, òî÷èëî åãî ëþáîïûòñòâî: óâèäåòü áû èõ ëèöà, óñëûøàòü áû, ïî÷åìó îíè òàê êðóòî îáîøëèñü ñ Ïàëîìèíî.
Íà êîíòðîëüíî ïðîïóñêíîì ïóíêòå äåæóðíûé îôèöåð îêèíóë èõ ïîäîçðèòåëüíûì âçãëÿäîì ñ ãîëîâû äî ïÿò, ñëîâíî âïåðâûå âèäåë, è çàñòàâèë æäàòü íà ñîëíöåïåêå, íå âïóñòèâ ïîä êðûøó. Ïîêà îí äîêëàäûâàë, Ëèòóìà ãëÿäåë ïî ñòîðîíàì.  ëîá èõ äðàòü, òóò ñëóæèòü – âñå ðàâíî ÷òî â ðàþ! Ñïðàâà ñòîÿëè íà ñâàÿõ îäèíàêîâûå äåðåâÿííûå îôèöåðñêèå êîòòåäæè, âûêðàøåííûå â ñèíå áåëûé öâåò, ñ óõîæåííûìè ïàëèñàäíè÷êàìè, ñ îêíàìè, çàòÿíóòûìè ñåòêîé îò íàñåêîìûõ. Ïðîãóëèâàëèñü ìàìàøè ñ äåòüìè, ñîáèðàëè öâåòû äåâî÷êè, ñëûøàëñÿ ñìåõ. Ëåò÷èêè æèëè íå õóæå ÿíêè èç íåôòÿíîé êîìïàíèè. Âñå òàê âû÷èùåíî è áëàãîóñòðîåííî, ÷òî çàâèñòü áåðåò. Âîí ó íèõ òàì, çà äîìàìè, äàæå è áàññåéí ñâîé. Ëèòóìà îòðîäÿñü íå âèäåë áàññåéíà, íî ëåãêî ïðåäñòàâèë ñåáå, êàê ïëåùóòñÿ â íåì îôèöåðñêèå æåíû â êóïàëüíûõ êîñòþìàõ. Ñëåâà òÿíóëèñü ñëóæáû, ãàðàæè, àíãàðû, à çà íèìè ïðîõîäèëà âçëåòíàÿ ïîëîñà ñ ñàìîëåòàìè, òðåóãîëüíèêîì ïðèòêíóâøèìèñÿ äðóã ê äðóãó. «Ðàéñêîå æèòüå», – ïîäóìàë ïîëèöåéñêèé. Îãîðîäèëèñü áåòîííûìè ñòåíàìè è êîëþ÷åé ïðîâîëîêîé è æèâóò êàê â êèíî, ÷òî îíè, ÷òî àìåðèêàíöû. Êîíå÷íî, îò÷åãî áû è òåì, è äðóãèì â óïîð íå âèäåòü ïðî÷èõ ãðàæäàí Òàëàðû, êîòîðûå òàì, âíèçó, ïîäûõàþò îò æàðû â ñâîåé äåðåâåíüêå, ïðèæàòîé ê çàãàæåííîìó, ïîêðûòîìó æèðíûìè ðàäóæíûìè ðàçâîäüÿìè ìîðþ? Îòñþäà, ñâåðõó, çà Òàëàðîé áûëè âèäíû çà êîëþ÷åé ïðîâîëîêîé, âäîëü êîòîðîé äíåì è íî÷üþ ðàçãóëèâàëè âîîðóæåííûå îõðàííèêè, íàðÿäíûå äîìèêè, ãäå æèëè èíæåíåðû, òåõíèêè è âûñîêîïîñòàâëåííûå ñëóæàùèå êîìïàíèè. Ó íèõ, ÿñíîå äåëî, òîæå èìååòñÿ áàññåéí è âûøêà ñ òðàìïëèíîì. Õîäèë ñëóõ, ÷òî àìåðèêàíêè êóïàþòñÿ â ÷åì ìàòü ðîäèëà.
Íàêîíåö äåæóðíûé ïîëó÷èë ðàçðåøåíèå âïóñòèòü ïîëèöåéñêèõ íà òåððèòîðèþ áàçû. Ïîêà îíè øëè ìèìî îôèöåðîâ è ñîëäàò, Ëèòóìà íå ðàç óñïåë ïîäóìàòü: «Íàâåðíÿêà êòî íèáóäü èç íèõ ñóìåë áû ïðîëèòü ñâåò íà ýòî äåëî». – Âõîäèòå, – ñêàçàë èì ïîëêîâíèê.
Ëåéòåíàíò è Ëèòóìà, ñòóïèâ íà ïîðîã, ùåëêíóëè êàáëóêàìè è ïðîøëè íà ñåðåäèíó êîìíàòû. Ïåðóàíñêèé ôëàã, êàëåíäàðü, áëîêíîò, êàêèå òî ïàïêè, êàðàíäàøè è íåñêîëüêî ôîòîãðàôèé, çàïå÷àòëåâøèõ ïîëêîâíèêà Ìèíäðî âìåñòå ñ äî÷åðüþ è åå îäíó. Î÷åíü ñîñðåäîòî÷åííîå è îäíîâðåìåííî äåðçêîå âûðàæåíèå ñîâñåì þíîãî, ÷óòü óäëèíåííîãî ëèöà. Âñå ýòî áûëî ðàçëîæåíî è ðàçâåøàíî ñ áîëüøîé àêêóðàòíîñòüþ è ñèììåòðèåé, âêëþ÷àÿ è îãðîìíóþ êàðòó Ïåðó, íà ôîíå êîòîðîé ñèäåë êîìàíäèð Òàëàðñêîé âîåííî âîçäóøíîé áàçû ïîëêîâíèê Ìèíäðî – ïðèçåìèñòûé, êîðåíàñòûé, ñ ãëóáîêèìè çàëûñèíàìè è êðîõîòíûìè, òùàòåëüíî ïîäñòðèæåííûìè ñåäåþùèìè óñèêàìè ïîä ñàìûì íîñîì. Õîçÿèí áûë ïîä ñòàòü ñâîåìó êàáèíåòó – òàêîé æå ÷èñòåíüêèé, îïðÿòíûé è âûëîùåííûé. Îí ãëÿäåë íà âîøåäøèõ òóñêëî ñåðûìè ãëàçàìè áåç òåíè ïðèâåòëèâîñòè èëè ðàäóøèÿ.
– ×åì ìîãó ñëóæèòü? – ïðîãîâîðèë îí, è ëåäÿíîå âûðàæåíèå åãî ëèöà ïðîòèâîðå÷èëî ýòîé âåæëèâîé ôîðìóëå.
– Ìû îïÿòü ïî ïîâîäó òîãî óáèéñòâà, – ñî âñåé ïî÷òèòåëüíîñòüþ îòâåòèë ëåéòåíàíò Ñèëüâà. – Ïðîñèì âàøåãî ñîäåéñòâèÿ.
– Äà óæ êóäà áîëüøå ñîäåéñòâîâàòü! – ïðåðâàë åãî ïîëêîâíèê, è â ãîëîñå åãî îíè ïî÷óâñòâîâàëè çàòàåííóþ èçäåâêó. – Íå âû ëè ñòîÿëè íà ýòîì ñàìîì ìåñòå òðè äíÿ íàçàä? Ïîòåðÿëè ñïðàâêó? Èçâîëüòå – âîò êîïèÿ.
Îí áûñòðî ðàñêðûë ëåæàâøóþ ïåðåä íèì ïàïêó, âûäåðíóë îòòóäà ëèñò áóìàãè è ñòàë ìîíîòîííî ÷èòàòü:
– «Ìîëåðî Ñàí÷åñ Ïàëîìèíî. Ðîäèëñÿ â Ïèóðå 13 ôåâðàëÿ 1936 ãîäà. Ðîäèòåëè – Àñóíòà Ñàí÷åñ è Òåîôèëî Ìîëåðî, íûíå ïîêîéíûé. Îáðàçîâàíèå íåçàêîí÷åííîå ñðåäíåå – ãèìíàçèÿ ñâÿòîãî Ìèõàèëà â Ïèóðå. 15 ÿíâàðÿ 1954 ã. çà÷èñëåí íà áàçó ÂÂÑ â Òàëàðå, â òðåòüþ ðîòó (êîìàíäèð ðîòû – ëåéòåíàíò Àäîëüôî Êàïðèàòà), ïðîøåë íà÷àëüíóþ âîåííóþ ïîäãîòîâêó âìåñòå ñ äðóãèìè ïðèçûâíèêàìè.  íî÷ü ñ 23 ãî íà 24 ìàðòà íå âåðíóëñÿ èç óâîëüíåíèÿ â ðàñïîëîæåíèå áàçû. Ñî÷òåí äåçåðòèðîì, î ÷åì óâåäîìëåíû ñîîòâåòñòâóþùèå èíñòàíöèè».
Ïîëêîâíèê êàøëÿíóë è äîáàâèë:
– Òàê äàòü âàì êîïèþ?
«Çà ÷òî æ òû òàê íà íàñ âçúåëñÿ òî, â ëîá òåáÿ äðàòü, – ïîäóìàë Ëèòóìà, – ÷åãî æ òû òàê çëîáèøüñÿ òî?»
– Íå íóæíî, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, – óëûáíóëñÿ ëåéòåíàíò, – ñïðàâêà ó íàñ èìååòñÿ.
– Íó òîãäà â ÷åì äåëî? – ïîäíÿë áðîâü ïîëêîâíèê. Îí ÿâíî òåðÿë òåðïåíèå. – Êàêîå âàì åùå íóæíî ñîäåéñòâèå?  ñïðàâêå óêàçàíû âñå ñâåäåíèÿ î ðÿäîâîì Ìîëåðî, êàêèìè ìû ðàñïîëàãàåì. ß ñàì ïðîâîäèë äîçíàíèå â åãî ðîòå: íèêòî åãî íå âèäåë, íèêòî íå çíàåò ìîòèâîâ óáèéñòâà è íå ïðåäñòàâëÿåò, êòî ìîã åãî ñîâåðøèòü. Î ïðîèñøåñòâèè ÿ ïîäàë ðàïîðò, ó êîìàíäîâàíèÿ êî ìíå ïðåòåíçèé íåò. À ó âàñ, êàê âèäíî, åñòü. ×òî æ, ýòî äåëî âàøå. Ëè÷íûé ñîñòàâ áàçû â ïðåñòóïëåíèè íå çàìåøàí, è ðàññëåäîâàòü çäåñü áîëüøå íå÷åãî. Ìîëåðî áûë ïî õàðàêòåðó çàìêíóòûì, áëèçêî íè ñ êåì íå ñîøåëñÿ, î ñåáå íè÷åãî íå ðàññêàçûâàë. Äðóçåé ó íåãî íå áûëî, äà è âðàãîâ òîæå. Ïî îòçûâàì ðîòíîãî, ó÷åáíûé ìàòåðèàë óñâàèâàë òóãî – ìîæåò áûòü, ïîòîìó îí è ðåøèë äåçåðòèðîâàòü. Âàì ñëåäóåò èñêàòü â ãîðîäå – íàéäèòå òåõ, ñ êåì îí âñòðå÷àëñÿ äî òîãî, êàê ïîãèá. Çäåñü âû òîëüêî âðåìÿ ïîòåðÿåòå – ñâîå, ëåéòåíàíò, è ìîå. À ÿ òàêîé ðîñêîøè ñåáå ïîçâîëèòü íå ìîãó. Èíòåðåñíî, äóìàë Ëèòóìà, ñìóòèò ëè Ñèëüâó ýòîò íåïðåðåêàåìûé òîí, çàñòàâèò ëè îí åãî óáðàòüñÿ ñ áàçû? Îäíàêî ëåéòåíàíò íå äâèíóëñÿ ñ ìåñòà.
– Ìû áû íå ñòàëè âàñ áåñïîêîèòü, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, íå áóäü ó íàñ âåñêèõ îñíîâàíèé. – Ëåéòåíàíò ñòîÿë íàâûòÿæêó, íî ãîâîðèë î÷åíü ñïîêîéíî è íåòîðîïëèâî.
Ñåðûå ìàëåíüêèå ãëàçêè çàìîðãàëè, è íà ëèöå ïîëêîâíèêà ïîÿâèëîñü ïîäîáèå óëûáêè.
– Ñ ýòîãî íàäî áûëî íà÷èíàòü.
– Ìîåìó ïîìîùíèêó óäàëîñü êîå ÷òî ðàçóçíàòü â Ïèóðå.
Ëèòóìå ïîêàçàëîñü, ÷òî ïîëêîâíèê ÷óòü ïîêðàñíåë. Îí ÷óâñòâîâàë ñåáÿ ñîâåðøåííî ñáèòûì ñ òîëêó è áîÿëñÿ, ÷òî íå ñìîæåò äîëîæèòü âíÿòíî è êîðîòêî ÷åëîâåêó, íàñòðîåííîìó òàê âðàæäåáíî. Íî äåëàòü áûëî íå÷åãî, è, ïåðåñèëèâ ñåáÿ, îí çàãîâîðèë. Âûÿñíèëîñü, ÷òî Ïàëîìèíî Ìîëåðî ïðèçûâó íà âîåííóþ ñëóæáó íå ïîäëåæàë, îäíàêî çàâåðáîâàëñÿ â àðìèþ, ïîòîìó ÷òî, êàê óòâåðæäàåò ìàòü, äëÿ íåãî ýòî áûë âîïðîñ æèçíè. Òóò Ëèòóìà ïåðåäîõíóë. Ñëóøàë ëè åãî ïîëêîâíèê? Îí ñî ñìåøàííûì âûðàæåíèåì íåäîâîëüñòâà è áëàãîñêëîííîñòè ðàçãëÿäûâàë ôîòîãðàôèþ äî÷åðè. Çà ñïèíîé ó íåå âèäíåëèñü ïåñ÷àíûå äþíû, êàêèå òî äåðåâüÿ.
– ×òî çíà÷èò «âîïðîñ æèçíè»? – ïîâåðíóëñÿ ê íåìó ïîëêîâíèê.
– Ìû íàäåÿëèñü âûÿñíèòü ýòî çäåñü, – âìåøàëñÿ ëåéòåíàíò Ñèëüâà. – Íàäåÿëèñü ïîíÿòü, ïî÷åìó îí äîëæåí áûë òàê ñïåøíî ïîêèíóòü Ïèóðó.
«×òî îí, ëåéòåíàíò ìîé, ðåõíóëñÿ, ÷òî ëè? – ïîäóìàë Ëèòóìà. – Èëè íåïðèÿçíåííûé òîí ïîëêîâíèêà òàê íà íåãî ïîäåéñòâîâàë?»
Êîìàíäèð àâèàáàçû íåîòðûâíî ãëÿäåë íà ëåéòåíàíòà, òî÷íî ðàññìàòðèâàÿ êàêîé òî ïðûùè÷åê ó íåãî íà íîñó, è ïîä âçãëÿäîì ýòèì óøè ëåéòåíàíòà âñïûõíóëè. Îäíàêî îí íå âûêàçàë íè ìàëåéøåãî âîëíåíèÿ äà è âîîáùå íèêàêèõ ÷óâñòâ è áåñòðåïåòíî æäàë, êîãäà ïîëêîâíèê ñîáëàãîâîëèò îòâåòèòü.
– Íåóæåëè ìû íå óêàçàëè áû ýòî â ñïðàâêå, åñëè áû ðàñïîëàãàëè ïîäîáíûìè ñâåäåíèÿìè, – ðàçäåëüíî, ñëîâíî ãîâîðèë ñ èíîñòðàíöåì èëè ñëàáîóìíûì, ïðîèçíåñ ïîëêîâíèê. – Íåóæåëè âû äóìàåòå, ÷òî åñëè áû ìû çíàëè îá îïàñíîñòè, ãðîçÿùåé Ìîëåðî, òî íå óâåäîìèëè áû ïîëèöèþ?
Ïîáëèçîñòè çàðåâåë äâèãàòåëü ñàìîëåòà, è ïîëêîâíèêó ïðèøëîñü çàìîë÷àòü. Ðåâ íàðàñòàë, è Ëèòóìà ïîäóìàë, ÷òî ó íåãî ñåé÷àñ ëîïíóò áàðàáàííûå ïåðåïîíêè. Íî çàæàòü óøè îí íå îñìåëèëñÿ.
– Åìó óäàëîñü óñòàíîâèòü åùå êîå êàêèå ôàêòû, – ñêàçàë ëåéòåíàíò, êîãäà ðåâ ñìîëê ãäå òî âäàëè. Îí, êàçàëîñü, íå ñëûøàë âîçìóùåííûõ âîïðîñîâ ïîëêîâíèêà.
– Àõ âîò êàê? – ñïðîñèë òîò, ïåðåâîäÿ âçãëÿä íà Ëèòóìó. – È ÷òî æå èìåííî?
Ëèòóìà ïðîêàøëÿëñÿ. Çëîáíî íàñìåøëèâûé âçãëÿä ïîëêîâíèêà ïîëîæèòåëüíî ëèøàë åãî äàðà ðå÷è.
– Ïàëîìèíî Ìîëåðî áûë î÷åíü ñèëüíî âëþáëåí, – çàáîðìîòàë ïîëèöåéñêèé. – Ïîõîæå, ÷òî…
– ×òî âû òàì ìÿìëèòå? ×òî íà ÷òî ïîõîæå? Ãîâîðèòå òîëêîì!
– Ïîõîæå, ÷òî ëþáîâü ýòà áûëà òàêàÿ… ïðîòèâîçàêîííàÿ, – âûäàâèë èç ñåáÿ Ëèòóìà. – Ïîòîìó, íàâåðíî, îí è áåæàë èç Ïèóðû…
Ïîëêîâíèê ñ êàæäîé ìèíóòîé âñå ñèëüíåé íàëèâàëñÿ çëîáîé. Ëèòóìà ïîòåðÿëñÿ âêîíåö, ãîëîñ åãî ïðåñåêñÿ. Åùå ïîë÷àñà íàçàä âñå ïðåäïîëîæåíèÿ êàçàëèñü åìó ïðàâäîïîäîáíûìè è âåðîÿòíûìè, è ëåéòåíàíò Ñèëüâà ñîãëàøàëñÿ ñ íèì. Íî ñåé÷àñ, ïîä ýòèì íåäîâåð÷èâûì è íàñìåøëèâûì âçãëÿäîì ïîëêîâíèêà îí ñàì ñòûäèëñÿ èõ.
– Êîðî÷å ãîâîðÿ, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, Ïàëîìèíî Ìîëåðî äîëæåí áûë îïàñàòüñÿ ìåñòè ðåâíèâîãî ìóæà, – ïðèøåë åìó íà ïîìîùü ëåéòåíàíò. – Èìåííî ïîòîìó îí è çàâåðáîâàëñÿ ñþäà.
Ïîëêîâíèê ìîë÷à ñìåðèë îáîèõ âçãëÿäîì. «Ñåé÷àñ îí íàì âðåæåò», – ïîäóìàë Ëèòóìà.
– Íó è êòî æå ýòîò ðåâíèâåö? – íàðóøèë íàêîíåö ìîë÷àíèå ïîëêîâíèê.
– Ìû è ñàìè õîòåëè áû ýòî çíàòü. Ýòî ñðàçó ïðîÿñíèëî áû êàðòèíó.
– Àõ âîò êàê? Âû ïîëàãàåòå, ëåéòåíàíò, ÷òî ÿ îñâåäîìëåí î ëþáîâíûõ øàøíÿõ âñåãî ðÿäîâîãî è ñåðæàíòñêîãî ñîñòàâà ââåðåííîé ìíå àâèàáàçû? – îòäåëÿÿ ñëîâî îò ñëîâà ìó÷èòåëüíûìè ïàóçàìè, ñïðîñèë ïîëêîâíèê.
– Íåò, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, ìû íå âàñ ëè÷íî èìåëè â âèäó, – ïîñïåøèë îáúÿñíèòüñÿ Ñèëüâà. – Íî, ìîæåò áûòü, êòî íèáóäü èç òîâàðèùåé óáèòîãî, ñîñåä ïî êîéêå, ñêàæåì…
– Ïîäðîáíîñòè åãî ëè÷íîé æèçíè íèêîìó íå èçâåñòíû, – ñíîâà ïðåðâàë åãî ïîëêîâíèê. – ß âåäü ñàì ïðîâîäèë äîçíàíèå. Ïîâòîðÿþ âàì, îí áûë èñêëþ÷èòåëüíî çàìêíóò è ìîë÷àëèâ è íèêîãî íå ïîñâÿùàë â ñâîè äåëà. Ðàçâå ýòî íå óêàçàíî â ñïðàâêå?
Ëèòóìà ïîäóìàë, ÷òî ïîëêîâíèêó òûñÿ÷ó ðàç íàïëåâàòü íà ýòî óáèéñòâî: íè ñåé÷àñ, íè â ïðîøëûé ðàç íå âûêàçàë îí íèêàêèõ ÷óâñòâ, îòçûâàÿñü îá óáèòîì ñ ïðåçðèòåëüíûì ðàâíîäóøèåì è ïëîõî ñêðûòîé íåïðèÿçíüþ. Ìîæåò, îòòîãî, ÷òî Ïàëîìèíî äíÿ çà òðè ÷åòûðå äî ñâîåé ãèáåëè óäðàë ñ àâèàáàçû? Ïîëêîâíèê âåäü èçâåñòåí íå òîëüêî îòâðàòèòåëüíûì íðàâîì, îí ñëàâèëñÿ êàê ôàíàòèê äèñöèïëèíû è ïëàìåííûé ðåâíèòåëü óñòàâà. Êîãäà Ïàëîìèíî, êîòîðîìó îáðûäëè ìóøòðà è êàçàðìà, ñáåæàë, ïîëêîâíèê, íàâåðíî, ïðîêëÿë åãî, à ñåé÷àñ, âèäíî, ñ÷èòàåò, ÷òî äåçåðòèð èíîé ó÷àñòè è íå çàñëóæèâàåò.
– Ìû ïîäîçðåâàåì, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, ÷òî óáèòûé Ìîëåðî áûë â áëèçêèõ îòíîøåíèÿõ ñ êàêîé òî æåíùèíîé ñ àâèàáàçû, – äîíåññÿ äî Ëèòóìû ãîëîñ ëåéòåíàíòà.
Êðàñêà ïðèõëûíóëà ê áëåäíûì, ãëàäêî âûáðèòûì ùåêàì ïîëêîâíèêà. Íà ëèöå åãî ïîÿâèëîñü âûðàæåíèå ãíåâíîé äîñàäû, íî âîçðàçèòü îí íå óñïåë – îòâîðèëàñü äâåðü, è â áåëîì ïðîåìå âîçíèê ÷åòêèé ñèëóýò. Ýòî áûëà îíà – äåâóøêà ñ ôîòîãðàôèè: òîíåíüêàÿ, åùå òîíüøå, ÷åì íà ñíèìêàõ, ñ êîðîòêî ïîäñòðèæåííûìè âüþùèìèñÿ âîëîñàìè, ñ íåçàâèñèìî âçäåðíóòûì íîñèêîì. Íà íåé áûëà áåëàÿ áëóçêà, ñèíÿÿ þáêà, òåííèñíûå òóôëè. Ìðà÷íîñòüþ âèäà îíà íå óñòóïàëà îòöó.
– ß óõîæó, – ñêàçàëà îíà, íå âõîäÿ â êàáèíåò è äàæå íå êèâíóâ ïîëèöåéñêèì. – Òâîé øîôåð îòâåçåò ìåíÿ? Èëè ìíå âçÿòü âåëîñèïåä?
È ìàíåðà ãîâîðèòü ó íåå áûëà â òî÷íîñòè òàêàÿ æå, êàê ó ïîëêîâíèêà: ñ åëå ñäåðæèâàåìîé äîñàäîé. «ßáëî÷êî îò ÿáëîíè íåäàëåêî ïàäàåò», – ïîäóìàë Ëèòóìà.
– À êóäà òû ñîáðàëàñü, äî÷åíüêà? – íåîæèäàííî ëàñêîâûì òîíîì ñïðîñèë ïîëêîâíèê.
«Ñìîòðè êà, âëåòåëà â êàáèíåò áåç ñòóêà, ïðåðâàëà âàæíûé ñëóæåáíûé ðàçãîâîð, íè ñ êåì íå ïîçäîðîâàëàñü, à îí – íè÷åãî, äàæå ñëîâå÷êîì åå íå óïðåêíóë. Èøü êàê çàâîðêîâàë», – ïîäóìàë Ëèòóìà.
– ß æå ñêàçàëà: ê àìåðèêàíöàì, êóïàòüñÿ, – íåïðèÿçíåííî è ðåçêî îòâåòèëà îíà. – Íàø áàññåéí äî ïîíåäåëüíèêà áåç âîäû. Çàáûë? Íó òàê ÷òî? Îòâåçóò ìåíÿ èëè ÿ íà âåëîñèïåäå?
– Îòâåçóò, îòâåçóò, Àëèñà, – âçäîõíóë ïîëêîâíèê. – Òîëüêî ñêàæè âîäèòåëþ, ïóñòü ñðàçó âîçâðàùàåòñÿ, îí ìíå áóäåò íóæåí. È ñêàæè åìó åùå, êîãäà çà òîáîé çàåõàòü.
Äåâóøêà, íå ïîïðîùàâøèñü, õëîïíóëà äâåðüþ. «Íè÷åãî ñåáå», – ìûñëåííî êðÿêíóë Ëèòóìà.
– Òàê âîò, – íà÷àë áûëî ëåéòåíàíò, íî ïîëêîâíèê, åùå ãóùå ïîêðàñíåâ, òîò÷àñ ïðåðâàë åãî:
– Âñå, ÷òî âû òóò íàãîâîðèëè, – ïîëíåéøàÿ ÷óøü è åðåñü.
– Âèíîâàò, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, íî…
– Åñòü ó âàñ äîêàçàòåëüñòâà? Ñâèäåòåëè? – Ïîëêîâíèê ïîâåðíóëñÿ ê Ëèòóìå, îãëÿäåë åãî êàê çëîâðåäíîå íàñåêîìîå. – Ñ ÷åãî âû âçÿëè, ÷òî âîçëþáëåííàÿ ýòîãî Ìîëåðî æèëà íà òåððèòîðèè áàçû?
– Äîêàçàòåëüñòâ ó ìåíÿ íåò, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, – ñìåøàâøèñü, çàáîðìîòàë òîò. – ß òîëüêî çíàþ, ÷òî îí åçäèë òóäà ïåòü ñåðåíàäû.
– Íà Ïèóðñêóþ àâèàáàçó? – ïî ñëîãàì ïðîèçíåñ ïîëêîâíèê. – Äà âû çíàåòå, êòî òàì æèâåò? Ñåìüè îôèöåðîâ – íå ñåðæàíòîâ è íå ðÿäîâûõ! Òàì æèâóò ìàòåðè, æåíû, ñåñòðû, äî÷åðè îôèöåðîâ ÂÂÑ. Âû õîòèòå ñêàçàòü, ÷òî ó ÷îëî áûëà ñâÿçü ñ îäíîé èç ýòèõ äàì?
«Âîò ðàñèñò ïîãàíûé. Èíà÷å íå ñêàæåøü: ïîãàíûé ðàñèñò».
– Íó ïî÷åìó æå, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê? – óñëûøàë Ëèòóìà ãîëîñ ëåéòåíàíòà è ìûñëåííî îò âñåé äóøè ïîáëàãîäàðèë åãî, èáî ó íåãî ñàìîãî îò ëåäÿíîé ÿðîñòè ïîëêîâíèêà ÿçûê ïðèñîõ ê ãîðòàíè. – Ìîæåò áûòü, ñ ãîðíè÷íîé èëè åùå ñ êåì íèáóäü èç ïðèñëóãè. Ìàëî ëè ñ êåì: ïîâàðèõà, íÿíüêà… Ìû íèêîãî íå ñîáèðàåìñÿ îïîðî÷èòü, ìû ïûòàåìñÿ ðàñêðûòü ïðåñòóïëåíèå. Ýòî íàø äîëã. Ãèáåëü þíîøè âûçâàëà â Òàëàðå íåçäîðîâûå íàñòðîåíèÿ, ïîøëè ðàçãîâîðû, áóäòî ïîëèöèÿ ñèäèò ñëîæà ðóêè è ïîòîìó ÿêîáû, ÷òî â óáèéñòâå çàìåøàíû âëèÿòåëüíûå è âûñîêîïîñòàâëåííûå ëèöà. Äàííûõ ó íàñ ìàëî, âîò ìû è ïûòàåìñÿ ïðîâåðèòü òî íåìíîãîå, ÷òî íàì èçâåñòíî. Çà ÷òî æ íà íàñ îáèæàòüñÿ?
Ëèòóìà çàìåòèë, ÷òî ïîëêîâíèê ïûòàåòñÿ âçÿòü ñåáÿ â ðóêè.
– Íå çíàþ, èçâåñòíî ëè âàì, ÷òî ÿ äâà ãîäà êîìàíäîâàë Ïèóðñêîé àâèàáàçîé è òîëüêî òðè ìåñÿöà êàê ïåðåâåäåí ñþäà? – ïðîãîâîðèë îí ñêâîçü çóáû. – Ýòî áûë ìîé ðîäíîé äîì. Ìíå ëè íå çíàòü âñå, ÷òî ïðîèñõîäèëî â åãî ñòåíàõ? ß íèêîìó íå ïîçâîëþ â ìîåì ïðèñóòñòâèè ãîëîñëîâíî óòâåðæäàòü, ÷òî ðÿäîâîé íàõîäèëñÿ â ïðåñòóïíîé ñâÿçè ñ ñóïðóãîé îäíîãî èç ìîèõ îôèöåðîâ.
– Äà ïî÷åìó æ ñ ñóïðóãîé òî? – îñìåëåë Ëèòóìà. – Ãîñïîäèí ëåéòåíàíò ñêàçàë æå: ìîæåò, êòî èç ïðèñëóãè. Ðàçâå íåò òàì ñðåäè âîëüíîíàåìíûõ çàìóæíèõ? Åñòü. Âîò Ïàëîìèíî è ïðîáèðàëñÿ ê íåé òàéêîì, ïåë åé ñåðåíàäû. Ýòî äîêàçàíî.
– Õîðîøî! Îòûùèòå ýòó ãîðíè÷íóþ èëè íÿíüêó! Äîïðîñèòå åå! Äîïðîñèòå åå ìóæà, äîáåéòåñü ïðèçíàíèÿ â òîì, ÷òî îí óãðîæàë Ìîëåðî, è åñëè ñîçíàåòñÿ, òàùèòå åãî ïðÿìî êî ìíå! – Íà ëáó ïîëêîâíèêà áèñåðîì áëåñòåëè êàïëè ïîòà – îí âçìîê åùå â òó ìèíóòó, êîãäà â êàáèíåò áåç ñòóêà âëîìèëàñü Àëèñà. – Ïîêà ó âàñ íå ïîÿâèòñÿ ÷òî íèáóäü îïðåäåëåííîå, ÿ âàñ ñëóøàòü íå áóäó.
Îí ïîðûâèñòî ïîäíÿëñÿ èç çà ñòîëà, äàâàÿ ïîíÿòü, ÷òî àóäèåíöèÿ îêîí÷åíà. Îäíàêî ëåéòåíàíò Ñèëüâà íàìåêó ýòîìó íå âíÿë.
– Ó íàñ ê âàì âïîëíå îïðåäåëåííàÿ ïðîñüáà, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, – ñêàçàë îí äîâîëüíî ðåøèòåëüíî. – Ìû õîòåëè áû äîïðîñèòü ñîñëóæèâöåâ Ïàëîìèíî, ñîñåäåé ïî êîéêå.
Ëèöî êîìàíäèðà áàçû èç áàãðîâîãî ñíîâà ñäåëàëîñü áëåäíûì, çàìåòíåé ñòàëè ëèëîâàòûå ïîäãëàçüÿ. «Îé, – ïîäóìàë Ëèòóìà, – îí, êàæåòñÿ, êî âñåìó åùå ïîëîóìíûé. ×òî ýòî ñ íèì äåëàåòñÿ? ×òî îí áåñèòñÿ?»
– Âèæó, â ïðîøëûé ðàç âû ìåíÿ íå ïîíÿëè. Ïðèäåòñÿ îáúÿñíÿòü âñå ñíà÷àëà, – íà÷àë ïîëêîâíèê òàê ìåäëåííî, ñëîâíî êàæäîå ñëîâî áûëî òÿæåëåé ÷óãóíà. – Âîîðóæåííûå ñèëû íå ïîäëåæàò þðèñäèêöèè ìåñòíûõ âëàñòåé. Âàñ ýòîìó íå ó÷èëè â ïîëèöåéñêîé øêîëå? Òîãäà ñëóøàéòå ìåíÿ. Ïåðóàíñêèõ âîåííîñëóæàùèõ ñóäÿò è ïðèãîâàðèâàþò âîåííûå òðèáóíàëû. Ïðåñòóïëåíèÿ ðàññëåäóåò âîåííàÿ ïðîêóðàòóðà. Ïàëîìèíî Ìîëåðî ïîãèá ïðè íåâûÿñíåííûõ îáñòîÿòåëüñòâàõ, çà ïðåäåëàìè ðàñïîëîæåíèÿ ñâîåé ÷àñòè, äåçåðòèðîâàâ èç íàøåé àðìèè. Îá ýòîì ïðîèñøåñòâèè ÿ ïîäàë ðàïîðò âûøåñòîÿùåìó íà÷àëüñòâó; åñëè áû îíî ñî÷ëî íóæíûì, òî íàçíà÷èëî áû íîâîå ñëåäñòâèå – íàøèìè ñîáñòâåííûìè ñèëàìè. Èëè ïåðåäàëî áû äåëî ñóäåáíûì âëàñòÿì. Íî ïîêóäà îò âîåííîãî ìèíèñòðà èëè îò ãëàâíîêîìàíäóþùåãî âîåííî âîçäóøíûìè ñèëàìè ñòðàíû íå ïîëó÷åí òàêîé ïðèêàç, íè îäèí ïîëèöåéñêèé íå ïîñìååò çàâîäèòü ñâîè ïîðÿäêè íà òåððèòîðèè ââåðåííîé ìíå áàçû. Âàì ïîíÿòíî, ëåéòåíàíò? Îòâå÷àéòå. Âàì ïîíÿòíî?
– Êóäà óæ ïîíÿòíåé, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, – ñêàçàë Ñèëüâà.
– Íó à ðàç ïîíÿòíî, ÿ âàñ áîëüøå íå çàäåðæèâàþ. – Ïîëêîâíèê óêàçàë íà äâåðü.
Íà ýòîò ðàç ëåéòåíàíòó è Ëèòóìå ïðèøëîñü ùåëêíóòü êàáëóêàìè, ïîâåðíóòüñÿ ÷åðåç ëåâîå ïëå÷î è âûéòè èç êàáèíåòà. Íàõëîáó÷èëè ôóðàæêè. Õîòÿ ñîëíöå ïàëèëî åùå ñèëüíåé è áûëî íåñòåðïèìî äóøíî, Ëèòóìå ïîêàçàëîñü, ÷òî åãî îáäàëî ñâåæåñòüþ. Îí âçäîõíóë ïîëíîé ãðóäüþ. «Êàê èç òþðüìû âûïóñòèëè», – ïîäóìàë îí. Îíè â ìîë÷àíèè çàøàãàëè ê âîðîòàì áàçû. «Èíòåðåñíî, – ðàçìûøëÿë ïî äîðîãå Ëèòóìà, – ó ëåéòåíàíòà îò ïîäîáíîé áåñåäû òàê æå ìåðçêî íà äóøå?»
Âîçëå ÊÏÏ èõ îæèäàëî íîâîå ðàçî÷àðîâàíèå: äîí Õåðîíèìî óêàòèë. Äåëàòü áûëî íå÷åãî, ïðèøëîñü ïåðåòü â ãîðîä íà ñâîèõ äâîèõ. ×àñ, íå ìåíüøå, ãëîòàòü ïûëü è îáëèâàòüñÿ ïîòîì.
Ïî ïðåæíåìó íå ãîâîðÿ íè ñëîâà, îíè äâèíóëèñü ïî ñàìîé ñåðåäèíå øîññå. «Ïîîáåäàþ – çàâàëþñü ÷àñèêà íà òðè», – ìå÷òàë ïðî ñåáÿ Ëèòóìà. Îí îáëàäàë ñïîñîáíîñòüþ ñïàòü êîãäà óãîäíî è ãäå óãîäíî, è íè÷òî òàê íå óëó÷øàëî åìó íàñòðîåíèå, êàê ñîí. Øîññå ïåòëÿëî, ìåäëåííî ñïóñêàÿñü ê Òàëàðå ïî îõðèñòîìó ñêëîíó, ãäå íå áûëî íè åäèíîé æèâîé âåòî÷êè, à òîëüêî êàìíè è êàìíè – ðàçíîîáðàçíîãî âèäà è ðàçìåðà.
Âíèçó ÿðêèì ìåòàëëè÷åñêèì ïÿòíîì ïîñâåðêèâàë ãîðîä, ïðîòÿíóâøèéñÿ âäîëü çåëåíîâàòî ñâèíöîâîãî øòèëåâîãî ìîðÿ.  ñîëíå÷íîì áëåñêå åäâà óãàäûâàëèñü î÷åðòàíèÿ äîìîâ è ôîíàðíûå ñòîëáû.
– Êàê îí íàñ, à? – ñêàçàë Ëèòóìà, âûòèðàÿ ëîá ïëàòêîì. – Ìîðäîé îá ñòîë. Äî ÷åãî æ ãàäîñòíàÿ ëè÷íîñòü! Êàê âû ïîëàãàåòå, îí íåíàâèäèò ïîëèöèþ òàê ïðîñòî, îò âûñîêîìåðèÿ, èëè æå çà ýòèì ÷òî òî êðîåòñÿ? Èëè îí íà âåñü ñâåò ïûøåò çëîáîé? Åé áîãó, íèêòî åùå íå íàãîíÿë íà ìåíÿ òàêîãî ñòðàõà, êàê ýòà ïëåøü.
– Ãëóïîñòè ãîâîðèøü, Ëèòóìà, – îòâå÷àë ëåéòåíàíò, ïîòèðàÿ î ãðóäü ôîðìåííîé ðóáàøêè ìàññèâíûé ïåðñòåíü ñ êðàñíûì êàìíåì – ïàìÿòü îá îêîí÷àíèè ïîëèöåéñêîé øêîëû. – Áåñåäà ñ ïîëêîâíèêîì Ìèíäðî áûëà óïîèòåëüíî èíòåðåñíîé.
– Øóòèòå? Âàñ åùå õâàòàåò íà øóòêè. Ýòî õîðîøî. À ÿ âñå íèêàê â ñåáÿ íå ïðèäó.
– Çåëåí òû åùå, Ëèòóìà, – çàñìåÿëñÿ ëåéòåíàíò. – Æèçíè íå çíàåøü. Óâåðÿþ òåáÿ, ýòîò ðàçãîâîð íàì îõ êàê ïðèãîäèòñÿ.
– Âûõîäèò, ÿ íè÷åãî íå ïîíÿë. Ìíå ïîêàçàëîñü, ïîëêîâíèê ïðîñòî ñ äåðüìîì íàñ îáîèõ ñìåøàë, îáîøåëñÿ ñ ïðåäñòàâèòåëÿìè çàêîíà õóæå, ÷åì ñ ñîáàêàìè. Íè÷åãî íå ðàçðåøèë, íè íà ÷òî íå ñîãëàñèëñÿ.
– Ýòî, äðóã Ëèòóìà, îäíà âèäèìîñòü. – Ëåéòåíàíò çàõîõîòàë âî âñå ãîðëî è ïðèíÿëñÿ òðåùàòü ñóñòàâàìè ïàëüöåâ. – Ïî ìíå, ïîëêîâíèê áûë áîëòëèâåé ïüÿíîãî ïîïóãàÿ. Ðàíüøå ÿ äóìàë, åìó íè÷åãî íå èçâåñòíî, âîò îí íàì è êðóòèò ìîçãè íàñ÷åò þðèñäèêöèè äà íåçàâèñèìîñòè âîåííîãî ñóäîïðîèçâîäñòâà. À òåïåðü âèæó: îí çíàåò ìíîãîå, åñëè íå âñå.
Ëèòóìà óñòàâèëñÿ íà ñâîåãî íà÷àëüíèêà è äîãàäàëñÿ, ÷òî ãëàçà åãî çà òåìíûìè î÷êàìè ïðîñòî òàêè ñèÿþò îò ðàäîñòè, êîòîðàÿ çâó÷èò â åãî ãîëîñå è ðàçëèòà ïî âñåìó ëèöó.
– Çíàåò, êòî óáèë Ïàëîìèíî Ìîëåðî? Âû òàê ñ÷èòàåòå?
– Ìîæåò, ýòîãî îí è íå çíàåò, íî êîå î ÷åì îñâåäîìëåí ïðåâîñõîäíî. Ïîëêîâíèê Ìèíäðî êîãî òî ïðèêðûâàåò. Ïî÷åìó îí òàê çëèëñÿ, à? Ïî÷åìó âîëíîâàëñÿ, ìîæåò, ñêàæåøü? Êàêîé òû, Ëèòóìà, íåíàáëþäàòåëüíûé, ïðàâî! Ãíàòü òàêèõ íàäî èç íàøåé ïîëèöèè. Òàê âîò, ïî÷åìó îí íàì õàìèë, ïî÷åìó òàê íåñóðàçíî âåë ñåáÿ? Îí ïûòàëñÿ ñêðûòü ñâîþ ðàñòåðÿííîñòü. Òàê òî, äðóã Ëèòóìà. Ýòî íå ìû ñòîÿëè ïåðåä íèì êàê îáäåëàâøèåñÿ òåëÿòà. Ýòî îí ïî íàøåé ìèëîñòè ïðîâåë ïðåíåïðèÿòíåéøèå ïîë÷àñà.
Îí çàñìåÿëñÿ, î÷åíü äîâîëüíûé ñîáîé, è ñìåõ åãî åùå ïðîäîëæàë çâó÷àòü, êîãäà ïîñëûøàëñÿ ðåâ ìîòîðà. Èõ íàãíàë ãðóçîâè÷îê ñ îïîçíàâàòåëüíûìè çíàêàìè Òàëàðñêîé àâèàáàçû. Âîäèòåëü çàòîðìîçèë, õîòÿ ïîëèöåéñêèå è íå ïðîñèëè.
– Â Òàëàðó? – âûãëÿíóë â îêíî êàáèíû ìîëîäåíüêèé ñåðæàíò. – Ñàäèòåñü, ïîäáðîñèì. Âû ñî ìíîé, ëåéòåíàíò, à òû äàâàé â êóçîâ.
Òàì, ïîñðåäè áî÷åê ñ ìàñëîì, áóòûëåé ñ êðàñêîé è êèñòåé ñèäåëè åùå äâîå ÷óìàçûõ ñîëäàò – äîëæíî áûòü, ìåõàíèêè.
– Íó ÷òî? – ñïðîñèë îäèí. – Ðàñïóòàåòå ýòî äåëî èëè ïîáîèòåñü ññîðèòüñÿ ñ áîëüøèìè ëþäüìè?
 ãîëîñå åãî ÿâñòâåííî çâó÷àëà óêîðèçíà.
– Ìû áû äàâíî ðàñïóòàëè, åñëè á âàø ïîëêîâíèê íàì ïîìîãàë, – îòâåòèë Ëèòóìà. – À îí íå òîëüêî íå ïîìîãàåò, à, íàîáîðîò, ãàäèò êàê òîëüêî ìîæåò. Îí è ñ âàìè òàêîé?
– Äà ÷åëîâåê òî îí íåçëîé, – ñêàçàë ñîëäàò. – Íàñ÷åò äèñöèïëèíêè, êîíå÷íî, çâåðü, âñÿ áàçà ó íåãî ïî ñòðóíêå õîäèò. Ýòî îí èç çà äî÷êè áåñèòñÿ.
– Îíà èç íåãî âåðåâêè âüåò, äà? – ïðîâîð÷àë Ëèòóìà.
– Âåðíî. Áëàãîäàðíîñòè íè íà ãðîø. Îí âåäü åé è çà ìàòü, è çà îòöà, îí åå îäèí è âîñïèòàë, è âûðàñòèë. Ìàòåðè îíà â ìàëîëåòñòâå ëèøèëàñü.
Ãðóçîâè÷îê ñòàë âîçëå êîìèññàðèàòà. Ëåéòåíàíò è Ëèòóìà âûëåçëè.
– Åñëè íå íàéäåòå óáèéö, âñå áóäóò äóìàòü, ÷òî âàì îòñòåãíóëè, ÷òîá íå òðîãàëè êîãî íå íàäî, – ñêàçàë èì íà ïðîùàíüå þíûé ñåðæàíò.
– Íå âîëíóéñÿ, ïàðåíåê, ìû íà âåðíîì ïóòè, – ïðîöåäèë ñêâîçü çóáû ëåéòåíàíò, êîãäà ãðóçîâèê, âçäûìàÿ òó÷è ïûëè öâåòà ïèâà, ñêðûëñÿ èç âèäó.

IV

Î ñêàíäàëå, ó÷èíåííîì â êàôå þíûì îôèöåðèêîì ñ àâèàáàçû, ðàññêàçàëà ïðîñòèòóòêà ïî ïðîçâèùó Òþëåíèõà. Îíà ÿâèëàñü â êîìèññàðèàò ñ æàëîáîé íà òî, ÷òî åå «êîò» â ýòîò ðàç îòäóáàñèë åå ñèëüíåé ÷åì îáû÷íî,
– Ñ òàêèìè ñèíÿ÷èùàìè ïî âñåìó òåëó ÿ êëèåíòîâ íå íàéäó. Çíà÷èò, íè÷åãî íå çàðàáîòàþ, è îí ñíîâà ïðèìåòñÿ çà ìåíÿ. Îáúÿñíèòå õîòü âû åìó, ñåíüîð íà÷àëüíèê. Ìîèõ ñëîâ îí íå ïîíèìàåò.
Òàê âîò, ýòà ñàìàÿ Òþëåíèõà è ðàññêàçàëà, ÷òî íàêàíóíå âå÷åðîì âèäåëà ýòîãî ëåéòåíàíòà â êàôå. Îí ñèäåë â ïîëíîì îäèíî÷åñòâå çà ñòîëèêîì, óñòàâëåííûì öåëîé áàòàðååé ñòàêàí÷èêîâ ñ ïèñêî , è õëîïàë èõ îäèí çà äðóãèì, êàê âîäó. È âèäíî áûëî, ÷òî öåëü åãî – íå âûïèòü, à íàäðàòüñÿ, ïðè÷åì êàê ìîæíî ñêîðåé. Êîãäà æå îí ýòîé öåëè äîñòèã, òî ðàññòåãíóë øòàíû è îðîñèë áëèçñèäåâøèõ äåâèö, èõ êëèåíòîâ è «êîòîâ». Ïîòîì âçãðîìîçäèëñÿ íà ñòîéêó è ïëÿñàë íà íåé äî òåõ ïîð, ïîêà íå ïîäîñïåë íàðÿä âîåííîé ïîëèöèè. Êèòàåö Ëàî, õîçÿèí çàâåäåíèÿ, òîëüêî óìîëÿë ïîñåòèòåëåé íå òðîãàòü ðàçáóøåâàâøåãîñÿ ëåéòåíàíòà: «Íå ñâÿçûâàéòåñü ñ íèì – ñåáå äîðîæå îáîéäåòñÿ. Çàêðîþò ìîå êàôå, òåì è êîí÷èòñÿ. Âîåííûå âûêðóòÿòñÿ, à ìû ñ âàìè âëèïíåì».
Ðàññêàç Òþëåíèõè âðîäå áû íå ïðîèçâåë íà ëåéòåíàíòà Ñèëüâó îñîáîãî âïå÷àòëåíèÿ. Îäíàêî íà ñëåäóþùèé äåíü, êîãäà îíè ñ Ëèòóìîé îáåäàëè ó äîíüè Àäðèàíû, îäèí èç çàâñåãäàòàåâ ïîâåäàë èì, ÷òî ëåéòåíàíòèê ïîâòîðèë è óìíîæèë ñâîè ñëàâíûå äåÿíüÿ – ïåðåêîëîòèë â êàôå ìíîæåñòâî áóòûëîê, çàÿâëÿÿ, ÷òî åìó íðàâèòñÿ ñìîòðåòü, êàê îíè çâåçäî÷êàìè ðàçëåòàþòñÿ â âîçäóõå. ×òîáû óíÿòü åãî, ñíîâà ïðèøëîñü âûçûâàòü ïàòðóëü. È íàêîíåö â êîìèññàðèàò ÿâèëñÿ ñàì ïëà÷óùèé Ëàî.
– Òàêîãî åùå íå áûëî: ñïóñòèë øòàíû è ïðèñåë ïî áîëüøîé íóæäå íà ïëîùàäêå äëÿ òàíöåâ. Ñîâñåì ðåõíóëñÿ. Îí âðîäå áû ñïåöèàëüíî íàðûâàåòñÿ íà äðàêó. Ïðèìèòå ìåðû, èëè ýòî ïëîõî êîí÷èòñÿ, êëÿíóñü: êòî íèáóäü åãî ïðèñòðåëèò. À íåïðèÿòíîñòåé ñ àâèàáàçîé ìíå íå íóæíî.
– Ïîãîâîðèòå ñ ïîëêîâíèêîì Ìèíäðî, – ïîñîâåòîâàë Ñèëüâà. – Ýòî åãî ïîä÷èíåííûé, åìó ñ íèì è ðàçáèðàòüñÿ.
– Íè çà ÷òî íà ñâåòå ÿ íå ñóíóñü ê ïîëêîâíèêó, – îòâåòèë Ëàî. – ß åãî áîþñü. Ãîâîðÿò, îí ñóùàÿ ñàòàíà.
–  òàêîì ñëó÷àå, ìèëûé äðóã, òû â äåðüìå ïî óøè, è ïîìî÷ü ÿ òåáå íå ìîãó. Íà âîåííûõ ìîÿ âëàñòü íå ðàñïðîñòðàíÿåòñÿ. Áóäü ýòîò äåáîøèð øòàòñêèì, çàáðàë áû ñ äîðîãîé äóøîé.
Êèòàåö Ëàî òîñêóþùèìè ãëàçàìè îãëÿäåë îáîèõ ïîëèöåéñêèõ.
– Çíà÷èò, âû íè÷åãî íå ïðåäïðèìåòå?
– Ìû áóäåì ìîëèòüñÿ çà òåáÿ, – ñêàçàë Ñèëüâà. – Áóäü çäîðîâ, Ëàî, êëàíÿéñÿ îò íàñ òâîèì äåâèöàì.
Îäíàêî åäâà çà êèòàéöåì çàêðûëàñü äâåðü, îí ïîâåðíóëñÿ ê Ëèòóìå, êîòîðûé îäíèì ïàëüöåì âûñòóêèâàë íà äðåâíåì «Ðåìèíãòîíå» ñóòî÷íóþ ñâîäêó ïðîèñøåñòâèé, è îò ãîëîñà ëåéòåíàíòà ó òîãî ìîðîç ïîøåë ïî êîæå.
– Ñòðàííîâàòàÿ èñòîðèÿ ñ ýòèì ëåò÷èêîì. Êàê òû ïîëàãàåøü?
– ß ïîëàãàþ, ÷òî äà, – êèâíóë Ëèòóìà è, ïîìîë÷àâ, ñïðîñèë: – À ÷òî â íåé ñòðàííîãî?
–  çàâåäåíèè êèòàéöà Ëàî ñîáèðàþòñÿ ñàìûå îòïåòûå ãîëîâîðåçû, è íèêòî íå îñìåëèòñÿ áóÿíèòü òàì ïðîñòî òàê, äëÿ ðàçâëå÷åíèÿ. Çàìåòü: ÷åòûðå äíÿ êðÿäó. Âîò ýòî è ñòðàííî ìíå. À òåáå íåò?
– Ìíå òîæå, – çàâåðèë åãî Ëèòóìà. Îí åùå íå âïîëíå ïîíÿë, êóäà êëîíèò åãî íà÷àëüíèê, íî íàñòîðîæèë óøè. – Âû äóìàåòå, ÷òî…
– ß äóìàþ, íàì ñòîèò ïîïðîáîâàòü, êàêîå ïèâî ïîäàþò ó êèòàéöà. Íàäåþñü, õîçÿèí íàì îáðàäóåòñÿ è äåíåã íå âîçüìåò.
Çàâåäåíèå Ëàî êî÷åâàëî ïî âñåé Òàëàðå, ïîòîìó ÷òî ìåñòíûé ñâÿùåííèê ïàäðå Äîìèíãî çàäàëñÿ öåëüþ óíè÷òîæèòü ýòî ãíåçäî ðàçâðàòà. Åäâà ëèøü îí óçíàâàë, ãäå îíî íàõîäèòñÿ, êàê ñ ïîìîùüþ ìóíèöèïàëèòåòà òîò÷àñ çàêðûâàë åãî. Ïðîõîäèëî íåñêîëüêî äíåé, è áîðäåëü âîçðîæäàëñÿ â êàêîé íèáóäü ëà÷óãå, â òðåõ ÷åòûðåõ êâàðòàëàõ îò òîãî ìåñòà, ãäå áûë ðàíüøå. È â êîíöå êîíöîâ êèòàåö ïîáåäèë. Òåïåðü îí ñî ñâîèìè äåâèöàìè ðàñïîëîæèëñÿ íà ñàìîé îêðàèíå ãîðîäà, â íàñêîðî ïåðåñòðîåííîì ñêëàäå – âåòõîì è íåêàçèñòîì ñòðîåíèè ñ çåìëÿíûì ïîëîì, êîòîðûé åæåäíåâíî ñáðûçãèâàëè âîäîé, ÷òîáû íå áûëî ïûëè, ñ êðûøåé èç íåïëîòíî ïðèãíàííûõ, ñòîíàâøèõ ïîä íàïîðîì âåòðà æåðäåé. Ñòåíû çàäíèõ êîìíàò, êóäà äåâèöû ïðèâîäèëè ñâîèõ ãîñòåé, áûëè âñå â ùåëÿõ íà ðàäîñòü ìàëü÷èøêàì è ïüÿíûì, ïîäãëÿäûâàâøèì çà ïàðî÷êàìè.
Ëåéòåíàíò Ñèëüâà è Ëèòóìà ïîñìîòðåëè êîâáîéñêèé ôèëüì â îòêðûòîì êèíîòåàòðå ñåíüîðà Ôèðèàñà (ýêðàí çàìåíÿëà öåðêîâíàÿ ñòåíà, ÷òî äàâàëî ïàäðå Äîìèíãî ïðàâî ïîäâåðãàòü ðåïåðòóàð ïðåäâàðèòåëüíîé öåíçóðå) è íå ñïåøà íàïðàâèëèñü ê Ëàî. Ëèòóìà øàðêàë ïîäîøâàìè ïî ðûõëîé çåìëå, åëå ïåðåäâèãàÿ íîãè. Ëåéòåíàíò êóðèë.
– Íó ðàñòîëêóéòå æå ìíå, êàêàÿ ìûñëü âàñ îñåíèëà? Êàêàÿ ñâÿçü ìåæäó ýòèì áóÿíîì ëåò÷èêîì è óáèéñòâîì Ìîëåðî?
– Íè÷åãî ìåíÿ íå îñåíèëî, – âûïóñòèë ëåéòåíàíò êëóá äûìà. – Ïðîñòî ìû âñå âðåìÿ ïîïàäàåì ïàëüöåì â íåáî, òàê ÷òî íåëüçÿ óïóñêàòü íèêàêîãî øàíñà – âäðóã ïîâåçåò? Íà ñàìûé õóäîé êîíåö ïðîñòî çàãëÿíåì â âåñåëûé äîì, óñòðîèì ñìîòð ëè÷íîìó ñîñòàâó. Âïðî÷åì, òó, î êîì ÿ ìå÷òàþ, ìû òàì íå íàéäåì.
«Íó, ïîíåñ, ñåé÷àñ çàâåäåò ïðî òîëñòóõó, – ïîäóìàë Ëèòóìà. – Âîò ÷óäàê, åé áîãó».
– Â÷åðà íî÷üþ ÿ åé êîå ÷òî ïðîäåìîíñòðèðîâàë, – ìåëàíõîëè÷íî íà÷àë âñïîìèíàòü ëåéòåíàíò. – ß âûøåë ïîáðûçãàòü â õëåâ, à îíà êàê ðàç íåñåò êîðì ñâèíüå. Ðàçóìååòñÿ, ÿ îáåðíóëñÿ. «Âîò, – ñêàçàë ÿ, – âîò ÷òî ÿ ïðèãîòîâèë äëÿ âàñ, äîíüÿ Àäðèàíà. Êàê òîëüêî ïðèäåò îõîòà, ÿ ê âàøèì óñëóãàì».
Îí çàñìåÿëñÿ, ïîòåðÿâ ñïîêîéñòâèå, êàê âñåãäà, êîãäà çàâîäèë ðå÷ü ïðî õîçÿéêó õàð÷åâíè.
– Íó à îíà ÷òî? – ïîäûãðàë åìó Ëèòóìà, èáî çíàë, ÷òî íåò äëÿ ëåéòåíàíòà Ñèëüâû íàñëàæäåíèÿ âûøå, ÷åì ïîãîâîðèòü î õîçÿéêå.
– Íó, ÷òî îíà? Óáåæàëà, êîíå÷íî. Ñäåëàëà âèä, ÷òî îñêîðáëåíà äî ñìåðòè, – âçäîõíóë ëåéòåíàíò. – Îäíàêî âñå ïðåêðàñíî ðàçãëÿäåëà. È ïðèçàäóìàëàñü. À ìîæåò áûòü, è ðàçìå÷òàëàñü. Íàâåðíî, ñðàâíèëà ñî ðæàâîé ëåéêîé ñâîåãî äîíà Ìàòèàñà. ß ñìóòèë åå, Ëèòóìà, ÿ åå ïðîíÿë. Îíà íå óñòîèò. È â ýòîò äåíü ìû ñ òîáîé âûïüåì è îòïðàçäíóåì ïîáåäó êàê ïîäîáàåò.
– Óäèâëÿþñü ÿ âàøåìó óïîðñòâó, ãîñïîäèí ëåéòåíàíò. Äîíüÿ Àäðèàíà äîëæíà áûëà áû èç îäíîãî ýòîãî âîçíàãðàäèòü âàñ.
 çàâåäåíèè Ëàî áûëî ìàëîëþäíî, è îáðàäîâàííûé êèòàåö âûáåæàë ê íèì íàâñòðå÷ó.
– Âîò ñïàñèáî, ÷òî ïðèøëè, âîò ñïàñèáî! ß âåðèë, ÷òî âû îòêëèêíåòåñü. Ïðîõîäèòå, ïðîõîäèòå! Âèäèòå, êàê ó ìåíÿ ñåãîäíÿ ïóñòî? Âñå èç çà ýòîãî ñóìàñáðîäà. Ëþäè ïðèõîäÿò, ÷òîáû ðàçâëå÷üñÿ, à íå çàòåì, ÷òîáû èõ çà èõ æå äåíüãè ïîëèâàëè. Íèêòî ñþäà òåïåðü ãëàç íå êàæåò, íèêòî íå õî÷åò íåïðèÿòíîñòåé.
– À åãî ñàìîãî íåò åùå? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò.
– Îí ÷àñàì ê îäèííàäöàòè ïðèõîäèò. ßâèòñÿ, áóäüòå ïîêîéíû, íèêóäà íå äåíåòñÿ.
Îí îòâåë ïîëèöåéñêèõ çà ñòîëèê â äàëüíåì óãëó, ïðèíåñ ïèâà. Òîò÷àñ ïîäñêî÷èëè äåâèöû ñ íàìåðåíèåì çàâåñòè áåñåäó, íî ëåéòåíàíò îòøèë èõ. Íå äî âàñ, êðàñàâèöû, òóò äåëî ìóæñêîå. Òþëåíèõà â ïîðûâå áëàãîäàðíîñòè çà òî, ÷òî Ëèòóìà ïðèãðîçèë ïîñàäèòü åå «êîòà» â êëîïîâíèê, åñëè òîò åùå ðàç åå èçëóïöóåò, ÷ìîêíóëà ïîëèöåéñêîãî â óõî è ïðîøåïòàëà: «Êàê çàõî÷åøü, òîëüêî ñâèñòíè, âîò óæ òðè äíÿ îí ìåíÿ ïàëüöåì íå òðîíóë».
Ëåò÷èê ââàëèëñÿ â çàâåäåíèå îêîëî ïîëóíî÷è. Ëåéòåíàíò ñ Ëèòóìîé ê òîìó âðåìåíè óæå âûïèëè ïî ÷åòâåðòîé êðóæêå. Êèòàåö äàæå íå óñïåë ïîäàòü èì çíàê: Ëèòóìà, èçó÷àâøèé ëèöà âñåõ âíîâü ïðèáûâøèõ, ñàì äîãàäàëñÿ, êòî ïðèøåë. Ìîëîäîé, ñìóãëûé, õóäîé, îñòðèæåí êîðîòêî, ÷óòü íå «ïîä íîëü», â ôîðìåííîé ðóáàøêå è áðþêàõ, îäíàêî áåç íàøèâîê è çíàêîâ ðàçëè÷èÿ. Îí áûë îäèí; âîøåë, íè ñ êåì íå ïîçäîðîâàëñÿ, íå îáðàòèë íèêàêîãî âíèìàíèÿ íà øåïîò, ðîïîò, ïåðåãëÿäûâàíèÿ, ïîäòàëêèâàíèÿ äðóã äðóãà ëîêòåì, íà÷àâøèåñÿ ïðè åãî ïîÿâëåíèè, è ïðÿìèêîì íàïðàâèëñÿ ê ñòîéêå áàðà. Óñåëñÿ íà òàáóðåò, îòðûâèñòî çàêàçàë ïåðâóþ ïîðöèþ. Ñåðäöå Ëèòóìû ó÷àùåííî çàáèëîñü. Îí íå ñâîäèë ñ ëåò÷èêà ãëàç, à òîò çàëïîì âûïèë ðþìêó ïèñêî è íåìåäëåííî ñïðîñèë âòîðóþ.
– È âîò òàê êàæäûé ðàç, – øåïíóëà Òþëåíèõà, ñèäåâøàÿ çà ñîñåäíèì ñòîëèêîì ñ êàêèì òî ìîðÿ÷êîì. – À íà òðåòüåé èëè ÷åòâåðòîé ñàìûé öèðê è íà÷íåòñÿ.
Íî â ýòîò âå÷åð öèðê íà÷àëñÿ ìåæäó ïÿòîé è øåñòîé – Ëèòóìà ñ÷èòàë, íàáëþäàÿ ïîâåðõ ãîëîâ òàíöóþùèõ çà ëåò÷èêîì. Îí ñèäåë, ïîäïåðåâ ãîëîâó ëàäîíÿìè, è íåîòðûâíî ñìîòðåë íà ñòàêàí÷èê ïèñêî, íàäåæíî çàùèùåííûé åãî ëîêòÿìè. Îí íå øåâåëèëñÿ è áûë ïîãðóæåí â ðàçìûøëåíèÿ, îòäåëÿâøèå åãî îò äåâèö, ñóòåíåðîâ, îò ïðî÷èõ ïîñåòèòåëåé è îò âñåãî ìèðà. Íà ìãíîâåíèå îæèâàÿ, îí ìåõàíè÷åñêèì äâèæåíèåì ïîäíîñèë ñòàêàí÷èê ê ãóáàì è ñíîâà çàìèðàë. Ãäå òî ìåæäó ïÿòûì è øåñòûì ñòàêàíîì Ëèòóìà îòâëåêñÿ, à êîãäà âçãëÿíóë íà ñòîéêó, ëåò÷èêà âîçëå íåå óæå íå áûëî. Ëèòóìà çàâåðòåë ãîëîâîé è îáíàðóæèë îáúåêò íàáëþäåíèÿ íà òàíöåâàëüíîì ïÿòà÷êå. Îôèöåðèê ïðåäïðèíÿë àòàêó íà îäíó èç ïàð: Ðûæóõó è åå êàâàëåðà, íèçåíüêîãî ÷åëîâå÷êà ïðè ãàëñòóêå, íî áåç ïèäæàêà. ×åëîâå÷åê, ïîëóçàäóøåííûé îáúÿòèÿìè Ðûæóõè, òàíöåâàë î÷åíü óñåðäíî è ñòàðàòåëüíî. Ëåéòåíàíò óõâàòèë åãî çà ðóáàõó è îòïèõíóë, çàÿâèâ ïðè ýòîì âî âñåóñëûøàíèå:
– Âèíîâàò! ß òîæå õî÷ó ïîäåðæàòüñÿ!
×åëîâå÷åê â ãàëñòóêå îòëåòåë â ñòîðîíó, ñòàë ðàñòåðÿííî îçèðàòüñÿ ïî ñòîðîíàì, áóäòî ïðîñèë, ÷òîáû åìó îáúÿñíèëè, ÷òî ïðîèñõîäèò, èëè ïîñîâåòîâàëè, êàê ñëåäóåò ïîñòóïàòü â ïîäîáíîì ñëó÷àå. Êèòàåö æåñòàìè ïîêàçûâàë åìó, ÷òîá íå çàäèðàëñÿ. ×åëîâå÷åê ñ÷åë çà áëàãî âíÿòü ýòîìó ñîâåòó, ïîæàë ïëå÷àìè, íàïðàâèëñÿ â òîò óãîë, ãäå ñèäåëè äåâèöû, è ñ ñîêðóøåííûì âèäîì ïðèãëàñèë íà òàíåö Êîíîïàòóþ. Ëåéòåíàíò òåì âðåìåíåì ðàçîøåëñÿ âîâñþ: ñêàêàë, ìàõàë ðóêàìè, êîð÷èë ðîæè. Íî âî âñåì ýòîì êðèâëÿíèè íå áûëî è òåíè âåñåëüÿ. Ìîæåò áûòü, îí ïðîñòî õîòåë ïðèâëå÷ü ê ñåáå âíèìàíèå? Îí, ÷òî íàçûâàåòñÿ, íàðûâàëñÿ. Âñå ýòè åãî ïðûæêè è ñóäîðîæíûå ïîäåðãèâàíèÿ íóæíû åìó áûëè äëÿ òîãî ëèøü, ÷òîáû ëîêòÿìè, ïëå÷àìè, ãîëîâîé çàäåâàòü êàê ìîæíî áîëüøå íàðîäó. «Îãî, – ïîäóìàë Ëèòóìà, – íå ïîðà ëè âìåøàòüñÿ?» Îäíàêî ëåéòåíàíò áåçìÿòåæíî ïîêóðèâàë, ïóñêàë äûì êîëå÷êàìè è ñìîòðåë íà âûõîäêè ëåò÷èêà îäîáðèòåëüíî – òàê, ñëîâíî îíè åãî çàáàâëÿëè. Òàíöóþùèå òîæå ïîêà åùå ñäåðæèâàëèñü. Êîãäà ëåò÷èê íàòûêàëñÿ íà íèõ, îíè îòõîäèëè â ñòîðîíêó, óëûáàëèñü, ïîæèìàëè ïëå÷àìè – äåñêàòü, ÷òî ñ ïîëîóìíîãî âçÿòü? Êîãäà ìóçûêà ñìîëêëà, ëåò÷èê âåðíóëñÿ ê ñòîéêå è ïîòðåáîâàë åùå ïîðöèþ.
– Ëèòóìà, çíàåøü, êòî ýòî? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò.
– Íåò. À êòî?
– Óõàæåð Àëèñû Ìèíäðî. Äà! Äà! ß âèäåë èõ ïîä ðó÷êó íà Äíå àâèàöèè. È íà âîñêðåñíûõ ìåññàõ.
– Àõ, òàê âîò ïî÷åìó ïîëêîâíèê ñìîòðèò íà åãî âûõîäêè ñêâîçü ïàëüöû, – çàáîðìîòàë Ëèòóìà. – Ëþáîé äðóãîé äàâíî áû óæ çàãðåìåë ïîä àðåñò, íà õëåá è âîäó, çà ïîâåäåíèå, «ïîðî÷àùåå Âîîðóæåííûå Ñèëû».
– Êñòàòè, î âûõîäêàõ. Ïîãëÿäè êà íà íåãî, Ëèòóìà.
Ëåò÷èê òåì âðåìåíåì âñêàðàáêàëñÿ íà ñòîéêó è ðàçìàõèâàë áóòûëêîé ïèñêî, ñëîâíî ñîáèðàëñÿ ïðîèçíåñòè ðå÷ü. Ðàñêèíóâ ðóêè, îí àäðåñîâàë ñîáðàâøèìñÿ íå÷òî òðåõýòàæíîå, à ïîòîì òàê íàäîëãî ïðèñîñàëñÿ ê ãîðëûøêó áóòûëêè, ÷òî ó Ëèòóìû îò îäíîé ìûñëè î òîì, êàêèì àäñêèì ïëàìåíåì îõâà÷åíû åãî êèøêè, ñòàëî ãîðÿ÷î â æèâîòå. Ëåò÷èê è â ñàìîì äåëå îáæåã ñåáå íóòðî îãíåííîé ïèñêî – îí ñìîðùèëñÿ è ñîãíóëñÿ, ñëîâíî åãî ïíóëè ïîä ëîæå÷êó. Êèòàåö Ëàî, áåñïðåñòàííî êëàíÿÿñü è óëûáàÿñü, ïîäîáðàëñÿ ê íåìó, ñòàë óãîâàðèâàòü ñëåçòü ñî ñòîéêè è íå ñêàíäàëèòü. Îäíàêî ëåò÷èê ïîñëàë åãî ïî ìàòåðè è çàÿâèë, ÷òî åñëè ê íåìó âçäóìàþò ïðèñòàâàòü, îí ñèþ æå ìèíóòó ïåðåêîëîòèò â ìåëêèå äðåáåçãè âñå áóòûëêè. Êèòàåö, âñåì ñâîèì âèäîì âûðàæàÿ ïîêîðíîñòü ñóäüáå, îòîøåë, ïðèñåë íà êîðòî÷êè ðÿäîì ñ ïîëèöåéñêèìè.
– Âû íå ñîáèðàåòåñü ÷òî íèáóäü ïðåäïðèíÿòü?
– Ïîäîæäè íåìíîæêî. Ïóñòü íàëèæåòñÿ ïîñèëüíåé, – îòâåòèë ëåéòåíàíò.
Òåïåðü ëåò÷èê ïðèíÿëñÿ çàäèðàòü ñóòåíåðîâ è ïðî÷èõ ïîñåòèòåëåé, îäíàêî òå äàæå íå ñìîòðåëè â åãî ñòîðîíó è ïðîäîëæàëè ðàçãîâàðèâàòü, òàíöåâàòü è êóðèòü, êàê áóäòî íè÷åãî íå ñëûøà. – Ýé, âû, – íàäñàæèâàëñÿ îí, – âû íå ìóæ÷èíû! Çà÷åì õîäèòå â øòàíàõ?! Ñíèìèòå! Ïîêàæèòå, ÷åì íàäåëèëà âàñ ïðèðîäà! ×òî? Ñòûäíî? Íå÷åì õâàñòàòü? Ìîæåò, ó âàñ è ñîâñåì íè÷åãî íåò? Èëè áåç ëóïû íå ðàçãëÿäåòü? À ìíå âîò íå÷åãî ñòûäèòüñÿ!
Ãëÿäèòå è ó÷èòåñü! – ãàðêíóë îí. Ïðîâîðíî ðàññòåãíóë ïîÿñ è ñïóñòèë áðþêè, îáíàæèâ òîùèå, ãóñòîâîëîñàòûå íîãè. Ëåò÷èê ïðèíÿëñÿ ñòàñêèâàòü áðþêè, íî òî ëè ïîòîìó, ÷òî îí áûë ñëèøêîì ïüÿí, òî ëè ñ èçëèøíèì ðâåíèåì âçÿëñÿ çà äåëî, íî ñîâñåì çàïóòàëñÿ â øòàíèíàõ, ïîòåðÿë ðàâíîâåñèå è ñî âñåãî ðàçìàõó ãðîõíóëñÿ ñî ñòîéêè íà ïîë. Áóòûëêà, êîòîðóþ îí òàê è íå âûïóñòèë èç ðóê, ðàçáèëàñü. Âñå çàõîõîòàëè. Ëåéòåíàíò Ñèëüâà ïîäíÿëñÿ è êèâíóë Ëèòóìå:
– Ïîøëè. Ïîðà.
Ïîëèöåéñêèå ïåðåñåêëè òàíöïëîùàäêó. Ëåò÷èê, çàêðûâ ãëàçà, òàê è ëåæàë íà ñïèíå, ñî ñïóùåííûìè äî ëîäûæåê øòàíàìè, ïîñðåäè áèòîãî ñòåêëà è òîëüêî ñîïåë. «Âîò íàáðàëñÿ òî», – ïîäóìàë Ëèòóìà. Îíè ïîäõâàòèëè ëåò÷èêà ïîä ìûøêè, ïîñòàâèëè íà íîãè. Îí êà÷àëñÿ èç ñòîðîíû â ñòîðîíó è ÷òî òî áîðìîòàë çàïëåòàþùèìñÿ ÿçûêîì, ïóñêàë ñëþíè. Ïîëèöåéñêèå ïðèâåëè â ïîðÿäîê åãî áðþêè, çàñòåãíóëè ðåìåíü è, âçÿâ ïîä ðóêè, ïîòàùèëè ê âûõîäó. Ïðîñòèòóòêè, ñóòåíåðû è ïðî÷àÿ ïóáëèêà ïðèâåòñòâîâàëè èõ ðóêîïëåñêàíèÿìè.
– ×òî æå íàì ñ íèì äåëàòü? – ñïðîñèë Ëèòóìà, êîãäà îíè âûáðàëèñü íàðóæó. Ïîäíÿëñÿ âåòåð; ñòåíû çàâåäåíèÿ õîäèëè õîäóíîì; çâåçä íà íåáå âðîäå áû ïðèáàâèëîñü. Îãíè Òàëàðû òîæå êàçàëèñü çâåçäàìè, óäðàâøèìè ïîä ïîêðîâîì íî÷è ñ íåáà íà çåìëþ, ê ìîðþ.
– Îòâåäåì âîí òóäà, – ñêàçàë ëåéòåíàíò.
– Ïóñòèòå, ñâîëî÷è, – ïðîëåïåòàë ëåò÷èê, íå ïðåäïðèíèìàÿ, îäíàêî, ïîïûòîê âûñâîáîäèòüñÿ.
– Ñåé÷àñ, áðàòåö, ñåé÷àñ, – ëàñêîâî ñêàçàë ëåéòåíàíò. – Òèõî, òèõî, íå ðâèñü.
Îíè ïðîòàùèëè åãî åùå ìåòðîâ ïÿòüäåñÿò ïî ïóñòûðþ, ïîðîñøåìó ðåäêîé ïåðåñîõøåé òðàâîé, è îêàçàëèñü íà áåðåãó. Îïóñòèëè ëåò÷èêà íàçåìü, à ñàìè óñåëèñü ðÿäîì, ïî îáå ñòîðîíû îò íåãî.  êðîìåøíîé òüìå ïðÿòàëèñü êàêèå òî ëà÷óãè. Âåòåð íåñ â ìîðå îáðûâêè ìåëîäèè è ãâàëò ïîñåòèòåëåé Ëàî. Ïàõëî ñîëüþ, ðûáîé, à øîðîõ òðàâû óáàþêèâàë êàê êîëûáåëüíàÿ. Ëèòóìå çàõîòåëîñü âûòÿíóòüñÿ íà ïåñêå, ïðèêðûòü ëèöî ôóðàæêîé è çàáûòü îáî âñåì íà ñâåòå. Îäíàêî íà ñëóæáå íå ïîñïèøü. Ìûñëü î òîì, ÷òî ýòîò ðàñïðîñòåðòûé ó èõ íîã ÷åëîâåê ïðè÷àñòåí ê óæàñíîé òàéíå, âçâîëíîâàëà åãî.
– Íó, îêëåìàëñÿ? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò Ñèëüâà. Îí ïðèïîäíÿë ëåò÷èêà è, ïîääåðæèâàÿ çà ñïèíó êàê ñàìîãî çàêàäû÷íîãî ñîáóòûëüíèêà, óñàäèë. – Îòðåçâåë ìàëîñòü, íåò?
– À øåë áû òû! – îãðûçíóëñÿ ëåò÷èê, ñêëîíÿÿ ãîëîâó ê íåìó íà ïëå÷î. Çëîáíûé òîí åãî íèêàê íå âÿçàëñÿ ñ ðàññëàáëåííîé ïîçîé, â êîòîðîé îí ñèäåë, ðàñêîðÿ÷àñü íà ïåñêå è ïðèâàëèâøèñü ê ëåéòåíàíòó.
– Àõ, êàê íåõîðîøî äðóçåé ïîñûëàòü, – çàâîðêîâàë òîò. – Íåò áû ïîáëàãîäàðèòü, ÷òî âûòàùèëè òåáÿ îò êèòàéöà, ïîêà òåáå íå îòîðâàëè òî, ÷åì òû òàê õâàñòàåøüñÿ. Ïîäóìàé, íà ÷òî áû òû ñòàë ãîäåí òîãäà?
Åìó ïðèøëîñü çàìîë÷àòü, ïîòîìó ÷òî ëåò÷èêà òÿæêî çàòîøíèëî. Îäíàêî ëåéòåíàíò óñïåë ïðèãíóòü åãî ãîëîâó ê çåìëå è äåðæàë åå òàê, ïîêà åãî íå ïåðåñòàëî ðâàòü.
– Òû, íàâåðíî, ïåäåðàñò, – âñå òàê æå çëîáíî ïðîãîâîðèë ëåò÷èê, – çàìàíèë ìåíÿ ñþäà, äóìàåøü, ÿ ïîéäó òåáå íàâñòðå÷ó?..
– Äà, áðàòåö, – ðàññìåÿëñÿ ëåéòåíàíò, – ÿ ïðèâîëîê òåáÿ ñþäà, ÷òîáû òû ïîøåë ìíå íàâñòðå÷ó. Òîëüêî íå â òîì, ÷òî òû äóìàåøü.
«Ïîäõîäû çíàåò, – îäîáðèë ëåéòåíàíòà Ëèòóìà, – ñåé÷àñ âñå âûçíàåò».
– Òîãäà êàêîãî æå… òåáå îò ìåíÿ íàäî? – èêíóâ è ïîäîáðàâ ñëþíè, ñïðîñèë ëåò÷èê, äîâåð÷èâî ïðèíèêíóâ ê ãðóäè ëåéòåíàíòà, ñëîâíî êîò, ãðåþùèéñÿ âîçëå êîøêè.
– À íàäî ìíå, ÷òîáû òû ìíå ðàññêàçàë ïðî Ïàëîìèíî Ìîëåðî, – ïðîøåïòàë ëåéòåíàíò.
Ëèòóìà ÷óòü íå ïîäñêî÷èë íà ìåñòå, à íà ëåò÷èêà ýòè ñëîâà íå îêàçàëè íèêàêîãî äåéñòâèÿ. Îí íå øåâåëèëñÿ, íå ãîâîðèë è äàæå, êàê ïîêàçàëîñü Ëèòóìå, íå äûøàë.  òàêîì îöåïåíåíèè ïðåáûâàë îí äîâîëüíî äîëãî. Ëèòóìà ïîãëÿäåë íà ñâîåãî íà÷àëüíèêà. Íå íàäî ëè ïîâòîðèòü? Ìîæåò, òîò ïðîñëóøàë èëè äåëàåò âèä, ÷òî íè÷åãî íå ïîíÿë?
– Ìàòü òâîþ ñïðîñè, – ïðîáîðìîòàë íàêîíåö ëåò÷èê òàê òèõî, ÷òî Ëèòóìå ïðèøëîñü âûòÿíóòü øåþ, ÷òîáû óñëûøàòü.
– Ìîÿ áåäíàÿ ìàìà äàæå íå çíàåò, êòî òàêîé Ïàëîìèíî Ìîëåðî, – åùå ëàñêîâåé ïðîèçíåñ ëåéòåíàíò. – Çàòî òû çíàåøü. Íó, íå òîìè, ðàññêàçûâàé, êàê áûëî äåëî.
– Íå çíàþ ÿ íèêàêîãî Ïàëîìèíî! – çàâîïèë ëåò÷èê, è Ëèòóìà îòïðÿíóë îò íåîæèäàííîñòè. – Íè÷åãî ÿ íå çíàþ! Íè÷åãî!
Ãîëîñ åãî ïðåñåêàëñÿ, à ñàì îí äðîæàë ñ ãîëîâû äî íîã.
– Êàê ýòî òàê «íå çíàþ»? – ïîãëàæèâàë åãî ëåéòåíàíò. – Ïðåêðàñíî çíàåøü. Ïîòîìó òû è íàäèðàåøüñÿ êàæäûé âå÷åð ó êèòàéöà. Ïîòîìó è áåñèøüñÿ, è âåäåøü ñåáÿ êàê ïîëîóìíûé. Ïîòîìó è ëåçåøü â äðàêó ñ «êîòàìè».
– Íè÷åãî ÿ íå çíàþ! – ñíîâà çàâûë òîò. – Ñêàçàë – íè÷åãî!
– Ðàññêàæè ìíå ïðî óáèòîãî ñîëäàòèêà, è òåáå ñðàçó ñòàíåò ëåã÷å, – ìóðëûêàþùèì ãîëîñîì ïðîäîëæàë óãîâàðèâàòü åãî ëåéòåíàíò. Îí äàæå ÷óòü ÷óòü ñþñþêàë, êàê ñ ìàëåíüêèì. – Ïîâåðü ìíå, ÿ íåäóðíîé ïñèõîëîã. Èçëåé ìíå äóøó. Îáåùàþ, òåáå ïîëåã÷àåò.
Ëèòóìà âçìîê îò âîëíåíèÿ: ïî÷óâñòâîâàë, êàê ðóáàøêà ïðèëèïàåò ê ëîïàòêàì, õîòÿ äíåâíîé çíîé äàâíî ñïàë è áûëî äàæå ïðîõëàäíî. Äóë âåòåðîê, âçäûìàÿ íåâûñîêèå âîëíû, ñ íåïðèÿòíûì øèïåíèåì ðàçáèâàâøèåñÿ î êðîìêó áåðåãà. «×åãî áîèøüñÿ, Ëèòóìà, – ñïðîñèë îí ñåáÿ, – óñïîêîéñÿ. – Ñíîâà âîçíèêëî ïåðåä ãëàçàìè èçóðîäîâàííîå òåëî Ïàëîìèíî. – Ñåé÷àñ óçíàþ, êòî åãî óáèë».
– Íó, ñîáåðèñü ñ äóõîì è âûêëàäûâàé, – òåðåáèë ëåò÷èêà ëåéòåíàíò. – Ëåã÷å ñòàíåò, âîò óâèäèøü. Äà íå ïëà÷ü.
 ýòó ìèíóòó ëåéòåíàíò, ïðèëüíóâ ê ïëå÷ó Ñèëüâû, çàõíûêàë êàê ãðóäíîé.
– ß âîâñå íå ïîòîìó ïëà÷ó… – âñõëèïûâàë îí, òðÿñÿñü âñåì òåëîì è çàäûõàÿñü îò ðûäàíèé. – ß è íàïèâàþñü òî ïîòîìó, ÷òî ýòà òâàðü âîíçèëà ìíå íîæ â ñïèíó. Îí çàïðåòèë íàì âñòðå÷àòüñÿ, îí íå ïóñêàåò åå êî ìíå, à îíà òîæå íå õî÷åò âèäåòü ìåíÿ. Åñòü ó íåãî òàêîå ïðàâî? Íåò, òû îòâåòü!
– Ðàçóìååòñÿ, íåò, – ïîõëîïàë åãî ëåéòåíàíò ïî ïëå÷ó. – À êòî ýòà òâàðü, êîòîðàÿ íå äàåò òåáå âèäåòüñÿ ñ íåé? Ïîëêîâíèê Ìèíäðî?
Âîò òåïåðü òî ëåò÷èê ïîäíÿë ãîëîâó, îòëåïèëñÿ îò ïëå÷à ëåéòåíàíòà.  ìîëî÷íîì ñèÿíèè ëóíû Ëèòóìà óâèäåë åãî ëèöî – âñå â ñëåçàõ, ñîïëÿõ è ñëþíÿõ. Ãëàçà ñ ðàñøèðåííûìè çðà÷êàìè áëåñòåëè áåçóìíîé òðåâîãîé. Îí áåççâó÷íî øåâåëèë ãóáàìè.
– Ïî÷åìó æå ïîëêîâíèê Ìèíäðî çàïðåòèë òåáå âñòðå÷àòüñÿ ñî ñâîåé äî÷êîé? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò òàê íåïðèíóæäåííî, ñëîâíî îñâåäîìëÿëñÿ, øåë ëè â÷åðà äîæäü. –  ÷åì òû ïðîâèíèëñÿ? Ðåáåíî÷êà åé ñäåëàë?
– Òèõî òû! – ïðîøèïåë ëåò÷èê. – Íå íàçûâàé åãî ïî èìåíè. Ïîä ìîíàñòûðü ìåíÿ ïîäâåñòè õî÷åøü?
– Íåò. Ïîìî÷ü òåáå õî÷ó. Ãðóñòíî ñìîòðåòü, êàê òû ñïèâàåøüñÿ, áóÿíèøü. Êàðüåðó ñåáå èñïîðòèøü, êàê òû â òîëê íå âîçüìåøü? Ëàäíî, îáåùàþ, èìåí áîëüøå íàçûâàòü íå áóäó.
– Ìû ñîáèðàëèñü îáâåí÷àòüñÿ íà áóäóùèé ãîä, êàê òîëüêî çâàíèå ïîëó÷ó, – çàëåïåòàë ëåò÷èê, ñíîâà ñêëîíèâ ãîëîâó íà ãðóäü Ñèëüâû. – Ýòà ñâîëî÷ü ñêàçàëà, ÷òî îí, ìîë, ñîãëàñåí. Ñâàäüáó äîëæíû áûëè ñûãðàòü â Äåíü Íåçàâèñèìîñòè, ïîíèìàåøü? À òåïåðü ñêàæè ìíå: ìîæíî áûòü òàêèì ïðåäàòåëåì, òàêèì ëãóíîì, ãàäîì òàêèì ïîëçó÷èì? Ìîæíî?
– Íåëüçÿ, – ñêîíôóæåííî îòâåòèë Ëèòóìà.
– À ýòîò õìûðü îòêóäà âçÿëñÿ? – óñòàâèëñÿ íà íåãî ëåò÷èê. – Îí òî ÷òî òóò äåëàåò? À? Çà÷åì îí?
– Äà íå îáðàùàé âíèìàíèÿ, ýòî ìîé ïîìîùíèê, ïàðåíü íàäåæíûé è íåáîëòëèâûé, – óñïîêîèë åãî ëåéòåíàíò. – Çàáóäü î íåì. È ïðî ïîëêîâíèêà Ìèíäðî òîæå çàáóäü.
– Òññ, ÷òîá òåáÿ! Íå íàçûâàé èìåí!
– Ëàäíî, ëàäíî, – ïîõëîïàë åãî ëåéòåíàíò. – Âñå îòöû áîëåçíåííî ïåðåæèâàþò çàìóæåñòâà ñâîèõ äî÷åê – èì íå õî÷åòñÿ ñ íèìè ðàçëó÷àòüñÿ. Ïðîéäåò âðåìÿ, ïîëêîâíèê ðàçìÿêíåò, âñå óñòðîèòñÿ, æåíèøüñÿ òû íà íåé. Õî÷åøü äîáðûé ñîâåò? Ïóñòü îíà çàáåðåìåíååò. Òîãäà ñòàðèêó âîëåé íåâîëåé ïðèäåòñÿ áëàãîñëîâèòü âàø áðàê. Ïîíÿë? Íó à òåïåðü ðàññêàæè ìíå ïðî Ïàëîìèíî Ìîëåðî.
«Îí ãåíèé», – ïîäóìàë Ëèòóìà.
– Íèêîãäà îí íå ðàçìÿêíåò, ïîòîìó ÷òî îí âîîáùå íå ÷åëîâåê. Ó íåãî äóøè íåò, – çàðûäàë ëåò÷èê. Åãî ñíîâà çàòîøíèëî, è Ëèòóìà ïðåäñòàâèë ñåáå, íà ÷òî òåïåðü ïîõîæà ôîðìåííàÿ ðóáàõà ëåéòåíàíòà. – Ýòî ÷óäîâèùå. Îí ïðîâåë ìåíÿ, â òî÷íîñòè êàê òîãî ÷îëî. Ïîíèìàåøü òåïåðü, ïî÷åìó ÿ íàäèðàþñü êàæäóþ íî÷ü?
– Êîíå÷íî, ïîíèìàþ. Òåáÿ ñáèëè ñ êîïûò, òåáå íå äàþò âèäåòüñÿ ñ òâîåé ìèëîé. Íó à êòî æå ýòî åùå âëþáèëñÿ ó íàñ â äî÷êó ïîëêîâíèêà Ìèíäðî, òüôó, ïðîñòè, â äî÷êó ýòîãî ñòàðîãî ñàìîäóðà? Ðàññêàæè êà ìíå ïðî Ïàëîìèíî Ìîëåðî.
– Î÷åíü óìíûé, äà? – Ëåò÷èê ñ òðóäîì ïîäíÿë ãîëîâó. Ëèòóìà ïîäóìàë äàæå, ÷òî îí âäðóã ïðîòðåçâåë, è ïîñïåøèë ïðèäåðæàòü åãî çà ïëå÷è, áîÿñü, ÷òî îí âìàæåò ëåéòåíàíòó. Íî íåò: ëåò÷èê áûë ñëèøêîì ïüÿí, âûïðÿìèòüñÿ íå ñìîã è ñíîâà ïîâàëèëñÿ íà ëåéòåíàíòà.
– Íó, äàâàé, äàâàé. Çà ðàçãîâîðîì ïîçàáóäåøü î ñâîåé áåäå, îòâëå÷åøüñÿ. Íó? Ñêàæè: åãî óáèëè çà òî, ÷òî ñïóòàëñÿ ñ æåíîé êàêîãî íèáóäü îôèöåðà? Äà?
– Ñëîâà íå ñêàæó, õîòü çàðåæü! – âûêðèêíóë ëåéòåíàíò.
– Ýêàÿ òû ñêîòèíà íåáëàãîäàðíàÿ, – óêîðèë åãî ëåéòåíàíò. – ß òåáÿ óâåë èç ïðèòîíà, ãäå òåáå íåìèíóåìî îòîðâàëè áû ÿéöà. ß ïðèâåë òåáÿ ñþäà, ÷òîá õìåëü èç òåáÿ âûâåòðèëñÿ, ÷òîá òû âåðíóëñÿ íà áàçó ñâåæåíüêèì è íå ñåë íà «ãóáó». Íà ÷üåì ïëå÷å òû âûïëàêàëñÿ? Êòî òåáå óòèðàë ñëåçû è ñîïëè? Ïîãëÿäè, âî ÷òî ïðåâðàòèëàñü ìîÿ ðóáàøêà! È ïîñëå âñåãî ýòîãî òû íå õî÷åøü ðàññêàçàòü ìíå, çà ÷òî óáèëè Ïàëîìèíî Ìîëåðî. Áîèøüñÿ, ÷òî ëè? Êîãî?
«Íè÷åãî ìû èç íåãî íå âûòÿíåì», – ïàë äóõîì Ëèòóìà. Æàëü ïîòåðÿííîãî âðåìåíè, à åùå áîëüøå – òåøèâøèõ äóøó íàäåæä. Íåò, ýòîò çàáóëäûãà íå âûâåäåò èõ èç ïîòåìîê.
– À îíà – äåðüìî åùå ïî÷èùå, ÷åì åå ïàïàøà, – ïðîñòîíàë ëåò÷èê ñêâîçü ñòèñíóòûå çóáû, ïåðåæèäàÿ î÷åðåäíîé ïðèñòóï òîøíîòû. Ñïðàâèâøèñü ñ ñîáîé, îí ïðîäîëæàë: – È âñå òàêè ÿ åå ëþáëþ, íåñìîòðÿ íà òî ÷òî îíà òàê ñî ìíîé ïîñòóïèëà. Ëþáëþ! Âîò è ïîéìè! Îíà ó ìåíÿ çäåñü, â ñåðäöå, ïîòàñêóõà òàêàÿ…
– À ïî÷åìó æå òû òàê î íåé îòçûâàåøüñÿ? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò. – Åé ïðèøëîñü ïîêîðèòüñÿ âîëå îòöà? Èëè ïîòîìó, ÷òî îíà òåáÿ ðàçëþáèëà? Äàëà îò âîðîò ïîâîðîò?
– Îíà ñàìà íå çíàåò, êîãî ëþáèò, îíà, çíàåøü, êàê íà ïëàñòèíêàõ ïèøóò, «ãîëîñ åå õîçÿèíà». ×òî ñòàðèê åé ñêàæåò, òî îíà è äåëàåò. Îí âåëåë ìåíÿ îòøèòü, îíà è îòøèëà.
Ëèòóìà ïîïûòàëñÿ ïðåäñòàâèòü, êàê âûãëÿäåëà ïîëêîâíè÷üÿ äî÷êà, âëåòåâøàÿ òîãäà íà ìèíóòêó â êàáèíåò. Ðàçãîâîð òî èõ îí ñëûøàë, à âîò ïðèïîìíèòü, êðàñèâàÿ ëè îíà, íå ìîã. Òîíåíüêàÿ, õðóïêàÿ, íî, ñóäÿ ïî òîìó, êàê îíà ðàçãîâàðèâàëà ñ îòöîì, õàðàêòåðåö – áóäü çäîðîâ. Ïîíèìàåò î ñåáå ÷åðåñ÷óð ìíîãî. Ãëÿäèò íà âñåõ êàê êîðîëåâà. Âîí êàê èçìûòàðèëà áåäíîãî ëåò÷èêà, îá íåãî òåïåðü íîãè ìîæíî âûòèðàòü.
– Íó ðàññêàæè ìíå ïðî Ïàëîìèíî Ìîëåðî, – íå îòñòàâàë ëåéòåíàíò. – Íó õîòü ÷òî íèáóäü. Âåäü åãî óáèëè çà òî, ÷òî ñïóòàëñÿ ñ çàìóæíåé æåíùèíîé. À? Òàê ýòî?
– ß ïüþ è áóäó ïèòü, íî îáðàùàòüñÿ ñ ñîáîé, êàê ñ òåì ÷îëî, íå ïîçâîëþ, – ëåïåòàë ëåò÷èê. Îí çàìîëê, à ïîòîì ñ ãîðå÷üþ ïðèáàâèë: – Îí ñàì íàïðîñèëñÿ.
– Êòî? Ïàëîìèíî Ìîëåðî? – ïðîøåïòàë ëåéòåíàíò.
– Äà. Ýòà ñâîëî÷ü Ïàëîìèíî Ìîëåðî.
– Ïóñêàé áóäåò ñâîëî÷ü, – çàâîðêîâàë ëåéòåíàíò, – ïîãëàæèâàÿ ëåò÷èêà ïî ñïèíå. – Òàê ïî÷åìó æå îí ñàì íàïðîñèëñÿ?
– Ïîòîìó ÷òî íå ïî ñåáå äåðåâî ñðóáèë, – ñ íåîæèäàííîé ÿðîñòüþ âûêðèêíóë òîò. – Çàðâàëñÿ – âîò è íàðâàëñÿ. Çà âñå íàäî ðàñïëà÷èâàòüñÿ, âîò è ðàñïëàòèëñÿ, ïîæàëóé ÷òî è ñ ïðîöåíòàìè.
Ëèòóìà ïîêðûëñÿ ãóñèíîé êîæåé. «Çíàåò! Ëåò÷èê çíàåò, êòî è çà ÷òî óáèë Ïàëîìèíî».
– Òàê òàê, áðàòåö, ïîíèìàþ: êòî çàðâàëñÿ, òîò íàðâåòñÿ, ðóáè äåðåâî ïî ñåáå, – ýõîì îòêëèêíóëñÿ ëåéòåíàíò, è ãîëîñ åãî çâó÷àë ïðèâåòëèâåé è íåæíåé ÷åì êîãäà ëèáî. – Òàê ÷üå æå äåðåâöå òî îí ñðóáèë?
– ×üå áû íè áûëî, òåáÿ íå êàñàåòñÿ. Óéäè òû îò ìåíÿ! – Ëåò÷èê îòñòðàíèëñÿ, ñäåëàë ïîïûòêó âñòàòü íà êîëåíè, íî íå óäåðæàëñÿ è øëåïíóëñÿ íà ÷åòâåðåíüêè.
– Íåò, êàñàåòñÿ, áðàòåö, êàñàåòñÿ, è òû ñàì ýòî çíàåøü, – äðóæåëþáèå ëåéòåíàíòà áûëî áåçãðàíè÷íî. – Äåëî áûëî â Ïèóðå, íà àâèàáàçå, äà?  îäíîì èç òåõ äîìèêîâ âîçëå àýðîïîðòà. Òàê?
Ëåò÷èê, ïî ïðåæíåìó ñòîÿ íà ÷åòâåðåíüêàõ, ïîäíÿë ãîëîâó, è Ëèòóìå ïîêàçàëîñü, ÷òî îí ñåé÷àñ çàëàåò. Îí ãëÿäåë íà ïîëèöåéñêèõ òîñêóþùèìè îñòåêëåíåâøèìè ãëàçàìè, òùåòíî ïûòàÿñü îäîëåòü õìåëü, è ìîðãàë áåç îñòàíîâêè.
– Êòî ýòî òåáå íàòðåïàë? Îòêóäà òû çíàåøü?
– Äà âîò çíàþ, – çàñìåÿëñÿ ëåéòåíàíò. – Íå òû îäèí ó íàñ òàêîé âñåâåäóùèé, ìû òîæå ñëûõàëè êîå î ÷åì. Íó êà, äàâàé: ÿ òåáå – òî, ÷òî ÿ çíàþ, òû ìíå – òî, ÷òî òû çíàåøü, è âìåñòå ìû îòãàäàåì çàãàäêó íå õóæå ÷åì Ìàíäðåéê Âîëøåáíèê.
– Ñïåðâà âûêëàäûâàé, ÷òî òåáå èçâåñòíî ïðî Ïèóðñêóþ áàçó, – ðàçäåëüíî âûãîâîðèë ëåò÷èê, è Ëèòóìà ïîíÿë, ÷òî îí, õîòü è ñòîèò íà ÷åòâåðåíüêàõ, íàêîíåö òî ïðîòðåçâåë è âñåðüåç íàïóãàí.
– Äà ðàäè áîãà! – îòîçâàëñÿ ëåéòåíàíò. – Òîëüêî òû ñíà÷àëà ñÿäü ïî ÷åëîâå÷åñêè, çàêóðè. ß âèæó, â ìîçãàõ ó òåáÿ ïðîÿñíèëîñü? Òåì ëó÷øå.
Îí ðàñêóðèë äâå ñèãàðåòû, à ïà÷êó ïðîòÿíóë Ëèòóìå. Òîò òîæå âûòÿíóë ñåáå îäíó.
– Òàê âîò, ìû çíàåì, ÷òî Ïàëîìèíî âëþáèëñÿ â êàêóþ òî áàáó ñ Ïèóðñêîé áàçû. Îí ïåë åé ñåðåíàäû – ãîëîñ òî ó íåãî áûë íåçåìíîé, âñå ãîâîðÿò. Ïåë è èãðàë íà ãèòàðå è âðåìÿ âûáèðàë ïîòåìíåå. Ïåë îí áîëåðî – ýòî åãî êîðîííûé íîìåð. Âîò è âñå, ÷òî íàì èçâåñòíî. Òåïåðü äàâàé òû: êîìó ïåë ñåðåíàäû Ïàëîìèíî Ìîëåðî?
– Íå çíàþ ÿ íè÷åãî! – çàêðè÷àë ëåò÷èê. Òåïåðü îí áûë ñàì íå ñâîé îò ñòðàõà, äàæå çóáû ó íåãî ëÿçãàëè.
– Çíàåøü, çíàåøü, – ïîäáîäðèë åãî ëåéòåíàíò. – Âñå òû çíàåøü. Ìóæ ýòîé åãî êðàñîòêè òî ëè çàïîäîçðèë ÷òî òî, òî ëè íàêðûë èõ ñ ïîëè÷íûì, è Ïàëîìèíî ïðèøëîñü óíîñèòü èç Ïèóðû íîãè. Òàê? Òàê. Îí ïîäàëñÿ â Òàëàðó, íà àâèàáàçó. Îäíàêî ðåâíèâûé ìóæ âûñëåäèë åãî, îòûñêàë è ðàñêâèòàëñÿ. Òû æå ñàì ãîâîðèë: êòî çàðâåòñÿ – òîò íàðâåòñÿ, ñëèøêîì âûñîêî Ïàëîìèíî çàëåòåë. Íó, ÷òî æ òû ìîë÷èøü? Êòî åãî ïðèñòóêíóë?
Ëåò÷èêà îïÿòü çàòîøíèëî, è íà ýòîò ðàç îí íå ñìîã óäåðæàòü ïðèñòóïà ðâîòû. Õðèïÿ è îòïëåâûâàÿñü, îí óòåðñÿ ëàäîíüþ, ãóáû åãî çàäðîæàëè, îí ðàñïëàêàëñÿ ñîâñåì ïî äåòñêè. Ëèòóìå áûëî è ïðîòèâíî, è æàëêî åãî: ëåò÷èê ñòðàäàë ïî íàñòîÿùåìó.
– Òû ñïðîñèøü, ïî÷åìó ÿ ê òåáå ïðèñòàþ, – âñëóõ ðàçìûøëÿë ëåéòåíàíò, ïóñêàÿ êîëüöà. – Äà òàê ïðîñòî, èç ëþáîïûòñòâà. Åñëè óáèéöà Ïàëîìèíî – îôèöåð ñ Ïèóðñêîé àâèàáàçû, ÷òî ÿ ìîãó ñ íèì ñäåëàòü? Íè÷åãî. Ó âàñ ñâîè çàêîíû, ñâîé ñóä, ñâîÿ ïîëèöèÿ. Ìíå íà áàçó âõîä çàêðûò. ß èç ÷èñòîãî ëþáîïûòñòâà ñïðàøèâàþ, ïîéìè òû. È åùå òåáå ñêàæó: åñëè á ÿ æåíèëñÿ íà ìîåé òîëñòóõå è êòî íèáóäü âçäóìàë áû ïåòü ó íåå ïîä îêíîì ñåðåíàäû, âñÿêèå òàì íåæíûå áîëåðî, ÿ áû òîæå íå ñòåðïåë. Íó òàê êòî æå âñå òàêè ïðèøèë Ïàëîìèíî?
Äàæå â òàêóþ ìèíóòó âñïîìíèë ëåéòåíàíò äîíüþ Àäðèàíó. «Íåò, ýòî áîëåçíü, åé áîãó», – ïîäóìàë Ëèòóìà. Ëåò÷èê îòîäâèíóëñÿ, ÷òîáû íå âûïà÷êàòüñÿ â áëåâîòèíå, è óñåëñÿ íà ïåñîê ÷óòü âûøå ïîëèöåéñêèõ. Óïåðñÿ ëîêòÿìè â êîëåíè, à ãîëîâó îáõâàòèë ëàäîíÿìè. Äîëæíî áûòü, îíà ó íåãî ðàñêàëûâàëàñü. Ëèòóìà íå òàê äàâíî áûë ÷ëåíîì îðäåíà «íåïîáåäèìûõ», îí ïî ñåáå îòëè÷íî çíàë ýòó ùåêî÷óùóþ ïóñòîòó âî âñåì òåëå, êîãäà òåáÿ âñåãî òàê è ëîìàåò, à ãäå áîëèò, ïî÷åìó íåéìåòñÿ, ïîíÿòü íåëüçÿ.
– Îòêóäà òû çíàåøü, ÷òî îí åçäèë íà Ïèóðñêóþ àâèàáàçó? – âäðóã ñïðîñèë ëåò÷èê. Îí òî ñ óìà ñõîäèë îò ñòðàõà, òî çàõëåáûâàëñÿ îò çëîáû, à ñåé÷àñ îáà ýòè ÷óâñòâà îáóÿëè åãî ðàçîì. – Êàêîé ãàä âûáîëòàë òåáå?
 ýòó ìèíóòó Ëèòóìà çàìåòèë êàêèå òî òåíè. Åùå ÷åðåç ìèíóòó îíè ïðèáëèçèëèñü è ñòàëè ïåðåä íèìè ïîëóêðóãîì. Íåèçâåñòíûõ áûëî øåñòåðî. Ó âñåõ áûëè êàðàáèíû è äóáèíêè, à êîãäà ëóíà âûïëûëà èç çà òó÷è, Ëèòóìà ðàçãëÿäåë è ïîâÿçêè íà ðóêàâàõ. Ïàòðóëü âîåííîé ïîëèöèè. Ïî íî÷àì îíè îáõîäèëè âñå êàôå, çàáåãàëîâêè è ïðèòîíû, èùà ñîëäàò è ñåðæàíòîâ ñ àâèàáàçû.
– ß – ëåéòåíàíò ãðàæäàíñêîé ãâàðäèè Ñèëüâà.  ÷åì äåëî?
– Íàì ïðèêàçàíî óâåñòè ëåéòåíàíòà Äóôî, – îòâåòèë îäèí èç ïàòðóëüíûõ, äîëæíî áûòü ñåðæàíò.
– Âûìîé ïàñòü, ïðåæäå ÷åì ïðîèçíîñèòü ìîå èìÿ, – çàðû÷àë ëåò÷èê. Åìó óäàëîñü ïîäíÿòüñÿ íà íîãè, è îí ñòîÿë ïîêà÷èâàÿñü, ãîòîâûé â ëþáóþ ìèíóòó ïîòåðÿòü ðàâíîâåñèå è ñâåðçèòüñÿ. – Íèêòî è íèêóäà ìåíÿ íå óâåäåò!
– Ó íàñ ïðèêàç ïîëêîâíèêà, ãîñïîäèí ëåéòåíàíò, – îòâå÷àë ñòàðøèé ïàòðóëüíûé. – Î÷åíü èçâèíÿåìñÿ, íî ïðèäåòñÿ âàì ïîéòè ñ íàìè.
Ëåò÷èê ÷òî òî çëîáíî ïðîáîðìîòàë è, êàê â çàìåäëåííîé ñúåìêå, ñòàë âàëèòüñÿ íàçåìü. Ñåðæàíò ñêîìàíäîâàë, è òåíè ïîäîøëè âïëîòíóþ. Ñîëäàòû ïîäõâàòèëè ëåò÷èêà çà ðóêè è çà íîãè, ïîäíÿëè. Òîò íå ñîïðîòèâëÿëñÿ, òîëüêî ëåïåòàë íåâðàçóìèòåëüíûå ñëîâà.
Ëèòóìà è ëåéòåíàíò âèäåëè, êàê îíè ñêðûëèñü â òåìíîòå. Ïîòîì âçðåâåë ìîòîð äæèïà. ßñíîå äåëî, ïàòðóëü îñòàâèë ìàøèíó ó çàâåäåíèÿ êèòàéöà. Ïîëèöåéñêèå â çàäóì÷èâîñòè äîêóðèëè. Ïåðâûì ïîäíÿëñÿ ëåéòåíàíò. Äâèíóëèñü îáðàòíî. Èç êàôå âûðûâàëèñü ãîëîñà, ìóçûêà, ñìåõ. Âåñåëüå áûëî â ñàìîì ðàçãàðå.
– Çäîðîâî âû åãî ðàñêîëîëè, – ñêàçàë Ëèòóìà. – Äîëáèëè, äîëáèëè â îäíó òî÷êó è ñâîåãî äîáèëèñü.
– Äà íè÷åãî ÿ íå äîáèëñÿ. Áóäü ó íàñ ïîáîëüøå âðåìåíè, ãëÿäèøü, è äîèñêàëèñü áû ïðàâäû. – Ëåéòåíàíò âçäîõíóë è æàäíî, ïîëíîé ãðóäüþ âäîõíóë ìîðñêîé âîçäóõ. – Çíàåøü, Ëèòóìà, ÷òî ìíå ïðèøëî â ãîëîâó?
– ×òî?
– Äóìàþ, âñÿ Òàëàðñêàÿ àâèàáàçà îò äíåâàëüíîãî äî ñàìîãî ïîëêîâíèêà Ìèíäðî â êóðñå äåëà.
– Ïîõîæå íà òî, – êèâíóë Ëèòóìà. – Óæ ëåéòåíàíò òî Äóôî òî÷íî çíàåò, êòî óáèë Ïàëîìèíî.
Îíè çàìîë÷àëè, øàãàÿ ïî ñïÿùåé Òàëàðå. Äåðåâÿííûå äîìèêè ïðÿòàëèñü âî ìðàêå, ëèøü êîå ãäå â îêíå òóñêëî ìåðöàë îãîíåê. Çà êîëþ÷åé ïðîâîëîêîé â çàïðåòíîé çîíå òîæå âñå ñïàëî.
Âíåçàïíî ëåéòåíàíò èçìåíèâøèìñÿ ãîëîñîì ñêàçàë:
– Áóäü äðóãîì, Ëèòóìà, ïðîãóëÿéñÿ ê áåðåãó, ïîñìîòðè, âåðíóëñÿ ëè «Òàëàðñêèé ëåâ». Åñëè íåò, ìîæåøü èäòè ñïàòü. À åñëè äà, ñîîáùè. ß áóäó â õàð÷åâíå.
– Êàê? – ïîðàçèëñÿ Ëèòóìà. – Âû ñîáèðàåòåñü?..
– Äà, ñîáèðàþñü, – ñ íåðâíûì ñìåøêîì îòâåòèë ëåéòåíàíò, – ñîáèðàþñü ïîïðîáîâàòü. À âäðóã ñåãîäíÿ íî÷üþ ñëó÷èòñÿ ÷óäî? Ñêîðåé âñåãî íå ñëó÷èòñÿ, íî ïîïûòêà íå ïûòêà. Êðåïêèé îðåøåê ýòà äîíüÿ Àäðèàíà, ÿ äàæå íå îæèäàë. Íó äà íè÷åãî, áóäåò íàøà! À çíàåøü ïî÷åìó, Ëèòóìà? Ìíå íà ýòîì ñâåòå íàäî äâà äåëà ñäåëàòü: íàòÿíóòü äîíüþ Àäðèàíó è íàéòè óáèéö Ïàëîìèíî Ìîëåðî. Ýòî äàæå âàæíåé, ÷åì ïîëó÷èòü î÷åðåäíîå çâàíèå. Íå âåðèøü? Íå íàäî. Îòïðàâëÿéñÿ.
«Êàê ýòî îí åùå ìîæåò äóìàòü î òàêèõ âåùàõ?» – ïîðàçèëñÿ Ëèòóìà. Îí ïðåäñòàâèë ñåáå, êàê äîíüÿ Àäðèàíà ìèðíî ñïèò â ñâîåé ïîñòåëüêå, âèäèò ñíû è äàæå íå ïîäîçðåâàåò, êàêîé ãîñòü ê íåé ñîáèðàåòñÿ. Íåò, ëåéòåíàíò ÿâíî íå â ñåáå. Íåóæåëè äîíüÿ Àäðèàíà óñòóïèò åìó? Íåò, ïóñòü íå íàäååòñÿ. Îòêóäà òî èç òåìíîòû âûñêî÷èëà ñîáàêà, îáëàÿëà Ëèòóìó. Îí îòøâûðíóë åå íîãîé.  Òàëàðå âñåãäà ïàõëî ðûáîé, íî èíîãäà – âîò êàê ñåãîäíÿ, íàïðèìåð, – âîíü ñòàíîâèëàñü íåñòåðïèìîé. Ó Ëèòóìû äàæå ãîëîâà çàêðóæèëàñü. Îí äîñòàë ïëàòîê, çàæàë ñåáå íîñ. Ðûáàêè óæå âûøëè íà ïðîìûñåë, ó áåðåãà ïîêà÷èâàëîñü òîëüêî íåñêîëüêî ëîäîê. «Òàëàðñêîãî ëüâà» ñðåäè íèõ íå áûëî. Ëèòóìà äëÿ âåðíîñòè îáîøåë êàæäóþ, óáåäèëñÿ, ÷òî äîí Ìàòèàñ åùå íå âîçâðàùàëñÿ. Âäðóã îí óâèäåë: ïðèâàëèâøèñü ê áîðòó âûòàùåííîé íà ïåñîê ëîäêè, êòî òî ñèäåë.
– Çäðàâñòâóéòå, – ïðîáîðìîòàë Ëèòóìà.
– Çäðàâñòâóéòå, – îòâåòèëà æåíùèíà òàê, ñëîâíî áûëà íåäîâîëüíà, ÷òî íàðóøèëè åå îäèíî÷åñòâî.
– À, äà ýòî âû, äîíüÿ Àäðèàíà? ×òî âû òóò äåëàåòå â ñòîëü ïîçäíèé ÷àñ?
– Õîçÿéêà õàð÷åâíè êóòàëàñü â ÷åðíóþ øàëü. Íîãè åå áûëè, êàê âñåãäà, áîñû.
– Äà âîò åäó Ìàòèàñó ïðèíîñèëà. À êîãäà îí óïëûë, çàõîòåëîñü ïîñèäåòü, ïîäûøàòü. Íå ñïèòñÿ. À òåáÿ, Ëèòóìà, çà÷åì ñþäà çàíåñëî? ×òî òû çäåñü ïîòåðÿë? Ìîæåò, ó òåáÿ ñâèäàíèå, à?
Ïîëèöåéñêèé çàñìåÿëñÿ. Ïðèñåë íà êîðòî÷êè ó íîã äîíüè Àäðèàíû è â íåâåðíîì ñâåòå – ëóíà â ýòó ìèíóòó êàê ðàç ñêðûëàñü çà òó÷åé – îãëÿäåë ìîãó÷åå, èçîáèëüíîå òåëî, ïî êîòîðîìó òàê òîìèëñÿ ëåéòåíàíò Ñèëüâà.
– ×åãî òåáÿ ðàçáèðàåò? – ñïðîñèëà îíà. – Ðåõíóëñÿ, ÷òî ëè? Èëè ïåðåáðàë? À à, òû æ èäåøü îò êèòàéöà. Âñå ïîíÿòíî.
– Íåò, äîíüÿ Àäðèàíà, – ïðîäîëæàë õîõîòàòü Ëèòóìà. – Íå ðåõíóëñÿ è íå ïåðåáðàë. Âû áû òîæå ïîìåðëè ñî ñìåõó, åñëè á ÿ âàì ðàññêàçàë.
– Íó òàê ðàññêàæè, ïîñìååìñÿ âìåñòå. À òî ðæåò òóò.
Ëèòóìà çàìåòèë, ÷òî îíà, âñåãäà òàêàÿ ïðèâåòëèâàÿ è áëàãîäóøíàÿ, ñåãîäíÿ âðîäå áû ÷åì òî îãîð÷åíà. Ðóêè ñêðåñòèëà íà ãðóäè, à áîñûì ïàëüöåì íîãè êîâûðÿåò ïåñîê.
– ×òî ýòî âû òàêàÿ õìóðàÿ, äîíüÿ Àäðèàíà? – ïîñåðüåçíåë è Ëèòóìà.
– ß íå õìóðàÿ. ß âñòðåâîæåíà, Ëèòóìà. Ìàòèàñ íè çà ÷òî íå õî÷åò ñõîäèòü â áîëüíèöó ïîêàçàòüñÿ. Óïåðñÿ – è íå ñäâèíóòü.
Ïîìîë÷àâ, îíà âçäîõíóëà, à ïîòîì ðàññêàçàëà, ÷òî âîò óæå áîëüøå ìåñÿöà êàê ìóæ åå, äîí Ìàòèàñ, êàøëÿåò íå ïåðåñòàâàÿ, à ïîñëå îñîáåííî òÿæêèõ ïðèñòóïîâ õàðêàåò êðîâüþ. Îíà íàêóïèëà â àïòåêå ðàçíûõ ëåêàðñòâ, ÷óòü íå ñèëîé âïèõíóëà èõ â íåãî, íî ïðîêó íèêàêîãî. Íàâåðíî, ó Ìàòèàñà ÷òî íèáóäü ñåðüåçíîå è àïòå÷íûìè ñíàäîáüÿìè åãî áîëåçíü íå âûëå÷èøü. Åìó áû íàäî ïðîñâå÷èâàíèå ñäåëàòü, à ìîæåò, è íà îïåðàöèþ ëå÷ü. À îí è ñëûøàòü îá ýòîì íå õî÷åò, ñàìî, ãîâîðèò, ïðîéäåò è îí ñ óìà ïîêóäà íå ñîøåë, ÷òîá èç çà ïóñòÿêîâîãî êàøëÿ áåãàòü ïî âðà÷àì. Íó äà âåäü îíà íå ñëåïàÿ: ðàçâå æ îíà íå âèäèò, ÷òî îí áîäðèòñÿ è õðàáðèòñÿ, à ñàìîìó âñå òðóäíåé âûõîäèòü â ìîðå? Ìàòèàñ çàïðåòèë åé ãîâîðèòü äåòÿì, íî, êîãäà îíè â ïîñëåäíåå âîñêðåñåíüå ïðèåçæàëè ïîâèäàòüñÿ, îíà èì âñå ðàññêàçàëà. Ìîæåò, èì óäàñòñÿ ñâåñòè åãî â áîëüíèöó?
– Âû î÷åíü ëþáèòå äîíà Ìàòèàñà, äà?
– Äà âåäü ÿ ñ íèì äâàäöàòü ïÿòü ëåò ïðîæèëà, – óëûáíóëàñü äîíüÿ Àäðèàíà. – Ñàìîé íå âåðèòñÿ. ß çà íåãî âûøëà ñîâñåì åùå äåâ÷îíêîé, íà øåñòíàäöàòîì ãîäó. Ïîíà÷àëó áîÿëàñü åãî: áîëüíî óæ çäîðîâ. Îäíàêî îí õîäèë çà ìíîé ïî ïÿòàì, ÿ è óñòóïèëà. Ðîäèòåëè ìîè áûëè ïðîòèâ, ãîâîðèëè: çà÷åì òåáå çà íåãî, îí òåáÿ ñòàðøå íàìíîãî, è áðàê âàø – íåíàäîëãî. Íó, êàê âèäèøü, Ëèòóìà, îíè îøèáëèñü. Æèâåì äî ñèõ ïîð, âñÿêîå, êîíå÷íî, áûâàëî, íî æèâåì íå õóæå ëþäåé. À ÷åãî ýòî òû âäðóã ñïðîñèë, ëþáëþ ëè ÿ Ìàòèàñà?
– Äà ìíå óæ òåïåðü ñîâåñòíî ïðèçíàâàòüñÿ, çà÷åì ÿ ñþäà ïðèøåë.
Íîãà äîíüè Àäðèàíû, âçðûâàâøàÿ ïåñîê, çàìåðëà â ìèëëèìåòðå îò ñàïîã Ëèòóìû.
– Íå òåìíè, Ëèòóìà. ×òî òû çàãàäêàìè çàãîâîðèë?
– Ëåéòåíàíò ïîñëàë ìåíÿ óçíàòü, âûøåë ëè äîí Ìàòèàñ íà ëîâ, – èãðèâî çàøåïòàë Ëèòóìà. Îí ïîìåäëèë, íî äîíüÿ Àäðèàíà ìîë÷àëà. – Îí ñîáèðàëñÿ íàâåñòèòü âàñ, íó è, ÿñíîå äåëî, íå õîòåë íàðâàòüñÿ íà âàøåãî ñóïðóãà. Ñåé÷àñ, íàâåðíî, ñòó÷èòñÿ ê âàì â äâåðü.
Ñòàëî òèõî. Òîëüêî øèïåëè, áåññèëüíî ðàñïëàñòûâàÿñü íà ïåñêå, âîëíû. Ïîòîì äîíüÿ Àäðèàíà çàñìåÿëàñü – íåãðîìêî è ÷óòü ñäàâëåííî, ñëîâíî íå õîòåëà, ÷òîáû îí ñëûøàë. Çàñìåÿëñÿ è ïîëèöåéñêèé. Òàê îíè ñèäåëè ðÿäîì è õîõîòàëè âñå ãðîì÷å è âåñåëåé, çàðàæàÿ äðóã äðóãà.
– Î÷åíü íåõîðîøî ñ âàøåé ñòîðîíû, äîíüÿ Àäðèàíà, ñìåÿòüñÿ íàä òåì, ÷òî ÷åëîâåêà òàê ðàçáèðàåò.
– Îí ñåé÷àñ ñêðåáåòñÿ â äâåðè, ïîñòóêèâàåò â îêîøêî è æàëîáíî ïðîñèò, ÷òîá åãî âïóñòèëè, – åëå âûãîâîðèëà òà. – Ñóëèò ìíå çîëîòûå ãîðû. Îé, íå ìîãó! Õà õà õà! À òàì íåòó íèêîãî! Õà õà õà!
Åùå ïîñìåÿëèñü íåìíîãî, ïîòîì çàìîë÷àëè, è Ëèòóìà çàìåòèë, ÷òî ïàëåö õîçÿéêè ñíîâà ïðèíÿëñÿ óïîðíî è íàñòîé÷èâî êîâûðÿòü ïåñîê. Âäàëåêå, âîçâåùàÿ êîíåö íî÷íîé ñìåíû, âçâûë ãóäîê ñàõàðíîãî çàâîäà, ðàáîòàëè òàì êðóãëîñóòî÷íî. Çàãðîõîòàëè è ãðóçîâèêè ïî øîññå.
– Åé áîãó, äîíüÿ Àäðèàíà, âû âåäü ìîåãî ëåéòåíàíòà ñ óìà ñâåëè. Ïîñëóøàëè áû, êàê îí î âàñ îòçûâàåòñÿ. Êàê ãîâîðèò è ÷òî ãîâîðèò. Íà äðóãèõ æåíùèí íå ñìîòðèò. Êîðîëåâà, ãîâîðèò, êîðîëåâà Òàëàðû.
Ïîëüùåííàÿ äîíüÿ Àäðèàíà ñíîâà ðàññìåÿëàñü.
– Ëþáèò òâîé ëåéòåíàíò ðóêè ðàñïóñêàòü, êîãäà íèáóäü îí ó ìåíÿ ñõëîïî÷åò çà ñâîè âîëüíîñòè, – â ãîëîñå åå íå áûëî íèêàêîãî îñóæäåíèÿ. – Ñ óìà, ãîâîðèøü, ñâåëà? Íå âåðü, Ëèòóìà. Ýòî åìó âîææà ïîä õâîñò ïîïàëà: âáèë ñåáå â ãîëîâó, ÷òî äîëæåí ïîêîðèòü ìåíÿ, äà íå òóò òî áûëî. Âîò åãî è çàåëî. Íåóæåëè æ ÿ ïîâåðþ, ÷òî îí âëþáèëñÿ â æåíùèíó, êîòîðàÿ åìó â ìàòåðè ãîäèòñÿ? Íå òàêàÿ ÿ äóðà. Ýòî ïðîñòî íàïðîñòî êàïðèç, ïðèõîòü. Ïîëó÷è îí, ÷åãî äîìîãàåòñÿ, âñþ ëþáîâü êàê ðóêîé ñíèìåò.
– Òàê, ìîæåò, âû, äîíüÿ Àäðèàíà, ïðèãîëóáèòå åãî ðàçî÷åê?
– Íè ðàçî÷åê, íè ïîëðàçî÷êà, Ëèòóìà, – íàïóñòèâ íà ñåáÿ îñêîðáëåííûé âèä, îòâåòèëà õîçÿéêà, îäíàêî Ëèòóìà ïîíÿë, ÷òî ýòî ïðèòâîðñòâî. – ß, çíàåøü ëè, íå èç ýòèõ. Êðîìå çàêîííîãî ìóæà, íà ìåíÿ íèêòî ïðàâ íå èìååò.
– Íó òàê âû ëåéòåíàíòà ïîãóáèòå, äîíüÿ Àäðèàíà. ß â æèçíè åùå íå âèäåë, ÷òîáû êòî íèáóäü ïî êîì íèáóäü òàê ñîõ. Îí âåäü äàæå âî ñíå âàñ âèäèò è ñ âàìè ðàçãîâàðèâàåò.
– ×òî æå îí ãîâîðèò?
– Íå ìîãó ïîâòîðèòü, äîíüÿ Àäðèàíà. Íåóäîáíî.
Îíà ñíîâà çàõîõîòàëà. Ïîòîì ïîäíÿëàñü è ïîøëà, ïî ïðåæíåìó äåðæà ñêðåùåííûå ðóêè íà ãðóäè. Ëèòóìà ïîïëåëñÿ ñëåäîì.
– Õîðîøî, ÷òî ÿ òåáÿ âñòðåòèëà, – ñêàçàëà îíà. – Òû ìåíÿ ðàçâåñåëèë, ÿ è ïîçàáûëà ïðî ñâîþ äîêóêó.
– È ÿ ðàä, äîíüÿ Àäðèàíà, – îòâå÷àë ïîëèöåéñêèé. – ß âîò ïîãîâîðèë ñ âàìè è õîòü íà ïÿòü ìèíóò îòäåëàëñÿ îò Ïàëîìèíî, à òî îí òàê è ñòîÿë ó ìåíÿ ïåðåä ãëàçàìè. Êàæäóþ íî÷ü êîøìàðû ñíÿòñÿ. Ìîæåò, õîòü ñåãîäíÿ ýòîãî íå áóäåò.
Ó äâåðåé õàð÷åâíè îí ðàñïðîùàëñÿ ñ äîíüåé Àäðèàíîé è çàøàãàë â ó÷àñòîê. Òàì îíè ñ ëåéòåíàíòîì è æèëè: ëåéòåíàíò â ïðîñòîðíîé êîìíàòå, ïðèìûêàâøåé ê ñëóæåáíîìó ïîìåùåíèþ, à Ëèòóìà – â êàêîì òî ÷óëàí÷èêå. Âñå îñòàëüíûå ïîëèöåéñêèå áûëè ëþäè ñåìåéíûå è æèëè ñâîèì äîìîì. Ïî äîðîãå Ëèòóìà âîîáðàæàë, êàê ëåéòåíàíò ñêðåáåòñÿ â îêíî õàð÷åâíè è øåï÷åò ñòðàñòíûå ïðèçíàíèÿ. Âîò óæ òî÷íî – áðîñàåò ñëîâà íà âåòåð.
Ó âõîäà Ëèòóìà çàìåòèë ëèñòîê áóìàãè, ñâåðíóòûé â òðóáî÷êó è çàñóíóòûé çà äâåðíóþ ðó÷êó ñ òàêèì ðàñ÷åòîì, ÷òîáû îí ñðàçó áðîñèëñÿ â ãëàçà. Ëèòóìà îñòîðîæíî ðàçâåðíóë åãî è, âîéäÿ â êàáèíåò: äâà ñòîëà, íà ñòåíå – ùèò ñ èçîáðàæåíèåì ïåðóàíñêîãî ãåðáà, â óãëó – íàöèîíàëüíûé ôëàã, â äðóãîì – ïëåâàòåëüíèöà, – âêëþ÷èë ñâåò. Ïèñüìî áûëî íàïèñàíî ñèíèìè ÷åðíèëàìè, àêêóðàòíûì, èçÿùíûì ïî÷åðêîì ÷åëîâåêà, ïðèâû÷íîãî ê ïåðó è áóìàãå:
«Òå, êòî óáèë Ïàëîìèíî Ìîëåðî, âûìàíèëè åãî èç äîìà äîíüè Ëóïå â Àìîòàïå. Äîïðîñèòå åå. Îíà âàì ïîìîæåò». Àíîíèìêè – íàñ÷åò ñóïðóæåñêîé èçìåíû è òåìíûõ äåë ñ êîíòðàáàíäîé â ïîðòîâîé òàìîæíå – ïðèõîäèëè â ïîëèöèþ ÷àñòî. Íî ýòî ïèñüìåöî áûëî ïåðâûì îòêëèêîì íà ãèáåëü Ïàëîìèíî Ìîëåðî.

V

– Âîò ýòî íàçâàíüèöå! – ñêàçàë ëåéòåíàíò Ñèëüâà. – Íåóæåëè è âïðÿìü îíî ïðîèñõîäèò èç ýòîé èñòîðèè ïðî ñâÿùåííèêà è åãî ñëóæàíêó? Âû, äîíüÿ Ëóïå, êàêîãî ìíåíèÿ íà ñåé ñ÷åò?
Àìîòàïå ëåæèò â ïîëóñîòíå êèëîìåòðîâ ê þãó îò Òàëàðû ñðåäè ðàñêàëåííûõ äþí è îáæèãàþùåé ãàëüêè. Âîêðóã ïåðåñîõøèå îò çíîÿ çàðîñëè êóñòàðíèêà, ðîùèöû ðîæêîâûõ äåðåâüåâ, îäèí äâà ýâêàëèïòà – áëåäíî çåëåíûå ïÿòíà èõ ëèñòâû îæèâëÿþò ñåðîå îäíîîáðàçèå ïåéçàæà. Äåðåâüÿ ïðèíîðîâèëèñü âïèòûâàòü èç âîçäóõà êàïëè âëàãè, è ïîòîìó ñòâîëû èõ òàê ñêðó÷åíû è ñêîð÷åíû, ÷òî èçäàëåêà êàæóòñÿ êàêèìè òî âåäüìàìè, ðàñòîïûðèâøèìè êîñòëÿâûå ðóêè.  áëàæåííîé ïðîõëàäå ïîä ñåíüþ èõ êðîí âñåãäà ïàñóòñÿ òîùèå êîçû, îáãëàäûâàÿ ïîòðåñêèâàþùèå ñòðó÷êè; ñèäèò ïàñòóøîê èëè ïàñòóøêà ñ äî÷åðíà çàãîðåëûì ëèöîì è æèâûìè ïðîâîðíûìè ãëàçêàìè.
– Òàê êàê âû ïîëàãàåòå, äîíüÿ Ëóïå, èñòîðèÿ ïðî ñâÿùåííèêà è ñëóæàíêó – ýòî ïðàâäà? – ïîâòîðèë ëåéòåíàíò.
Äåðåâíÿ – áåñïîðÿäî÷íîå íàãðîìîæäåíèå ãëèíîáèòíûõ, êðûòûõ òðîñòíèêîì äîìèêîâ ñ êðîøå÷íûìè çàãîíàìè äëÿ ñêîòà; âîêðóã ïëîùàäè ñ ôîíòàíîì, êëóìáîé è ïàìÿòíèêîì ó÷èòåëþ Áîëèâàðà – Ñèìîíó Ðîäðèãåñó, îêîí÷èâøåìó ñâîè äíè â ýòîì çàõîëóñòüå, – ñòîÿò íåñêîëüêî äîìîâ ïî÷èùå. Æèòåëè Àìîòàïå, ëþäè áåäíûå è ïðîïûëåííûå, æèâóò òåì, ÷òî ðàçâîäÿò êîç, òîðãóþò õëîïêîì, ïðèâå÷àþò âîäèòåëåé ãðóçîâèêîâ è ïàññàæèðîâ àâòîáóñà Òàëàðà – Ñóëüÿíà, êîòîðûå äåëàþò çäåñü îñòàíîâêó, ÷òîáû õëîïíóòü ñòàêàí÷èê âèíîãðàäíîé âîäêè è çàêóñèòü. Íàçâàíèå ñâîå ãîðîäîê ïîëó÷èë, êàê ãëàñèò ìåñòíàÿ ëåãåíäà, åùå â êîëîíèàëüíûå âðåìåíà è âîò êàêèì îáðàçîì: íåêîãäà òàì æèë ÷ðåçâû÷àéíî ñêàðåäíûé ñâÿùåííèê, êîòîðûé òåðïåòü íå ìîã êîðìèòü ãîñòåé. Ñëóæàíêà åãî, ïîòàêàâøàÿ ýòîé ñëàáîñòè, óâèäåâ, ÷òî êòî íèáóäü ïðèáëèæàåòñÿ ê èõ äîìó, êðè÷àëà: «Àìîòàïå, Àìîòàïå!»
– Êòî åãî çíàåò, – ïðîáîðìîòàëà íàêîíåö æåíùèíà. – Ìîæåò, ïðàâäà, à ìîæåò, è áðåõíÿ.
Îíà áûëà òàê õóäà, êòî êîñòè, êàçàëîñü, âîò âîò ïðîðâóò îëèâêîâóþ, ïåðãàìåíòíî ñóõóþ êîæó. Íà ïîëèöåéñêèõ îíà ãëÿäåëà íåäîâåð÷èâî. «Åùå íåäîâåð÷èâåé, ÷åì íà íàñ îáû÷íî ñìîòðÿò ëþäè», – ïîäóìàë Ëèòóìà. Æåíùèíà òàê è ñâåðëèëà èõ ãëóáîêî çàïàâøèìè, èñïóãàííûìè ãëàçàìè è âðåìÿ îò âðåìåíè ïîòèðàëà ðóêè, ñëîâíî ñèëüíî çÿáëà. Âñòðå÷àÿñü ñ íèìè âçãëÿäîì, îíà âûäàâëèâàëà óëûáêó – íåèñêðåííþþ è êðèâóþ, áîëüøå ïîõîæóþ íà ãðèìàñó. «Äà òû, ãîëóáóøêà, ïåðåïóãàíà íàñìåðòü, – ïîäóìàë Ëèòóìà. – Äîëæíî áûòü, òåáå íåìàëî èçâåñòíî». Æåíùèíà ïîäàëà èì æàðåíûõ áàíàíîâ, ñàëàòà è âèíà, à ãëÿäåëà âñå òàê æå ïîäîçðèòåëüíî è áîÿçëèâî. «Êîãäà æå îí íà÷íåò çàäàâàòü åé âîïðîñû?» – äóìàë Ëèòóìà, ÷óâñòâóÿ, êàê îò âûïèòîãî øóìèò â ãîëîâå. Ïîëäåíü, ñàìîå ïåêëî. Êðîìå íèõ ñ ëåéòåíàíòîì, â õàð÷åâíå íèêîãî íå áûëî.  îêíå âèäíåëàñü ïîêîñèâøàÿñÿ öåðêîâêà ñâÿòîãî Íèêîëàÿ, ãåðîè÷åñêè ñîïðîòèâëÿâøàÿñÿ íàòèñêó âðåìåíè. À çà íåþ, â íåñêîëüêèõ ñîòíÿõ ìåòðîâ, ïîëçëè ïî øîññå ãðóçîâèêè: îäíè – â Ñóëüÿíó, äðóãèå – â Òàëàðó. Âîò íà òàêîì ãðóçîâèêå, êóçîâ êîòîðîãî áûë çàñòàâëåí êëåòêàìè ñ êóðàìè, ïðèåõàëè â Àìîòàïå è ëåéòåíàíò ñ Ëèòóìîé. Âñå ìåñòíûå ðåáÿòèøêè ñ ëþáîïûòñòâîì ðàçãëÿäûâàëè ïîëèöåéñêèõ, ïîêóäà òå áðåëè ÷åðåç ïîñåëîê. Íàä êðûøàìè íåñêîëüêèõ äîìèêîâ ïîëîñêàëèñü íà âåòðó áåëûå ïîëîòíèùà. Ëåéòåíàíò ñïðîñèë, â êàêîì èç íèõ ïîìåùàåòñÿ çàêóñî÷íàÿ äîíüè Ëóïå, è ðåáÿòèøêè, îêðóæèâøèå èõ, õîðîì óêàçàëè äîðîãó. Ëèòóìà ñ îáëåã÷åíèåì âçäîõíóë: ñëàâà áîãó, äîíüÿ Ëóïå ñóùåñòâóåò íà ñàìîì äåëå, íå çðÿ, çíà÷èò, òðÿñëèñü îíè ïî æàðå â êóçîâå, ïðîïàõøåì ïòè÷üèì ïîìåòîì, ïîìèíóòíî îòïëåâûâàÿñü îò ïåðüåâ, ëåçøèõ â ãëàçà è óøè, ïîëóîãëîõëè îò íåóìîë÷íîãî êóäàõòàíüÿ ñâîèõ ñïóòíèö, îäóðåëè îò ñîëíöåïåêà. À ïîòîì åùå âîçâðàùàòüñÿ â Òàëàðó – ñíîâà ïëåñòèñü ê øîññå è ãîëîñîâàòü íà îáî÷èíå, ïîêà êàêîé íèáóäü âîäèòåëü íå ñæàëèòñÿ è íå ïîäâåçåò.
– Çäðàâñòâóéòå, äîíüÿ Ëóïå, – âîéäÿ, ñêàçàë ëåéòåíàíò. – Âû, ãîâîðÿò, òàêàÿ ìàñòåðèöà ãîòîâèòü, ÷òî è ìû íå óòåðïåëè, ïðèåõàëè ïðîâåðèòü, íå âðóò ëè ëþäè. Íàäåþñü, âû íå îáìàíåòå íàøèõ îæèäàíèé è ïîäòâåðäèòå ñâîþ ñëàâó.
Ñóäÿ ïî òîìó, êàêèì âçãëÿäîì îêèíóëà èõ äîíüÿ Ëóïå, íè åäèíîìó ñëîâó ëåéòåíàíòà îíà íå ïîâåðèëà. Äà è êàê áûëî ïîâåðèòü, ðàçìûøëÿë Ëèòóìà, åñëè ÷è÷à åäêàÿ êàê ùåëî÷ü, à ìÿñíàÿ íà÷èíêà ñîâåðøåííî áåçâêóñíàÿ? Ïîíà÷àëó ìåñòíûå ðåáÿòèøêè ïðèëèïëè ê îêíó, íå ñâîäÿ ñ ïîñåòèòåëåé ãëàç, íî ïîòîì ðàçáåæàëèñü, ÿâíî çàñêó÷àâ, è òåïåðü âî äâîðå, âîçëå î÷àãà è òðåõ êîë÷åíîãèõ ñòîëèêîâ îñòàëèñü äâîå òðîå ïîëóãîëûõ äåòåé. Íàâåðíî, ðåáÿòèøêè äîíüè Ëóïå. Ñòðàííî, îäíàêî, ÷òî ó æåíùèíû åå âîçðàñòà òàêèå ìàëåíüêèå äåòè. À ìîæåò, îíà òîëüêî âûãëÿäèò ñòàðóõîé?
Âñå ïîïûòêè çàâÿçàòü ñ íåé áåñåäó íè ê ÷åìó íå ïðèâåëè. Î ÷åì áû íè çàâîäèë ðå÷ü ëåéòåíàíò: î ïîãîäå, î çàñóõå, î âèäàõ íà óðîæàé, î ïðîèñõîæäåíèè íàçâàíèÿ Àìîòàïå, – îíà ëèáî ìîë÷àëà, ëèáî ÷òî òî îäíîñëîæíî áóð÷àëà ñåáå ïîä íîñ, ëèáî îòäåëûâàëàñü íåäîìîëâêàìè.
– Ñåé÷àñ ÿ òåáÿ, Ëèòóìà, ñèëüíî óäèâëþ. Òû âåäü òîæå, íàâåðíî, ñ÷èòàåøü, ÷òî äîíüÿ Àäðèàíà òîëñòóõà? À? Ïðèçíàéñÿ. Òàê âîò, Ëèòóìà, ýòî çàáëóæäåíèå. Îíà íå òîëñòàÿ, à ïûøíîòåëàÿ. Óëàâëèâàåøü ðàçíèöó?
Êîãäà æå îí íà÷íåò? Êàê ïîäñòóïèòñÿ ê äîíüå Ëóïå? Ëèòóìà ñèäåë êàê íà èãîëêàõ, äèâÿñü è âîñõèùàÿñü. Åìó ëè íå çíàòü, êàê ìå÷òàåò ëåéòåíàíò ðàçìîòàòü ýòî óáèéñòâî? Íå îí ëè áûë ñâèäåòåëåì òîãî, êàê â÷åðà âå÷åðîì ïîäåéñòâîâàëà íà ëåéòåíàíòà àíîíèìêà? Îáíþõàâ áóìàãó íå õóæå èùåéêè, îí èçðåê: «Íåò, ýòî íå ëèïà. Òóò ïàõíåò íàñòîÿùèì äåëîì. Ïðèäåòñÿ åõàòü â Àìîòàïå».
– Òû âïðàâå ñïðîñèòü, äðóã ìîé Ëèòóìà, â ÷åì æå ðàçíèöà? Îòâå÷ó òåáå. Òîëñòóõà – âñÿ ìÿãêàÿ, ðûõëàÿ, êâåëàÿ, äðÿáëàÿ. Ïðèêîñíèñü ê íåé – ðóêà ïî ëîêîòü óéäåò, êàê â òåñòî. À ïûøíîòåëàÿ – òóãàÿ, ëèòàÿ, ó íåå âñåãî ñòîëüêî, ñêîëüêî íàäî è äàæå ÷óòî÷êó áîëüøå. Èçáûòîê ýòîò îñîáåííî òåøèò è ðàäóåò. Ñêîëüêî íàäî è òàì, ãäå íàäî. Ïîòðåáíîå êîëè÷åñòâî íà äîëæíîì ìåñòå! Òðîíåøü – è ïî÷óâñòâóåøü ñîïðîòèâëåíèå, ïàëüöû òàê è îòñêî÷àò.
Âñþ äîðîãó äî Àìîòàïå, íåâçèðàÿ íà òî, ÷òî ñîëíöå îãíåííûì áóðàâîì ââèí÷èâàëîñü ïðÿìî â òåìÿ, ëåéòåíàíò íå çàêðûâàë ðòà, ðàññóæäàÿ îá àíîíèìêå, î ëåéòåíàíòå Äóôî, î ïîëêîâíèêå Ìèíäðî è î åãî äî÷åðè. Íî ÷óòü òîëüêî ïåðåñòóïèëè îíè ïîðîã ýòîé çàáåãàëîâêè, îí ñòàë âåñòè ñåáÿ òàê, áóäòî äî Ïàëîìèíî Ìîëåðî åìó íåò ðåøèòåëüíî íèêàêîãî äåëà. Òîëêîâàë îí òîëüêî ïðî ñòðàííîå íàçâàíèå ïîñåëêà, – íó ðàçóìååòñÿ! – î äîñòîèíñòâàõ äîíüè Àäðèàíû, ïðè÷åì ãîëîñ íå ïîíèæàë, ïðèñóòñòâèåì õîçÿéêè íèìàëî íå ñìóùàëñÿ.
– Ýòî ðàçíèöà ìåæäó ìóñêóëîì è æèðîì, äðóã Ëèòóìà! Òîëñòóõà – ýòî æèð! Ïûøíîòåëàÿ æåíùèíà – ýòî òóãî ñïëåòåííûå ìûøöû! Ëó÷øå òóãèõ, ìóñêóëèñòûõ ãðóäåé íåò íè÷åãî íà ñâåòå! Íå ïðîìåíÿþ èõ äàæå íà êóëèíàðíûå ÷óäåñà íàøåé äîíüè Ëóïå. Íå ñìåéñÿ, Ëèòóìà, ÿ ãîâîðþ èñòèííóþ ïðàâäó. Òû â ýòèõ äåëàõ íè÷åãî íå ñìûñëèøü, òàê ñëóøàé è ïðîñâåùàéñÿ! Ìóñêóëèñòûé æèâîò, ìóñêóëèñòûé çàä, ìóñêóëèñòûå áåäðà – ýòî ÿñòâà, äîñòîéíûå òîëüêî êîðîëåé, êíÿçåé, ãåíåðàëîâ! Àõ, áîæå ìîé! Âîò òàêîâà è âëàäû÷èöà ìîåãî ñåðäöà, äðóã Ëèòóìà! Îíà íå æèðíàÿ, íåò! Îíà íå òîëñòóõà! Îíà – ïûøíîòåëà! Îíà – ìóñêóëèñòà, ÷åðò áû ìåíÿ ïîäðàë. È çà ýòî ÿ åå ëþáëþ.
Ëèòóìà èç óâàæåíèÿ ê íà÷àëüñòâó ïîñìåèâàëñÿ, íî íà äîíüþ Ëóïå ðàöåè ëåéòåíàíòà íèêàêîãî äåéñòâèÿ íå îêàçûâàëè. Îíà áûëà íåâîçìóòèìà è, êàçàëîñü, ðàâíîäóøíî ïðèíèìàåò âñå ýòî ê ñâåäåíèþ. «Âûæèäàåò ëåéòåíàíò, – äîãàäàëñÿ Ëèòóìà, – åìó íåéìåòñÿ òàê æå, êàê è ìíå». Êîãäà æå îí ðåøèòñÿ? Íî ëåéòåíàíò íå ñïåøèë è ñîâåðøåííî íå ñîáèðàëñÿ ñëåçàòü ñ îáëþáîâàííîé òåìû.
– Òû âïðàâå ñïðîñèòü, Ëèòóìà: «Îòêóäà ýòî, ìîë, ëåéòåíàíò ðåøèë, ÷òî äîíüÿ Àäðèàíà íå òîëñòà, à ïûøíîòåëà? Ïðîâåðÿë îí åå, ÷òî ëè?» Ïðèçíàþñü òåáå, Ëèòóìà, äà! Íî ÷óòü ÷óòü! Òàì ïðèæìåøü, òóò óùèïíåøü ìèìîõîäîì. ß çíàþ, ÷òî òû ñåé÷àñ äóìàåøü. Ïðàâèëüíî äóìàåøü. Äåòñêèå èãðóøêè, äóìàåøü òû. Íî âåäü ÿ êîå ÷òî âèäåë, Ëèòóìà. ß âûäàì òåáå ñâîþ òàéíó. ß âèäåë, êàê äîíüÿ Àäðèàíà êóïàëàñü. Çíàåøü, çà ìàÿêîì, ãäå ñêàëû è òàêàÿ ïðîïàñòü êðàáîâ? Íó, òàì âñåãäà êóïàþòñÿ ñòàðóõè, áîÿñü, êàê áû çà íèìè íå ïîäãëÿäåëè? Çà÷åì, ïî òâîåìó, ÿ êàæäûé äåíü èñ÷åçàþ, ïðèõâàòèâ áèíîêëü, à òåáå ãîâîðþ, ÷òî èäó ïèòü êîôå â îòåëü «Ðîéàëü»? Çà÷åì ÿ ëåçó íà ýòó ñêàëó, êîòîðàÿ êàê ðàç íàä ïëÿæåì? Âñå çàòåì, Ëèòóìà. Çàòåì, ÷òîáû óâèäåòü ìîþ ëþáîâü â îäíîé ðîçîâîé íèæíåé þáêå, à êîãäà ýòà þáêà íàìîêàåò, îíà äåëàåòñÿ ïî÷òè ïðîçðà÷íîé. Ðàäè áîãà, äîíüÿ Ëóïå, ïðèíåñèòå ìíå âîäû! ß ãîðþ! Çàëåéòå âî ìíå ýòî ïëàìÿ! Âîò òîãäà ÿ è ïîíÿë, äðóã Ëèòóìà, ÷òî çíà÷èò «ïûøíîòåëàÿ æåíùèíà»! Ëèòûå ÿãîäèöû, ëèòàÿ ãðóäü, ñïëîøíîé ìóñêóë – îò øåè äî ïÿò! ß âîò êàê íèáóäü âîçüìó òåáÿ ñ ñîáîé, ïîëþáóåøüñÿ. Îäîëæó òåáå áèíîêëü. Óâèäèøü, ÷òî ÿ ïðàâ. Óâèäèøü ñàìîå àïïåòèòíîå òåëî âî âñåé Òàëàðå! Äà, Ëèòóìà, ÿ íå ðåâíèâ, ïî êðàéíåé ìåðå, ê ìîèì ïîä÷èíåííûì. Äà, åñëè áóäåøü õîðîøî ñåáÿ âåñòè, îòâåäó òåáÿ ê òîé ñêàëå. Óâèäåâ ýòó ÷óäî æåíùèíó, òû ñ óìà ñîéäåøü îò ñ÷àñòüÿ.
Ëåéòåíàíò, ÷åðò âîçüìè, âðîäå áû çàáûë, çà÷åì îíè ïðèåõàëè â Àìîòàïå, íî â òó ìèíóòó, êîãäà Ëèòóìà ñîâñåì áûëî ïîòåðÿë íàäåæäó è òåðïåíèå, òîò âäðóã çàìîëê. Ïîòîì ñíÿë ñâîè òåìíûå î÷êè – Ëèòóìà çàìåòèë, êàê êîëþ÷å ïîáëåñêèâàþò åãî ãëàçà, – ïðîòåð ñòåêëà ïëàòêîì, ñíîâà âîäðóçèë î÷êè íà íîñ. Áåçìÿòåæíî ðàñêóðèë ñèãàðåòó è ñëàäêèì ãîëîñîì ñêàçàë:
– Äîíüÿ Ëóïå, à äîíüÿ Ëóïå! Ïðèñÿäüòå ñ íàìè íà ìèíóòî÷êó. Ó íàñ ê âàì äåëüöå.
– Êàêîå åùå äåëüöå? – ñòó÷à çóáàìè, ïðîãîâîðèëà æåíùèíà. Åå òðÿñëî êàê â ëèõîðàäêå. Ëèòóìà çàìåòèë, ÷òî è åãî áüåò äðîæü.
– Ïîãîâîðèòü ñ âàìè õî÷ó î Ïàëîìèíî Ìîëåðî. Î êîì æå åùå? Íå î âîçëþáëåííîé æå ìîåé íàì ñ âàìè áåñåäû âåñòè, ñàìè ïîñóäèòå. Ïîäîéäèòå êà. Áëèæå, áëèæå. Ñÿäüòå.
– Íå çíàþ, ïðî êîãî âû òîëêóåòå, – ñêàçàëà õîçÿéêà, êàê àâòîìàò îïóñêàÿñü íà ñòóë. Îíà ïîêàçàëàñü Ëèòóìå åùå êîñòëÿâåé, ñëîâíî ññîõëàñü íà ãëàçàõ. – Êëÿíóñü âàì, íå çíàþ, – ïîâòîðèëà îíà, êðèâÿ ðîò.
– Âû ïðåêðàñíî çíàåòå, êòî òàêîé Ïàëîìèíî Ìîëåðî, – ñ ëåãêîé óêîðèçíîé îòâå÷àë ëåéòåíàíò. Îí ïåðåñòàë óëûáàòüñÿ, è Ëèòóìà, ïîòðÿñåííûé åãî ëåäÿíîé ñóðîâîñòüþ, ïîäóìàë: «Íó, íàêîíåö òî ìû âñå ñåé÷àñ óçíàåì». – Ñîëäàòèêà ñ àâèàáàçû, êîòîðîãî ïðèêîí÷èëè â Òàëàðå. Òîãî, êîòîðîãî ïðèæèãàëè ñèãàðåòàìè. Òîãî, êîãî ïîâåñèëè, êîìó âîãíàëè â çàäíèé ïðîõîä çäîðîâåííûé êîë. Ïàëîìèíî Ìîëåðî, êîòîðûé òàê ñëàâíî ïåë áîëåðî. Îí áûë çäåñü, íà ýòîì ñàìîì ìåñòå. Íå ïðèïîìèíàåòå?
Ëèòóìà óâèäåë: æåíùèíà øèðîêî ðàñêðûëà ðîò, âûïó÷èëà ãëàçà. Íî íè ñëîâà â îòâåò. Òàê è çàñòûëà, äðîæà âñåì òåëîì.
– Áóäó ñ âàìè îòêðîâåíåí, äîíüÿ Ëóïå. – Ëåéòåíàíò âûïóñòèë îáëà÷êî äûìà è, ñëîâíî ïîçàáûâ îáî âñåì íà ñâåòå, ñëåäèë, êàê îíî òàåò â âîçäóõå. – Åñëè âû íàì íå ïîìîæåòå, åñëè ñòàíåòå çàïèðàòüñÿ, îêàæåòåñü, äîíüÿ Ëóïå, â òàêîé çàäíèöå, îòêóäà âàì âîâåêè íå âûáðàòüñÿ, – âäðóã çàãîâîðèë îí ñ ïðåæíåé ñóðîâîñòüþ. – Âû óæ ïðîñòèòå çà òàêîå íåäåëèêàòíîå âûðàæåíèå – ÿ õî÷ó, ÷òîá âû ïîíÿëè, íàñêîëüêî ñåðüåçíî äåëî. ß íå õî÷ó âàñ àðåñòîâûâàòü, âåçòè â Òàëàðó, ñàæàòü â òþðüìó, ãäå âû îñòàíåòåñü äî êîíöà äíåé ñâîèõ êàê ñîó÷àñòíèöà ïðåñòóïëåíèÿ è óêðûâàòåëüíèöà óáèéö. Óâåðÿþ âàñ, äîíüÿ Ëóïå, ÿ ýòîãî âîâñå íå õî÷ó.
Ðåáåíîê ïðîäîëæàë âîçèòüñÿ íà ãîðøêå, è Ëèòóìà ïîäíåñ ïàëåö ê ãóáàì. Ìàëûø ïîêàçàë åìó ÿçûê è óëûáíóëñÿ.
– Óáüþò ìåíÿ, – ñî ñòîíîì âûìîëâèëà íàêîíåö æåíùèíà. Îäíàêî â ãëàçàõ åå íå áûëî ñëåç – òîëüêî íåíàâèñòü è æèâîòíûé óæàñ. Ëèòóìà çàòàèë äûõàíèå: åìó êàçàëîñü, ÷òî, åñëè îí øåâåëüíåòñÿ, åñëè ñêðèïíåò ñòóëîì, ñëó÷èòñÿ íåïîïðàâèìîå. Ëåéòåíàíò òåì âðåìåíåì ìåäëåííî ðàññòåãíóë êîáóðó. Äîñòàë ïèñòîëåò è áðÿêíóë èì îá ñòîë, îòîäâèíóâ òàðåëêó ñ îñòàòêàìè îáåäà.
– Íè îäèí âîëîñ íå óïàäåò ñ âàøåé ãîëîâû, äîíüÿ Ëóïå. Ðàññêàæèòå íàì ÷åñòíî è îòêðîâåííî âñå, ÷òî çíàåòå. Ýòà øòóêà çàùèòèò âàñ, åñëè ïîòðåáóåòñÿ.
Ãäå òî äàëåêî ïðîðåçàë òèøèíó èñòîøíûé êðèê îñëà. «Ñëó÷êà, äîëæíî áûòü», – ïîäóìàë Ëèòóìà.
– Îíè ìíå ãðîçèëè, îíè ñêàçàëè: õîòü ñëîâî ïèêíåøü – óáüåì, – âñêèíóâ ðóêè, çàâûëà æåíùèíà. Çàêðûâ ëèöî ëàäîíÿìè, îíà êîð÷èëàñü íà ñòóëå. Ñëûøíî áûëî, êàê ñòó÷àò ó íåå çóáû. –  ÷åì ÿ òî âèíîâàòà, ñåíüîð ïîëèöåéñêèé, ÿ òî ÷òî ïëîõîãî ñäåëàëà? Óìðó ÿ, íà êîãî äåòåé ïîêèíó? Ìóæà ìîåãî òðàêòîð çàäàâèë.
Èãðàâøèå â ïåñêå ðåáÿòèøêè, óñëûøàâ åå âîïëü, íà ìèíóòó îáåðíóëèñü, íî ñðàçó æå ïîòåðÿëè ê íåé èíòåðåñ è ñíîâà çàíÿëèñü ñâîèì äåëîì. Ñàìûé ìàëåíüêèé, òîò, ÷òî ëåïèë êóëè÷èêè, ïîïîëç ê äâåðÿì. Ñîëíöå âûçîëîòèëî åãî êîæó, ïðîíèçàëî ñâåòîì êóäðÿøêè. Îí ñîñàë ïàëåö.
– Îíè âåäü òîæå ãðîçèëè ìíå îðóæèåì, – ïðîäîëæàëà ïîäâûâàòü õîçÿéêà. – Òàê êîãî æå ìíå ñëóøàòü – âàñ èëè èõ?
Îíà ïûòàëàñü çàïëàêàòü, ìîðùèëà ëèöî, çàëàìûâàëà ðóêè, íî ãëàçà åå îñòàâàëèñü ñóõè. Òîãäà îíà óäàðèëà ñåáÿ â ãðóäü, ïåðåêðåñòèëàñü.
Ëèòóìà îãëÿäåëñÿ ïî ñòîðîíàì. Íåò, âîïëè äîíüè Ëóïå íå ïðèâëåêëè âíèìàíèÿ ñîñåäåé.  ïîëóîòêðûòóþ äâåðü îí âèäåë öåðêîâü, ïóñòûííóþ ïëîùàäü. Èñ÷åçëè äàæå ðåáÿòèøêè, ñîâñåì íåäàâíî ãîíÿâøèå òàì òðÿïè÷íûé ìÿ÷. «Íàâåðíî, ðîäèòåëè ñõâàòèëè èõ çà øèâîðîò, çàãíàëè ïî äîìàì, ÷òîáû îíè íè÷åãî íå âèäåëè è íå ñëûøàëè», – ïîäóìàë îí. Çíà÷èò, âñå çíàþò î òîì, ÷òî ñëó÷èëîñü ñ Ïàëîìèíî Ìîëåðî, çíà÷èò, âñå áûëè ñâèäåòåëÿìè. Ñåé÷àñ, ñåé÷àñ òàéíîå ñòàíåò ÿâíûì.
– Âû óñïîêîéòåñü. Ðàçáåðåìñÿ íå òîðîïÿñü, øàã çà øàãîì, – ñêàçàë ëåéòåíàíò, íî èíòîíàöèÿ, ñ êîòîðîé ïðîèçíåñåíû áûëè ýòè ñëîâà, äîëæíà áûëà íå óñïîêîèòü æåíùèíó, à òîëüêî óñèëèòü åå ñòðàõ. – Äàþ âàì ñëîâî, íèêòî âàñ íå óáüåò è íå îáèäèò, – ñ ëåäÿíîé óãðîçîé â ãîëîñå ïðîäîëæàë îí. – Åñëè, êîíå÷íî, âû áóäåòå ñî ìíîé îòêðîâåííû. Åñëè ðàññêàæåòå ìíå âñþ ïðàâäó.
– Íå çíàþ, íè÷åãî ÿ íå çíàþ! Áîþñü ÿ, – ïðîëåïåòàëà æåíùèíà, íî ïî îò÷àÿíèþ åå âèäíî áûëî, ÷òî îíà çíàåò âñå è ÷òî ñèë îòðèöàòü è çàïèðàòüñÿ ó íåå óæå íåò. – Ñâÿòîé Íèêîëàé, ïîìîãè ìíå!
Îíà äâà ðàçà ïîäðÿä îñåíèëà ñåáÿ êðåñòíûì çíàìåíèåì, ïîöåëîâàëà ñêðåùåííûå ïàëüöû.
– Íà÷íèòå ñ ñàìîãî íà÷àëà, – âåëåë ëåéòåíàíò. – Êîãäà ïîÿâèëñÿ òóò Ïàëîìèíî Ìîëåðî? Çà÷åì? Äàâíî ëè âû åãî çíàåòå?
– ß è âîâñå åãî íå çíàëà, ÿ åãî è íå âèäåëà íèêîãäà! – âîñêëèêíóëà æåíùèíà. Ãîëîñ åå òî ñðûâàëñÿ íà êðèê, òî çâó÷àë åëå ñëûøíî, ñëîâíî îíà ïîòåðÿëà âëàñòü íàä íèì, ãëàçà âðàùàëèñü. – ß áû íè çà ÷òî íå ïðèþòèëà åãî, åñëè á íå äåâóøêà. Îíè èñêàëè íàøåãî ñâÿùåííèêà, ïàäðå Ýñåêèåëÿ. À åãî íå áûëî. Åãî ïî÷òè íèêîãäà íå áûâàåò, âå÷íî îí â îòúåçäå.
– Äåâóøêà? – âûðâàëîñü ó Ëèòóìû, íî ëåéòåíàíò òàê ãëÿíóë íà íåãî, ÷òî îí òîò÷àñ ïðèêóñèë ñåáå ÿçûê.
– Äåâóøêà. Ýòî âñå îíà. Óìîëÿëè ìåíÿ, âîò ÿ è ñîãëàñèëàñü. Íå íà äåíüãè ÿ ïîëüñòèëàñü, õîòÿ, âèäèò áîã, îíè ìíå íå ëèøíèå. Ìóæà ìîåãî òðàêòîð çàäàâèë. Ðàçâå ÿ âàì íå ñêàçàëà? Êëÿíóñü âàì ãîñïîäîì âñåâûøíèì, êîòîðûé âñå âèäèò, âñå çíàåò, íåáåñíûì çàñòóïíèêîì íàøèì, ñâÿòûì Íèêîëàåì êëÿíóñü! Äà ó íèõ è íå áûëî äåíåã. Åëå åëå õâàòèëî çà îáåä ðàñïëàòèòüñÿ. À ïåðåíî÷åâàòü ÿ èõ ïóñòèëà áåñïëàòíî. Îíè âåäü ñîáèðàëèñü îáâåí÷àòüñÿ, âîò ÿ è ñæàëèëàñü, òàêèå îíè îáà áûëè ìîëîäåíüêèå, ñîâñåì åùå äåòè. È î÷åíü óæ ñèëüíî âëþáëåíû, äàæå ñî ñòîðîíû çàìåòíî. Îòêóäà æ ìíå áûëî çíàòü, êàê âñå îáåðíåòñÿ?! Çà ÷òî æå, ãîñïîäè áîæå, ìíå òàêîå íåñ÷àñòüå, ÷åì ÿ òåáÿ ïðîãíåâàëà?
Ëåéòåíàíò, ïóñêàÿ êîëå÷êè äûìà, íåîòðûâíî ãëÿäåë íà äîíüþ Ëóïå ñêâîçü òåìíûå ñòåêëà ñâîèõ î÷êîâ, à îíà ñíîâà ïåðåêðåñòèëàñü, çàëîìèëà ðóêè, ñ ñèëîé âöåïèëàñü ïàëüöàìè â ùåêè, ñëîâíî õîòåëà ðàñöàðàïàòü ñåáå ëèöî.
– ß çíàþ, ÷òî ó âàñ äîáðîå ñåðäöå, ÿ ñðàçó ýòî ïîíÿë, – âñå òåì æå òîíîì ñêàçàë îí. – Âàì íå÷åãî áîÿòüñÿ. Ðàññêàçûâàéòå äàëüøå. Ñêîëüêî æå äíåé ïðîâåëè îíè ó âàñ?
Èñòîøíûé îñëèíûé êðèê ñíîâà ïðîðåçàë áëàãîñòíóþ òèøèíó óòðà, è Ëèòóìà óñëûøàë áåøåíûé ñòóê êîïûò. «Êîí÷èëè äåëî», – ïîíÿë îí.
– Äâà äíÿ, – îòâåòèëà äîíüÿ Ëóïå. – Îíè æäàëè ñâÿùåííèêà, ÿ æ âàì ñêàçàëà. À òîò óåõàë. Åãî íèêîãäà íå çàñòàíåøü. Ñêàæåò, ÷òî ïîåäåò êðåñòèòü ìëàäåíöåâ è âåí÷àòü ìîëîäûõ â äàëüíèõ ïîìåñòüÿõ, – è ïîìèíàé êàê çâàëè. À ïðàâäà, íåò ëè – êòî åãî çíàåò. Ìíîãî ÷åãî òîëêóþò îá ýòèõ åãî îòëó÷êàõ. ß èì ãîâîðèëà – íå æäèòå, îí è íà íåäåëþ óåçæàåò, è íà äåñÿòü äíåé. Èçâåñòíî: ñâîÿ ðóêà – âëàäûêà. Íó âîò îíè è ñîáðàëèñü íàóòðî â Ñàí Õàñèíòî. Ýòî áûëî â ñóááîòó, ÿ ñàìà èì è ïðèñîâåòîâàëà: ïîåçæàéòå, ìîë, òóäà. Ïî âîñêðåñåíüÿì ñâÿùåííèê èç Ñóëüÿíû ñëóæèò òàì ìåññó, îí âàñ è îáâåí÷àåò â óñàäåáíîé ÷àñîâíå. À çäåñü íè÷åãî íå äîæäåòåñü, ãîâîðþ ÿ èì. Ïîåçæàéòå, ïîåçæàéòå â Ñàí Õàñèíòî.
– Îäíàêî óåõàòü îíè â òî âîñêðåñåíüå íå óñïåëè? – ïåðåáèë åå ëåéòåíàíò.
– Íåò, íå óñïåëè, – ñ íåïðèòâîðíûì óæàñîì ñêàçàëà æåíùèíà. Çàìîë÷àâ, îíà âçãëÿíóëà íà ëåéòåíàíòà, ïîòîì íà Ëèòóìó è ñíîâà íà ëåéòåíàíòà. Îïÿòü çàòðÿñëàñü òàê, ÷òî çàëÿçãàëè çóáû.
– Íå óñïåëè, ïîòîìó ÷òî… – ïðèøåë ê íåé íà ïîìîùü ëåéòåíàíò.
– Ïîòîìó ÷òî â ñóááîòó ê âå÷åðó èõ íàøëè, – ïðîøåïòàëà îíà.
Åùå íå íà÷èíàëî ñìåðêàòüñÿ. Îãíåííûé øàð ñîëíöà åùå âèñåë ìåæäó ñòâîëàìè ýâêàëèïòîâ, è çàêàòíîå ýòî çàðåâî îòðàæàëîñü, êàê â çåðêàëå, â ñâåðêàâøèõ êðûøàõ, êîãäà äîíüÿ Ëóïå, ñòðÿïàâøàÿ ó î÷àãà, óâèäåëà àâòîìîáèëü. Îí âûëåòåë ñ øîññå, ïåðåñåê Àìîòàïå è, ôûð÷à, âçäûìàÿ îáëàêà ïûëè, ñâåðíóë ïðÿìî íà öåðêîâíóþ ïëîùàäü. Äîíüÿ Ëóïå íå ñâîäèëà ñ íåãî ãëàç, è äâîå âëþáëåííûõ òîæå çàìåòèëè, íî íèêàêîãî âíèìàíèÿ íå îáðàòèëè, ïîêà ìàøèíà íå çàòîðìîçèëà ïðÿìî ó ñàìîé öåðêâè. Òå äâîå ñèäåëè è öåëîâàëèñü. Îíè öåëûé áîæèé äåíü öåëîâàëèñü. Óæ ëó÷øå áû ñïåëè ÷òî íèáóäü èëè ïîãîâîðèëè, à òî òîëüêî è çíàþò ÷òî öåëîâàòüñÿ, äåòåé áû ïîñòûäèëèñü.
– Îí, ãîâîðÿò, äèâíî ïåë? – ïîîùðèë ðàññêàç÷èöó ëåéòåíàíò. – Áîëåðî â îñîáåííîñòè, äà?
– È áîëåðî, è âàëüñû, – êèâíóëà òà è âçäîõíóëà òàê ãëóáîêî, ÷òî Ëèòóìà êðÿêíóë. – È òîíäåðî, è ýòó «ïåñåíêó êóìîâüåâ», çíàåòå, ãäå äâîå ïåðåêëèêàþòñÿ. Âñå ó íåãî î÷åíü ñëàâíî âûõîäèëî.
– Èòàê, ìàøèíà âúåõàëà â ïîñåëîê, âû åå óâèäåëè, – íàïîìíèë ëåéòåíàíò. – À ýòà ïàðî÷êà? Áðîñèëàñü áåæàòü? Ïîïûòàëàñü ñïðÿòàòüñÿ?
– Äåâóøêà õîòåëà, ÷òîáû Ïàëîìèíî óêðûëñÿ ãäå íèáóäü. Ñòàëà åìó ãîâîðèòü: «Áåãè, ìèëûé, óêðîéñÿ, ñïðÿ÷üñÿ, áåãè, íåëüçÿ òåáå çäåñü îñòàâàòüñÿ, íå õî÷ó, ÷òîáû…» À îí åé: «Íåò, ìèëàÿ, òû òåïåðü ìîÿ, äâå íî÷è ìû áûëè âìåñòå, òû æåíà ìíå òåïåðü, è íèêòî íè÷åãî íå ïîñìååò íàì ñäåëàòü, ïðèäåòñÿ èì ñîãëàñèòüñÿ. Íèêóäà ÿ íå ïîéäó. ß äîæäóñü èõ è âñå èì îáúÿñíþ». À òà ïåðåïóãàëàñü è âñå óãîâàðèâàëà åãî: «Áåãè, áåãè, îíè ñ òîáîé ðàñïðàâÿòñÿ, áåãè, à ÿ èõ îòâëåêó, íå õî÷ó, ÷òîáû òåáÿ óáèëè».
È ñòðàõ åå ïåðåäàëñÿ äîíüå Ëóïå.
«Êòî îíè? – ñïðîñèëà îíà, ïîêàçûâàÿ íà çàïûëåííóþ ìàøèíó, îòêóäà âûëåçëî äâîå ìóæ÷èí, – ñèëóýòû èõ ÷åòêî âûäåëÿëèñü íà áàãðîâîì çàêàòíîì íåáå, òî÷íî âûðåçàííûå èç ÷åðíîé áóìàãè ôèãóðêè áåç ëèö. – Êòî îíè? Çà÷åì ïðèåõàëè? Ìàòåðü áîæüÿ, ÷òî æå áóäåò?»
– Íó è êòî æå ýòî áûë? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò, îêóòûâàÿñü òàáà÷íûì äûìîì.
– Êòî áûë? – ïðîøèïåëà ñêâîçü ñòèñíóòûå çóáû æåíùèíà ñ ÿðîñòüþ, íà ìèã îäîëåâøåé ñòðàõ. – Êàê ýòî «êòî áûë»? Êîìó æ è áûòü, êàê íå âàøèì?
– Íàøè? Ãðàæäàíñêàÿ ãâàðäèÿ? Èëè âîåííàÿ ïîëèöèÿ? Ñîëäàòû ñ Òàëàðñêîé àâèàáàçû? Ïðàâèëüíî ÿ âàñ ïîíÿë?
– Âàøè. Ëþäè â âîåííîé ôîðìå, – ñíîâà ñíèêëà äîíüÿ Ëóïå. – Ðàçâå âû âñå – íå îäíî è òî æå?
– Äà íå ñîâñåì, – óëûáíóëñÿ ëåéòåíàíò. – Âïðî÷åì, ýòî íåñóùåñòâåííî.
 ýòîò ìèã, ïðîäîëæàÿ æàäíî âñëóøèâàòüñÿ â åå ðàññêàç, Ëèòóìà âäðóã óâèäåë èõ. Ïðÿ÷àñü îò ñîëíöà ïîä íàâåñîì èç æåðäåé, ïðèæàâøèñü äðóã ê äðóãó, ñöåïèâ ïàëüöû, ñèäåëè îíè, è áåäà óæå áûëà ãîòîâà îáðóøèòüñÿ íà íèõ. Ñêëîíèâ ÷åðíîâîëîñóþ, êîðîòêî îñòðèæåííóþ ãîëîâó ê íåé íà ïëå÷î, ÷óòü ùåêî÷à åé óõî ãóáàìè, îí ïåë: «Íàøè äóøè â ýòîì ìèðå âîåäèíî ñâåë ãîñïîäü…» – à ó íåå îò íåæíîñòè âûñòóïèëè íà ãëàçàõ ñëåçû, è, ÷òîáû ëó÷øå ñëûøàòü, îíà êîêåòëèâî ïðèïîäíèìàëà ïëå÷î è ÷óòü ÷óòü õìóðèëàñü, ñäâèãàÿ áðîâè íàä äåòñêèìè âëþáëåííûìè ãëàçàìè. Ëþáîâü ñìÿã÷èëà åå ÷åðòû, ñìûëà âûñîêîìåðíîå âûðàæåíèå. Ëèòóìà ïî÷óâñòâîâàë, êàê îõâàòûâàåò åãî áåñêîíå÷íàÿ ïå÷àëü, êîãäà â ðåâå ìîòîðà, â îáëàêå æåëòîâàòîé ïûëè íåîòâðàòèìî âîçíèê âïåðåäè àâòîìîáèëü ñ ëþäüìè â âîåííîé ôîðìå. Íå çàäåðæèâàÿñü, ïðîñêî÷èò îí ÷åðåç ïîñåëîê íà èñõîäå äíÿ è åùå ÷åðåç íåñêîëüêî æåñòîêèõ ìèíóò çàòîðìîçèò ó ýòîé ëà÷óãè áåç äâåðè, ãäå ñåé÷àñ ñèäåëè îíè ñ ëåéòåíàíòîì. «×òî æ, ïî êðàéíåé ìåðå, õîòü ýòè äâîå ñóòîê îíè áûëè ñ÷àñòëèâû», – ïîäóìàëîñü åìó.
– Êàê? Òîëüêî äâîå? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò, è Ëèòóìà óäèâèëñÿ åãî óäèâëåíèþ. Èç êàêîãî òî íåÿñíîãî ñóåâåðíîãî ÷óâñòâà îí ñòàðàëñÿ íå âñòðå÷àòüñÿ ñ íèì ãëàçàìè.
– Òîëüêî äâîå, – ñëîâíî ñàìà ñîìíåâàÿñü, èñïóãàííî ïîäòâåðäèëà æåíùèíà. Îíà çàìîðãàëà, ïðèïîìèíàÿ, ñèëÿñü ïîíÿòü, íå èçìåíÿåò ëè åé ïàìÿòü. – Äà íåò. Òîëüêî äâîå èõ áûëî. Îíè âûëåçëè, è â ìàøèíå íèêîãî áîëüøå íå îñòàëîñü. ß çàïîìíèëà – èõ áûëî äâîå, ÿ óâåðåíà. À ÷òî?
– Äà íè÷åãî. – Ëåéòåíàíò ðàçäàâèë â ïåïåëüíèöå ñèãàðåòó. – ß äóìàë, ÷òî çà íèì îòïðàâèëè íàðÿä. ×òî æ, äâîå òàê äâîå. Ýòî íåâàæíî. Ïðîäîëæàéòå.
Ñíîâà çàäðîæàë â çíîéíîì ïîëäíåâíîì âîçäóõå îñëèíûé ðåâ – ëèêóþùèé, íèçêèé, ïåðåëèâ÷àòûé ðåâ çâåðÿ, èçâåðãíóâøåãî ñåìÿ, è òîò÷àñ âîçèâøèåñÿ â ïûëè ðåáÿòèøêè – êòî áåãîì, êòî ïîëçêîì – êèíóëèñü, õîõî÷à, èñêàòü îñëèöó, ïîãëÿäåòü, êàê ïîêðûâàåò åå ýòî ðåâóùåå ÷óäîâèùå.
«Òû æèâà? – ñïðîñèë îäèí èç ïðèåõàâøèõ – òîò, êòî êàçàëñÿ ñòàðøå, òîò, ó êîãî â ðóêàõ íå áûëî ðåâîëüâåðà. – ×òî îí ñ òîáîé ñäåëàë? Êàê òû ñåáÿ ÷óâñòâóåøü?»
 ñ÷èòàííûå ìèíóòû ñòåìíåëî: çà òî âðåìÿ, êîòîðîå ïîòðåáîâàëîñü ïðèåõàâøèì, ÷òîáû äîéòè îò äæèïà äî ëà÷óãè äîíüè Ëóïå, ñóìåðêè ñòàëè íî÷üþ.
«Åñëè òðîíåøü åãî, ÿ ïîêîí÷ó ñ ñîáîé, – ñêàçàëà äåâóøêà: â ñïîêîéíîì åå ãîëîñå çâó÷àë âûçîâ, íîãè òâåðäî óïèðàëèñü â çåìëþ, êóëàêè áûëè ñæàòû. Îäíàêî ïîäáîðîäîê ó íåå äðîæàë. – Åñëè òðîíåøü åãî, ÿ ïîêîí÷ó ñ ñîáîé. À ñíà÷àëà âñåì âñå ðàññêàæó î òåáå. Âñå óìðóò îò ñòûäà è îìåðçåíèÿ».
Äîíüÿ Ëóïå òðÿñëàñü êàê îâå÷èé õâîñò.
«×òî ïðîèñõîäèò, ãîñïîäà, êòî âû, ÷åì ìîãó ñëóæèòü, ýòî ìîé ñêðîìíûé äîì, ÿ áåäíàÿ æåíùèíà, ÿ íè÷åãî ïëîõîãî íå ñäåëàëà».
Òåíü ñ ðåâîëüâåðîì – êàçàëîñü, ÷òî ïðè êàæäîì âçãëÿäå íà Ïàëîìèíî ãëàçà ó íåå ïîëûõàþò îãíåì – ïîäîøëà ê íåé âïëîòíóþ è óòêíóëà äóëî ìåæäó èññîõøèõ ãðóäåé.
«Íàñ çäåñü íåò, ìû òåáå ïðèìåðåùèëèñü, – ñêàçàë îí. ßçûê ó íåãî ÷óòü çàïëåòàëñÿ, êàê ó ïüÿíîãî, íî ïüÿí îí áûë îò ÿðîñòè è íåíàâèñòè. – Ñáîëòíåøü êîìó íèáóäü – çàñòðåëþ êàê áåøåíóþ ñîáàêó ñâîèìè ðóêàìè. Ïîíÿëà?»
Õîçÿéêà óïàëà íà êîëåíè. «ß íè÷åãî íå çíàþ, íè÷åãî íå ïîíèìàþ.  ÷åì ÿ ïðîâèíèëàñü, ñåíüîð? ×òî çà ïðåñòóïëåíèå – ïóñòèòü ê ñåáå ïåðåíî÷åâàòü äâóõ ìîëîäûõ ëþäåé? Ðàäè ãîñïîäà íàøåãî, ðàäè Ïðå÷èñòîé Äåâû, íå ñòðåëÿéòå, íå äîâîäèòå äî áåäû!»
– Ìëàäøèé íå íàçûâàë ñòàðøåãî «ãîñïîäèí ïîëêîâíèê»? – ïåðåáèë åå ëåéòåíàíò.
– Íå çíàþ, – îòâå÷àëà äîíüÿ Ëóïå íåóâåðåííî, ïûòàÿñü âñïîìíèòü. – «Ãîñïîäèí ïîëêîâíèê»? Âðîäå áû íàçûâàë, à ìîæåò, è íåò. Íå ïîìíþ. ß áåäíàÿ, íåâåæåñòâåííàÿ æåíùèíà, ñåíüîð. Òîò, ñ ïèñòîëåòîì, ñêàçàë, ÷òî, åñëè êîìó íèáóäü ïðîãîâîðþñü, îí âñàäèò ìíå ïóëþ â ëîá, äðóãóþ – â æèâîò, à òðåòüþ – íå ìîãó âûãîâîðèòü êóäà. Çà ÷òî? ×åì ÿ âèíîâàòà? Ìóæà ó ìåíÿ òðàêòîðîì çàäàâèëî. Øåñòåðî äåòåé ó ìåíÿ, ÿ èõ êîðìëþ ïîþ. Ñåé÷àñ øåñòåðî, à âñåãî áûëî òðèíàäöàòü, äà ñåìåðûõ áîã ïðèáðàë. Åñëè ìåíÿ óáüþò, ýòè øåñòåðî òîæå ïîìðóò. Ðàçâå ýòî ñïðàâåäëèâî?
– Òîò, êòî ãðîçèë âàì ðåâîëüâåðîì, áûë ìëàäøèé ëåéòåíàíò? Áûëà ó íåãî íà ïëå÷å òàêàÿ íàøèâêà? Íà îêîëûøå – îäíà çâåçäî÷êà?
Ëèòóìà ïîäóìàë, ÷òî ïðèñóòñòâóåò ïðè ñåàíñå ïåðåäà÷è ìûñëåé íà ðàññòîÿíèè: åãî íà÷àëüíèê ñïðàøèâàë î òîì, ÷òî åãî ñàìîãî òîëüêî ÷òî îñåíèëî. Ó íåãî äàæå äóõ çàõâàòèëî, ãîëîâà ïîøëà êðóãîì.
– Íå ðàçáèðàþñü ÿ â ýòèõ äåëàõ, – çàñêóëèëà æåíùèíà. – Íå ñïðàøèâàéòå ìåíÿ, íå ïóòàéòå, âñå ðàâíî ÿ íè÷åãî â òîëê íå ìîãó âçÿòü. Êàêàÿ åùå çâåçäî÷êà? Êàêîé îêîëûø?
Ëèòóìà ñëûøàë åå ãîëîñ, íî îò÷åòëèâî âèäåë, êàê â ñèíèõ ñóìåðêàõ, îêóòàâøèõ ãîðîäîê, äîíüÿ Ëóïå ñòîèò íà êîëåíÿõ ïåðåä ëåò÷èêîì, ÿðîñòíî ðàçìàõèâàþùèì ïèñòîëåòîì, à âòîðîé, ïîñòàðøå, ãîðåñòíî, ñòðàäàëü÷åñêè, íåäîóìåííî ñìîòðèò íà äåâóøêó, ñâîèì òåëîì çàêðûâàþùóþ Ïàëîìèíî, íå ïîçâîëÿþùóþ åìó íè ïðèáëèçèòüñÿ ê íåçíàêîìöàì, íè çàãîâîðèòü ñ íèìè. Âèäåë Ëèòóìà, êàê ïðîíåñøèéñÿ äæèï òî÷íî âûìåë ñ óëèö, çàãíàë ïî äîìàì âçðîñëûõ è äåòåé, ñîáàê è êîç – íèêòî íå õîòåë âïóòûâàòüñÿ â ýòó èñòîðèþ.
«À òû ìîë÷è, íå ñìåé íè÷åãî ãîâîðèòü, êàêîå ïðàâî òû èìååøü, êàê òû ñìåë ñþäà ïðèåõàòü, êòî òû ìíå? – ãîâîðèëà îíà, óäåðæèâàÿ, îòòåñíÿÿ, îòòàëêèâàÿ Ïàëîìèíî, ïðåñåêàÿ âñå åãî ïîïûòêè øàãíóòü âïåðåä è îáúÿñíèòüñÿ. È òóò æå ïîâòîðÿëà òîìó, ïîñòàðøå: – Òàê è çíàé, ÿ ïîêîí÷ó ñ ñîáîé, íî ñíà÷àëà âñå âñåì ðàññêàæó».
«ß ëþáëþ åå, ÿ ïîðÿäî÷íûé ÷åëîâåê, ÿ âñþ æèçíü ïîëîæó íà òî, ÷òîáû îíà áûëà ñ÷àñòëèâà», – áîðìîòàë Ïàëîìèíî, íå â ñèëàõ îäîëåòü çàñëîí åå òåëà è ïðèáëèçèòüñÿ ê ïðèåõàâøèì. Òîò, ïîñòàðøå, äàæå íå âçãëÿíóë íà íåãî, íå îòðûâàÿ ãëàç îò äåâóøêè, ñëîâíî íè â ýòîì ãîðîäêå, íè íà âñåì áåëîì ñâåòå íèêîãî áîëüøå íå áûëî. Îäíàêî ïîñëå ýòèõ ñëîâ Ïàëîìèíî ìîëîäîé, ðóãàÿñü ñêâîçü çóáû, äâèíóëñÿ ê íåìó, çàìàõíóëñÿ ðåâîëüâåðîì. Äåâóøêà áðîñèëàñü ìåæäó íèìè, è òîãäà òîò, ïîñòàðøå, âïåðâûå îòêðûâ ðîò êîðîòêî ïðèêàçàë: «Òèõî!» Ìîëîäîé íåìåäëÿ ïîä÷èíèëñÿ.
– Îí òîëüêî ýòî è ñêàçàë? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò. – Èëè íàçâàë åãî ïî èìåíè? Êàê íèáóäü îáðàòèëñÿ ê íåìó? Ìîæåò áûòü, îí ñêàçàë: «Òèõî, Äóôî!»? Èëè: «Òèõî, ìëàäøèé ëåéòåíàíò Äóôî!»?
Äà ýòî óæ íå ïåðåäà÷à ìûñëåé, ýòî ïðîñòî ÷óäî! Ñëîâî â ñëîâî âñå òî, î ÷åì ñåé÷àñ ïîäóìàë Ëèòóìà.
– Íå çíàþ, – îòâå÷àëà æåíùèíà. – Íåò, âðîäå íèêàêîãî èìåíè îí íå ïðîèçíîñèë. ß óçíàëà, ÷òî òîãî ïàðåíüêà çîâóò Ïàëîìèíî Ìîëåðî, êîãäà óâèäåëà åãî ôîòîãðàôèè â ãàçåòå, ÿ ñðàçó åãî ïðèçíàëà. Ó ìåíÿ ÷óòü ñåðäöå íå ðàçîðâàëîñü! Îí, îí ñàìûé, òîò, ÷òî äåâóøêó ïîõèòèë è ïðèâåç ê íàì. À êàê åå çîâóò, ÿ íå çíàëà è ñåé÷àñ íå çíàþ. È òåõ äâîèõ òîæå. Íå çíàþ è çíàòü íå õî÷ó! À åñëè âû çíàåòå, òî ìíå íå ãîâîðèòå, ïðîøó âàñ! ß âåäü âàì ïîìîãëà? Âîò è íå íàäî ìíå çíàòü ýòèõ èìåí!
«Íå áîéñÿ, íå áîéñÿ, íå êðè÷è! – ñêàçàë òîãäà ïîæèëîé. – Äî÷åíüêà, äî÷åíüêà ìîÿ ìèëàÿ. Çà÷åì òû ìíå ãðîçèøü? Òû ìíå ãðîçèøü, òû?»
«Åñëè õîòü ïàëüöåì òðîíåòå, ÿ óáüþ ñåáÿ!» – äåðçêî îòâå÷àëà òà. Íà ïîòåìíåâøåì íåáå ÿð÷å çàñèÿëè çâåçäû. Êîå ãäå â îêíàõ è çà òðîñòíèêîâûìè ñòåíàìè äîìîâ çàìåðöàëè îãîíüêè.
«Óæ ñêîðåé ÿ ïðîòÿíó åìó ðóêó è îò âñåãî ñåðäöà ñêàæó: "Ïðîùàþ òåáÿ"», – ïðîáîðìîòàë ïîæèëîé. Îí è â ñàìîì äåëå ïðîòÿíóë Ïàëîìèíî ðóêó, òàê, âïðî÷åì, è íå âçãëÿíóâ â åãî ñòîðîíó. Äîíüÿ Ëóïå ïåðåâåëà äóõ, óâèäåâ, ÷òî îíè îáìåíÿëèñü ðóêîïîæàòèåì. Ïàëîìèíî îò âîëíåíèÿ åäâà ìîã ãîâîðèòü.
«Êëÿíóñü âàì, ÿ ñäåëàþ âñå, – çàïèíàÿñü, ïðîèçíåñ îí. – Îíà – ëó÷øåå, ÷òî åñòü ó ìåíÿ â æèçíè, îíà – áîæèé ñâåò…»
«À òåïåðü âû ïîæìèòå äðóã äðóãó ðóêè, – ïðèêàçàë ïîæèëîé, – çàáóäüòå ïðîøëîå. Íåò áîëüøå îôèöåðà è ðÿäîâîãî. Íåò íà÷àëüíèêîâ è ïîä÷èíåííûõ. Ïðîñòî äâîå, íåò, òðîå ìóæ÷èí íà ðàâíûõ, êàê ìóæ÷èíàì è ïîëîæåíî, ïîêîí÷èëè äåëî ìèðîì. Íó, òû äîâîëüíà òåïåðü? Òû óñïîêîèëàñü? Çàáóäåì âñå, ÷òî áûëî. Ïîåõàëè, çäåñü íàì áîëüøå íå÷åãî äåëàòü».
Îí òîðîïëèâî ïîëåç â çàäíèé êàðìàí çà áóìàæíèêîì, è íåñêîëüêî âëàæíûõ îò ïîòà êóïþð îêàçàëèñü â ëàäîíè äîíüè Ëóïå, è ó÷òèâûé ãîëîñ ïîáëàãîäàðèë åå, è ïîïðîñèë èçâèíåíèÿ çà ïðè÷èíåííîå áåñïîêîéñòâî, è ïîñîâåòîâàë ïîñêîðåå âñå çàáûòü. Ïîòîì ïðèçåìèñòûé ñèëóýò ïîæèëîãî äâèíóëñÿ ê ìàøèíå, ñòîÿâøåé ñ îòêðûòûìè äâåðöàìè. Íî âòîðîé îôèöåð, ïðåæäå ÷åì óéòè, ñíîâà òêíóë åå ñòâîëîì ïèñòîëåòà â ãðóäü:
«Äåðæè ÿçûê çà çóáàìè. Åñëè ÷òî, ïîùàäû íå æäè».
– È ÷òî æå, òå äâîå ïîêîðíî ñåëè â äæèï? Óåõàëè? – Ñóäÿ ïî ëèöó ëåéòåíàíòà, îí íå ìîã â ýòî ïîâåðèòü, äà è Ëèòóìà òîæå.
– Äåâóøêà åõàòü íå õîòåëà è äðóæêà ñâîåãî ïîïûòàëàñü óäåðæàòü. «Äàâàé, – ãîâîðèëà, – îñòàíåìñÿ. Íå âåðü èì, íå âåðü!»
«Ïîåõàëè, ïîåõàëè, äî÷åíüêà, – äîëåòåë ê íèì èç ìàøèíû îáîäðÿþùèé ãîëîñ ïîæèëîãî. – Îí âåäü äåçåðòèðîâàë, íå çàáûâàé îá ýòîì. Äîëæåí âåðíóòüñÿ â ÷àñòü. ×åì ñêîðåé îí âåðíåòñÿ, òåì ìåíüøå ïðèäåòñÿ ðàñõëåáûâàòü, òåì ïðîùå áóäåò çàìÿòü ýòî äåëî. Ïîäóìàé î òîì, ÷òî åãî æäåò, äî÷åíüêà. Åäåì».
«Äà, ìèëàÿ, îí ïðàâ, îí íàñ ïðîñòèë, íàäî åõàòü, – ñêàçàë Ïàëîìèíî. – ß åìó äîâåðÿþ. Êàê æå ìíå åìó íå äîâåðÿòü?»
«Êàê æå íå äîâåðÿòü?» Ëèòóìà ïî÷óâñòâîâàë, ÷òî ïî ùåêå äî óãëà ðòà ïðîïîëçëà ñëåçà, ñîëåíàÿ, êàê êàïëÿ ìîðñêîé âîäû. Êàê øóì ïðèáîÿ, ñëûøàë îí ðàññêàç äîíüè Ëóïå, âðåìÿ îò âðåìåíè ïåðåáèâàåìûé âîïðîñàìè ëåéòåíàíòà, è ñìóòíî ñîçíàâàë, ÷òî íè÷åãî íîâîãî îíà óæå íå ðàññêàçûâàåò, è äåëî, êîòîðîå îíè ïðèåõàëè ðàññëåäîâàòü, ïðîÿñíÿåòñÿ âñå áîëüøå. Æåíùèíà ïëàêàëàñü íà íåâåçåíèå è çëîñ÷àñòíóþ ñâîþ ñóäüáó, âîïðîøàëà íåáåñà, çà êàêèå ãðåõè ïîñëàëè îíè åé òàêóþ êàðó – âïóòàëè åå â òàêóþ óæàñíóþ èñòîðèþ. Èíîãäà ó íåå ïðîðûâàëîñü ðûäàíèå. Íî åå ñëîâà óæå íå èíòåðåñîâàëè Ëèòóìó. Ñëîâíî ãðåçÿ íàÿâó, ñíîâà è ñíîâà âèäåë îí ñ÷àñòëèâóþ ïàðó, ïðîâîäèâøóþ íà óáîãèõ óëî÷êàõ Àìîòàïå ñâîé ìåäîâûé ìåñÿö, îïåðåäèâøèé ñâàäüáó. Âèäåë åãî – ÷îëî ñ óëèöû Êàñòèëèè; âèäåë åå – áåëóþ äåâóøêó èç õîðîøåé ñåìüè. «Äëÿ ëþáâè íåò ïðåãðàä», – ïîåòñÿ â îäíîì âàëüñå.  ýòîì ñëó÷àå òàê îíî è áûëî: ëþáîâü èõ ñóìåëà ñîêðóøèòü è ðàñîâûå ïðåäðàññóäêè, è íåðàâåíñòâî ïîëîæåíèÿ, è ðàçíèöó â äîñòàòêå. Âèäíî, ñèëüíî, ñòðàñòíî è áåçóäåðæíî ëþáèëè îíè äðóã äðóãà, åñëè ðåøèëèñü íà íåå. «ß òàêîé ëþáâè íå çíàë, – ïîäóìàë Ëèòóìà. – ß òàê ñèëüíî íå ëþáèë äàæå Ìå÷å, íåâåñòó Õîñåôèíî». Åìó ñëó÷àëîñü âëþáëÿòüñÿ, íî ñòîèëî æåíùèíå óñòóïèòü åìó èëè ñëèøêîì äîëãî ëîìàòüñÿ è àðòà÷èòüñÿ, êàê äóðü ýòà èñ÷åçàëà. Íèêîãäà ëþáîâü íå ïðèêàçûâàëà åìó ñ íåïðåðåêàåìîé âëàñòíîñòüþ, ÷òîáû îí ðèñêíóë èç çà íåå æèçíüþ, êàê ðèñêíóë Ïàëîìèíî, èëè áðîñèë âûçîâ âñåìó ñâåòó, êàê ñäåëàëà äåâóøêà. «Ìîæåò, íå ðîäèëàñü òàêàÿ, ÷òîáû ÿ óçíàë íàñòîÿùóþ ëþáîâü, – äóìàë îí. – Ìîæåò, ñëèøêîì äîëãî òàñêàëñÿ ÿ ïî äåâêàì âìåñòå ñ «íåïîáåäèìûìè», âîò ñåðäöå òî è èñòàñêàë è ëþáèòü, êàê ëþáèë Ïàëîìèíî, òåïåðü íå ñïîñîáåí».
– ×òî æå ìíå òåïåðü äåëàòü? – äîíåññÿ äî íåãî ðûäàþùèé ãîëîñ äîíüè Ëóïå. – Ïîñîâåòóéòå.
Ëåéòåíàíò, ïîäíÿâøèñü, ñïðàøèâàë, ñêîëüêî ñ íèõ ïðè÷èòàåòñÿ. «Íè÷åãî, íè÷åãî», – áîðìîòàëà õîçÿéêà, íî ëåéòåíàíò íàñòàèâàë: òàê, ìîë, ñóäàðûíÿ, íå ïîéäåò, îí íå èç òåõ ïîëèöåéñêèõ, ÷òî íîðîâÿò ïîæðàòü è âûïèòü çàäàðìà, îí âñåãäà ïëàòèò çà âñå, ÷òî ñúåë è âûïèë, è íåâàæíî, ïðè èñïîëíåíèè îí èëè íåò.
– Òàê ñêàæèòå æå, ïî êðàéíåé ìåðå, ÷òî ìíå äåëàòü? – ñ òîñêîé âîïðîñèëà äîíüÿ Ëóïå, ñëîæèâ ëàäîíè êàê äëÿ ìîëèòâû. – Ñî ìíîé ðàçäåëàþòñÿ íå õóæå, ÷åì ñ òåì íåñ÷àñòíûì. Ðàçâå âû íå ïîíèìàåòå? Êóäà ìíå áåæàòü? Êóäà ïîäàòüñÿ? Ðàçâå ÿ íå îêàçàëà âàì ñîäåéñòâèÿ? Âîò è ñêàæèòå, êàê ìíå áûòü òåïåðü?
– Ñèäåòü òèõî, äîíüÿ Ëóïå, – ëþáåçíî îòâå÷àë ëåéòåíàíò, êëàäÿ êðåäèòêè ðÿäîì ñî ñâîèì ñòàêàíîì. – Ñèäåòü òèõî, ïîìàëêèâàòü. Íèêòî âàñ íå óáüåò, íèêòî íå îáèäèò. Æèâèòå êàê æèëè, à ïðî âñå òî, ÷òî âèäåëè, ñëûøàëè è íàì ðàññêàçàëè, çàáóäüòå. À ïîêà äî ñâèäàíüèöà.
Ïðèâû÷íûì äâèæåíèåì îí ïîäíåñ ïàëüöû ê êîçûðüêó. Ëèòóìà, ïîçàáûâ ïîïðîùàòüñÿ ñ õîçÿéêîé, âñêî÷èë è ïîñïåøèë ñëåäîì. Âûéòè â ýòî ïåêëî, ïðèíÿòü íà ñåáÿ îòâåñíûå óäàðû ñîëíå÷íûõ ëó÷åé, íå ñìÿã÷åííûõ íè êðîâëåé, íè íàâåñîì, – âñå ðàâíî ÷òî â àä ïîïàñòü. Íå ïðîøëè è íåñêîëüêèõ øàãîâ, à ðóáàõà íà ñïèíå óæå ïðîìîêëà, â âèñêàõ çàçâåíåëî. Ëåéòåíàíò øàãàë ëåãêî, à Ëèòóìà åëå ïåðåñòàâëÿë ãëóáîêî óâÿçàâøèå â ðûõëîì ïåñêå íîãè. Îíè ìèíîâàëè èçâèëèñòóþ óëî÷êó – öåíòðàëüíóþ ìàãèñòðàëü, – âûáðàëèñü íà ïóñòûðü, äâèãàëèñü ê øîññå. Ïî äîðîãå Ëèòóìà çàìå÷àë, ÷òî èõ ïðîâîæàþò áåñïîêîéíûå ëþáîïûòíûå ãëàçà – öåëûå ãðîçäüÿ ãîëîâ òîð÷àëè ó îêîí, ïðÿ÷àñü ïðè ïîÿâëåíèè ïîëèöåéñêèõ. Ëèòóìà áûë óâåðåí, ÷òî ëèøü òîëüêî îíè ñ ëåéòåíàíòîì óáåðóòñÿ èç ãîðîäêà, âñå ðèíóòñÿ ê äîíüå Ëóïå è ñòàíóò æàäíî âûñïðàøèâàòü ó íåå, ÷òî äà êàê. Øëè ìîë÷à, î ÷åì òî ðàçìûøëÿÿ: âïåðåäè – ëåéòåíàíò, øàãàõ â òðåõ çà íèì – Ëèòóìà. Íà ñàìîé îêðàèíå øåëóäèâàÿ ñîáàêà çàâîð÷àëà íà íèõ, îùåðèëàñü. Íà ïóñòûðå ïðîâîðíî ñíîâàëè ìåæäó êàìíÿìè ÿùåðèöû – òî ïðÿòàëèñü, òî ñíîâà ïîÿâëÿëèñü. Ëèòóìà ïîäóìàë, ÷òî ïî íî÷àì ñþäà çàáðåäàþò è ëèñû. Äîëæíî áûòü, Ïàëîìèíî ñî ñâîåé âîçëþáëåííîé ñëûøàëè, êàê îíè âîþò è ïëà÷óò, êðóæà ó êóðÿòíèêîâ è êîçüèõ çàãîíîâ. Èñïóãàëàñü ëè äåâóøêà, óñëûõàâ ãëóáîêîé íî÷üþ ýòîò ãîëîäíûé âîé? Íàâåðíî, îáíÿëà Ïàëîìèíî, ïîêðåï÷å ïðèæàëàñü ê íåìó, èùà çàùèòû, à îí óñïîêîèë åå, íàøåïòàë íà óõî ÷òî íèáóäü íåæíîå. À ìîæåò, ëþáîâíûé ñòîëáíÿê áûë òàê ñèëåí, ÷òî èì íè äî ÷åãî íå áûëî äåëà è íèêàêèå çâóêè äî íèõ íå äîõîäèëè? Çäåñü ëè, â Àìîòàïå, âïåðâûå ïîçíàëè îíè äðóã äðóãà? Èëè ýòî ñëó÷èëîñü ãäå íèáóäü â îêðåñòíîñòÿõ Ïèóðñêîé àâèàáàçû?
Êîãäà âûøëè ê øîññå, Ëèòóìà áûë ìîêð êàê ìûøü, ñëîâíî èñêóïàëñÿ â ÷åì áûë. Îí âèäåë, ÷òî çåëåíûå áðþêè è êðåìîâàÿ ôîðìåííàÿ ðóáàõà íà ëåéòåíàíòå ïîêðûòû âëàæíûìè ðàçâîäàìè, à ëîá âûçâåçäèëè êðóïíûå êàïëè ïîòà. Íè îäíîé ìàøèíû. Ëåéòåíàíò, ïîêîðñòâóÿ ñóäüáå, ïîæàë ïëå÷àìè, ïðîáîðìîòàë «ïîäîæäåì». Äîñòàë ïà÷êó ñèãàðåò, óãîñòèë Ëèòóìó, çàêóðèë ñàì. Íåêîòîðîå âðåìÿ îíè ìîë÷à ïóñêàëè äûì, ïîäæàðèâàÿñü íà ñîëíöåïåêå, äóìàëè äóìó, ãëÿäåëè íà ïîñâåðêèâàíèå ìèðàæåé – îçåðà, ðó÷üè, ìîðÿ – â ýòîé áåñêîíå÷íîé ïåñ÷àíîé ïóñòûíå. Ãðóçîâèê, øåäøèé â ñòîðîíó Òàëàðû, íå îñòàíîâèëñÿ, êàê íè ìàõàëè îíè åìó ðóêàìè è ôóðàæêàìè.
– Êîãäà ÿ òîëüêî òîëüêî êîí÷èë ó÷èëèùå è ñëóæèë â Àáàíêàå, áûë ó ìåíÿ íà÷àëüíèê, ñ êîòîðûì òàêèå âîò øóòêè íå ïðîõîäèëè. Îí áû íà íàøåì ìåñòå äîñòàë ïèñòîëåò äà ïðîäûðÿâèë åìó ñêàòû. – Ëåéòåíàíò ñ òîñêîé ïîãëÿäåë âñëåä óäàëÿþùåìóñÿ ãðóçîâèêó. – Ìû åãî ïðîçâàëè Êàïèòàí Êîáåëèî, î÷åíü óæ áûë ëþò äî áàá. À òåáå íå õîòåëîñü áû ïðèòîðìîçèòü ýòîãî ìåðçàâöà?
– Õîòåëîñü áû, ãîñïîäèí ëåéòåíàíò, – ðàññåÿííî îòîçâàëñÿ «íåïîáåäèìûé».
Òîò ñ ëþáîïûòñòâîì îãëÿäåë ñâîåãî ïîä÷èíåííîãî.
– ß âèæó, ýòà èñòîðèÿ ïðîèçâåëà íà òåáÿ ñèëüíîå âïå÷àòëåíèå?
Ëèòóìà êèâíóë.
– Âñå íèêàê ïîâåðèòü íå ìîãó, õîòÿ ñâîèìè óøàìè ñëûøàë.
Ëåéòåíàíò ùåë÷êîì îòïðàâèë îêóðîê íà ïðîòèâîïîëîæíóþ îáî÷èíó, ìîêðûì ïëàòêîì îáòåð ëèöî è øåþ.
– Äà, îò òàêîãî ðàññêàçà è ñïÿòèòü íåäîëãî.
– Íèêîãäà áû íå ïîäóìàë, – ñêàçàë Ëèòóìà. – Ìíîãî ÷åãî ÿ ñåáå íàâîîáðàæàë, äà òîëüêî íå ýòî.
– Òû õî÷åøü ñêàçàòü, ÷òî òåïåðü äîñêîíàëüíî çíàåøü, êàê ïîãèá Ïàëîìèíî?
– Áîëåå èëè ìåíåå, – ïðîáîðìîòàë Ëèòóìà è ñïðîñèë ñ îïàñêîé: – À ÷òî? Âû – íåò?
– À ÿ ïîêà ÷òî íåò. Çàïîìíè íà áóäóùåå, äðóã ìîé Ëèòóìà: ïðîñòûõ âåùåé íà ñâåòå íå áûâàåò. Èíîãäà êàæåòñÿ: âîò îíà èñòèíà, èñòèííåé íå áûâàåò, à ïîêðóòè åå òàê è ýäàê, ðàññìîòðè âáëèçè – è äàé áîã, ÷òîáû îò íåå õîòü ïîëîâèíà îñòàëàñü.
– Ýòî êîíå÷íî, – ñîãëàñèëñÿ Ëèòóìà. – Íî â íàøåì ñ âàìè ñëó÷àå âñå âðîäå áû ÿñíî?
– Äëÿ íà÷àëà ñêàæó òåáå, õîòü òû è ñèëüíî óäèâèøüñÿ, ÷òî âîâñå íå ïîðó÷óñü çà òî, ÷òî óáèéöû – ïîëêîâíèê Ìèíäðî è ìëàäøèé ëåéòåíàíò Äóôî, – çàäóì÷èâî ïðîãîâîðèë ëåéòåíàíò áåç îáû÷íîé ñâîåé íàñìåøëèâîñòè. – Ïîêà ìû çíàåì ëèøü, ÷òî ýòî îíè ðàçûñêàëè è óâåçëè Ïàëîìèíî.
– ×åñòíî ïðèçíàòüñÿ, – çàìîðãàë Ëèòóìà, – ìåíÿ äàæå íå ãèáåëü åãî òàê îãîðîøèëà. À çíàåòå ÷òî? ß òåïåðü òîëüêî ïîíÿë, ïî÷åìó îí ïîøåë â àðìèþ äîáðîâîëüöåì – ÷òîáû ïîïàñòü íà àâèàáàçó, ÷òîá áûòü ïîáëèæå ê ñâîåé ìèëîé. Ýòî íè â êàêèå âîðîòà íå ëåçåò! ×òîáû ïàðåíü, íå ïîäëåæàùèé ïðèçûâó, èç çà ëþáâè íà ñëóæáó ïîøåë?!
– Ïî÷åìó æå ýòî òàê òåáÿ óäèâëÿåò? – çàñìåÿëñÿ ëåéòåíàíò.
– Íå âåðèòñÿ ìíå, – ñòîÿë íà ñâîåì Ëèòóìà. – ß ëè÷íî òàêîãî íå âèäûâàë.
Âäàëè ïîêàçàëñÿ ãðóçîâèê, è ëåéòåíàíò îò÷àÿííî çàìàõàë ðóêîé.
– Âûõîäèò, òû íè÷åãî íå ïîíèìàåøü â ëþáâè, – ïðåæíèì, ïðèâû÷íûì, íàñìåøëèâûì òîíîì ñêàçàë îí. – ß áû íå òî ÷òî â ñîëäàòû – â ñâÿùåííèêè ïîøåë, â ìóñîðùèêè, ÿ áû, åñëè íàäî, íàâîç æðàë, òîëüêî áû áûòü ïîáëèæå ê ìîåé òîëñòóõå. Òàê òî, äðóã Ëèòóìà.

VI

– Âîò îíà! Ãîâîðèë ÿ òåáå! Âîò îíà èäåò! – âîñêëèêíóë ëåéòåíàíò Ñèëüâà, êðåï÷å ïðèæèìàÿ ê ãëàçàì îêóëÿðû áèíîêëÿ è ïî æèðàôüè âûòÿãèâàÿ øåþ. – Òî÷íà, êàê àíãëè÷àíêà. Äîáðî ïîæàëîâàòü, êð ðàñàâèöà ìîÿ. Äàâàé, äàâàé ðàçîáëà÷àéñÿ, äàé âçãëÿíóòü íà ñåáÿ åùå ðàçîê. Ïðèãíèñü, Ëèòóìà, åñëè ïîâåçåò, îíà ïîâåðíåòñÿ ê íàì ëèöîì.
Ëèòóìà ïðèòóëèëñÿ çà îáëîìêîì ñêàëû. Îíè ñèäåëè çäåñü ïîë÷àñà, íå ìåíüøå. Âîò ýòî îáëàêî ïûëè òàì, âäàëåêå, – ýòî è åñòü äîíüÿ Àäðèàíà, èëè ëåéòåíàíò îò ïîõîòè ñ óìà ñîøåë è ãðåçèò íàÿâó? Òàê íàçûâàåìàÿ «Êðàáüÿ ñêàëà», ãäå îíè ñèäåëè, – äîçîðíàÿ âûøêà, âûñòðîåííàÿ ñàìîé ïðèðîäîé, – òîð÷àëà íàä êàìåíèñòûì ïëÿæåì, íà êîòîðûé íàêàòûâàëà òèõàÿ ìîðñêàÿ âîäà: ïàêãàóçû íåôòÿíîé êîìïàíèè çàäåðæèâàëè áóéñòâî âåòðà. Çà ñïèíîé ó íèõ äóãîé ïðîòÿíóëàñü áóõòà – äâà ïðè÷àëà, òðóáû íåôòåïåðåãîíêè, ìåòàëëè÷åñêèå áàøíè, ñïëåòåíèå êîíñòðóêöèé. Äàëüøå áåñïîðÿäî÷íî òåñíèëèñü äîìèøêè Òàëàðû. Êàê ïðîíþõàë ëåéòåíàíò, ÷òî èìåííî ñþäà â ïðåäâå÷åðíèé ÷àñ, êîãäà ñîëíöå ñòàíîâèòñÿ áàãðîâûì, à æàðà íåìíîãî ñïàäàåò, ïðèõîäèò êóïàòüñÿ äîíüÿ Àäðèàíà? Äà âîò ïðîíþõàë, îäíàêî æå: Ëèòóìà â ñàìîì äåëå ðàçëè÷àë òåïåðü â îáëàêå ïûëè ïëàâíî ïîêà÷èâàþùååñÿ òåëåñíîå èçîáèëèå õîçÿéêè.
– Ýòî âûñøåå îòëè÷èå, Ëèòóìà, ÿ ïîêóäà íèêîãî åùå èì íå óäîñòàèâàë, – áîðìîòàë ëåéòåíàíò, íå îòíèìàÿ ãëàç îò áèíîêëÿ. – Óâèäèøü òîëñòóõó âî âñåé êðàñå. Óâèäèøü âñå åå òàéíûå ïðåëåñòè. Ïðèãîòîâüñÿ ê ýòîìó çðåëèùó, Ëèòóìà, à íå òî îñëåïíåøü. Ýòî ìîé òåáå ïîäàðîê êî äíþ ðîæäåíèÿ, ýòî âñå ðàâíî ÷òî ïðîèçâîäñòâî â ÷èí. Áîãà òåáå íàäî ìîëèòü çà òàêîãî íà÷àëüíèêà, êàê ÿ. Ïîâåçëî òåáå, äóðàêó.
Ëåéòåíàíò áîëòàë êàê ïîïóãàé, íî Ëèòóìà ñëóøàë åãî âïîëóõà, îáðàùàÿ íà êðàáîâ áîëüøå âíèìàíèÿ, ÷åì íà øóòêè è íà ïîÿâëåíèå äîíüè Àäðèàíû. Ñêàëà îïðàâäûâàëà ñâîå íàçâàíèå: êðàáû òóò âîäèëèñü ñîòíÿìè, à ìîæåò, òûñÿ÷àìè. Ëèòóìà, ïîçàáûâ ïðî âñå, ñìîòðåë, êàê ïîÿâëÿþòñÿ îíè, ñëèâàÿñü ïî öâåòó ñ ïåñêîì, èç áåñ÷èñëåííûõ íîðîê, à îêàçàâøèñü ñíàðóæè, ðàçäóâàþòñÿ, óäëèíÿþòñÿ, îáðåòàþò ñâîþ íåâåðîÿòíóþ ôîðìó è íåòîðîïëèâî ïóñêàþòñÿ â ïóòü – òî ëè âïåðåä, òî ëè íàçàä, ïîíÿòü íåëüçÿ. «Òî÷íî êàê ìû ñ Ïàëîìèíî Ìîëåðî», – ïîäóìàë ïîëèöåéñêèé.
– Ïðèãíèñü, ïðèãíèñü ïîíèæå, – âïîëãîëîñà ïðèêàçàë ëåéòåíàíò. – Àãà! Îíà íà÷àëà ðàçäåâàòüñÿ!
Òóò Ëèòóìà çàìåòèë, ÷òî ñêàëà ñïëîøü èçúåäåíà êðàáàìè, ïðîãðûçøèìè â íåé áåñ÷èñëåííûå ïåðåñåêàþùèåñÿ ãàëåðåè. À âäðóã ðóõíåò? Òîãäà åìó è ëåéòåíàíòó ïðåäñòîèò ïàäåíèå â ýòè òåìíûå, äóøíûå ïåñ÷àíûå ãëóáèíû, ãäå êîïîøàòñÿ, øåâåëÿ öåïêèìè êëåøíÿìè, ïîë÷èùà ýòèõ òâàðåé. Èõ æäåò âåðíàÿ è ïðèòîì ìó÷èòåëüíàÿ ñìåðòü. Ëèòóìà ïîùóïàë ïîä ñîáîé. Íè÷åãî, ïðî÷íî.
– Äà äàéòå æå è ìíå âçãëÿíóòü, – ïðîáóð÷àë îí. – Ïîçâàëè ãëÿäåòü, à ñìîòðèòå îäèí.
– Ìíå ïîëîæåíî, ÿ – íà÷àëüñòâî, – óõìûëüíóëñÿ ëåéòåíàíò, íî âñå æå ïðîòÿíóë åìó áèíîêëü. – Ñìîòðè, òîëüêî íåäîëãî. Òåáå åùå ðàíî: ñêàæóò, ÷òî ÿ òåáÿ ðàçâðàùàþ.
Ëèòóìà íàñòðîèë áèíîêëü ïî ãëàçàì è óâèäåë âíèçó äîíüþ Àäðèàíó. Îíà áåçìÿòåæíî ñòÿãèâàëà ñ ñåáÿ ïëàòüå. Ìîæåò, îíà çíàåò, ÷òî çà íåé ïîäãëÿäûâàþò? Ìîæåò, îíà íàðî÷íî äðàçíèò ëåéòåíàíòà? Äà íåò, äâèæåíèÿ åå áûëè òàê ëåíèâû, òàê íåáðåæíû, ÷òî áûëî ÿñíî – îíà ñ÷èòàåò ñåáÿ íåäîñÿãàåìîé äëÿ ïîñòîðîííèõ âçãëÿäîâ. Ñëîæèâ ïëàòüå, äîíüÿ Àäðèàíà ñòàëà íà öûïî÷êè – ïîëîæèòü åãî íà âûñòóï ñêàëû, êóäà íå äîëåòàëè áðûçãè. Êàê è ãîâîðèë ëåéòåíàíò, õîçÿéêà íîñèëà êîðîòêóþ ðîçîâóþ íèæíþþ þáêó, è âçãëÿäó Ëèòóìû ïðåäñòàëè áåäðà, ìîãó÷èå, êàê ëàâðîâûå êîìëè, è îòêðûòûå åäâà íå äî ñîñêîâ ãðóäè.
– Êòî áû ïîäóìàë, ÷òî îíà òàê õîðîøî ñîõðàíèëàñü, – óäèâèëñÿ îí.
– Äîâîëüíî, îñòàâü è ìíå, – ñêàçàë ëåéòåíàíò è îòîáðàë ó íåãî áèíîêëü.
– Ñàìîå èíòåðåñíîå íà÷íåòñÿ, êîãäà îíà çàéäåò â âîäó. Þáî÷êà íàìîêíåò è ñòàíåò ïðîçðà÷íîé, è çðåëèùå ýòî íå äëÿ ðÿäîâûõ, Ëèòóìà. Ýòî òîëüêî îò ëåéòåíàíòà è âûøå.
Ëèòóìà çàñìåÿëñÿ – èç âåæëèâîñòè, à íå ïîòîìó, ÷òî ñ÷åë øóòêó íà÷àëüñòâà óäà÷íîé. Åìó áûëî êàê òî íå ïî ñåáå, îí ìàÿëñÿ, íåèçâåñòíî ïî÷åìó. Ìîæåò, ýòî Ïàëîìèíî Ìîëåðî âèíîâàò? Ìîæåò áûòü. Ñ òåõ ïîð êàê îí óâèäåë åãî îáåçîáðàæåííûé òðóï, óæå íè íà ìèíóòó íå ìîã ïîçàáûòü ýòî ðàñïÿòîå, îáîææåííîå, ïðîòêíóòîå îñòðûì ñóêîì òåëî. Ðàíüøå îí åùå íàäåÿëñÿ, ÷òî, êîãäà îíè âûÿñíÿò, êòî è çà ÷òî ðàñïðàâèëñÿ ñ ïàðåíüêîì, îí ñóìååò âûáðîñèòü ñòðàøíóþ êàðòèíó èç ãîëîâû. Êàê áû íå òàê: òàéíà áîëåå èëè ìåíåå ïðîÿñíÿåòñÿ, à Ïàëîìèíî äåíü è íî÷ü ñòîèò ïåðåä ãëàçàìè. «Èñïîãàíèë òû ìíå æèçíü, çàìîðûø ÷åðòîâ», – ïîäóìàë îí.  ýòó æå ñóááîòó, êîãäà ïîëó÷èò æàëîâàíüå, îòïðîñèòñÿ ó ëåéòåíàíòà è ñìîòàåòñÿ â Ïèóðó. Òàì ðàçûùåò «íåïîáåäèìûõ», óãîñòèò èõ â çàâåäåíüèöå ×óíãè, à êîí÷àò âå÷åð â «Çåëåíîì äîìå», ó «êóðî÷åê». Òàêàÿ âñòðÿñêà ïîéäåò åìó íà ïîëüçó.
– Äîíüÿ Àäðèàíà ïðèíàäëåæèò ê âûñøåé æåíñêîé ðàñå, – ïðîøåïòàë ëåéòåíàíò. – Ïðåäñòàâèòåëüíèöû åå òðóñèêîâ íå íîñÿò. Ãëÿäè, Ëèòóìà, ïðèìå÷àé, êàêèìè ïðåèìóùåñòâàìè îáëàäàþò æåíùèíû, êîòîðûå èäóò ïî æèçíè áåç øòàíîâ.
Îí ñóíóë åìó áèíîêëü, íî Ëèòóìà, êàê íè íàïðÿãàë ãëàçà, íè÷åãî îñîáåííîãî íå óâèäåë. Äîíüÿ Àäðèàíà øóìíî ïëåñêàëàñü â çàâîäè, êîëîòèëà ðóêàìè ïî âîäå, áðûçãè è ïåíà ëåòåëè âî âñå ñòîðîíû, è, õîòÿ þáêà åå â ñàìîì äåëå ñòàëà ïðîçðà÷íîé, ðàçãëÿäåòü ìàëî ÷òî óäàëîñü.
– Ìíå áû âàøè ãëàçà, ãîñïîäèí ëåéòåíàíò, à åùå áû ëó÷øå – âàøó ôàíòàçèþ, – âîçâðàùàÿ áèíîêëü, ñêàçàë îí. – ×åñòíî ïðèçíàþñü, êðîìå ïåíû, íè÷åãî ñòîÿùåãî âíèìàíèÿ íå îáíàðóæèë.
– Íó è ÷åðò ñ òîáîé, – ëåéòåíàíò ñíîâà ïðèíèê ê îêóëÿðàì. – À ÿ âîò âèæó âñå. Ñâåðõó âíèç è ñíèçó ââåðõ âñÿ êðàñîòà êàê íà ëàäîíè. À à, íåò ëè â íàøåé òîëñòóõå àôðèêàíñêîé êðîâè – èøü êàê çàâèëèñü! Åñëè æåëàåøü çíàòü, ñêîëüêî èõ, – ñïðîñè ìåíÿ, ÿ òåáå ñêàæó. Äîíüÿ Àäðèàíà íè÷åãî íå ñìîãëà îò ìåíÿ óòàèòü.
– Íó è äîëãî åùå?.. – ðàçäàëñÿ âäðóã ó íèõ çà ñïèíîé äåâè÷èé ãîëîñ.
Ëèòóìà îñåë íà çåìëþ, à ïîòîì òàê ðåçêî ïîâåðíóëñÿ, ÷òî ÷óòü íå âûâèõíóë ñåáå øåþ. Îí ïîíÿë, ÷òî ïåðâàÿ åãî ìûñëü áûëà îøèáî÷íà, íî åìó ïðîäîëæàëî êàçàòüñÿ, ÷òî ýòî ãîâîðèò íå æåíùèíà, à êðàá.
– Íó è äîëãî åùå íàìåðåíû âû ïîõàáíè÷àòü? – ïîâòîðèëà äåâóøêà. Ñæàòûìè êóëà÷êàìè îíà óïèðàëàñü â áåäðà è ïîçîé ñâîåé íàïîìèíàëà òîðåðî, îæèäàþùåãî áûêà. – Äîëãî ëè ñîáèðàåòåñü áîëòàòü âñÿêèå ãàäîñòè? Åùå íå èñ÷åðïàëè âåñü ñâîé çàïàñ? ß äàâíî íàáëþäàþ çà âàøèì ñâèíñòâîì. Êàêàÿ ìåðçîñòü!
Ëåéòåíàíò Ñèëüâà ïîäîáðàë áèíîêëü, âûïàâøèé ó íåãî èç ðóê, êîãäà âäðóã ïðîçâó÷àë åå ãîëîñ. Ëèòóìà, ïðîäîëæàâøèé ñèäåòü íà çåìëå, âèäåë, ÷òî åãî íà÷àëüíèê íå âïîëíå åùå îïðàâèëñÿ îò èçóìëåíèÿ è îòðÿõèâàåò áðþêè, ñòàðàÿñü âûèãðàòü âðåìÿ. Ïîòîì ñ ïîêëîíîì çàãîâîðèë:
– Îïàñíûå øóòêè, ñåíüîðèòà! Ðàçâå ìîæíî òàê íåçàìåòíî ïîäêðàäûâàòüñÿ? Ìû âåäü ïðè èñïîëíåíèè ñëóæåáíûõ îáÿçàííîñòåé. À åñëè áû ÿ îò íåîæèäàííîñòè âûñòðåëèë â âàñ?
– Ñëóæåáíûõ îáÿçàííîñòåé? – ñàðêàñòè÷åñêè ðàññìåÿëàñü äåâóøêà. – Ñ êàêèõ ýòî ïîð ïîëèöåéñêèõ îáÿçàëè ïîäãëÿäûâàòü çà êóïàëüùèöàìè?
Òîëüêî â ýòó ìèíóòó Ëèòóìà óçíàë äî÷êó ïîëêîâíèêà Ìèíäðî, Àëèñèþ. Äà, ýòî áûëà îíà. Ñåðäöå ó íåãî çàêîëîòèëîñü. Ñíèçó äîíîñèëñÿ êðèê ðàçúÿðåííîé äîíüè Àäðèàíû. Îíà èõ çàñåêëà. Ëèòóìà, êàê âî ñíå, âèäåë: ñîãíóâøèñü è ïðèêðûâàÿñü, îíà âûñêî÷èëà íà áåðåã, áðîñèëàñü ê ñâîåìó ïëàòüþ, ãðîçÿ èì êóëàêîì.
– Õîðîøî âû îõðàíÿåòå ïîðÿäîê, – ïðîäîëæàëà äåâóøêà. – Õîðîøî, íå÷åãî ñêàçàòü! Êàêîå ñâèíñòâî! Âïîëíå îïðàâäûâàåòå ñâîþ ðåïóòàöèþ. Âû, ïîæàëóé, åùå õóæå, ÷åì ïðî âàñ ãîâîðÿò.
– Ñåíüîðèòà, ñ ýòîé ñêàëû ìû íàáëþäàëè çà áàðêàñàìè êîíòðàáàíäèñòîâ, êîòîðûå ïûòàþòñÿ óéòè â Ýêâàäîð, – îòâåòèë ëåéòåíàíò, è ñëîâà åãî ïðîçâó÷àëè òàê óáåäèòåëüíî, ÷òî Ëèòóìà âîççðèëñÿ íà íåãî ñ âîñõèùåíèåì. – Âàì ýòî ïîçâîëèòåëüíî íå çíàòü, à êðîìå òîãî, èç âàøèõ óñò ëþáîå îñêîðáëåíèå – íàãðàäà. Ïðîäîëæàéòå, ïðîøó âàñ.
Êðàåì ãëàçà Ëèòóìà âèäåë, ÷òî äîíüÿ Àäðèàíà, êîå êàê íàòÿíóâ íà ñåáÿ ïëàòüå, óäàëÿåòñÿ ïî íàïðàâëåíèþ ê Ïóíòà Àðåíå. Èäåò ñêîðûì øàãîì, ýíåðãè÷íî ðàñêà÷èâàÿ áåäðàìè è ãíåâíî ðàçìàõèâàÿ ðóêàìè. Áåç ñîìíåíèÿ, êðîåò èõ ñ ëåéòåíàíòîì ïîñëåäíèìè ñëîâàìè. À äåâóøêà, ðàçãëÿäûâàÿ îáîèõ, âäðóã çàìîë÷àëà, òî÷íî âîçìóùåíèå åå âíåçàïíî èñïàðèëîñü. Ñ íîã äî ãîëîâû îíà áûëà â ïûëè. Íåëüçÿ áûëî ïîíÿòü äàæå, êàêîãî öâåòà åå áëóçêà è áðþ÷êè – è òî, è äðóãîå, è ìîêàñèíû, è ëåíòî÷êà â ñòðèæåíûõ âîëîñàõ ïðèîáðåëè æåëòîâàòî ñåðûé îòòåíîê îêðåñòíûõ ïóñòûðåé. Ëèòóìå ïîêàçàëîñü, ÷òî îíà ñòàëà åùå òîíüøå, ÷åì â òîò äåíü, êîãäà îí âèäåë åå â êàáèíåòå ïîëêîâíèêà, – õðóïêàÿ, ñ åäâà çàìåòíîé ãðóäüþ, óçêîáåäðàÿ. Äîñêà – ïðåíåáðåæèòåëüíî íàçûâàë òàêèõ æåíùèí åãî íà÷àëüíèê. Âçäåðíóòûé, áðåçãëèâî ïðèíþõèâàþùèéñÿ íîñèê ïðèäàâàë ëèöó îñîáåííî íàäìåííîå âûðàæåíèå. Èõ ñ ëåéòåíàíòîì îíà òîæå ñëîâíî îáíþõàëà è ÿâíî îñòàëàñü íåäîâîëüíà. Ñêîëüêî åé ëåò? Øåñòíàäöàòü? Âîñåìíàäöàòü?
– À ÷òî ïðèâåëî äåâóøêó âàøåãî êðóãà â ñòîëü áåçëþäíîå ìåñòî? – ñî âñåé èçûñêàííîñòüþ îñâåäîìèëñÿ ëåéòåíàíò, ïîêàçûâàÿ, ÷òî èíöèäåíò èñ÷åðïàí.
Îí ñïðÿòàë áèíîêëü â ôóòëÿð è ñòàë ïðîòèðàòü ïëàòêîì ñâîè òåìíûå î÷êè.
– Ïîæàëóé, äëÿ ïðîãóëîê ýòî ìåñòî äàëåêîâàòî îò àâèàáàçû. À ÷òî, åñëè îäíà èç ýòèõ òâàðåé óêóñèò âàñ? ×òî òîãäà? À ÷òî ñëó÷èëîñü ñ âàøèì âåëîñèïåäîì? Øèíà ñïóñòèëà?
Òóò è Ëèòóìà çàìåòèë ìåòðàõ â äâàäöàòè âíèçó, ó ïîäíîæèÿ ñêàëû âåëîñèïåä, òîæå ïîêðûòûé ïûëüþ. Ëèòóìà ñìîòðåë íà äåâóøêó è ïûòàëñÿ ïðåäñòàâèòü ðÿäîì ñ íåé Ïàëîìèíî Ìîëåðî. Âîò îíè èäóò, âçÿâøèñü çà ðóêè, ãëÿäÿ äðóã íà äðóãà õìåëüíûìè îò íåæíîñòè ãëàçàìè, ëàñêîâî ïåðåøåïòûâàþòñÿ. Äåâóøêà, âçìàõèâàÿ ðåñíèöàìè, òî÷íî áàáî÷êà – êðûëüÿìè, òèõî ïðîñèò: «Ñïîé ìíå, ñïîé åùå ÷òî íèáóäü». Íåò, êàðòèíà ðàññûïàëàñü, ó Ëèòóìû íå õâàòàëî âîîáðàæåíèÿ ïðåäñòàâèòü ýòî.
– Ïàïà çíàåò, ÷òî âû ñóìåëè âûòÿíóòü èç Ðèêàðäî âñå ñâåäåíèÿ, – îòðûâèñòî è ðåçêî ñêàçàëà îíà âäðóã, âñêèíóâ ãîëîâó è ïðîâåðÿÿ âçãëÿäîì, ïðîèçâåëè ëè åå ñëîâà äîëæíîå âïå÷àòëåíèå. –  òó íî÷ü, êîãäà îí òàê íàïèëñÿ.
Îäíàêî ëåéòåíàíò è áðîâüþ íå ïîâåë. Îí àêêóðàòíî íàäåë î÷êè è íà÷àë ñïóñê ñ õîëìà, ñêîëüçÿ êàê íà ñàíêàõ. Âíèçó îòðÿõíóëñÿ.
– Ìëàäøåãî ëåéòåíàíòà Äóôî çîâóò Ðèêàðäî? – ñïðîñèë îí. – ß ñëûøàë, åãî íàçûâàëè Ðè÷àðäîì.
– È ïðî òî, ÷òî âû åçäèëè â Àìîòàïå è äîïðàøèâàëè äîíüþ Ëóïå, îí òîæå çíàåò, – ñ îòòåíêîì èçäåâêè ñêàçàëà äåâóøêà. Òåïåðü Ëèòóìà ðàññìîòðåë åå êàê ñëåäóåò: äà, îíà áûëà ìàëåíüêàÿ, òîíåíüêàÿ, õðóïêàÿ, ñ ïîëóäåòñêèìè î÷åðòàíèÿìè ôèãóðû. Òàê, íè÷åãî îñîáåííîãî. Ìîæåò, Ïàëîìèíî âëþáèëñÿ â íåå îòòîãî òîëüêî, ÷òî çíàë, êòî îíà? – Ïàïà â êóðñå âñåõ âàøèõ äåë.
Ïî÷åìó îíà òàê ãîâîðèëà ñ íèìè? Ïî÷åìó âçÿëà òàêîé ñòðàííûé òîí? Ïî÷åìó íå óãðîæàëà, à ñêîðåå íàñìåõàëàñü, ñëîâíî â ãëóáèíå äóøè çàáàâëÿÿñü âñåé ýòîé èñòîðèåé? Ñëîâíî ïðîêàçíè÷àëà è øàëèëà? Ëèòóìà ïðûæêàìè ñïóñêàëñÿ ïî ñêëîíó ñëåäîì çà íåé, è êðàáû ïðè÷óäëèâûìè çèãçàãàìè îòïîëçàëè ïîäàëüøå îò åãî áàøìàêîâ. Âîêðóã íå áûëî íè äóøè. Äàæå ðàáî÷èå ñî ñêëàäîâ óøëè – âîðîòà áûëè çàïåðòû, íå äîíîñèëîñü íè çâóêà. Âíèçó, â áóõòå, ïîëç áóêñèð, âûïóñêàÿ ãóñòîé ñåðûé äûì è ÷åðåç êàæäûå íåñêîëüêî ìèíóò ãóäÿ ñèðåíîé. Íà áåðåãó êîïîøèëèñü, êàê ìóðàâüè, êàêèå òî ëþäè.
Äîáðàëèñü íàêîíåö äî òðîïèíêè, êîòîðàÿ, áåðÿ íà÷àëî ó ñêàëû, âåëà ê ïðîâîëî÷íîìó çàãðàæäåíèþ, îòäåëÿâøåìó òåððèòîðèþ êîìïàíèè îò îñòàëüíîãî ãîðîäêà. Ëåéòåíàíò ïîäíÿë ñ çåìëè âåëîñèïåä è ïîêàòèë åãî, ïðèäåðæèâàÿ çà ðóëü. Øëè ìåäëåííî, ãóñüêîì. Ïîä íîãàìè òî è äåëî òðåùàëè ïóñòûå êðàáüè ïàíöèðè.
– ß øëà çà âàìè îò ñàìîãî ó÷àñòêà, à âû è íå çàìå÷àëè, – ñêàçàëà äåâóøêà âñå ñ òîé æå ïîëóíàñìåøëèâîé, ïîëóãíåâíîé èíòîíàöèåé. – Ó çàãðàæäåíèÿ ìåíÿ õîòåëè îñòàíîâèòü, íî ÿ ïðèãðîçèëà, ÷òî ïîæàëóþñü ïàïå, è òîãäà ïðîïóñòèëè. Âû è òóò ïðîõëîïàëè. ß ñëûøàëà, êàê âû ñûïàëè íåïðèñòîéíîñòÿìè, à âû è íå ïîäîçðåâàëè, ÷òî ÿ òóò. Ìîãëà áû è äàëüøå ñëåäèòü çà âàìè. Ëåéòåíàíò, ïîñìåèâàÿñü, êèâíóë, ïðèçíàâàÿ åå ïðàâîòó.
–  ÷èñòî ìóæñêîì îáùåñòâå âñåãäà âåäóòñÿ âîëüíûå ðàçãîâîðû, – èçâèíÿþùèìñÿ òîíîì ñêàçàë îí. – Ìû êàðàóëèëè áóõòó, ÷òîáû ïðåñå÷ü ïîïûòêó êîíòðàáàíäû, è íå íàøà âèíà, åñëè êòî òî èç ìåñòíûõ äàì â ýòî ñàìîå âðåìÿ çàõîòåë âûêóïàòüñÿ. Ïðîñòî ñîâïàäåíèå, ïðàâäà, Ëèòóìà?
– Èñòèííàÿ ïðàâäà, ãîñïîäèí ëåéòåíàíò.
– Êàê áû òàì íè áûëî, ìû ê âàøèì óñëóãàì, ñåíüîðèòà Ìèíäðî. – Ãîëîñ ëåéòåíàíòà ñäåëàëñÿ ìåäîâûì. – Ñëóøàþ âàñ. Èëè, ìîæåò áûòü, âû ïðåäïî÷èòàåòå ïîãîâîðèòü íå çäåñü, à â ó÷àñòêå? Òàì ïðîõëàäíî, ìîæíî âûïèòü ÷åãî íèáóäü õîëîäíîãî è øèïó÷åãî, áåñåäà ïîéäåò ëåã÷å. Õîòÿ äîëæåí âàñ ïðåäóâåäîìèòü: ó íàñ äàëåêî íå òàê êîìôîðòàáåëüíî, êàê â êàáèíåòå âàøåãî îòöà íà àâèàáàçå.
Äåâóøêà ïðîìîë÷àëà. Ëèòóìå êàçàëîñü, ÷òî îí îùóùàåò, êàê òå÷åò ó íåãî ïî æèëàì ìåäëåííàÿ, ãóñòàÿ, òåìíî êðàñíàÿ êðîâü, êàê ñòó÷èò â âèñêàõ, ïóëüñèðóåò â çàïÿñòüå. Ìèíîâàëè ïðîâîëî÷íóþ èçãîðîäü, è äåæóðíûé ïîëèöåéñêèé – Ëóñèî Òèíîêî èç Ãóàíêàáàìáû – îòêîçûðÿë ëåéòåíàíòó. Ðÿäîì ñòîÿëè åùå òðîå èç îõðàíû êîìïàíèè. Îíè óäèâèëèñü, óâèäàâ äåâóøêó ðÿäîì ñ ïîëèöåéñêèìè. Íåóæåëè óæå ïðîøåë ñëóõ î ïðîèñøåñòâèè â Àìîòàïå? Ïî êðàéíåé ìåðå, îí, Ëèòóìà, äåðæàë ÿçûê çà çóáàìè, íåóêîñíèòåëüíî ñîáëþäàë ïðèêàç ëåéòåíàíòà: íèêòî íå äîëæåí çíàòü íè åäèíîãî ñëîâà èç ðàññêàçà äîíüè Ëóïå. Îíè ìèíîâàëè äåðåâÿííîå, ñâåðêàâøåå ñâåæåé çåëåíîé êðàñêîé çäàíèå áîëüíèöû – îíà, êàê è âñå çäåñü, ïðèíàäëåæàëà êîìïàíèè. Ó äâåðåé â Óïðàâëåíèå ïîðòà ïðîõàæèâàëèñü ñ êàðàáèíàìè íà ïëå÷å äâîå ìàòðîñîâ. Îäèí èç íèõ ïîäìèãíóë Ëèòóìå. Íèçêî íàä çåìëåé ñ ïðîíçèòåëüíûìè êðèêàìè ïðîíåñëàñü ñòàÿ ÷àåê. Âå÷åðåëî. ×åðåç ïåðèëà ãàëåðåè îòåëÿ «Ðîéàëü» – åäèíñòâåííîé â ãîðîäêå ãîñòèíèöû – Ëèòóìà âèäåë ñîëíöå, ãîòîâîå âîò âîò ïîãðóçèòüñÿ â ìîðå. Áëàãîñëîâåííàÿ îòðàäíàÿ ïðîõëàäà ñìåíÿëà äíåâíîé çíîé.
– À ïîëêîâíèê Ìèíäðî çíàåò î òîì, ÷òî âû ñîáèðàëèñü ê íàì? – êàê áû ìåæäó ïðî÷èì ïîèíòåðåñîâàëñÿ ëåéòåíàíò.
– Íå áóäüòå èäèîòîì, – ðåçêî îòâåòèëà äåâóøêà. – Êîíå÷íî, íåò!
«Íå çíàåò, òàê óçíàåò», – ïîäóìàë Ëèòóìà. Âñå ïðîõîæèå ãëÿäåëè íà íèõ ñ óäèâëåíèåì, îáîðà÷èâàëèñü èì âñëåä, ïåðåøåïòûâàëèñü.
– Òàê, çíà÷èò, âû ïðèøëè ê íàì ñîîáùèòü, ÷òî ïîëêîâíèê îñâåäîìëåí î íàøèõ áåñåäàõ ñ Äóôî è ñ äîíüåé Ëóïå? – íàñòîé÷èâî ñïðîñèë ëåéòåíàíò. Îí ãëÿäåë ïðÿìî ïåðåä ñîáîé, íå ïîâîðà÷èâàÿñü ê äåâóøêå, è ÷óòü îòñòàâøèé Ëèòóìà âèäåë, ÷òî è îíà èçáåãàåò åãî âçãëÿäà.
– Äà, – óñëûøàë îí åå îòâåò è ïîäóìàë: «Âðåò». ×òî îíà ñîáèðàåòñÿ ñîîáùèòü èì? Ìîæåò áûòü, åå ïðèñëàë ïîëêîâíèê? Òàê èëè èíà÷å, ýòî íåëåãêî åé äàëîñü. Èëè îíà ïðîñòî ïàëà äóõîì, è îòòîãî áûëî òàê èñêàæåíî åå ëèöî, òàê òðåïåòàëè íîçäðè íàäìåííîãî íîñèêà, òàê æàäíî âäûõàë âîçäóõ ïîëóîòêðûòûé ðîò? Êîæà ó íåå áûëà áåëîñíåæíàÿ, à ðåñíèöû – äëèííûå äëèííûå. Ìîæåò áûòü, ýòà òî åå õðóïêîñòü, ñëàáîñòü áàëîâàííîãî ðåáåíêà è ñâåëè ñ óìà Ïàëîìèíî? Çà ÷åì áû íè ïðèøëà îíà ê ïîëèöåéñêèì, òåïåðü îíà ÿâíî ðàñêàèâàåòñÿ â ñâîåì ïîñòóïêå è íè÷åãî áîëüøå íå ñêàæåò.
– Ñ âàøåé ñòîðîíû ýòî î÷åíü ïîõâàëüíî, – âñå ñëàùå ïðîäîëæàë ëåéòåíàíò, – è ÿ âàì âåñüìà áëàãîäàðåí, ïîâåðüòå.
 ìîë÷àíèè ïðîøëè åùå ïîëñîòíè øàãîâ, ñëóøàÿ ãîìîí ÷àåê è ðîêîò ïðèáîÿ. Ó ïîðîãà îäíîãî èç äåðåâÿííûõ äîìèêîâ æåíùèíû ÷èñòèëè è ïðîâîðíî ïîòðîøèëè ðûáó. Âîêðóã â îæèäàíèè ïîäà÷êè êðóòèëèñü è ñêàëèëèñü ñîáàêè. Ïàõëî ñèëüíî è ñêâåðíî.
– ×òî çà ÷åëîâåê áûë Ïàëîìèíî Ìîëåðî? – âäðóã ñïðîñèë Ëèòóìà è ñàì íåñêàçàííî óäèâèëñÿ. Êàê ýòî ó íåãî âûðâàëîñü? Íè ëåéòåíàíò, íè äåâóøêà íå îáåðíóëèñü ê íåìó. Ëèòóìà, ñïîòûêàÿñü, áðåë â ïîëóìåòðå îò íèõ.
– Îí áûë íå ÷åëîâåê, à àíãåë ãîñïîäåíü, – îòâå÷àëà îíà. Ãîëîñ åå íå äðîæàë, â íåì íå ÷óâñòâîâàëîñü íè íåæíîñòè, íè ñêîðáè. Íè òîñêè. Îíà ïðîèçíåñëà ýòè ñëîâà âñå òåì æå áåçðàçëè÷íûì, íåâèííî íàñìåøëèâûì òîíîì, â êîòîðîì âäðóã ïðîñêàëüçûâàëè èñêîðêè ãíåâà.
– Äà, âñå, êòî åãî çíàë, òîæå òàê ãîâîðÿò, – ñêàçàë Ëèòóìà, ñî÷òÿ, ÷òî ìîë÷àíèå ñëèøêîì çàòÿíóëîñü. – Äîáðåéøåé äóøè áûë ïàðåíåê.
– Íåñ÷àñòüå, ñëó÷èâøååñÿ ñ íèì, ïðè÷èíèëî âàì ìíîãî ãîðÿ, ñåíüîðèòà Àëèñèÿ? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò. – Íå ïðàâäà ëè?
Àëèñèÿ Ìèíäðî íè÷åãî íå îòâåòèëà. Òåïåðü îíè øëè ìèìî ñòðîÿùèõñÿ äîìîâ: ó îäíèõ åùå íå áûëî êðûøè, ó äðóãèõ – ñòåíû âîçâåäåíû íàïîëîâèíó. Êàæäûé äîìèê áûë îêðóæåí òåððàñîé, ïîäíÿòîé íà ñâàÿõ, ìåæäó êîòîðûìè äëèííûìè ÿçûêàìè íàêàòûâàë ïðèáîé. Íà÷èíàëñÿ ïðèëèâ. Íà ñòóïåíÿõ ñèäåëè ñòàðèêè â íèæíèõ ðóáàøêàõ, ïîëóãîëûå äåòè ñîáèðàëè óëèòîê; ïåðåêëèêàëèñü æåíñêèå ãîëîñà. Çâó÷àë ñìåõ, è íåñòåðïèìî âîíÿëî ðûáîé.
– Ïðèÿòåëè ãîâîðÿò, ÷òî îäíàæäû â Ïèóðå è ÿ ñëûøàë, êàê îí ïîåò, – ñêàçàë Ëèòóìà. – Íå ìîãó âñïîìíèòü. Áîëåðî, ãîâîðÿò, ó íåãî çàìå÷àòåëüíî âûõîäèëè.
– Êðåîëüñêèå ïåñíè òîæå, – ñêàçàëà äåâóøêà, ñòðåìèòåëüíî îáåðíóâøèñü. – È íà ãèòàðå èãðàë óäèâèòåëüíî.
– Äà, íà ãèòàðå, – ñêàçàë Ëèòóìà. – Òî òî ìàòü âñå íå ìîæåò ïîçàáûòü ïðî íåå. Äîíüÿ Àñóíòà ñ óëèöû Êàñòèëèè. Âî ÷òî áû òî íè ñòàëî âåðíèòå, ãîâîðèò, ãèòàðó. Ïðîïàëà êóäà òî.
– Îíà ó ìåíÿ, – ñêàçàëà Àëèñèÿ Ìèíäðî è çàïíóëàñü, ñëîâíî âäðóã ïîæàëåëà, ÷òî ïðîèçíåñëà ýòè ñëîâà.
Ñíîâà çàìîë÷àëè, è òåïåðü óæå íàäîëãî. Øëè ïî ñàìîìó öåíòðó Òàëàðû, äîìà ñòîÿëè ãóùå, ëþäè ïîïàäàëèñü ÷àùå. Çà ïðîâîëî÷íûì îãðàæäåíèåì íà õîëìå, ãäå âûñèëñÿ ìàÿê, è â Ïóíòà Àðåíå, ãäå æèëè àìåðèêàíöû è ñëóæàùèå íåôòÿíîé êîìïàíèè âûñøåãî ðàçáîðà, çàæãëèñü ôîíàðè, õîòÿ áûë åùå áåëûé äåíü.  äàëüíåé îêîíå÷íîñòè áóõòû íàä íåôòÿíîé âûøêîé ìåòàëñÿ ÿçûê çîëîòèñòî êðàñíîãî ïëàìåíè. Êàçàëîñü, áóäòî èñïîëèíñêèé êðàá ðàñòîïûðèë êëåøíè.
– Áåäíàÿ æåíùèíà âñå ïîâòîðÿëà: «Êîãäà ãèòàðó íàéäåòå, òîãäà è óáèéö îòûùåòå», – íåãðîìêî ãîâîðèë Ëèòóìà. – ß íå äóìàþ, ÷òî îíà î ÷åì íèáóäü äîãàäûâàëàñü. Íàèòèå. Ñåðäöå – âåùóí.
Îí ïîéìàë íà ñåáå âçãëÿä ëåéòåíàíòà è ïðèêóñèë ÿçûê.
– Êòî îíà? – Äåâóøêà îáåðíóëàñü, è Ëèòóìà óâèäåë åå áëåäíîå, ïðèïóäðåííîå îõðèñòîé ïûëüþ ëèöî, íà êîòîðîì ëþáîïûòñòâî áîðîëîñü ñ ãíåâîì.
– Âû ïðî êîãî? Ïðî äîíüþ Àñóíòó, ìàòü Ïàëîìèíî Ìîëåðî?
– Îíà – ìåòèñêà? – íåòåðïåëèâî îòìàõíóâøèñü, äîïûòûâàëàñü äåâóøêà.
Ëèòóìå ïî÷óäèëîñü, áóäòî ëåéòåíàíò èçäàë ñìåøîê.
– Íó, îíà, òàê ñêàçàòü, æåíùèíà èç íàðîäà. Ïðîñòàÿ æåíùèíà, êàê âñå âîêðóã, êàê ÿ ñàì, – ãîâîðèë Ëèòóìà è ñàì óäèâëÿëñÿ çàêèïàâøåìó â íåì ðàçäðàæåíèþ. – Ðàçóìååòñÿ, îíà íå ÷åòà âàì èëè ïîëêîâíèêó Ìèíäðî. Ýòî âû õîòåëè óçíàòü?
– Îí íå ïîõîæ íà ÷îëî, – ìÿãêî, ñëîâíî ãîâîðèëà ñàìà ñ ñîáîé, ïðîèçíåñëà Àëèñà. – Êîæà òîíêàÿ, ñ ÷óòü êðàñíîâàòûì îòëèâîì. È î÷åíü õîðîøî âîñïèòàí: ÿ òàêèõ ïðåæäå íèêîãäà íå âñòðå÷àëà. Íè Ðèêàðäî, íè äàæå ïàïà íå èäóò ñ íèì íè â êàêîå ñðàâíåíèå. Íåâîçìîæíî ïîâåðèòü, ÷òî îí ðîäèëñÿ íà óëèöå Êàñòèëèè è õîäèë â ìóíèöèïàëüíóþ øêîëó. Âûäàåò åãî òîëüêî èìÿ: Ïàëîìèíî. À âòîðîå åùå õóæå: Òåìèñòîêëåñ.
Ñíîâà Ëèòóìå ïîñëûøàëñÿ ñìåøîê, ñëåòåâøèé ñ ãóá ëåéòåíàíòà. Íî åìó ñàìîìó áûëî íå äî ñìåõà. Îí áûë ñáèò ñ òîëêó è çàïóòàí âêîíåö. ×òî îíà, ñêîðáèò, ñåðäèòñÿ? Íèêàê â òîëê íå âçÿòü. Ïîëêîâíè÷üÿ äî÷êà ãîâîðèò ïðî íåãî êàê ïðî æèâîãî, ñëîâíî îí íå óìåð òàêîé æóòêîé ñìåðòüþ. Ìîæåò, îíà òîãî… ñïÿòèëà, ïîâðåäèëàñü íåìíîãî?
– Êàê âû ïîçíàêîìèëèñü ñ Ïàëîìèíî Ìîëåðî? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò.
 ýòó ìèíóòó îíè êàê ðàç âûøëè ê çàäàì öåðêâè. Åå áåëàÿ ñòåíà ñëóæèëà ýêðàíîì ïåðåäâèæíîìó êèíîòåàòðó Òåîòîíèî Êàëüå Ôðèàñî, êèíîòåàòðó, â êîòîðîì íå áûëî íè êðûøè, íè ñòóëüåâ, è åñëè êòî æåëàë ñìîòðåòü êàðòèíó ñèäÿ, äîëæåí áûë ïðèíîñèòü ñèäåíèå ñ ñîáîé. Âïðî÷åì, áîëüøèíñòâî æèòåëåé óñàæèâàëèñü íà êîðòî÷êè èëè ðàñòÿãèâàëèñü íà çåìëå. Âõîä çà âåðåâêó, îãðàæäàâøóþ ïîäðàçóìåâàåìûé êèíîçàë, ñòîèë ïÿòü ðåàëîâ. Ëèòóìà ñ ëåéòåíàíòîì ïðîõîäèëè áåñïëàòíî. Òå, êòî æàëåë ïîëñîëÿ, ìîãëè ñìîòðåòü èç çà âåðåâêè: ïðàâäà, îòòóäà áûëî âèäíî ïëîõî è øåÿ áîëåëà.  îæèäàíèè òåìíîòû ó ñòåíû ñîáðàëîñü óæå äîâîëüíî ìíîãî íàðîäó. Äîí Òåîòîíèî íàëàæèâàë ñâîé ïðîåêòîð. Àïïàðàò ó íåãî áûë îäèí åäèíñòâåííûé, è ðàáîòàë îí áëàãîäàðÿ òîìó, ÷òî äîí Òåîòîíèî äîäóìàëñÿ ïðèñîåäèíèòü åãî ê óëè÷íîìó ôîíàðþ. Ïîñëå êàæäîé ÷àñòè ïðèõîäèëîñü äåëàòü ïåðåðûâ, ÷òîáû ïåðåçàðÿäèòü àïïàðàò. Ïëåíêà ÷àñòî ðâàëàñü, è èç çà âñåãî ýòîãî ñåàíñû çàòÿãèâàëèñü äîïîçäíà. Òåì íå ìåíåå îò æåëàþùèõ îòáîþ íå áûëî, îñîáåííî ëåòîì. «Ïîñëå ýòîãî óáèéñòâà ÿ è â êèíî òî íå õîäèë, – ïîäóìàë Ëèòóìà. – À ÷òî ïîêàçûâàëè â òîò âå÷åð? ×òî òî ìåêñèêàíñêîå, êàæåòñÿ, ñ Äîëîðåñ äåëü Ðèî è Êîëóìáîé Äîìèíãåñ».
–  Ïèóðå, íà äíå ðîæäåíèÿ Ëàëû Ìåðêàäî, – ñêàçàëà âäðóã äåâóøêà. Îíà òàê äîëãî ìîë÷àëà, ÷òî Ëèòóìà ïîçàáûë î âîïðîñå ëåéòåíàíòà. – Åãî íàíÿëè, ÷òîáû îí ïåë íà ïðàçäíèêå. Âñå äåâ÷îíêè ãîâîðèëè: îí óäèâèòåëüíî ïîåò, è ãîëîñ ó íåãî ðåäêîñòíûé, è âîîáùå îí î÷åíü ñëàâíûé, ñîâñåì íå ïîõîæ íà ÷îëî. Îí è âïðàâäó îêàçàëñÿ íå ïîõîæ.
«Îõ, ýòè áåëûå», – âîçìóòèëñÿ ìûñëåííî Ëèòóìà.
– Îí, äîëæíî áûòü, ïîñâÿòèë îäíó èç ïåñåí âàì? – ñ íåâåðîÿòíîé ó÷òèâîñòüþ ñïðîñèë ëåéòåíàíò. Ëèòóìà îáíàðóæèâàë, ÷òî åãî íà÷àëüíèê òî è äåëî ìåíÿåò òàêòèêó. Âîò òåïåðü îí äåéñòâîâàë áëàãîâîñïèòàííîñòüþ.
– Öåëûõ òðè, – êèâíóëà äåâóøêà. – «Ïîñëåäíÿÿ íî÷ü», «Ëóííûé ñâåò» è «Õîðîøåíüêàÿ êóêëà».
«Äà íåò, êîíå÷íî, îíà ñ ïðèâåòîì», – ðåøèë Ëèòóìà. Âåëîñèïåä, êîòîðûé ëåéòåíàíò âåë ëåâîé ðóêîé, ÷åðåç ðàâíûå ïðîìåæóòêè âðåìåíè èçäàâàë ïðîíçèòåëüíûé ñêðåæåò, äåéñòâîâàâøèé Ëèòóìå íà íåðâû.
– Åùå ìû òàíöåâàëè. Îäèí ðàç. Îí ñî âñåìè òàíöåâàë ïî ðàçó. Òîëüêî Ëàëó Ìåðêàäî ïðèãëàñèë äâàæäû. Íî íå ïîòîìó, ÷òî îíà òàê óæ åìó ïîíðàâèëàñü, – îíà âåäü áûëà õîçÿéêîé, è ê òîìó æå ýòî ó íåå áûë äåíü ðîæäåíèÿ. Íèêîìó íå ïîêàçàëîñü ñòðàííûì, ÷òî îí òàíöåâàë ñ íàìè, âñå õîòåëè, ÷òîáû îí íàñ ïðèãëàñèë. Îí äåðæàëñÿ êàê ÷åëîâåê íàøåãî êðóãà. È î÷åíü õîðîøî òàíöåâàë.
«×åëîâåê íàøåãî êðóãà», – ïîâòîðèë ïðî ñåáÿ Ëèòóìà, ïåðåøàãèâàÿ ÷åðåç âûñîõøóþ ìîðñêóþ çâåçäó, îáëåïëåííóþ ìóðàâüÿìè. Ëåéòåíàíòà Àëèñèÿ Ìèíäðî òîæå, íàâåðíî, ñ÷èòàåò ÷åëîâåêîì ñâîåãî êðóãà. À åãî, ñêîðåé âñåãî, íåò. «×îëî íà âñå ñòî, – ïîäóìàë îí, – èç êâàðòàëà Ìàíãà÷åðèÿ». Ãëàçà åãî áûëè ïîëóïðèêðûòû, è ïîýòîìó îí âèäåë íå òî, êàê ñòðåìèòåëüíî ñìåíèëñÿ íî÷üþ òàëàðåíñêèé âå÷åð, à çàë è ñàä, íàïîëíåííûå ãîâîðîì è ñìåõîì þíûõ è ýëåãàíòíûõ ïàð – îáèòàòåëåé áåëîãî êâàðòàëà, ïðèìûêàâøåãî ê òîìó ïóñòûðþ, ãäå ïîìåùàëñÿ áàð ×óíãè, – ãîñòåé Ëàëû Ìåðêàäî. Þíîøà è äåâóøêà, íåîòðûâíî ãëÿäåâøèå äðóã íà äðóãà, ïåðåãîâàðèâàâøèåñÿ ãëàçàìè, áûëè Àëèñèÿ Ìèíäðî è Ïàëîìèíî Ìîëåðî. Íåò, íå ìîãëî ýòîãî áûòü. Òåì íå ìåíåå äåâóøêà ïðîäîëæàëà.
– Îí ïðèãëàñèë ìåíÿ è ñêàçàë, ÷òî âëþáèëñÿ â ìåíÿ ñ ïåðâîãî âçãëÿäà, – ñëûøàë Ëèòóìà. Îíà ãîâîðèëà áûñòðî, è â ãîëîñå åå íå çâó÷àëî íè ìàëåéøåãî âîëíåíèÿ, òî÷íî îíà ïåðåñêàçûâàëà íåêîå ñîîáùåíèå. – Åùå îí ñêàçàë, ÷òî âñåãäà âåðèë â ëþáîâü ñ ïåðâîãî âçãëÿäà, à òåïåðü óáåäèëñÿ, ÷òî îíà íà ñàìîì äåëå ñóùåñòâóåò. Ïîòîìó ÷òî îí âëþáèëñÿ â ìåíÿ â òîò ñàìûé ìèã, êàê óâèäåë. È ÷òî ÿ âîëüíà ïîñìåÿòüñÿ íàä íèì, íî ýòî ÷èñòàÿ ïðàâäà. È ÷òî íèêîãäà íèêîãî íå áóäåò ëþáèòü òàê, êàê ëþáèò ìåíÿ. È ÷òî, äàæå åñëè ÿ íå ñòàíó è ñìîòðåòü â åãî ñòîðîíó, îí âñå ðàâíî áóäåò ëþáèòü ìåíÿ äî ñàìîé ñìåðòè.
«Òàê îíî è âûøëî», – ïîäóìàë Ëèòóìà. ×òî îíà, ïëà÷åò? Íåò, ïîêàçàëîñü. Ïîëèöåéñêèé øåë ñçàäè è íå ìîã çàãëÿíóòü åé â ëèöî, íî ãîëîñ åå íå äðîæàë, à áûë ñóõ, òâåðä, ñóðîâ. Ëèòóìå âñå âðåìÿ êàçàëîñü, ÷òî îíà ðàññêàçûâàåò íå ïðî ñåáÿ, ÷òî âñå ýòî íå òðîãàåò åå, áóäòî èñòîðèÿ ýòà íå êîí÷èëàñü êðîâüþ è ñìåðòüþ.
– Åùå îí ñêàçàë, ÷òî õî÷åò ñïåòü ìíå ñåðåíàäó. ×òî áóäåò ïåòü ìíå êàæäûé âå÷åð è ñäåëàåò òàê, ÷òî ÿ ïîëþáëþ åãî, – ÷óòü ïîìîë÷àâ, ïðîäîëæàëà îíà. Ñêðåæåò æåëåçíîãî îáîäà ïî ïåñêó âñåëÿë â Ëèòóìó íåîáúÿñíèìóþ òîñêó: îí æäàë, êîãäà ðàçäàñòñÿ ýòîò çâóê, à äîæäàâøèñü, ïîêðûâàëñÿ ìóðàøêàìè. Îí ïðèñëóøàëñÿ ê òîìó, ÷òî ãîâîðèë ëåéòåíàíò. À ëåéòåíàíò âîðêîâàë êàê ãîëóáü:
– Äà? Íó è êàê æå? Âûïîëíèë îí ñâîå îáåùàíèå? Ïåë ñåðåíàäû â Ïèóðå? Âëþáèëèñü ëè âû â íåãî?
– Íå çíàþ, – îòâåòèëà äåâóøêà.
«Íå çíàåò? Êàê ýòî ìîæíî íå çíàòü?» – ïîäóìàë Ëèòóìà. Îí ñòàë ïðèïîìèíàòü, â êîãî áûë ñèëüíåé âñåãî âëþáëåí. Ìîæåò áûòü, â Ìå÷å, íåâåñòó Õîñåôèíî, ðóñîâîëîñóþ ïûøíîòåëóþ êðàñîòêó, êîòîðîé îí òàê è íå îñìåëèëñÿ îòêðûòü ñâîå ñåðäöå? Äà, åå îí ëþáèë âçàïðàâäó. Êàê æå ìîæíî íå çíàòü, ëþáèøü òû ÷åëîâåêà èëè íåò? Âçäîð êàêîé òî. Íåò, îíà ÿâíî íåíîðìàëüíàÿ. Ó íåå íå âñå äîìà. Èëè æå îíà ïðèêèäûâàåòñÿ, ÷òîáû çàïóòàòü èõ? Ìîæåò, åå ïîäó÷èë ïîëêîâíèê? Íè îäíî èç ýòèõ îáúÿñíåíèé Ëèòóìó íå óñòðîèëî.
– Òàê âñå òàêè Ïàëîìèíî ïåë âàì íà Ïèóðñêîé àâèàáàçå? Íå ïðàâäà ëè? È äîâîëüíî ÷àñòî? – íåæíî âîðêîâàë ëåéòåíàíò.
– Êàæäûé âå÷åð. Ýòî íà÷àëîñü ñðàçó ïîñëå òîãî äíÿ ðîæäåíèÿ è ïðîäîëæàëîñü äî òåõ ïîð, ïîêà ïàïó íå ïåðåâåëè ñþäà.
Âàòàãà ìàëü÷èøåê îáñòðåëèâàëà èç ðîãàòîê êîòà, ïðèíàäëåæàâøåãî âìåñòå ñ ïèâíîé êèòàéöó Òàíãó. Êîò, æàëîñòíî ìÿóêàÿ, â óæàñå ìåòàëñÿ ïî êðûøå. Êèòàåö ñî øâàáðîé íàïåðåâåñ áðîñèëñÿ ê íåìó íà âûðó÷êó, è ìàëü÷èøêè ñ õîõîòîì ðàçáåæàëèñü.
– À êàê îòíîñèëñÿ ê ýòèì ñåðåíàäàì âàø ïàïà? – òîíåíüêî âûïåâàë ëåéòåíàíò. – Ìîæåò áûòü, îí íå çíàë î íèõ? Îí íè ðàçó åãî íå ïîéìàë?
– Êàê îí ìîã íå çíàòü? Îí æå íå ãëóõîé, – îòâåòèëà äåâóøêà. Ëèòóìå ïîêàçàëîñü, ÷òî âïåðâûå åå îòâåò ïðîçâó÷àë íå î÷åíü óâåðåííî: îíà ñëîâíî áû ñîáèðàëàñü ñêàçàòü åùå ÷òî òî, íî ïåðåäóìàëà.
– È ÷òî æå îí ãîâîðèë?
– Ãîâîðèë, ÷òî Ïàëèòî äî ìåíÿ êàê äî àíãëèéñêîé êîðîëåâû, – ïðîãîâîðèëà äåâóøêà ñ íåïðåêëîííîé óáåæäåííîñòüþ. – À êîãäà ÿ ïåðåäàëà åãî ñëîâà Ïàëèòî, òîò îòâåòèë: «Òâîé ïàïà îøèáàåòñÿ. Òû äëÿ ìåíÿ – íåñðàâíåííî áîëüøå, ÷åì àíãëèéñêàÿ êîðîëåâà. Óæ ñêîðåé Ïðå÷èñòàÿ Äåâà».
 òðåòèé ðàç ïî÷óäèëñÿ Ëèòóìå ñìåøîê – çàäàâëåííàÿ, íàñìåøëèâàÿ óõìûëêà. «Ïàëèòî? Àõ, ýòî îíà òàê ïåðåêðåñòèëà Ïàëîìèíî. Äîëæíî áûòü, ýòà ñîáà÷üÿ êëè÷êà ãîäèëàñü äëÿ ëþäåé "íàøåãî êðóãà", à Ïàëîìèíî è Òåìèñòîêëåñ – òèïè÷íûå èìåíà ÷îëî. Ñâîëî÷ü, – ïîäóìàë Ëèòóìà, – ñâîëî÷è ýòè áåëûå».
Íàêîíåö ïîäîøëè ê ó÷àñòêó. Äåæóðíûé, Ðàìèðî Ìàòåëî, óøåë, íå îñòàâèâ çàïèñêè, è äâåðü áûëà çàïåðòà. Ëåéòåíàíòó, ÷òîáû îòêðûòü åå, ïðèøëîñü ïðèñëîíèòü âåëîñèïåä ê ñòåíå.
– Ïðîøó âàñ, ïðîõîäèòå, ñàäèòåñü, îòäîõíèòå, – ñ ïîëóïîêëîíîì ñêàçàë îí. – Ìîæíî âûïèòü êîôå èëè ìèíåðàëüíîé âîäû. Ïðîøó!
Áûëî óæå ñîâñåì òåìíî. Äåâóøêà îñòàëàñü ó äâåðåé, îæèäàÿ, ïîêà Ëèòóìà ñ ëåéòåíàíòîì, íàòûêàÿñü íà ñòóëüÿ, çàñâåòÿò ëàìïû. Íåò, â ãëàçàõ åå íå áûëî âëàæíîãî áëåñêà íåïðîëèòûõ ñëåç – îíà íå ïëàêàëà. Ëèòóìà âèäåë ñòðîéíûé ñèëóýò, ÷åòêî âûäåëÿâøèéñÿ íà ôîíå ãðèôåëüíîé äîñêè, íà êîòîðîé çàïèñûâàëèñü çàäàíèÿ, è ñíîâà ïîäóìàë î Ïàëîìèíî. Ñåðäöå ó íåãî ùåìèëî îò íåïîíÿòíîé òðåâîãè. «Íå ìîãó ïîâåðèòü», – ïîäóìàë îí. Íåóæåëè âîò ýòî îêàìåíåâøåå ñóùåñòâî ðàññêàçàëî èì âñå ïðî Ïàëîìèíî Ìîëåðî? Îí âèäåë ïåðåä ñîáîé äåâóøêó, íî âñå ðàâíî åìó êàçàëîñü, ÷òî åå çäåñü íåò, ÷òî îíà íè÷åãî èì íå ãîâîðèëà, ÷òî ýòî ïëîä åãî âîîáðàæåíèÿ.
– Óñòàëè, äîëæíî áûòü? – Ëåéòåíàíò ïîñòàâèë ÷àéíèê íà ïðèìóñ è ñòàë ðàçæèãàòü åãî. – Ëèòóìà, ñòóë!
Àëèñèÿ Ìèíäðî ïðèñåëà íà ñàìûé êðàåøåê ñïèíîé ê âûõîäó è ê ëàìïå íàä äâåðüþ; ëèöî åå îñòàëîñü â ïîëóòüìå, à ôèãóðà áûëà îêðóæåíà çîëîòèñòûì îðåîëîì. Òåïåðü îíà êàçàëàñü ñîâñåì þíîé. Ìîæåò áûòü, îíà åùå øêîëüíèöà? Â äîìå ïî ñîñåäñòâó ÷òî òî æàðèëè. Èçäàëè äîëåòàë ïüÿíûé ãîëîñ.
– ×åãî òû æäåøü, Ëèòóìà? Ïðåäëîæè ãîñòüå âîäû, – ñêàçàë ëåéòåíàíò.
Ïîëèöåéñêèé òîðîïëèâî äîñòàë áóòûëêó èç âåäðà ñ âîäîé, îòêóïîðèë è ïðîòÿíóë äåâóøêå, èçâèíÿþùèìñÿ òîíîì ñêàçàâ:
– Íè ñòàêàíîâ íåò, íè ÷àøåê. Ïðèäåòñÿ èç ãîðëûøêà. Äåâóøêà ìåõàíè÷åñêè âçÿëà áóòûëêó, ïîäíåñëà ê ãóáàì.
Îíà è âïðàâäó íåíîðìàëüíàÿ? Ìîæåò, îíà çàãíàëà ñâîþ ìóêó âãëóáü, íå õî÷åò íèêîìó ïîêàçûâàòü, ïîòîìó è âåäåò ñåáÿ òàê íååñòåñòâåííî? Ëèòóìå ïîêàçàëîñü, ÷òî Àëèñèÿ – òî÷íî ïîä ãèïíîçîì. Îíà íå ïîíèìàëà, ãäå îíà, ñ êåì îíà, íå ïîìíèëà, î ÷åì ãîâîðèëà ñîâñåì íåäàâíî. Îíà áûëà òàê íåïîäâèæíà, ñîñðåäîòî÷åííà è ñåðüåçíà, ÷òî Ëèòóìà ïî÷óâñòâîâàë êàêóþ òî íåëîâêîñòü. Ïîòîì åìó ñòàëî ñòðàøíî. À âäðóã ñåé÷àñ ïîÿâèòñÿ ïîëêîâíèê ñ ïàòðóëåì è çà ýòè áåñåäû ñ åãî äî÷åðüþ ïðèäåòñÿ îòâåòèòü?
– Âîò, âûïåéòå êîôå, – ëåéòåíàíò ïðîòÿíóë åé æåñòÿíóþ êðóæêó. – Âàì ñêîëüêî ñàõàðó? Îäèí êóñî÷åê? Äâà?
– ×òî áóäåò ñ ïàïîé? – âäðóã ñïðîñèëà Àëèñèÿ, ñëîâíî ñåðäÿñü. – Åãî ïîñàäÿò â òþðüìó? Åãî ðàññòðåëÿþò?
Æåñòÿíàÿ êðóæêà ñ êîôå îñòàëàñü â ðóêå ëåéòåíàíòà, è Ëèòóìà âèäåë, êàê îí ïîäíåñ åå ê ãóáàì. Îòõëåáíóë. Ïîòîì áîêîì ïðèñåë íà êðàé ïèñüìåííîãî ñòîëà. Ïüÿíèöà íà óëèöå òåïåðü íå ïåë áîëüøå, à ðàñïðîñòðàíÿëñÿ íàñ÷åò ñêàòîâ: îíè, ìîë, åãî óêîëîëè â íîãó, è íà íîãå òåïåðü ÿçâà, è âîò îí èùåò äîáðîñåðäå÷íóþ æåíùèíó, ÷òîáû îòñîñàëà ÿä.
– Íè÷åãî ñ âàøèì ïàïîé íå áóäåò, – ïîêà÷àë ãîëîâîé ëåéòåíàíò. – ×òî ñ íèì ìîæåò áûòü? ß áîëüøå ÷åì óâåðåí, ÷òî åãî íå òðîíóò. Íå òðåâîæüòåñü î íåì, Àëèñèÿ. Âû ïðàâäà íå õîòèòå êîôå? Ýòîò òî óæ ÿ âûïüþ, à âàì â ìîìåíò ïðèãîòîâëþ äðóãîé.
«Ïîäõîäû çíàåò, ãîëîâà! Ó íåãî íåìîé çàãîâîðèò», – ïîäóìàë Ëèòóìà, ñêðîìíî îòñòóïàÿ â òåíü, ïîêóäà íå óïåðñÿ ñïèíîé â ñòåíó. Êðàåì ãëàçà îí âèäåë òîíêèé ïðîôèëü äåâóøêè, åå íàäìåííî ïðèïîäíÿòûé, îöåíèâàþùå ÷óòêèé íîñèê è âäðóã ïîíÿë, ÷åì ïðèâëåêëà îíà Ïàëîìèíî: äà, íåêðàñèâà, íî áûëà â ýòîì õîëîäíîì ëèöå êàêàÿ òî òàèíñòâåííàÿ ïðåëåñòü, îò êîòîðîé è âïðàâäó ìîæíî ïîòåðÿòü ãîëîâó. Ïðîòèâîðå÷èâûå ÷óâñòâà îáóðåâàëè Ëèòóìó. Ñ îäíîé ñòîðîíû, åìó õîòåëîñü, ÷òîáû ëåéòåíàíò ïîêàçàë ñåáÿ â ïîëíîì áëåñêå è âûæàë èç Àëèñèè âñå, ÷òî îíà çíàåò, ñ äðóãîé ñòîðîíû, åìó, íåèçâåñòíî ïî÷åìó, æàëü áóäåò, åñëè äåâî÷êà âûäàñò ñâîè òàéíû ïîñòîðîííèì. Àëèñèÿ Ìèíäðî óãîäèëà â çàïàäíþ. Ëèòóìà æåëàë ñïàñòè åå. À ìîæåò, îíà è â ñàìîì äåëå òðîíóòàÿ?
– À âîò ðåâíèâöó ýòîìó ïðèäåòñÿ âåñüìà ñîëîíî, – òîíîì ãëóáîêîãî ñî÷óâñòâèÿ ñêàçàë ëåéòåíàíò. – Ðèêàðäî Äóôî. Ðè÷àðäó. Åãî âåäü òàê çîâóò, äà? Ðàçóìååòñÿ, ëþáîé ñóäüÿ, çíàþùèé ñâîéñòâà ñåðäöà ÷åëîâå÷åñêîãî, ïðèçíàåò ðåâíîñòü ñìÿã÷àþùèì îáñòîÿòåëüñòâîì. ß, ïî êðàéíåé ìåðå, ïðèäåðæèâàþñü èìåííî òàêîãî âçãëÿäà íà âåùè. Åñëè ìóæ÷èíà ñèëüíî ëþáèò æåíùèíó, îí íå ìîæåò íå ðåâíîâàòü åå. ß ýòî ïîòîìó ãîâîðþ, ñåíüîðèòà, ÷òî çíàþ, ÷òî òàêîå ëþáîâü è ïîòîìó ÷òî ñàì î÷åíü ðåâíèâ. Ðåâíîñòü ïîìðà÷àåò ðàññóäîê, íå äàåò ìûñëèòü çäðàâî. Ðåâíîñòü – âñå ðàâíî ÷òî àëêîãîëü. Åñëè âàø íàðå÷åííûé ñóìååò äîêàçàòü, ÷òî âî âðåìÿ óáèéñòâà íàõîäèëñÿ â ïîìðà÷åííîì ñîñòîÿíèè – çàïîìíèòå, ýòî êëþ÷åâîå ñëîâî! – ïî ìðà ÷åí íîì ñîñòîÿíèè ðàññóäêà, åãî ìîãóò ïðèçíàòü íåâìåíÿåìûì è îñâîáîäèòü îò îòâåòñòâåííîñòè. Åñëè ïîâåçåò è åñëè íàéäåòñÿ òîëêîâûé àäâîêàò – âûêðóòèòñÿ. Òàê ÷òî è î íåì âàì íå ñëåäóåò îñîáåííî òðåâîæèòüñÿ.
Îí ñíîâà ïîäíåñ êðóæêó ê ãóáàì è çâó÷íî îòõëåáíóë êîôå. Êîçûðåê ôóðàæêè çàòåíÿë åìó ëîá, ãëàçà ïðÿòàëèñü çà òåìíûìè ñòåêëàìè – Ëèòóìà âèäåë òîëüêî óñèêè, ðîò è ïîäáîðîäîê. Îäíàæäû îí ñïðîñèë åãî: «Òóò æå òåìíî, ÷åãî âû î÷êè ñâîè íå ñíèìåòå?» À òîò åìó îòâåòèë: «×òîáû ïî ãëàçàì íè÷åãî íåëüçÿ áûëî ïðî÷åñòü».
– À ÿ è íå òðåâîæóñü, – âïîëãîëîñà ñêàçàëà äåâóøêà. – ß åãî íåíàâèæó. ×òî áû ñ íèì íè ñäåëàëè, âñå áóäåò ìàëî. ß âñå âðåìÿ åìó ýòî ãîâîðèëà â ãëàçà. Îäíàæäû îí óøåë, à ïîòîì âåðíóëñÿ ñ ðåâîëüâåðîì. È ñêàçàë ìíå: «Âîò òóò íàäî íàæàòü. Âîçüìè. Åñëè òû òàê ìåíÿ íåíàâèäèøü, ÿ çàñëóæèâàþ ñìåðòè. ×òî æ, óáåé ìåíÿ».
Íàñòóïèëî äîëãîå ìîë÷àíèå, íàðóøàåìîå òîëüêî ïîòðåñêèâàíèåì æèðà íà ñêîâîðîäå è íåâðàçóìèòåëüíûìè æàëîáàìè ïüÿíîãî. Îí øåë ïðî÷ü, ïðèãîâàðèâàÿ: «Íèêòî ìåíÿ íå ëþáèò, íèêîìó ÿ íå íóæåí, ïîéäó ê çíàõàðêå èç Àéàáàêè, îíà ìíå âûëå÷èò íîãó».
– ß óáåæäåí, ÷òî ó âàñ äîáðîå ñåðäöå è ÷òî âû íèêîãäà íèêîãî íå óáüåòå, – ñêàçàë ëåéòåíàíò.
– Íå âàëÿéòå äóðàêà! – âñêèíóëàñü âäðóã Àëèñèÿ Ìèíäðî. Ïîäáîðîäîê ó íåå âçäðàãèâàë, íîçäðè ðàçäóâàëèñü. – Íå âàëÿéòå äóðàêà è ìåíÿ íå ñ÷èòàéòå äóðîé! Î÷åíü âàñ ïðîøó! ß óæå âçðîñëàÿ!
– Èçâèíèòå, – êàøëÿíóâ, ñêàçàë ëåéòåíàíò. – ß íåïðàâèëüíî âûðàçèëñÿ.
– Íåóæòî îíà íå çíàåò, áûëà ëè âëþáëåíà â Ïàëîìèíî? – ïðîáîðìîòàë Ëèòóìà. – Èëè ó íèõ ñ Ïàëîìèíî äî ñåðüåçíîãî íå äîøëî? Èëè îíà åãî íå óñïåëà ïîëþáèòü õîòü íåìíîæå÷êî?
– ß óñïåëà åãî ïîëþáèòü ñîâñåì íå íåìíîæå÷êî, – íå çàäóìûâàÿñü, îòâåòèëà äåâóøêà. Îíà íå ïîâåðíóëà ê ïîëèöåéñêîìó ãîëîâû, ñìîòðåëà ïðÿìî ïåðåä ñîáîé. Ãíåâ åå óëåãñÿ òàê æå áûñòðî, êàê è âñïûõíóë. – ß î÷åíü ëþáèëà Ïàëîìèíî. Åñëè áû ìû íàøëè â Àìîòàïå ñâÿùåííèêà, ÿ ñòàëà áû åãî æåíîé. À òî, î ÷åì âû äóìàåòå, – ìåðçêî. Ó íàñ âñå áûëî íå òàê. Ó íàñ âñå áûëî ïðåêðàñíî. Òåïåðü åùå è âû âçäóìàëè ïðèäóðèâàòüñÿ?
– Áðîñü, Ëèòóìà, – ñêàçàë ëåéòåíàíò, íî â ãîëîñå åãî ïîëèöåéñêèé íå óñëûøàë óïðåêà. Îí ïîíÿë, ÷òî òîò âîîáùå îáðàùàåòñÿ íå ê íåìó è ïðîèçíåñ ýòè ñëîâà äëÿ òîãî ëèøü, ÷òîáû ðàçâÿçàòü ÿçûê Àëèñèè. – Åñëè á íå ëþáèëà, òàê, íàâåðíî, íå óáåæàëà áû ñ íèì. Èëè òû ñ÷èòàåøü, ÷òî Ïàëîìèíî óâåç ñåíüîðèòó ñèëîé?
Àëèñèÿ Ìèíäðî ïðîìîë÷àëà. Âñå áîëüøå íàñåêîìûõ ñ æóææàíèåì âèëèñü âîêðóã ëàìïû. Ñëûøíåé ñòàë ãóë ïðèáîÿ. Ïðîäîëæàëñÿ ïðèëèâ. Ðûáàêè, íàâåðíî, ãîòîâÿò ñíàñòü; äîí Ìàòèàñ ñî ñâîèìè ïîäðó÷íûìè òàùàò «Òàëàðñêîãî ëüâà» â âîäó, à ìîæåò áûòü, óæå âûãðåáëè â ìîðå. Ëèòóìà ïî÷óâñòâîâàë, ÷òî åìó õî÷åòñÿ áûòü ñ íèìè, à íå ñèäåòü çäåñü, ñëóøàÿ âñå ýòî. È âñå æå îí ïðîãîâîðèë ïî÷òè øåïîòîì:
– Íó à êàê æå âàø æåíèõ, ñåíüîðèòà? – è ïîêóäà øåïòàë, åìó êàçàëîñü, ÷òî îí áàëàíñèðóåò íà íåïðî÷íîì êàíàòå.
– Îí èìååò â âèäó âàøåãî, òàê ñêàçàòü, îôèöèàëüíîãî æåíèõà, – ïîÿñíèë ëåéòåíàíò. Êîãäà îí ãîâîðèë ñ äåâóøêîé, ãîëîñ åãî ñìÿã÷àëñÿ. – Èáî åñëè âû ïîëþáèëè Ïàëîìèíî Ìîëåðî, íà äîëþ ëåéòåíàíòà Äóôî îñòàëîñü îäíî òîëüêî ýòî çâàíèå. Îí ñëóæèë âàì ïðèêðûòèåì îò âàøåãî ïàïû, íå ïðàâäà ëè? Íå÷òî âðîäå øèðìû, òàê?
– Òàê, – êèâíóëà äåâóøêà.
– Ýòî äëÿ òîãî, ÷òîáû ïîëêîâíèê íå óçíàë ïðî âàøè îòíîøåíèÿ ñ Ïàëîìèíî? – ïðîäîëæàë ãíóòü ñâîå ëåéòåíàíò. – Âåäü åìó âðÿä ëè ïðèøåëñÿ ïî âêóñó ðîìàí åãî äî÷åðè ñ ðÿäîâûì.
Æóææàíèå íàñåêîìûõ èçâîäèëî Ëèòóìó, êàê íåçàäîëãî äî ýòîãî – ñêðåæåò âåëîñèïåäíîãî îáîäà.
– Îí çàâåðáîâàëñÿ, ÷òîáû áûòü ïîáëèæå ê âàì? – ñïðîñèë îí è ïîíÿë, ÷òî íà ýòîò ðàç íå ïðèòâîðÿåòñÿ: â ãîëîñå åãî çâó÷àëà òà ñàìàÿ ñêîðáü, êîòîðóþ îí îùóùàë âñÿêèé ðàç, êîãäà âñïîìèíàë î Ïàëîìèíî. ×òî òîò íàøåë â ýòîé ïîëîóìíîé äåâ÷îíêå? ×òî ó íåå åñòü, êðîìå áåëîé êîæè äà âûñîêîãî ïîëîæåíèÿ? Èëè òàê ïîäåéñòâîâàëè íà íåãî ýòè åå ðåçêèå ñìåíû íàñòðîåíèé, ýòè íåâåðîÿòíûå ïåðåõîäû îò áåøåíñòâà ê áåçìÿòåæíîñòè?
– À áåäíûé ðåâíèâûé Ðèêàðäî íè÷åãî íå ïîíèìàë, – âñëóõ ðàçìûøëÿë ëåéòåíàíò, ðàñêóðèâàÿ ñèãàðåòó. – À íà÷àë ïîíèìàòü, íà÷àë è ðåâíîâàòü. Âîò òóò òî è íàøëî íà íåãî ïî ìðà ÷å íèå. Îí íàòâîðèë äåë è âíå ñåáÿ îò ñòðàõà è ðàñêàÿíèÿ ïðèáåæàë ê âàì. Ïðèáåæàë è ñêàçàë ðûäàÿ: «Àëèñà, ÿ – óáèéöà! ß çâåðñêè óáèë òîãî ñîëäàòà, ñ êîòîðûì òû ñáåæàëà îò ìåíÿ!» Òóò âû è ñêàçàëè åìó, ÷òî íèêîãäà åãî íå ëþáèëè, ÷òî âû åãî íåíàâèäèòå. Âîò òîãäà îí è ïðèíåñ âàì ïèñòîëåò. Íî âû åãî íå óáèëè. Ýòî âñå ïîêà áûëè öâåòî÷êè. À âîò è ÿãîäêè: ïîëêîâíèê çàïðåòèë Äóôî âèäåòüñÿ ñ âàìè, ïîòîìó ÷òî çÿòü óáèéöà åùå õóæå, ÷åì ïîëóêðîâêà ñ óëèöû Êàñòèëèè, äà ê òîìó æå åùå ðÿäîâîé ñîëäàò. Áåäíûé Ðèêàðäî. Âîò è âñÿ èñòîðèÿ. ß â ÷åì íèáóäü îøèáñÿ?
– Õà õà, – çàñìåÿëàñü îíà. – Âî âñåì.
– ß ñäåëàë ýòî íàìåðåííî. ×òî æ, ïîïðàâüòå ìåíÿ.
Îíà åùå ñïîñîáíà ñìåÿòüñÿ? Íå ïîñëûøàëñÿ ëè åìó ýòîò êîðîòêèé, èçäåâàòåëüñêè æåñòîêèé ñìåøîê? Íî âîò îíà ñíîâà ñòàëà ñåðüåçíîé, íàïðÿæåííî çàñòûëà íà êðàåøêå ñòóëà, ïëîòíî ñîìêíóâ êîëåíè. Ðóêè ó íåå áûëè òàêèå òîíêèå, ÷òî Ëèòóìà áåç òðóäà îõâàòèë áû åå çàïÿñòüå äâóìÿ ïàëüöàìè. Òåïåðü, êîãäà òåìíîòà íàïîëîâèíó ñêðûâàëà óãëîâàòóþ òîíåíüêóþ ôèãóðó Àëèñèè, åå âïîëíå ìîæíî áûëî ïðèíÿòü çà ìàëü÷èêà. Íî ñèäåëà ïåðåä íèìè æåíùèíà – þíàÿ ìàëåíüêàÿ æåíùèíà. Îíà óæå óñïåëà ïîçíàòü ìóæ÷èíó. Ëèòóìà ïîïûòàëñÿ ïðåäñòàâèòü åå, îáíàæåííóþ, â îáúÿòèÿõ Ïàëîìèíî íà òîï÷àí÷èêå â äîìå äîíüè Ëóïå èëè, ìîæåò áûòü, íà ïîëó, íà ïëåòåíûõ öèíîâêàõ, èëè íà ïåñêå, ïðåäñòàâèòü, êàê îíà îõâàòûâàåò åãî ðóêàìè çà øåþ, êàê ïîäñòàâëÿåò åìó ïîëóðàñêðûòûå ãóáû, êàê ñòîíåò, – è íå ñìîã. Íè÷åãî ýòîãî Ëèòóìà íå âèäåë. Ïîêà äëèëîñü íåñêîí÷àåìîå ìîë÷àíèå, îí åäâà íå îãëîõ îò çâîíà è æóææàíèÿ âîêðóã ëàìïû.
– Ïèñòîëåò ìíå ïðèíåñ ìîé îòåö. Ýòî îí ñêàçàë, ÷òîá ÿ çàñòðåëèëà åãî, – ëåãêî âûìîëâèëà Àëèñà. – ×òî ñ íèì ñäåëàþò?
– Íè÷åãî ñ íèì íå ñäåëàþò, – òîðîïëèâî îòâåòèë ÿâíî îøåëîìëåííûé ëåéòåíàíò. – Íè÷åãî ñ âàøèì ïàïîé íå ñäåëàþò.
ßðîñòü âíîâü îõâàòèëà åå.
– Âû õîòèòå ñêàçàòü, ÷òî ïðàâîñóäèÿ íå ñóùåñòâóåò? – êðèêíóëà îíà. – Åãî äîëæíû ïîñàäèòü â òþðüìó, êàçíèòü! Íî íèêòî íå îñìåëèòñÿ ýòî ñäåëàòü. Åùå áû!
Ëèòóìà âåñü íàïðÿãñÿ. Îí ÷óâñòâîâàë, ÷òî è ëåéòåíàíò òîæå ïîäîáðàëñÿ, òÿæåëî çàäûøàë, ñëîâíî îáà îíè îùóòèëè ãäå òî â íåäðàõ çåìëè ðåâ, ïðåäøåñòâóþùèé çåìëåòðÿñåíèþ.
– ß áû âûïèëà ÷åãî íèáóäü ãîðÿ÷åãî, âîò õîòü ýòîãî âàøåãî êîôå, – ñíîâà ñîâåðøåííî äðóãèì òîíîì – ïðîñòî è îáûäåííî, ïî ïðèÿòåëüñêè – ñêàçàëà äåâóøêà. – Òî ëè ÿ çàìåðçëà, òî ëè åùå ÷òî. Õîëîäíî çäåñü.
– Õîëîäíî, – ñêàçàë ëåéòåíàíò è äâàæäû ïîâòîðèë, ýíåðãè÷íî êèâàÿ: – Õîëîäíî! Õîëîäíî!
Îí äîëãî ïîäíèìàëñÿ ñî ñòóëà, à êîãäà íàêîíåö âñòàë íà íîãè è íàïðàâèëñÿ ê ïðèìóñó, Ëèòóìà çàìåòèë, êàê ìåäëèòåëüíû è âÿëû åãî äâèæåíèÿ. Îí øàòàëñÿ êàê ïüÿíûé, íîãè íå äåðæàëè åãî. Óñëûøàííîå ãëóáîêî ïîòðÿñëî ëåéòåíàíòà è Ëèòóìó. Îí çàñòàâëÿë ñåáÿ äóìàòü âñå îá îäíîì è òîì æå. Çíà÷èò, Àëèñèÿ, íåñìîòðÿ íà òî, ÷òî ñ÷èòàëà ëþáîâü îòâðàòèòåëüíîé øòóêîé, âñå æå ñòàëà âîçëþáëåííîé Ïàëîìèíî? Îòêóäà òîãäà íåëåïûå ìûñëè î òîì, ÷òî âëþáëÿòüñÿ ìåðçêî, à ëþáèòü õîðîøî? Ëèòóìå òîæå ñòàëî õîëîäíî. Îí áû ñ óäîâîëüñòâèåì âûïèë ÷àøêó ãîðÿ÷åãî êîôå, íàä êîòîðûì êîëäîâàë ñåé÷àñ ó ïðèìóñà ëåéòåíàíò.  çåëåíîì êîíóñå ñâåòà, ïàäàâøåì îò ëàìïû, Ëèòóìà âèäåë, êàê ðóêè ëåéòåíàíòà êëàäóò â êðóæêó êîôå è ñàõàð, íàëèâàþò êèïÿòîê, – âñå òàê ìåäëåííî è íåóâåðåííî, ñëîâíî ðóêè íå ñëóøàëèñü åãî. Ïîòîì, çàæàâ êðóæêó â ëàäîíÿõ, îí ïðîòÿíóë åå Àëèñå. Òà ïîäíåñëà åå êî ðòó, ñäåëàëà áîëüøîé ãëîòîê, çàïðîêèíóâ ãîëîâó.  íåâåðíîì, äðîæàùåì ñâåòå Ëèòóìà óâèäåë åå ãëàçà. Ñóõèå, ÷åðíûå, ñóðîâûå, âçðîñëûå ãëàçà íà íåæíîì äåòñêîì ëè÷èêå.
– Çíà÷èò, – ïðîáîðìîòàë ëåéòåíàíò òàê òèõî, ÷òî Ëèòóìà åëå ðàññëûøàë åãî. Îí ñíîâà ñåë íà óãîë ïèñüìåííîãî ñòîëà, îäíîé íîãîé óïèðàÿñü â ïîë, à äðóãîé áîëòàÿ â âîçäóõå, è ïîñëå äîëãîãî ìîë÷àíèÿ íåðåøèòåëüíî çàãîâîðèë: – Çíà÷èò, òîò, êîãî âû íåíàâèäèòå, òîò, êîòîðîìó ÷òî íè ñäåëàé, âñå áóäåò ìàëî, – ýòî íå Ðèêàðäî Äóôî, à…
Îí íå îñìåëèëñÿ íàçâàòü âòîðîå èìÿ. Ëèòóìà âèäåë: äåâóøêà áåç ìàëåéøåãî êîëåáàíèÿ êèâíóëà.
– Îí ïîëçàë ó ìåíÿ â íîãàõ, êàê ñîáàêà, öåëîâàë ìíå ðóêè, – âîñêëèêíóëà îíà, îõâà÷åííàÿ îäíèì èç ýòèõ âíåçàïíûõ, íè÷åì íå âûçâàííûõ ïðèñòóïîâ ÿðîñòè. – Ëþáîâü íå ïðèçíàåò ãðàíèö, ãîâîðèë îí. Ìèð íå ïîíèìàåò ýòîãî. Ðîäíàÿ êðîâü äàåò ñåáÿ çíàòü. Ëþáîâü – ýòî ëþáîâü, îíà âñå ñìåòàåò íà ñâîåì ïóòè. Êîãäà îí òàê ãîâîðèò, êîãäà ïëà÷åò è ïðîñèò ó ìåíÿ ïðîùåíèÿ, ÿ íåíàâèæó åãî. ß õî÷ó åìó ñìåðòè.
Ñëîâà åå âíåçàïíî çàãëóøèëî ðàäèî. Äèêòîð ãîâîðèë òîðîïëèâî è ãîðÿ÷î, è Ëèòóìà íå ðàçáèðàë íè åäèíîãî ñëîâà. Ïîòîì çàèãðàëà ìóçûêà – ýòî áûëà ïåñåíêà, ïîëüçîâàâøàÿñÿ ó æèòåëåé Òàëàðû íàèáîëüøåé ïîïóëÿðíîñòüþ: Ïîãëÿäè íà íèõ – íà óãëó ñòî î îÿò, È äàæå ãëÿäåòü íà ìåíÿ ÿ íå õîòÿ ÿ ÿò…
Ëèòóìà îùóòèë âíåçàïíóþ çëîáó íà ïåâöà, è íà òîãî, êòî âêëþ÷èë ðàäèî, è íà ïåñåíêó, è íà ñàìîãî ñåáÿ. «Âîò ïîýòîìó îíà è ãîâîðèëà, ÷òî ýòî îìåðçèòåëüíî, – äóìàë îí, – ïîòîìó îíà è îòäåëÿëà âëþáëåííîñòü îò ëþáâè». Âñå ìîë÷àëè, òîëüêî ãðåìåëî ðàäèî. Àëèñèÿ Ìèíäðî ñíîâà óñïîêîèëàñü, ïîçàáûëà î ñâîåé ÿðîñòè: îíà ÷óòü êèâàëà â òàêò ìåëîäèè è ñìîòðåëà íà ëåéòåíàíòà âûæèäàòåëüíî.
– Âîò òåïåðü ÿ ïîíèìàþ, – î÷åíü ìåäëåííî ïðîãîâîðèë òîò.
Äåâóøêà ïîäíÿëàñü.
– Ìíå ïîðà. Ïîçäíî.
– Òåïåðü ÿ ïîíèìàþ, êòî îñòàâèë íàì çäåñü, â äâåðÿõ, àíîíèìíîå ïèñüìî, – ñêàçàë ëåéòåíàíò. – Êòî ïîñîâåòîâàë íàì ñúåçäèòü â Àìîòàïå è ðàññïðîñèòü äîíüþ Ëóïå îáî âñåì, ÷òî ñëó÷èëîñü ñ Ïàëîìèíî Ìîëåðî.
– Ìåíÿ óæ, íàâåðíî, èùóò ïî âñåìó ãîðîäó, – ñëîâíî íå ñëûøà åãî, ñêàçàëà äåâóøêà – è îïÿòü ãîëîñ åå ïðîçâó÷àë ïî íîâîìó: â íåì òåïåðü ñëûøàëàñü ëóêàâàÿ íàñìåøêà, è Ëèòóìå ýòî íðàâèëîñü áîëüøå âñåãî èëè, âåðíåå, ìåíüøå âñåãî íå íðàâèëîñü; êîãäà îíà òàê ãîâîðèëà, òî êàçàëàñü òåì, ÷åì è áûëà íà ñàìîì äåëå – äåâî÷êîé, à íå âçðîñëîé, óæàñíîé æåíùèíîé ñ òåëîì è ëèöîì ðåáåíêà. – Îí óæå ðàçîñëàë øîôåðà è îðäèíàðöåâ ïî âñåé àâèàáàçå, è ê àìåðèêàíöàì, è â êëóá, è â êèíî. Îí ñ óìà ñõîäèò, êîãäà ÿ çàäåðæèâàþñü. Äóìàåò, ÿ îïÿòü óáåæàëà. Õà õà.
– Òàê, çíà÷èò, ýòî áûëè âû, – ïðîäîëæàë ëåéòåíàíò. – ×òî æ, õîòü è ñ îïîçäàíèåì, íî âñå ðàâíî – áîëüøîå âàì ñïàñèáî, ñåíüîðèòà Ìèíäðî. Åñëè áû íå âàøå ñîäåéñòâèå, ìû è ïî ñåé äåíü áëóæäàëè áû â ïîòåìêàõ.
– È òîëüêî çäåñü åìó íå ïðèäåò â ãîëîâó ìåíÿ èñêàòü, – ãîâîðèëà Àëèñèÿ. – Õà õà.
Ñìååòñÿ? Äà, îíà ñìåÿëàñü. Íî íà ýòîò ðàç íå îáèäíî è íå ïðåçðèòåëüíî. Ýòî áûë êîðîòêèé, ëóêàâûé ñìåøîê, ïî äåòñêè âåñåëûé. Ïîëîóìíàÿ, à åñëè íåò, òàê ñêîðî áóäåò. Ñîìíåíèÿ ìó÷èëè Ëèòóìó: äà, îíà ñóìàñøåäøàÿ; âîâñå íåò; ñêîðî áóäåò.
– Äà, ðàçóìååòñÿ, – ïðîøåïòàë ëåéòåíàíò. Îí îòêàøëÿëñÿ, ïðî÷èùàÿ ãîðëî, áðîñèë íà ïîë îêóðîê è ðàñòåð åãî ïîäîøâîé. – Ìû ïðèçâàíû è ïîñòàâëåíû ñþäà çàùèùàòü ëþäåé. Âàñ ïðåæäå âñåãî, êîãäà áû âû ê íàì íè îáðàòèëèñü.
– Íè îò êîãî ìåíÿ çàùèùàòü íå òðåáóåòñÿ, – ñóõî îòâå÷àëà îíà. – Ó ìåíÿ åñòü îòåö. Ýòîãî áîëåå ÷åì äîñòàòî÷íî.
Îíà òàê ïîðûâèñòî ïðîòÿíóëà ëåéòåíàíòó êðóæêó, ÷òî íåñêîëüêî êàïåëü êîôå âûïëåñíóëèñü, çàáðûçãàëè åãî ôîðìåííóþ ðóáàõó. Ëåéòåíàíò òîðîïëèâî ïðèíÿë ó íåå êðóæêó.
– Íå ïðîâîäèòü ëè âàñ äî àâèàáàçû? – ñïðîñèë îí.
– Íåò, íå íóæíî, – ñêàçàëà Àëèñèÿ. Ëèòóìà âèäåë, êàê îíà áûñòðî âûøëà íàðóæó. Ñèëóýò åå ñìóòíî âûðèñîâûâàëñÿ â ñóìåðêàõ, îêóòûâàâøèõ Òàëàðó. Îí âèäåë, êàê îíà ñåëà íà âåëîñèïåä, íàæàëà íà ïåäàëè, òðîíóëà çâîíîê è, ïåòëÿÿ ïî íåðîâíîé, íåìîùåíîé óëèöå, ñêðûëàñü.
Ëåéòåíàíò è Ëèòóìà ìîë÷à ñèäåëè íà ìåñòå. Ìóçûêà ñìîëêëà, è âíîâü ðàññûïàë ïóëåìåòíóþ ñêîðîãîâîðêó èñïóãàííûé ãîëîñ äèêòîðà.
– Åñëè áû òàì íå âêëþ÷èëè ýòî ðàäèî, â ëîá åãî äðàòü, îíà áû íàì âñå âûëîæèëà, – ïðîâîð÷àë Ëèòóìà. – Îäíîìó áîãó èçâåñòíî, ñêîëüêî âñåãî îíà åùå çíàåò.
– Åñëè ìû íå ïîñïåøèì, òîëñòóõà îñòàâèò íàñ áåç óæèíà, – ïðåðâàë åãî ëåéòåíàíò, ïîäíèìàÿñü íà íîãè è íàäåâàÿ ôóðàæêó. – Èäåì, èäåì, Ëèòóìà, íàäî ïîäêðåïèòüñÿ. Ó ìåíÿ îò ïîäîáíûõ ïðîèñøåñòâèé âñåãäà ðàçûãðûâàåòñÿ àïïåòèò. À ó òåáÿ?
Ëåéòåíàíò ãîâîðèë çàâåäîìóþ åðóíäó, ïîòîìó ÷òî õàð÷åâíÿ äîíüè Àäðèàíû áûëà îòêðûòà äî ïîëóíî÷è, à òåïåðü áûëî íå áîëüøå âîñüìè. Îäíàêî Ëèòóìà ïîíÿë, ÷òî ëåéòåíàíò ñêàçàë ýòè ñëîâà, òîëüêî ÷òîáû íå ìîë÷àòü, è, âèäíî, íà äóøå ó íåãî òàê æå ñìóòíî è òðåâîæíî, êàê è ó Ëèòóìû. Îí ïîäíÿë ñ ïîëà íåäîïèòóþ Àëèñèåé áóòûëêó è ïîñòàâèë åå â øêàô, ðÿäîì ñ äðóãèìè. Áîððàî Ñàëèíàñ, ñòàðüåâùèê, êàæäóþ ñóááîòó çàáèðàë ó íèõ ïóñòóþ ïîñóäó. Îíè âûøëè, çàïåðëè çà ñîáîé äâåðü. Ëåéòåíàíò ïðîáóð÷àë, ÷òî çàñòàâèò Ðàìèðî Ìàòåëî, ïðîâàëèâøåãîñÿ íåâåñòü êóäà, îòäåæóðèòü â ñóááîòó è âîñêðåñåíüå. Íà íåáå ñèÿëà ïîëíàÿ ëóíà, ãîëóáîâàòûé ñâåò åå çàëèâàë óëèöó. Ïîëèöåéñêèå øëè ìîë÷à, êîçûðÿÿ è êèâàÿ â îòâåò íà ïðèâåòñòâèÿ ñèäåâøèõ ó ñâîèõ äîìîâ ñåìåéñòâ. Âäàëåêå ñëûøàëèñü óñèëåííûå ðåïðîäóêòîðîì ãîëîñà ìåêñèêàíñêèõ àêòåðîâ, æåíñêèé ïëà÷ – è âñå ýòî øëî íà ôîíå ðîâíîãî ãóëà ïðèáîÿ.
– Íó ÷òî, Ëèòóìà, îõðåíåë ìàëîñòü îò òîãî, ÷òî ïðèøëîñü óñëûøàòü?
– Äà, ìàëîñòü îõðåíåë, – êèâíóë ïîëèöåéñêèé.
– ß âåäü ãîâîðèë òåáå: íà ýòîé íàøåé ñëóæáå ìíîãîìó íàó÷èøüñÿ, äðóã ìîé Ëèòóìà.
– Êàê â âîäó ãëÿäåëè, ãîñïîäèí ëåéòåíàíò.
 õàð÷åâíå ñèäåëî çà óæèíîì ÷åëîâåê øåñòü çíàêîìûõ. Ïîëèöåéñêèå ïîçäîðîâàëèñü, íî ñåëè îòäåëüíî. Äîíüÿ Àäðèàíà, íå îòâåòèâ íà èõ «äîáðûé âå÷åð», âíåñëà ìèñêó ñ îâîùíûì ñóïîì, áðÿêíóëà ïåðåä íèìè òàðåëêè. Íà ëèöå ó íåå áûëî íàïèñàíî êðàéíåå íåóäîâîëüñòâèå. Êîãäà ëåéòåíàíò îñâåäîìèëñÿ, â äîáðîì ëè çäðàâèè îíà ïðåáûâàåò è íå îò íåäîìîãàíèÿ ëè òàê ñêâåðíî íàñòðîåíà, õîçÿéêà ðÿâêíóëà:
– Õîòåëîñü áû çíàòü, êàêîãî ÷åðòà òîð÷àëè âû ñåãîäíÿ íà ñêàëå?!
– Ìû ïîëó÷èëè ñâåäåíèÿ î ïðåäïîëàãàåìîé âûñàäêå êîíòðàáàíäèñòîâ, – íå ìîðãíóâ ãëàçîì îòâåòèë ëåéòåíàíò.
– Íè÷åãî, êîãäà íèáóäü çà âñå ïðèäåòñÿ îòâåòèòü, ïðåäóïðåæäàþ.
– Ñïàñèáî çà ïðåäóïðåæäåíèå. – Ëåéòåíàíò óëûáíóëñÿ è, ãðîìêî ÷ìîêíóâ ãóáàìè, ïîñëàë åé âîçäóøíûé ïîöåëóé. – Êð ðà ñàâèöà ìîÿ.

VII

– Ðóêè ñòàëè êàê ãðàáëè, – ïîæàëîâàëñÿ ëåéòåíàíò Ñèëüâà. – Íè îäíîé íîòû íå âçÿòü.  ó÷èëèùå, áûâàëî, ðàç óñëûøó ïåñåíêó – ãîòîâî, çàïîìíèë íàâñåãäà. À ñåé÷àñ âîò äàæå «Êîñòî÷êó» íå ìîãó íàèãðàòü.
Îí è â ñàìîì äåëå íåñêîëüêî ðàç íà÷èíàë è ñáèâàëñÿ. Èíîãäà ñòðóíû ïîä åãî ïàëüöàìè çàâûâàëè ïðîíçèòåëüíî, êàê îäè÷àëûå êîòû. Ëèòóìà, äóìàÿ î ñâîåì, ñëóøàë ëåéòåíàíòà âïîëóõà. Îíè ñèäåëè íà áåðåãó, íà êóñî÷êå ïëÿæà, ñ îáåèõ ñòîðîí îòãîðîæåííîì âîëíîðåçàìè. Áûëî óæå áîëüøå äâåíàäöàòè – âîçâåùàÿ êîíåö ñìåíû, ïðîãóäåëà ñèðåíà íà ñàõàðíîì çàâîäå. Ðûáàêè äàâíî âåðíóëèñü, âûòàùèëè ñâîè ëîäêè íà áåðåã. Ñòîÿë òàì è «Òàëàðñêèé ëåâ», à âëàäåëåö åãî, äîí Ìàòèàñ Êüåðåêîòèëüî, ïîêóðèâàë âìåñòå ñ ïîëèöåéñêèìè, ïîêà äâîå åãî ïîäðó÷íûõ ãîòîâèëè áàðêàñ ê íîâîìó âûõîäó â ìîðå. Ìóæ äîíüè Àäðèàíû òàêæå õîòåë óçíàòü, ïðàâäà ëè òî, î ÷åì ñóäà÷èò âñÿ Òàëàðà.
– À î ÷åì ñóäà÷èò âñÿ Òàëàðà, äîí Ìàòèàñ?
– Âû, äåñêàòü, íàøëè óáèéö Ïàëîìèíî Ìîëåðî. Ëåéòåíàíò îòâåòèë òàê, êàê ñåãîäíÿ ñ óòðà îòâå÷àë âñåì, èáî öåëûé äåíü ëþäè îñòàíàâëèâàëè åãî íà óëèöå è ñïðàøèâàëè îäíî è òî æå:
– Ïîêà íè÷åãî îïðåäåëåííîãî ñêàçàòü íå ìîãó. Ñêîðî âñå óçíàåòå, äîí Ìàòèàñ. Ïîòåðïèòå, æäàòü îñòàëîñü íåäîëãî.
– Äàé òî áîã, äàé òî áîã. Õîòü áû ðàç â æèçíè ïðàâäà îäîëåëà òåõ, êòî âñåãäà áåðåò íàä íåé âåðõ.
– Ýòî êòî æå, äîí Ìàòèàñ?
– Çà÷åì ñïðàøèâàòü, ñàìè íåáîñü çíàåòå íå õóæå ìåíÿ. Òå, çà êåì ñèëà. Âàæíûå ïòèöû.
Ðàñêà÷èâàÿñü, ñëîâíî ñòîÿ â ñâîåé ïëÿøóùåé íà âîëíàõ ëîäêå, îí âîøåë â âîäó, ïðîâîðíî ïåðåñêî÷èë ÷åðåç áîðò. Íå ñêàæåøü, ÷òî ÷àõîòî÷íûé ñ êðîâîõàðêàíüåì: äëÿ ñâîåãî âîçðàñòà åùå î÷åíü êîðåíàñò è êðåïîê. Ìîæåò, äîíüÿ Àäðèàíà íàñî÷èíÿëà ñåáå âñÿêèõ óæàñîâ íàñ÷åò åãî áîëåçíè? À âîò çíàåò ëè îí, ÷òî ëåéòåíàíò îáõàæèâàåò åãî ñóïðóãó? Åñëè è çíàåò, òî íèêàê ýòîãî íå ïîêàçûâàåò. Ëèòóìà çàìåòèë, ÷òî ðûáàê âñåãäà î÷åíü ó÷òèâ ñ åãî íà÷àëüíèêîì. Íàâåðíî, ñ ãîäàìè ÷åëîâåê ïåðåñòàåò ðåâíîâàòü.
– Âàæíûå ïòèöû, – âñëóõ ðàçìûøëÿë ëåéòåíàíò, îïóñòèâ íà êîëåíè ãèòàðó.
– Òû äóìàåøü, Ëèòóìà, ýòî îíè ïîäêèíóëè ãèòàðó ê äâåðÿì ó÷àñòêà? Ýòî îíè ïðåïîäíåñëè íàì òàêîé ïîäàðî÷åê?
– Íåò, íå äóìàþ, – îòâå÷àë Ëèòóìà. – Ãèòàðó íàì îñòàâèëà äî÷êà ïîëêîâíèêà Ìèíäðî. Ïîìíèòå, îíà ñàìà ãîâîðèëà – ãèòàðà ó íåå?
– Âåðíî… Îäíàêî ýòî åùå íå äîêàçàòåëüñòâî. Ê ãèòàðå íå ïðèëîæåíî íè çàïèñêè, íè êàðòî÷êè. È ñîâåðøåííî íåèçâåñòíî, ïðèíàäëåæàëà ëè ýòà ãèòàðà Ïàëîìèíî Ìîëåðî.
– Âû ìåíÿ ðàçûãðûâàåòå, ãîñïîäèí ëåéòåíàíò?
– Âîâñå íåò. ß ïûòàþñü òåáÿ ðàçâåñåëèòü, à òî âîí òû êàêîé ñêó÷íûé. ×òî ýòî ñ òîáîé? Ãðàæäàíñêèé ãâàðäååö âñåãäà äîëæåí áûòü áîäð è âåñåë, êàê ìîëîäîé áû÷îê.
– Âû âåäü òîæå íå â ñåáå, ðàçâå æ ÿ íå âèæó? Ëåéòåíàíò âûìó÷åííî ðàññìåÿëñÿ:
– Òû ïðàâ, Ëèòóìà. Íå â ñåáå. Îäíàêî ïî ìíå íå ñêàæåøü, à âîò òû ñèäèøü êàê íà ïàíèõèäå. Ñ ÷åãî òû òàê ïåðåòðóñèë, à? Òîãî è ãëÿäè, â øòàíû íàëîæèøü.
Íåêîòîðîå âðåìÿ îáà ìîë÷àëè, ñëóøàÿ ðîêîò ïðèáîÿ. Íà áåðåã íàêàòûâàëè íå âîëíû, à âûñîêèå âàëû. Ëóíà ñâåòèëà òàê ÿðêî, ÷òî íà ñêëîíå õîëìà, ðÿäîì ñ ïîäìàðãèâàþùèì ìàÿêîì, ÿñíî âûðèñîâûâàëèñü î÷åðòàíèÿ äîìîâ, ãäå æèëè àìåðèêàíöû è ñëóæàùèå íåôòÿíîé êîìïàíèè, è îòðîã çàïèðàâøåé áóõòó ãîðû. Îáû÷íî âñå âîñòîðãàþòñÿ ëóíîé â Ïàéòå, íî çäåñü îíà êóäà êðóãëåé è ÿð÷å – òàêîé Ëèòóìà íèêîãäà åùå íå âèäåë. Òàëàðñêàÿ ëóíà. Îí ïðåäñòàâèë, êàê Ïàëîìèíî Ìîëåðî â òàêóþ âîò íî÷ü ïðèõîäèë íà ýòîò ñàìûé ïëÿæ â êîìïàíèè ðàñòðîãàííûõ ëåò÷èêîâ è ïåë:

Ëóíèùà, ëóíà,
×óòü âå÷åð – õìåëüíà,
Ñïðîñè ó ìîåé êèòàÿíêè,
Çà÷åì íå â ìåíÿ âëþáëåíà…

Âå÷åðîì Ëèòóìà ñ ëåéòåíàíòîì ñìîòðåëè àðãåíòèíñêóþ êàðòèíó ñ Ëóèñîì Ñàíäðèíè â ãëàâíîé ðîëè; çðèòåëè ïîìèðàëè ñî ñìåõó, à îíè äàæå íå óëûáíóëèñü. Ïîòîì îíè èìåëè áåñåäó ñî ñâÿùåííèêîì ïàäðå Äîìèíãî. Îí ïðîñèë ïîëèöåéñêèõ ïðèïóãíóòü ìåñòíûõ âîëîêèò, ïðèñòàâàâøèõ ê äåâóøêàì èç öåðêîâíîãî õîðà, îò÷åãî ìíîãèå ìàìàøè ïåðåñòàëè îòïóñêàòü ñâîèõ äî÷åðåé íà ñïåâêè. Ëåéòåíàíò ïîîáåùàë ïðè ïåðâîé âîçìîæíîñòè óñòàíîâèòü ó öåðêâè ïîñò. Ïîòîì îíè âåðíóëèñü â ó÷àñòîê è îáíàðóæèëè òàì ãèòàðó – òó ñàìóþ, ÷òî ñåé÷àñ ëåæàëà ó ëåéòåíàíòà íà êîëåíÿõ. Î÷åâèäíî, ãèòàðó ïðèíåñëè, ïîêà îíè óæèíàëè ó äîíüè Àäðèàíû. Ëèòóìà, íå çàäóìûâàÿñü, îáúÿñíèë åå ïîÿâëåíèå òàê:
– Õî÷åò, ÷òîáû ìû âåðíóëè ãèòàðó ìàòåðè Ïàëîìèíî. Àëèñèè ïîñëå íàøèõ ðàññêàçîâ æàëêî åå ñòàëî, âîò îíà è ðàññòàðàëàñü.
– Ýòî ïî òâîåìó, äðóã Ëèòóìà. À êàê íà ñàìîì äåëå – íàì íåèçâåñòíî.
Ñ ÷åãî ýòî ëåéòåíàíò çàãîâîðèë òàêèì åðíè÷åñêèì òîíîì? Ëèòóìà ïðåêðàñíî çíàë, ÷òî íà÷àëüíèêó åãî âîâñå íå äî ñìåõà, ÷òî ñ òîé ñàìîé ìèíóòû, êàê îí ïîäàë ðàïîðò, åãî ñíåäàþò òðåâîãà è ñòðàõ. Íå ïîòîìó ëè è îêàçàëèñü îíè íà áåðåãó â òàêîå âðåìÿ? Ìîë÷à, äóìàÿ êàæäûé î ñâîåì, ïðèøëè îíè ê ìîðþ, ãëÿäåëè, êàê ðûáàêè ãîòîâÿò ñíàñòè, âûõîäÿò íà ëîâ. Âèäåëè, êàê â îòêðûòîì ìîðå ìåëüêàþò îãîíüêè íà ïåðåìåòàõ. Êîãäà îíè îñòàëèñü âäâîåì, ëåéòåíàíò ñòàë ïåðåáèðàòü ñòðóíû ãèòàðû. Ìîæåò, ýòî îò ñòðàõà íå ìîã îí íàèãðàòü íè îäíîé ìåëîäèè? Íàâåðíî, îò ñòðàõà, õîòü îí è ïûòàëñÿ ñêðûòü åãî çà íàïóñêíîé øóòëèâîñòüþ. Âïåðâûå çà âñå âðåìÿ, ÷òî îíè ïðîñëóæèëè âìåñòå, Ëèòóìà íå óñëûøàë íè îäíîãî óïîìèíàíèÿ î äîíüå Àäðèàíå. Îí ñîáèðàëñÿ ñïðîñèòü ëåéòåíàíòà, ìîæíî ëè áóäåò îòâåçòè ãèòàðó äîíüå Àñóíòå â Ïèóðó, äîñòàâèòü åé ýòî óòåøåíèå, êàê âäðóã çàìåòèë, ÷òî îíè íå îäíè.
– Äîáðûé âå÷åð, – ïðîèçíåñëà òåíü.
Îíà âîçíèêëà òàê âíåçàïíî, ñëîâíî âûíûðíóëà èç ïó÷èíû, ñîòêàëàñü èç òüìû. Ëèòóìà âçäðîãíóë, íî íå ñêàçàë íè ñëîâà, òîëüêî øèðîêî ðàñêðûë ãëàçà. Íåò, åìó íå ïîìåðåùèëîñü: ïåðåä íèìè ñòîÿë ïîëêîâíèê Ìèíäðî.
– Äîáðûé âå÷åð, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, – îòâåòèë ëåéòåíàíò, âñêî÷èâ ñ ïåðåâåðíóòîé ëîäêè. Ãèòàðà ñêàòèëàñü ñ åãî êîëåí, è Ëèòóìà óâèäåë: ëåéòåíàíò äåðíóëñÿ, òî ëè ñîáèðàÿñü âûõâàòèòü ïèñòîëåò, òî ëè õîòÿ áû ðàññòåãíóòü êîáóðó, âèñåâøóþ ó íåãî íà ïðàâîì áîêó.
– Äà ñèäèòå, ñèäèòå, – ïðîãîâîðèë ïîëêîâíèê. – ß èñêàë âàñ è ïî÷åìó òî ñðàçó ïîíÿë, êòî ýòî òóò áðåí÷èò íà ãèòàðå.
– Õîòåë ïîñìîòðåòü, íå ðàçó÷èëñÿ ëè èãðàòü. Îêàçûâàåòñÿ, ñîâñåì îòâûê, î÷åíü äàâíî íå èãðàë.
Òåíü êèâíóëà.
– Ñûñê ó âàñ ïîëó÷àåòñÿ ëó÷øå.
– Áëàãîäàðþ âàñ.
«Îí ïðèøåë óáèòü íàñ», – ïîäóìàë Ëèòóìà. Ïîëêîâíèê øàãíóë ê íèì, ëèöî åãî îêàçàëîñü íà ñâåòó. Ëèòóìà óâèäåë øèðîêèé ëîá ñ ãëóáîêèìè çàëûñèíàìè, êðîõîòíûå óñèêè. Âñåãäà ëè îí òàê áëåäåí? Èëè ýòî â ëóííîì ñâåòå? Ñîâñåì ìåðòâåö. Íè çëîáû, íè óãðîçû íå âûðàæàëî åãî ëèöî. Îíî âîîáùå íè÷åãî íå âûðàæàëî. Ãîëîñ åãî çâó÷àë òàê æå íàäìåííî, êàê è òîãäà, â åãî êàáèíåòå íà àâèàáàçå. ×òî ñåé÷àñ áóäåò? Ó Ëèòóìû çàñîñàëî ïîä ëîæå÷êîé. «Åãî òî ìû è ïîäæèäàëè çäåñü», – ïîäóìàë îí.
– Íàäî áûòü î÷åíü òîëêîâûì ñûùèêîì, ÷òîáû òàê áûñòðî ðàñïóòàòü òàêîå äåëî, – ñêàçàë ïîëêîâíèê. – Âñåãî äâå íåäåëè, íå ïðàâäà ëè?
– Òî÷íåå, äåâÿòíàäöàòü äíåé, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê. Ëèòóìà íå ñâîäèë âçãëÿäà ñ åãî ðóê, íî îíè áûëè â òåìíîòå. À ìîæåò, ïîëêîâíèê óæå äåðæèò íàãîòîâå ðåâîëüâåð? Ìîæåò, îí ñîáèðàåòñÿ ïðèãðîçèòü ëåéòåíàíòó è çàñòàâèòü åãî îòêàçàòüñÿ îò ðàïîðòà? Ìîæåò, îí ñåé÷àñ âñàäèò åìó â æèâîò äâå èëè òðè ïóëè? Ìîæåò, îí çàñòðåëèò è åãî, Ëèòóìó? Ìîæåò, îí àðåñòóåò èõ? Ìîæåò, ïîêà ïîëêîâíèê çàãîâàðèâàåò èì çóáû, èõ îêðóæàåò íàðÿä âîåííîé ïîëèöèè? Ëèòóìà âñëóøèâàëñÿ, âñìàòðèâàëñÿ, íî, êðîìå ïëåñêà âîëí, íå äîíîñèëîñü íè çâóêà. Ïîëóðàçðóøåííûé ïðè÷àë òî âçäûìàëñÿ, òî ïàäàë. Ïîä åãî îáðîñøèìè âîäîðîñëÿìè, îáëåïëåííûìè ðàêóøêàìè ñâàÿìè ãíåçäèëèñü ÷àéêè, ñîòíÿìè ñíîâàëè êðàáû. Ëèòóìà âñïîìíèë, ÷òî ëåéòåíàíò, åäâà óñïåâ ïðèáûòü â Òàëàðó, äàë åìó ïåðâîå çàäàíèå – ãíàòü ñ ïðè÷àëà ðåáÿòèøåê, êà÷àâøèõñÿ íà íåì êàê íà êà÷åëÿõ.
– Äåâÿòíàäöàòü äíåé, – çàïîçäàëûì ýõîì îòêëèêíóëñÿ ïîëêîâíèê.
 ëåäÿíîì ãîëîñå åãî íå áûëî íè íàñìåøêè, íè ãíåâà, ñëîâíî âñå, î ÷åì îí ãîâîðèë, íå èìåëî äëÿ íåãî íè ìàëåéøåãî çíà÷åíèÿ è íèñêîëüêî íå òðîãàëî. Òî ëè ñâîåé èíòîíàöèåé, òî ëè ìàíåðîé âûãîâàðèâàòü íåêîòîðûå çâóêè ïîëêîâíèê âäðóã íàïîìíèë Ëèòóìå Àëèñèþ. «Íåïîáåäèìûå» áûëè ïðàâû, – ïîäóìàë îí, – íåãîæ ÿ äëÿ ýòîé ñëóæáû, ñëàá â êîëåíêàõ.
– Òîæå íåïëîõî, – ïðîäîëæàë ïîëêîâíèê, – áûâàåò, ÷òî òàêèå äåëà è çà íåñêîëüêî ëåò íå ðàñïóòàòü. À ñëó÷àåòñÿ, ÷òî îíè íàâñåãäà îñòàþòñÿ íåðàñêðûòûìè.
Ëåéòåíàíò íè÷åãî íå îòâåòèë. Äîâîëüíî äîëãî âñå òðîå ïðåáûâàëè â ìîë÷àíèè è íåïîäâèæíîñòè. Ïðè÷àë õîäèë õîäóíîì: ìîæåò, òàì è ñåé÷àñ ïðûãàåò êàêîé íèáóäü îçîðíèê? Ëèòóìà ñëûøàë äûõàíèå ïîëêîâíèêà, äûõàíèå ëåéòåíàíòà, ñâîå ñîáñòâåííîå äûõàíèå. «Íèêîãäà â æèçíè ìíå åùå íå áûëî òàê ñòðàøíî», – äóìàë îí.
– Âû ÷òî æå, îæèäàåòå ïîâûøåíèÿ? – ñïðîñèë ïîëêîâíèê. Îí, äîëæíî áûòü, îçÿá â ñâîåé ôîðìåííîé ðóáàøêå ñ êîðîòêèìè ðóêàâàìè. Îí áûë ïðèçåìèñò: íà ïîëãîëîâû íèæå Ëèòóìû. Íàâåðíî, â òå âðåìåíà, êîãäà íà÷èíàë ñëóæáó, åùå íå ñóùåñòâîâàëî îãðàíè÷åíèé, è â àðìèþ áðàëè òàêèõ âîò íåäîìåðêîâ.
– Ìåíÿ ìîãóò ïðîèçâåñòè â êàïèòàíû íå ðàíüøå ÷åì â èþëå áóäóùåãî ãîäà, – ìåäëåííî ñêàçàë ëåéòåíàíò. Àãà. Âîò ñåé÷àñ! Ñåé÷àñ ïîëêîâíèê âûòÿíåò ðóêó, ãðîõíåò âûñòðåë, è ÷åðåï ëåéòåíàíòà ðàçëåòèòñÿ êàê òûêâà. Íî â ýòó ñàìóþ ìèíóòó ïîëêîâíèê ïðèãëàäèë óñû, è Ëèòóìà óâèäåë, ÷òî îí íåâîîðóæåí. Çà÷åì îí ïðèøåë ñþäà? Çà÷åì? – À êðîìå òîãî, ÿ íå äóìàþ, ÷åñòíî ãîâîðÿ, ÷òî ìåíÿ æäåò íàãðàäà. Ñêîðåå – íåïðèÿòíîñòè.
– Âû òàê óâåðåíû, ÷òî îêîí÷àòåëüíî âñå ðàñïóòàëè?
Òåìíûé ñèëóýò ïîëêîâíèêà áûë íåïîäâèæåí, è Ëèòóìå îò÷åãî òî ïî÷óäèëîñü, ÷òî îí ãîâîðèò íå ðàñêðûâàÿ ðòà, êàê ÷ðåâîâåùàòåëü.
– Îêîí÷àòåëüíà îäíà òîëüêî ñìåðòü, – ïðîáîðìîòàë ëåéòåíàíò, è Ëèòóìà íå çàìåòèë â åãî ñëîâàõ çàòàåííîãî ñòðàõà – ñëîâíî áû è îí òîæå íå èìåë íèêàêîãî êàñàòåëüñòâà ê ïðåäìåòó ðàçãîâîðà, à âåë áåñåäó î ñîâåðøåííî ïîñòîðîííèõ ëþäÿõ. Íî òóò ëåéòåíàíò ïðîêàøëÿëñÿ è äîáàâèë: – Äà, ìíîãîå åùå íåÿñíî, íî íà òðè ãëàâíûõ âîïðîñà ìû òåïåðü îòâåòèòü ñóìååì. Êòî óáèë. Êàê óáèë. Çà ÷òî óáèë.
Ãäå òî çàëàÿëà ñîáàêà, à ïîòîì åå íàäðûâíûé îò÷àÿííûé ëàé ñìåíèëñÿ òîñêëèâûì âîåì. Òî ëè ïîëêîâíèê ñäåëàë øàã íàçàä, òî ëè ëóíà ïåðåìåñòèëàñü, íî ëèöî åãî îïÿòü áûëî â òåìíîòå. Ðàñêà÷èâàëñÿ ââåðõ âíèç ìîë. Âñïûõèâàë è ãàñ ìàÿê, äðîæàë íà âîäå çîëîòèñòûé ñíîï ñâåòà.
– ß ÷èòàë âàø ðàïîðò, – ñêàçàë ïîëêîâíèê. – Âàøå íà÷àëüñòâî ïåðåñëàëî åãî ìîåìó, à ìîå áûëî òàê ëþáåçíî, ÷òî ñíÿëî ñ íåãî êîïèþ è îòïðàâèëî äëÿ îçíàêîìëåíèÿ.
Ãîëîñ åãî çâó÷àë âñå òàê æå áåññòðàñòíî è ðàçìåðåííî. Ëèòóìà âèäåë, êàê íàëåòåâøèé âåòåðîê äûáîì ïîäíÿë åãî ðåäêèå âîëîñû; ïîëêîâíèê òîò÷àñ èõ ïðèãëàäèë. Ëèòóìà ïî ïðåæíåìó áûë ñàì íå ñâîé îò ñòðàõà è íàïðÿæåí êàê ñòðóíà, íî ïåðåä ãëàçàìè ó íåãî òåïåðü ñòîÿëè íåçâàíûå è íåïðîøåíûå òåíè Ïàëîìèíî Ìîëåðî è Àëèñèè Ìèíäðî. Äåâóøêà, îñòîëáåíåâ, ñìîòðåëà, êàê åå âîçëþáëåííîãî òàùèëè ê ãîëóáîìó ãðóçîâè÷êó ñ çàâåäåííûì ìîòîðîì. Ïî äîðîãå íà ïóñòûðü ëåò÷èêè, âûñëóæèâàÿñü ïåðåä íà÷àëüñòâîì, ïðèæèãàëè ñèãàðåòàìè ðóêè, øåþ è ëèöî Ïàëîìèíî è õîõîòàëè, ñëóøàÿ åãî êðèêè. «Óæàñ, óæàñ, – ñòîíóùå ïîâòîðÿë ëåéòåíàíò Äóôî è âäðóã, ïîöåëîâàâ ñêðåùåííûå ïàëüöû, âûêðèêíóë: – Êëÿíóñü, òû ïîæàëååøü, ÷òî íà ñâåò ðîäèëñÿ!» Ëåéòåíàíò Ñèëüâà ñíîâà âñòàë ñ ïåðåâåðíóòîé ëîäêè, ñóíóë ðóêè â êàðìàíû, ïîâåðíóëñÿ ëèöîì ê ìîðþ.
– Îçíà÷àåò ëè ýòî, ÷òî äåëî ïîëîæàò ïîä ñóêíî, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê? – ñïðîñèë îí íå îáîðà÷èâàÿñü.
– Íå çíàþ, – ñóõî, ñëîâíî ýòîò âîïðîñ áûë ñëèøêîì íåñóðàçåí èëè áàíàëåí è çàñòàâëÿë åãî ïîïóñòó òðàòèòü äðàãîöåííîå âðåìÿ, îòâåòèë òîò. È òóò æå äîáàâèë: – Íåò, íå äóìàþ. Ïî êðàéíåé ìåðå, íå ñåé÷àñ. Ýòî íå òàê ïðîñòî… Íå çíàþ. Ýòî áóäóò ðåøàòü â âåðõàõ.
«Ðåøàòü áóäóò òóçû è øèøêè», – ïîäóìàë Ëèòóìà. Ïî÷åìó æå ïîëêîâíèêó âðîäå áû íè äî ÷åãî íåò äåëà? Çà÷åì â êîíöå òî êîíöîâ îí ñþäà ÿâèëñÿ?
– Ìíå íóæíî óçíàòü ó âàñ… – ñêàçàë ïîëêîâíèê è îñåêñÿ. Ëèòóìå ïîêàçàëîñü, ÷òî îí ñêîëüçíóë ïî íåìó âçãëÿäîì, ñëîâíî òîëüêî ÷òî îáíàðóæèë ïðèñóòñòâèå ïîëèöåéñêîãî è ñðàçó æå ðåøèë, ÷òî ïðè ýòîé áåññëîâåñíîé òâàðè ìîæíî ãîâîðèòü ñâîáîäíî. – Ìîÿ äî÷ü ãîâîðèëà âàì, ÷òî ÿ îáåñ÷åñòèë åå? Ãîâîðèëà?
Ëèòóìà óâèäåë, ÷òî åãî íà÷àëüíèê, íå âûíèìàÿ ðóê èç êàðìàíîâ, ïîâåðíóëñÿ ê ïîëêîâíèêó.
– Äàëà ïîíÿòü, – îòâåòèë îí. – Âïðÿìóþ íè÷åãî ñêàçàíî íå áûëî, íî îíà íàìåêíóëà, ÷òî áûëà âàì íå òîëüêî äî÷åðüþ.
Îí çàïíóëñÿ, ñìåøàëñÿ. Ëèòóìà íèêîãäà åùå íå âèäåë ñâîåãî íà÷àëüíèêà â òàêîì ñìóùåíèè. Åìó ñòàëî æàëêî åãî. È åãî, è ïîëêîâíèêà, è Ïàëîìèíî, è Àëèñèþ – òàê æàëêî, ÷òî çàõîòåëîñü çàâûòü, çàïëàêàòü, ïîæàëåòü âåñü áåëûé ñâåò, â ëîá åãî äðàòü. Òóò òîëüêî îí çàìåòèë, ÷òî äðîæìÿ äðîæèò. Ïðàâ, ïðàâ áûë Õîñåôèíî: áûë îí ðîõëåé, ðîõëåé è îñòàëñÿ.
– Îíà ñêàçàëà âàì, ÷òî ÿ öåëîâàë åé íîãè, ÷òî ïîñëå òîãî, êàê ýòî ñëó÷èëîñü, ÿ ïîëçàë ïåðåä íåé íà êîëåíÿõ è óìîëÿë ïðîñòèòü ìåíÿ! – íå ñïðîñèë, à ñ ïîëíîé óâåðåííîñòüþ ñêàçàë ïîëêîâíèê.
Ëåéòåíàíò ÷òî òî ïðîáîðìîòàë, à ÷òî èìåííî – Ëèòóìà íå ðàññëûøàë: îí èñïûòûâàë íåîäîëèìîå æåëàíèå óáåæàòü îòñþäà êóäà ãëàçà ãëÿäÿò. Õîòü áû ïðèñòàëè ê áåðåãó ðûáàêè, ïðåðâàëè ýòîò ìó÷èòåëüíûé ðàçãîâîð, à íå ðûáàêè, òàê åùå êòî íèáóäü.
– Îíà ñêàçàëà, ÷òî ÿ, îáåçóìåâ îò ðàñêàÿíèÿ, äàë åé ïèñòîëåò, ÷òîáû îíà çàñòðåëèëà ìåíÿ? – ñëûøàë Ëèòóìà ãîëîñ, çâó÷àâøèé òåïåðü òèõî, óñòàëî è äîíîñèâøèéñÿ ñëîâíî èç äàëüíåé äàëè.
Íà ýòîò ðàç ëåéòåíàíò íè÷åãî íå îòâåòèë. Íàñòóïèëî äîëãîå ìîë÷àíèå. Òåíü ïîëêîâíèêà áûëà íàïðÿæåííî íåïîäâèæíà, ïðè÷àë, ñîòðÿñàåìûé óäàðàìè âîëí, õîäèë ââåðõ âíèç. Ðîêîò ïðèáîÿ ñòàë ñëàáåå, íàâåðíî, ïðèëèâ êîí÷àëñÿ. Õðèïëî êðèêíóëà ãäå òî ðÿäîì íåâèäèìàÿ âî òüìå ïòèöà.
– Âàì äóðíî? – ñïðîñèë ëåéòåíàíò.
– Åñòü òàêîå àíãëèéñêîå ñëîâî «delusions», – òâåðäî ïðîãîâîðèë ïîëêîâíèê, íåïîíÿòíî ê êîìó îáðàùàÿñü. – Ïî èñïàíñêè ýòî ïîíÿòèå íèêàê íå ïåðåäàøü. «Delusions» – ýòî îäíîâðåìåííî è ôàíòàçèÿ, è èëëþçèÿ, è çàáëóæäåíèå, è îáìàí. Èëëþçèÿ, êîòîðàÿ êîí÷àåòñÿ îáìàíîì. Ôàíòàçèÿ, êîòîðàÿ îáîðà÷èâàåòñÿ íàäóâàòåëüñòâîì. – Îí âçäîõíóë òàê ãëóáîêî, ñëîâíî äîëãî áûë áåç âîçäóõà, ïîäíåñ ëàäîíü ê ãóáàì. – ß ïðîäàë ðîäèòåëüñêèé äîì, ÷òîáû îòïðàâèòü Àëèñèþ â Íüþ Éîðê, ÿ ïîòðàòèë íà ýòî âñå ñáåðåæåíèÿ è äàæå òî, ÷òî áûëî ñêîïëåíî íà îòñòàâêó.  Àìåðèêå òâîðÿò ÷óäåñà, èçëå÷èâàþò ëþáûå áîëåçíè, íå òàê ëè? À åñëè òàê, òî ëþáûå æåðòâû îïðàâäàíû. Íàäî áûëî ñïàñàòü äåâî÷êó. È ìåíÿ òîæå. Íî åå íå âûëå÷èëè. Íå âûëå÷èëè, õîòÿ è îïðåäåëèëè åå áîëåçíü. Îíà íàçûâàåòñÿ «delusions». Åå íå âûëå÷èëè, ïîòîìó ÷òî áîëåçíü åå ëå÷åíèþ íå ïîääàåòñÿ. Íàïðîòèâ, îíà èäåò âøèðü è âãëóáü. Îíà ðàçðàñòàåòñÿ, êàê ðàêîâàÿ îïóõîëü, äî òåõ ïîð, ïîêà îñòàåòñÿ ïîðîæäàþùàÿ åå ïðè÷èíà. Ãðèíãî îáúÿñíèëè ìíå ýòî ñî ñâîéñòâåííîé èì ïðÿìîòîé è ãðóáîñòüþ: âû – ïðè÷èíà åå áîëåçíè, â âàñ – êîðåíü âñåõ åå áåä. Íà âàñ îíà âîçëîæèëà îòâåòñòâåííîñòü çà ãèáåëü ìàòåðè, êîòîðóþ íèêîãäà íå çíàëà. Îíà ïðèäóìûâàåò ïðî âàñ óæàñíûå âåùè, îíà ñî÷èíÿåò ïðî âàñ ÷óäîâèùíûå íåáûëèöû, ïðèäóìûâàåò è ðàññêàçûâàåò èõ ìîíàõèíÿì èç îáèòåëè Ñåðäöà Õðèñòîâà â Ëèìå è èç Ëóðäñêîãî ìîíàñòûðÿ â Ïèóðå, è ñâîèì òåòóøêàì, è ïîäðóãàì. Îíà ãîâîðèò, ÷òî âû èçäåâàåòåñü íàä íåþ, ÷òî âû ìó÷àåòå åå, ÷òî âû ñêóïû, ÷òî âû ïðèâÿçûâàåòå åå ê êðîâàòè è õëåùåòå åå ïëåòüþ. È âñå çàòåì, ÷òîáû îòîìñòèòü çà ìàòü, çà ìàòü, êîòîðóþ îíà äàæå íèêîãäà íå âèäåëà. Ýòî åùå íå âñå, ñêàçàëè ìíå, ïðèãîòîâüòåñü ê õóäøåìó. Êîãäà îíà âûðàñòåò, îíà îáâèíèò âàñ â òîì, ÷òî âû õîòåëè åå óáèòü, ÷òî âû ïîêóøàëèñü íà åå ÷åñòü, ÷òî âû èçíàñèëîâàëè åå. È íèêòî íèêîãäà íå âòîëêóåò åé, ÷òî âñå ýòî – ëîæü. Ïîéìèòå, îíà æèâåò ñâîèìè ôàíòàçèÿìè è óáåæäåíà â èõ ðåàëüíîñòè. «Delusions» – âîò êàê ýòî íàçûâàåòñÿ ïî àíãëèéñêè. Ó íàñ òàêîãî âñåîáúåìëþùåãî ïîíÿòèÿ íåò.
Ñíîâà âîöàðèëîñü ìîë÷àíèå. Ñëûøàëñÿ òîëüêî ðîêîò ïðèáîÿ. «Âïåðâûå ÿ íàñëóøàëñÿ òàêèõ ñëîâ», – ïîäóìàë Ëèòóìà.
– Ðàçóìååòñÿ, âñå ýòî òàê, – ïî÷òèòåëüíî ñóðîâûì òîíîì çàãîâîðèë ëåéòåíàíò. – Íî òåì íå ìåíåå ôàíòàçèè èëè äàæå äóøåâíîå íåçäîðîâüå âàøåé äî÷åðè âñåãî íå îáúÿñíÿþò. – Îí ïîìîë÷àë, îæèäàÿ, áûòü ìîæåò, âîçðàæåíèÿ ïîëêîâíèêà èëè ïîäûñêèâàÿ ñëîâà. – Òîãî, íàïðèìåð, çâåðñòâà, êîòîðîå áûëî ó÷èíåíî íàä Ïàëîìèíî Ìîëåðî.
Ëèòóìà çàæìóðèëñÿ. Âîò îí: âîò îí ñòîèò íà êàìåíèñòîì ïóñòûðå ïîä áåçæàëîñòíûì ñîëíöåì, çàìó÷åííûé ïûòêàìè, è íà òåëå åãî íåò æèâîãî ìåñòà, à âîêðóã ïàñóòñÿ êî âñåìó ðàâíîäóøíûå êîçû. Îí óäàâëåí, îí îáîææåí, îí ïîñàæåí íà êîë. Áåäíûé Ïàëîìèíî.
– Ýòî ñîâñåì äðóãîå, – íà÷àë ïîëêîâíèê è ñåé÷àñ æå îñåêñÿ. – Äà, íå îáúÿñíÿåò, – äîáàâèë îí ÷åðåç ìèíóòó.
– Âû çàäàëè ìíå âîïðîñ, ÿ íà íåãî îòâåòèë. Òåïåðü ïîçâîëüòå è ìíå ñïðîñèòü. Çà÷åì íàäî áûëî òàê ìó÷èòü åãî? ß ñïðàøèâàþ âàñ, ïîòîìó ÷òî ñàì ïîíÿòü íå ìîãó.
– ß òîæå, – ñ õîäó îòâåòèë ïîëêîâíèê. – À âïðî÷åì, íåò. ß ïîíèìàþ. Ñåé÷àñ ïîíèìàþ. Òîãäà íå ïîíèìàë. Äóôî áûë ïüÿí è íàïîèë ñâîèõ ëþäåé. Àëêîãîëü è îò÷àÿíèå ñäåëàëè èç áåäíÿãè íàñòîÿùåãî çâåðÿ. Îò÷àÿíèå, íåñ÷àñòíàÿ ëþáîâü, ïîïðàííàÿ ÷åñòü… Âñå ýòî ñóùåñòâóåò íà ñâåòå, õîòÿ ïîëèöèÿ îá ýòîì íå çíàåò. Äóôî íå êàçàëñÿ ìíå ñïîñîáíûì íà òàêîå. Çàñòðåëèòü Ïàëîìèíî. Çàêîïàòü åãî òàéíî. Òàêîâ áûë ìîé ïðèêàç. À óñòðàèâàòü áåññìûñëåííîå èçóâåðñòâî – íåò. Âïðî÷åì, ýòî òîæå íå èìååò òåïåðü íèêàêîãî çíà÷åíèÿ. Ñäåëàííîãî íå ïîïðàâèøü, êàæäûé äîëæåí îòâå÷àòü çà ñâîå. ß ê ýòîìó ãîòîâ.
Îí ñíîâà ñ æàäíîñòüþ ãëîòíóë âîçäóõà. Ëèòóìà óñëûøàë ãîëîñ ëåéòåíàíòà:
– Èòàê, âàñ ïðè ýòîì íå áûëî. À êòî áûë? Ëåéòåíàíò Äóôî ñî ñâîèìè äðóæêàìè?
Ëèòóìå ïî÷óäèëîñü, áóäòî ïîëêîâíèê ïðèùåëêíóë ÿçûêîì, ñëîâíî ñîáèðàëñÿ ñïëþíóòü. Îäíàêî íå ñïëþíóë.
– ß õîòåë, ÷òîáû ýòîò âûñòðåë óòèøèë åãî ãîðäûíþ, – ñóõî îòâåòèë ïîëêîâíèê. – ß áûë ïîðàæåí. ß íå äóìàë, ÷òî îí ñïîñîáåí íà ïîäîáíóþ æåñòîêîñòü. Îí è åãî ëþäè. Ýòî áûëè åãî ïðèÿòåëè.  êîíöå êîíöîâ â êàæäîì ÷åëîâåêå äðåìëåò çâåðü.  êàæäîì. Óðîâåíü ðàçâèòèÿ òóò ðîëè íå èãðàåò. Âïðî÷åì, ïîëàãàþ âñå æå, ÷òî â íèçøèõ ñëîÿõ îáùåñòâà, ñðåäè ìåòèñîâ ýòî íà÷àëî ñèëüíåé. Çàòàåííàÿ îáèäà, ñîçíàíèå ñâîåé íåïîëíîöåííîñòè… Âîäêà è ñóáîðäèíàöèÿ äîâåðøèëè äåëî. Ðàçóìååòñÿ, â ýòîì ìó÷èòåëüñòâå íå áûëî íè ìàëåéøåé íåîáõîäèìîñòè… Âû õîòèòå çíàòü, ðàñêàèâàþñü ëè ÿ? Íåò, íå ðàñêàèâàþñü. Ìîæíî ëè ñïóñòèòü ðÿäîâîìó, êîòîðûé ïîõèòèë è îáåñ÷åñòèë äî÷ü ñâîåãî ïðÿìîãî íà÷àëüíèêà? Íî ÿ áû ñäåëàë ýòî áûñòðî è ÷èñòî. Ïóëÿ â çàòûëîê – è êîí÷åíî!
«Äà ó íåãî òà æå áîëåçíü, ÷òî è ó Àëèñèè, – ïîäóìàë Ëèòóìà, – êàê åå: "äèëþæåíñ", ÷òî ëè».
– Ðàçâå îí åå îáåñ÷åñòèë, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê? – ñêàçàë ëåéòåíàíò, è Ëèòóìà â î÷åðåäíîé ðàç óäèâèëñÿ, äî ÷åãî æå ñõîæèå ìûñëè ïðèõîäÿò èì îáîèì â ãîëîâó. – Åùå ìîæíî äîïóñòèòü, ÷òî îí åå ïîõèòèë, õîòÿ ïðàâèëüíåé áûëî áû ñêàçàòü, ÷òî îíè áåæàëè. Îíè áûëè âëþáëåíû è ñîáèðàëèñü îáâåí÷àòüñÿ. Ýòî ìîæåò çàñâèäåòåëüñòâîâàòü âåñü Àìîòàïå. Î êàêîì íàñèëèè ìîæåò èäòè ðå÷ü?
Ñíîâà ïîñëûøàëîñü Ëèòóìå ùåëêàíüå, ïðåäøåñòâóþùåå ïëåâêó. Êîãäà æå ïîëêîâíèê çàãîâîðèë, îí âíîâü óâèäåë òîãî íå òåðïÿùåãî âîçðàæåíèé äåñïîòà, êîòîðûé ïðèíèìàë èõ ó ñåáÿ â êàáèíåòå íà àâèàáàçå.
– Äî÷ü êîìàíäèðà Òàëàðñêîé áàçû ÂÂÑ íå ìîæåò âëþáèòüñÿ â ðÿäîâîãî, – ñêàçàë îí, ñåðäÿñü óæå íà òî, ÷òî ïðèõîäèòñÿ îáúÿñíÿòü ñòîëü î÷åâèäíûå âåùè. – Äî÷ü ïîëêîâíèêà Ìèíäðî íå ìîæåò âëþáèòüñÿ â ãèòàðèñòà ñ óëèöû Êàñòèëèè.
«ßáëî÷êî îò ÿáëîíè íåäàëåêî ïàäàåò», – ïîäóìàë Ëèòóìà. Êàê íè ñèëüíà áûëà íåíàâèñòü Àëèñèè ê îòöó, íî èìåííî îò íåãî óíàñëåäîâàëà îíà ïðåíåáðåæåíèå êî âñåì íåáåëûì.
– ß âåäü ýòî íå âûäóìàë, – óñëûøàë îí ìÿãêèé ãîëîñ ñâîåãî íà÷àëüíèêà. – Î ïðåäïîëàãàåìîì âåí÷àíèè ñîîáùèëà íàì ñàìà ñåíüîðèòà Àëèñèÿ. Ñàìà. Ìû íèêàêèõ âîïðîñîâ åé íå çàäàâàëè. Îíà íàì ñêàçàëà, ÷òî ëþáèëà Ïàëîìèíî, ÷òî îí ëþáèë åå è ÷òî îíè îáâåí÷àëèñü áû, ñëó÷èñü â òî âðåìÿ â Àìîòàïå ñâÿùåííèê. Êàêîå æå ýòî íàñèëèå?
– Ðàçâå ÿ âàì íå îáúÿñíèë? – â ïåðâûé ðàç çà âñå ýòî âðåìÿ ïîâûñèë ãîëîñ ïîëêîâíèê. – Ýòî åå áîëåçíü, ýòî «delusions», áåñïî÷âåííûå ôàíòàçèè. Âîâñå îíà â íåãî íå âëþáèëàñü è âëþáèòüñÿ íå ìîãëà. Êàê âû íå ïîíèìàåòå, ÷òî ýòî âñå îäíî è òî æå: è êîãäà îíà âàì ðàññêàçûâàëà î ñâîåé ëþáâè, è êîãäà ïîêàçûâàëà ëóðäñêèì ìîíàõèíÿì ðàíû, êîòîðûå ñàìà ñåáå íàíîñèëà – è äëÿ òîãî ëèøü, ÷òîáû îïîðî÷èòü ìåíÿ. Îíà ìñòèò ìíå, îíà êàðàåò ìåíÿ, îíà çàñòàâëÿåò ìåíÿ ïëàòèòü çà âåëè÷àéøóþ ìóêó â ìîåé æèçíè – ñìåðòü åå ìàòåðè. Êàê áóäòî… – îí çàäîõíóëñÿ, íî ñïðàâèëñÿ ñ ñîáîé, – êàê áóäòî ÿ óæå íå èñïèë ýòó ÷àøó. Íåóæåëè íàøà ïîëèöèÿ íå ìîæåò âçÿòü ýòîãî â òîëê?
«Íåò, â ëîá òåáÿ äðàòü, – ïîäóìàë Ëèòóìà. – Íå ìîæåò». Çà÷åì áûëî âñå òàê óñëîæíÿòü? Ïî÷åìó ýòî Àëèñèÿ Ìèíäðî íå ìîãëà ïîëþáèòü ïàðåíüêà, êîòîðûé òàê äèâíî èãðàë íà ãèòàðå è òàê íåæíî ïåë? Êòî ñêàçàë, ÷òî áåëàÿ íèêîãäà íå ïîëþáèò ÷îëî? Ïî÷åìó ïîëêîâíèê óâèäåë â ýòîé ëþáâè êîâàðíûé çàãîâîð ïðîòèâ ñåáÿ?
– ß ïûòàëñÿ îáúÿñíèòü âñå ýòî è Ïàëîìèíî Ìîëåðî. – Ïîëêîâíèê ñíîâà ãîâîðèë òåïåðü áåçðàçëè÷íî, ñëîâíî îòñòðàíÿÿñü è îò íèõ, è îò ïðîèçíîñèìûõ èì ñëîâ. – Êàê è âàì. Òîëüêî åùå äåòàëüíåé, åùå ïîäðîáíåé. ß âñå åìó ðàçæåâàë è â ðîò ïîëîæèë. ß íå ãðîçèë åìó, íå ïðèêàçûâàë. ß ãîâîðèë ñ íèì êàê ìóæ÷èíà ñ ìóæ÷èíîé, à íå êàê ïîëêîâíèê ñ ðÿäîâûì. ß äàâàë åìó âîçìîæíîñòü ïîâåñòè ñåáÿ êàê ïîðÿäî÷íûé ÷åëîâåê, ñòàòü òåì, êåì îí íèêîãäà íå áûë.
Îí çàìîë÷àë è ïðîâîðíî, ñëîâíî îòãîíÿÿ ìóõó, ïîäíåñ ëàäîíü êî ðòó. Ëèòóìà ïîëóïðèêðûë ãëàçà: âîò îíè ñòîÿò ëèöîì ê ëèöó – âûëîùåííûé, íà÷àëüñòâåííî ñòðîãèé ïîëêîâíèê ñ ëåäÿíûì âçãëÿäîì è êðîøå÷íûìè óñèêàìè ïîä ñàìûì íîñîì è âûòÿíóâøèéñÿ â ñòðóíêó Ïàëîìèíî, îñòðèæåííûé ïîä ìàøèíêó íîâîáðàíåö â ìåøêîâàòîì, íåîáìÿâøåìñÿ îáìóíäèðîâàíèè ñ åùå íåïîòóñêíåâøèìè ïóãîâèöàìè. Ìàëåíüêèé, óâåðåííûé â ñåáå, âëàñòíûé ïîëêîâíèê ðàñõàæèâàåò ïî ñâîåìó êàáèíåòó, ìèìî ðàçëîæåííûõ âäîëü ñòåíû ïðîïåëëåðîâ è ìîòîðîâ, à áëåäíûé Ïàëîìèíî ñòîèò ïåðåä íèì, íå ñìåÿ øåâåëüíóòüñÿ, ðàñêðûòü ðîò, âçäîõíóòü.
– Ýòà äåâî÷êà – ñîâñåì íå òàêàÿ, êàê ìîæåò ïîêàçàòüñÿ. Ýòà äåâî÷êà, õîòÿ îíà ãîâîðèò, è ñìååòñÿ, è âåäåò ñåáÿ êàê âñå äåâî÷êè åå âîçðàñòà, – ñîâñåì íå ÷åòà èì. Îíà õðóïêà, îíà áåççàùèòíà, ñëîâíî ñòåêëî, èëè öâåòîê, èëè ãîëóáêà, – äîíîñèëèñü äî Ëèòóìû ñëîâà ïîëêîâíèêà. – Âîò ÷òî ÿ ìîãó ñêàçàòü âàì, ãîñïîäà, ïî ñîâåñòè: ðÿäîâîìó ñîëäàòó çàïðåùåíî ïîäíèìàòü ãëàçà íà äî÷ü ïîëêîâíèêà è êîìàíäèðà àâèàáàçû; ïàðåíü ñ óëèöû Êàñòèëèè äàæå âî ñíå íå èìååò ïðàâà ìå÷òàòü îá Àëèñèè Ìèíäðî. Îí íå ñìååò íè ïðèáëèæàòüñÿ ê íåé, íè ãëÿäåòü íà íåå, íè äóìàòü î íåé, à çà íàðóøåíèå ýòîãî çàïðåòà îí çàïëàòèò æèçíüþ. Âîò ÷òî ÿ ìîã áû ñêàçàòü åìó, íî âìåñòî ýòîãî ÿ ïîïûòàëñÿ îáúÿñíèòüñÿ ñ íèì, êàê ìóæ÷èíà ñ ìóæ÷èíîé, èáî ïîëàãàë, ÷òî è ó ãèòàðèñòà ñ óëèöû Êàñòèëèè ìîæåò áûòü ðàçóì è õîòü êàêèå òî íà÷àòêè ïîðÿäî÷íîñòè. Îí îòâåòèë ìíå, ÷òî âñå ïîíÿë, ÷òî íå ïðåäñòàâëÿë ñåáå, êòî òàêàÿ Àëèñèÿ, ÷òî îòíûíå íå áóäåò íè ãëÿäåòü íà íåå, íè ãîâîðèòü ñ íåþ.  òó æå íî÷ü ýòîò ëèöåìåðíûé ïîëóêðîâêà ïîõèòèë Àëèñèþ, ïîõèòèë è íàäðóãàëñÿ íàä íåþ. Îí äóìàë çàãíàòü ìåíÿ â óãîë. Àãà, äóìàë îí, òåïåðü îíà ìîÿ, òåïåðü ïîëêîâíèêó âîëåé íåâîëåé ïðèäåòñÿ ñîãëàñèòüñÿ íà íàø áðàê. Íåò, ìèëûé, òû îøèáñÿ, òîëüêî ìîåé äî÷åðè ïîçâîëèòåëüíî øàíòàæèðîâàòü ìåíÿ è îáëèâàòü ãðÿçüþ íà âñåõ óãëàõ, òîëüêî åé îäíîé, ìîåé áåäíîé áîëüíîé äåâî÷êå, è ÿ äîëæåí íåñòè áåçðîïîòíî ýòîò êðåñò. Åé ìîæíî… À òåáå – íåò.
Îí çàìîë÷àë, ñî âñõëèïîì ïåðåâåë äûõàíèå. Ïîòîì ïîñëûøàëîñü ìÿóêàíüå, ïîòîì ìÿãêèé òîïîò êîøà÷üèõ ëàï. È ñíîâà – òèøèíà è ðîêîò ïðèáîÿ. Ïðè÷àë áîëüøå íå ðàñêà÷èâàëñÿ.  êîòîðûé óæ ðàç ëåéòåíàíò çàäàë âîïðîñ, âåðòåâøèéñÿ ó Ëèòóìû íà ÿçûêå.
– Íó à êàê æå òîãäà Ðèêàðäî Äóôî? Ïî÷åìó åìó ìîæíî áûòü ïîêëîííèêîì, âçäûõàòåëåì, æåíèõîì Àëèñèè Ìèíäðî?
– Ïîòîìó ÷òî îí îôèöåð, à íå øïàíà ñ óëèöû Êàñòèëèè. Ïîòîìó ÷òî îí èç õîðîøåé ñåìüè. Íî ãëàâíûì îáðàçîì, ïîòîìó, ÷òî îí ñëàáîõàðàêòåðåí è ãëóï, – âçîðâàëñÿ âäðóã ïîëêîâíèê, ñëîâíî ïîðàæåííûé òåì, êàê ñëåïû áûâàþò ëþäè. – Ïîòîìó ÷òî, âûäàâ åå çà èäèîòèêà Äóôî, ÿ ìîã áû ïî ïðåæíåìó îïåêàòü è îáåðåãàòü ìîþ äî÷ü. ß ïîêëÿëñÿ â ýòîì åå ìàòåðè, êîãäà îíà áûëà ïðè ñìåðòè. È ãîñïîäü, è ìîÿ Ìåðñåäåñ çíàþò, ÷òî ÿ ýòó êëÿòâó ñäåðæàë, çíàþò îíè è òî, ÷åãî ìíå ýòî èíîãäà ñòîèëî.
Ãîëîñ èçìåíèë åìó, è îí, ñêðûâàÿ ñâîþ íåîáîðèìóþ ñëàáîñòü, íåñêîëüêî ðàç êàøëÿíóë. Èçäàëè äîíîñèëñÿ îò÷àÿííûé êîøà÷èé âîé: ÷òî òàì ó íèõ – ëþáîâü èëè äðàêà? Íè÷åãî íà ýòîì ñâåòå íå ðàçáåðåøü.
– Âïðî÷åì, ÿ íå çàòåì ñþäà ïðèøåë è íå ñîáèðàþñü îáñóæäàòü ñ ïîëèöåéñêèìè ñâîè ñåìåéíûå äåëà, – îòðûâèñòî áðîñèë ïîëêîâíèê è òîò÷àñ äîáàâèë, ñìÿã÷èâ òîí: – ß áåðåãó âàøå âðåìÿ, ëåéòåíàíò.
«À ìåíÿ â óïîð íå âèäèò», – ïîäóìàë Ëèòóìà. Îíî è ê ëó÷øåìó: çíàÿ, ÷òî ïîëêîâíèê çàáûë ïðî íåãî, â ðàñ÷åò íå ïðèíèìàåò, îí ÷óâñòâîâàë ñåáÿ óâåðåííåé. Ñíîâà íàñòóïèëî ìîë÷àíèå, êàçàâøååñÿ áåñêîíå÷íûì: ïîëêîâíèê ÿâíî áîðîëñÿ ñî ñâîåé íåìîòîé, ïîäûñêèâàÿ óñêîëüçàþùèå ñëîâà.
– Íå íàäî áåðå÷ü ìîå âðåìÿ, – ñêàçàë ëåéòåíàíò.
– ß ïðèçíàòåëåí âàì çà òî, ÷òî îá ýòîì âû íå óïîìÿíóëè â ñâîåì ðàïîðòå, – ñ òðóäîì âûìîëâèë íàêîíåö ïîëêîâíèê.
– Âû ïðî äî÷ü? – òèõî ñïðîñèë ëåéòåíàíò. – Ïðî åå íàìåêè íà âàøå ñ íåþ ñîæèòåëüñòâî?
– Áëàãîäàðþ âàñ, ÷òî âû íå óïîìÿíóëè îá ýòîì â ðàïîðòå, – îêðåïøèì ãîëîñîì ïîâòîðèë îòåö Àëèñèè Ìèíäðî. Îí ñíîâà ïðîâåë ëàäîíüþ ïî ãóáàì. – Íå çà ñåáÿ áëàãîäàðþ. Ðåïîðòåðû óñòðîèëè áû âîêðóã ýòîãî ôîðìåííûé øàáàø. ß òàê è âèæó ãàçåòíûå çàãîëîâêè, íà íàñ âûëèëè áû öåëûå óøàòû ãðÿçè. – Îí ñíîâà ïîêàøëÿë, ñïðàâèëñÿ ñ äûõàíèåì, ñ çàìåòíûì óñèëèåì çàñòàâèë ñåáÿ êàçàòüñÿ ñïîêîéíûì. – Äåâî÷êó íàäî îãðàäèòü îò ñêàíäàëà. Ëþáîé öåíîé.
– ß äîëæåí âàñ ïðåäóïðåäèòü, ãîñïîäèí ïîëêîâíèê, – ñêàçàë ëåéòåíàíò. –  ðàïîðòå îá ýòîì íå óïîìÿíóòî, âî ïåðâûõ, ïîòîìó, ÷òî òî÷íûìè ñâåäåíèÿìè ìû íå ðàñïîëàãàëè, à âî âòîðûõ, ïîòîìó, ÷òî ïðÿìîãî îòíîøåíèÿ ê óáèéñòâó ýòîò ôàêò íå èìåë. Íî ÿ ïðèçûâàþ âàñ âçãëÿíóòü ïðàâäå â ãëàçà: êîãäà ïðîèñøåñòâèå ñòàíåò äîñòîÿíèåì ãëàñíîñòè, – åñëè ñòàíåò! – âñå áóäåò çàâèñåòü îò òîãî, ÷òî ñêàæåò âàøà äî÷ü. Çà íåé óñòðîÿò íàñòîÿùóþ îõîòó, åå áóäóò ïðåñëåäîâàòü, ÷òîáû âûæàòü èç íåå ðàçîáëà÷åíèÿ. ×åì ãðÿçíåå, ÷åì ñêàíäàëüíåå – òåì ëó÷øå, òåì ñ áîëüøåé ðàäîñòüþ óõâàòÿòñÿ çà íèõ ãàçåòû. Âû è ñàìè ýòî çíàåòå. Åñëè äåëî îáñòîèò òàê, êàê âû åãî ïðåäñòàâèëè, åñëè Àëèñèÿ è âïðàâäó ñòðàäàåò ðàññòðîéñòâîì ïñèõèêè, íàèëó÷øèé âûõîä – ïîëîæèòü åå â êëèíèêó. Èëè óåõàòü çà ãðàíèöó. Ïðîñòèòå, åñëè ÿ âòîðãàþñü â ñôåðû, âûõîäÿùèå çà ðàìêè ìîèõ ñëóæåáíûõ îáÿçàííîñòåé.
Îí çàìîë÷àë, ïîòîìó ÷òî ïîëêîâíèê ñäåëàë íåòåðïåëèâîå äâèæåíèå.
– ß íå çíàë, ðàçûùó ëè âàñ, è ïîòîìó îñòàâèë âàì ïîä äâåðüþ ó÷àñòêà çàïèñêó, – ïðîãîâîðèë ïîëêîâíèê, ÿâíî æåëàÿ íà ýòîì çàêîí÷èòü.
– Ïîíÿòíî, – ñêàçàë ëåéòåíàíò.
– Äîáðîé íî÷è, – îòðûâèñòî áðîñèë ïîëêîâíèê.
Îäíàêî îí íå óøåë. Ëèòóìà âèäåë: îí ïîâåðíóëñÿ, ñäåëàë íåñêîëüêî øàãîâ ê ìîðþ, îñòàíîâèëñÿ è çàìåð ïåðåä íåîáîçðèìîé, ñåðåáðÿùåéñÿ â ëóííîì ñâåòå ãëàäüþ. Ìàÿê âñïûõèâàë è ãàñ, íà ìãíîâåíèå âûõâàòûâàÿ èç òåìíîòû åãî íåâûñîêóþ, íàïðÿæåííî âûïðÿìëåííóþ, îáòÿíóòóþ õàêè ôèãóðó: ïîëêîâíèê íå ïîâîðà÷èâàëñÿ, äîæèäàÿñü, êîãäà îíè óéäóò. Ëèòóìà ïîãëÿäåë íà ëåéòåíàíòà, à òîò ðàñòåðÿííî ïîãëÿäåë íà íåãî. Ïîòîì ëåéòåíàíò çíàêîì ïðèêàçàë óõîäèòü. Òàê è íå ïðîìîëâèâ íè ñëîâà, îíè äâèíóëèñü ïðî÷ü. Ïåñîê çàãëóøàë èõ øàãè, Ëèòóìà ÷óâñòâîâàë, êàê ãëóáîêî óâÿçàþò â íåì åãî áàøìàêè. Îíè ïðîøëè ìèìî íåïîäâèæíîé ñïèíû ïîëêîâíèêà – ñíîâà âåòåð âçúåðîøèë åãî ðåäêèå âîëîñû – è, îãèáàÿ âûòàùåííûå íà áåðåã ëîäêè, ïîáðåëè ê ñìóòíûì ïÿòíàì äîìèêîâ íà îêðàèíå Òàëàðû. Óæå íà óëèöå Ëèòóìà îáåðíóëñÿ. Ïîëêîâíèê ñòîÿë íà ïðåæíåì ìåñòå, ó ñàìîé âîäû. Òåíü åãî áûëà ÷óòü ñâåòëåå îêðóæàâøåé åãî òüìû. Âäàëåêå, ó ñàìîãî ãîðèçîíòà, ìåðöàëè æåëòûå îãîíüêè. Ãäå òàì áàðêàñ äîíà Ìàòèàñà? Îí âñåãäà ãîâîðèë, ÷òî õîòü íî÷è ñòîÿò òåïëûå, íî â îòêðûòîì ìîðå íåïðåìåííî çÿáíåøü, à ïîòîìó íå ãðåõ âçÿòü ñ ñîáîé íà ëîâ áóòûëî÷êó ãîðÿ÷èòåëüíîãî.
Òàëàðà áûëà ïóñòûííà è áåçìÿòåæíà. Íè â îäíîé èç îñòàâøèõñÿ ïîçàäè äåðåâÿííûõ õèáàðîê ñâåò íå ãîðåë. Ëèòóìå î ñòîëüêîì íàäî áûëî ðàññïðîñèòü ëåéòåíàíòà, íî îí, ñêîâàííûé ñìåøàííûì ÷óâñòâîì íåëîâêîñòè è ïå÷àëè, íå ðåøàëñÿ ðàñêðûòü ðîò. Ïðàâäó ëè ñêàçàë èì ïîëêîâíèê? Ïîõîæå, ÷òî ïðàâäó. Çíà÷èò, îí, Ëèòóìà, íå îøèáñÿ, ñî÷òÿ Àëèñèþ òðîíóòîé. Êðàåì ãëàçà îí èíîãäà ïîñìàòðèâàë íà ëåéòåíàíòà: òîò ñ îòñóòñòâóþùèì âèäîì íåñ ãèòàðó íà ïëå÷å, ñëîâíî âèíòîâêó èëè ìîòûãó. ×òî îí âèäèò â òàêîé òüìå â ñâîèõ òåìíûõ î÷êàõ?
Êîãäà ðàçäàëñÿ ýòîò çâóê, Ëèòóìà âçäðîãíóë, õîòÿ è æäàë åãî. Áûñòðî ñìîëêíóâøåå ýõî ñëîìàëî íåäîëãóþ æóòêóþ òèøèíó. È îïÿòü âñå ñòàëî íåìî è áåçìÿòåæíî. Ëèòóìà çàìåð è ïîãëÿäåë íà ñâîåãî íà÷àëüíèêà, à òîò, ÷óòü ïîìåäëèâ, çàøàãàë äàëüøå.
– Ãîñïîäèí ëåéòåíàíò, – Ëèòóìà ðûñöîé äîãíàë åãî. – Ðàçâå âû íå ñëûøàëè?
Ëåéòåíàíò ïðîäîëæàë èäòè, ãëÿäÿ ïðÿìî ïåðåä ñîáîé. Îí äàæå óñêîðèë øàã.
– ×òî ÿ äîëæåí óñëûøàòü, Ëèòóìà?
– Âûñòðåë! – ñåìåíèë ñ íèì ðÿäîì ïîëèöåéñêèé. – Òàì, íà áåðåãó. Ðàçâå âû íå ñëûøàëè?
– ß ñëûøàë êàêîé òî øóì, êîòîðûé ìîæåò îçíà÷àòü âñå ÷òî óãîäíî, – íðàâîó÷èòåëüíî èçðåê ëåéòåíàíò. – Ìîæåò áûòü, ýòî ïüÿíèöà ïóêíóë. Ìîæåò áûòü, ó êèòà îòðûæêà. Äà ìàëî ëè ÷òî ìîæåò áûòü! Íèêàêèõ äîêàçàòåëüñòâ, ÷òî ýòî âûñòðåë, íåò.
Ñåðäöå ó Ëèòóìû çàòðåïûõàëîñü. Âåñü îí îáëèëñÿ ïîòîì, ïî÷óâñòâîâàë, êàê âëàæíûìè ñòàëè ëîá è ðóáàõà íà ñïèíå. Ñïîòûêàÿñü, îí â îøåëîìëåíèè øåë ðÿäîì ñ ëåéòåíàíòîì è íè÷åãî íå ïîíèìàë.
– Ìû íå ïîéäåì òóäà, çíà÷èò? – îùóùàÿ, ÷òî ãîëîâà åãî êðóæèòñÿ, ñïðîñèë îí ÷óòü ïîãîäÿ.
– Êóäà òóäà?
– Òóäà, íà áåðåã, óäîñòîâåðèòüñÿ, ÷òî ýòî íå ïîëêîâíèê Ìèíäðî… – ïðîëåïåòàë îí. – Çíà÷èò, ýòî è â ñàìîì äåëå áûë íå âûñòðåë?
– Ñêîðî óçíàåì, Ëèòóìà, – ñæàëèëñÿ íàêîíåö ëåéòåíàíò. – Ñêîðî âñå óçíàåì. Îí ñòðåëÿë, íå îí ñòðåëÿë – âñå âûÿñíèòñÿ. Ýêèé òû òîðîïûãà. Ïîäîæäè. ßâèòñÿ êàêîé íèáóäü ðûáàê èëè ïðîñòî áðîäÿãà è èçâåñòèò íàñ. Ïîêîí÷èë ëè ãîñïîäèí ïîëêîâíèê ñ ñîáîé, êàê òåáå ïðåäñòàâëÿåòñÿ, èëè íåò. Òàê ÷òî òåðïè, ïîêà íå äîéäåì äî ó÷àñòêà. Ìîæåò, òàì ìû è ðàñêðîåì òàéíó, êîòîðàÿ òàê òåáÿ ìó÷àåò. Òû âåäü ñëûøàë – ïîëêîâíèê îñòàâèë íàì çàïèñêó.
Ëèòóìà, íè÷åãî íå îòâå÷àÿ, ïðîäîëæàë èäòè ðÿäîì. Èç áîêîâîé ïóñòûííîé óëî÷êè äîíåñëîñü õðèïåíèå ðàäèîïðèåìíèêà – êòî òî êðóòèë ðó÷êó íàñòðîéêè. Íà òåððàñå îòåëÿ «Ðîéàëü», çàâåðíóâøèñü â îäåÿëî, ñêëîíèâ ãîëîâó íà ïåðèëà, áåçìÿòåæíî ïîõðàïûâàë ñòîðîæ.
– Òàê âû, ñòàëî áûòü, ïîëàãàåòå, ÷òî îí îñòàâèë íàì ñâîå çàâåùàíèå? – ñïðîñèë Ëèòóìà, êîãäà îíè óæå ïîäõîäèëè ê ó÷àñòêó. – È ñòàëî áûòü, îí çíàë, ÷òî ïîñëå ðàçãîâîðà ñ íàìè ïóñòèò ñåáå ïóëþ â ëîá?
– Êàê æå ìåäëåííî äî òåáÿ äîõîäèò, äðóã ìîé Ëèòóìà, – âçäîõíóë ëåéòåíàíò. È ïîõëîïàë åãî ïî ïëå÷ó îáîäðÿþùå. – Íî íè÷åãî, ïîõîæå, òû íà÷èíàåøü ñîîáðàæàòü. Âåðíî ÿ ãîâîðþ?
Äàëüøå, äî òîãî îáëóïëåííîãî è âåòõîãî äîìà, ãäå ðàçìåùàëàñü ïîëèöèÿ, îíè øëè ìîë÷à. Ëåéòåíàíò çàáðàñûâàë Ãëàâíîå óïðàâëåíèå ãðàæäàíñêîé ãâàðäèè ðàïîðòàìè, óòâåðæäàÿ, ÷òî, åñëè íå áóäóò ïðèíÿòû ñðî÷íûå ìåðû, ïîòîëîê ðóõíåò åìó íà ãîëîâó è ÷òî çàêëþ÷åííûå òîëüêî èç âåæëèâîñòè èëè èç ñîñòðàäàíèÿ ê âëàñòÿì íå ðàçáåãàþòñÿ èç êàìåð, èáî ñòåíû èõ èñòî÷åíû æó÷êîì è ïðîãíèëè äî îñíîâàíèÿ. Åìó âñÿêèé ðàç îòâå÷àëè, ÷òî êàê òîëüêî áóäåò óòâåðæäåí áþäæåò, íà ðåìîíò åãî ó÷àñòêà âûäåëÿò àññèãíîâàíèÿ. Ëóíà ñêðûëàñü çà òó÷åé, è, ÷òîáû îòïåðåòü çàìîê, ïðèøëîñü çàæå÷ü ñïè÷êó. Ëåéòåíàíò, êàê âñåãäà, äîâîëüíî äîëãî âîçèëñÿ ñ êëþ÷îì. Ïîòîì çàæåã åùå îäíó ñïè÷êó è ñòàë øàðèòü ñïåðâà íà ïîðîãå, ïîòîì ïîäàëüøå, íî òóò ñïè÷êà äîãîðåëà äî ïàëüöåâ, è, âûðóãàâøèñü, îí äóíóë íà íåå. Ëèòóìà êèíóëñÿ çà ëàìïîé è ïðèíÿëñÿ çàæèãàòü åå, íà ÷òî óøëî ìíîãî âðåìåíè – ðóêè åãî íå ñëóøàëèñü. Íàêîíåö âñïûõíóëî ïëàìÿ: êðàñíûé ÿçû÷îê ñ ñèíåé ñåðäöåâèíîé çàìåòàëñÿ èç ñòîðîíû â ñòîðîíó, à ïîòîì âûïðÿìèëñÿ. Îáíàðóæèëñÿ êîíâåðò: îí òîð÷àë èç ùåëè. Ëèòóìà âèäåë, êàê ëåéòåíàíò, ïðèñåâ íà êîðòî÷êè, îñòîðîæíî, êàê íå÷òî õðóïêîå è áåñöåííîå, ïîäíÿë åãî ñ ïîëà è âçÿë â ðóêè. Ëèòóìà íàïåðåä óãàäûâàë âñå, ÷òî ñåé÷àñ ñäåëàåò ëåéòåíàíò, è íè ðàçó íå îøèáñÿ: âîò îí ñáèë ôóðàæêó íà çàòûëîê, ñíÿë î÷êè, óñåëñÿ, øèðîêî ðàññòàâèâ íîãè, íà êðàé ïèñüìåííîãî ñòîëà è, î÷åíü áåðåæíî ðàñïå÷àòàâ êîíâåðò, äâóìÿ ïàëüöàìè èçâëåê èç íåãî áåëûé ïîëóïðîçðà÷íûé ëèñòîê áóìàãè. Ëèòóìà óâèäåë ñòðî÷êè àêêóðàòíûõ áóêâ, çàïîëíÿâøèõ âñþ ñòðàíèöó. Îí ïîäíåñ ëàìïó ïîáëèæå, ÷òîáû ëåéòåíàíò ìîã ÷èòàòü áåç ïîìåõè. Îí ñ áåñïîêîéñòâîì ñëåäèë, êàê ìåäëåííî äâèãàþòñÿ ãëàçà ëåéòåíàíòà ñëåâà íàïðàâî è îïÿòü ñëåâà íàïðàâî è êàê ìàëî ïîìàëó íàïëûâàåò íà åãî ëèöî âûðàæåíèå îçàáî÷åííîñòè èëè íåóäîâîëüñòâèÿ èëè òîãî è äðóãîãî âìåñòå.
– Íó ÷òî? – ñïðîñèë îí, ñî÷òÿ, ÷òî ëåéòåíàíò äî÷èòàë.
Âìåñòî îòâåòà ëåéòåíàíò âûðóãàëñÿ. Ðóêà åãî, äåðæàâøàÿ áåëûé ëèñòî÷åê, îïóñòèëàñü íà êîëåíî.
– Çàñòðåëèëñÿ? – ñïðîñèë Ëèòóìà, òÿíÿñü çà ëèñòêîì. – Ïîçâîëüòå ãëÿíóòü, ãîñïîäèí ëåéòåíàíò.
Ëåéòåíàíò ïðîòÿíóë åìó áóìàãó è, ïîêà Ëèòóìà ÷èòàë è ïåðå÷èòûâàë åå, âåðÿ è íå âåðÿ, ïîíèìàÿ è íåäîóìåâàÿ, ñêàçàë:
– Îí íå òîëüêî çàñòðåëèëñÿ, Ëèòóìà. Îí ñíà÷àëà åùå çàñòðåëèë Àëèñèþ.
Ëèòóìà, âñêèíóâ ãîëîâó, óñòàâèëñÿ íà ñâîåãî íà÷àëüíèêà. Îí íå çíàë, ÷òî òóò íóæíî ãîâîðèòü, ÷òî íàäî äåëàòü. Ëàìïà áûëà ó íåãî â ëåâîé ðóêå, è, ñóäÿ ïî òîìó, êàê ïëÿñàëè îãðîìíûå òåíè íà ïîòîëêå è íà ñòåíàõ, ðóêà ýòà ñèëüíî äðîæàëà. Ëèöî ëåéòåíàíòà èñêàçèëà ãðèìàñà: Ëèòóìà âèäåë, êàê îí ìîðãàåò è æìóðèòñÿ, ñëîâíî îò ðåæóùåãî ñâåòà.
– ×òî áóäåì äåëàòü? – ñ íåïîíÿòíîé åìó ñàìîìó âèíîâàòîñòüþ ñïðîñèë Ëèòóìà. – Ïîéäåì íà àâèàáàçó, óäîñòîâåðèìñÿ, ÷òî ïîëêîâíèê óáèë ñâîþ äî÷êó?
– Íåóæåëè ñîìíåâàåøüñÿ? – ñ óïðåêîì îòâå÷àë ëåéòåíàíò.
– Ñàì íå çíàþ, – ïðîáîðìîòàë Ëèòóìà. – Äà íåò, íàâåðíî, íå ñîìíåâàþñü. Íàâåðíî, îí è âïðÿìü óáèë åå. Òî òî îí áûë òàêîé ñòðàííûé òàì, íà áåðåãó. À ïîòîì è ñ ñîáîé ïîêîí÷èë. Ýòî åãî âûñòðåë ìû ñëûøàëè. Àõ, â ëîá òåáÿ äðàòü!
– Ýòî òû âåðíî çàìåòèë, – íåìíîãî ïîìîë÷àâ, ñêàçàë ëåéòåíàíò. –  ëîá òåáÿ äðàòü.
Îíè åùå ïîñèäåëè ìîë÷à è íåïîäâèæíî ïîñðåäè ïëÿøóùèõ íà ïîëó, íà ïîòîëêå, íà ñòåíàõ è íà âñåé óáîãîé îáñòàíîâêå òåíåé.
– Òàê ÷òî æå áóäåì äåëàòü? – ñíîâà ñïðîñèë Ëèòóìà.
– ×òî òû áóäåøü äåëàòü, íå çíàþ. – Ëåéòåíàíò, ñëîâíî âñïîìíèâ î íåîòëîæíîì äåëå, ïðîâîðíî ñîñêî÷èë ñî ñòîëà. Êàçàëîñü, îí èñïûòàë ìîãó÷èé ïðèëèâ ñèë. – Ëó÷øå âñåãî òåáå íè÷åãî íå äåëàòü, à ïîéòè äà ëå÷ü ñïàòü. Ýòî ìîé òåáå ñîâåò. Ñïè, ïîêà êòî íèáóäü íå ñîîáùèò îá ýòîì óáèéñòâå.
Ëèòóìà âèäåë, êàê ëåéòåíàíò ðåøèòåëüíî äâèíóëñÿ ê âûõîäó, ïîïðàâëÿÿ ïîÿñ, ðóáàõó, êîáóðó è ïîðòóïåþ, íàäåâàÿ òåìíûå î÷êè.
– À êóäà æå âû íàïðàâëÿåòåñü? – ðàñòåðÿííî ñïðîñèë îí, çàðàíåå óãàäûâàÿ îòâåò.
– Èäó áðàòü òîëñòóõó øòóðìîì, ÷òîá åå! – äîëåòåëè äî íåãî ñëîâà óæå íå âèäèìîãî âî òüìå ëåéòåíàíòà.

VIII

Äîíüÿ Àäðèàíà ñíîâà ðàññìåÿëàñü, è Ëèòóìà ïîäóìàë, ÷òî òå ãðàíäèîçíûå ñîáûòèÿ, íàä êîòîðûìè ïëàêàëà è àõàëà âñÿ Òàëàðà, ó íåå âûçûâàþò òîëüêî ñìåõ. Âîò óæ òðè äíÿ áûëà îíà òàêàÿ. Ýòèì ñìåõîì îíà ïîò÷åâàëà èõ ñ ëåéòåíàíòîì íà çàâòðàê, îáåä è óæèí â÷åðà, ïîçàâ÷åðà è ïîçàïîçàâ÷åðà. Ëåéòåíàíò Ñèëüâà, íàïðîòèâ, âñå ýòè äíè áûë õìóð, ÿâíî ÷óâñòâîâàë ñåáÿ íå â ñâîåé òàðåëêå è âèä èìåë òàêîé, ñëîâíî â æèçíè åãî ñëó÷èëàñü êàêàÿ òî êðóïíàÿ ãàäîñòü.  ïÿòíàäöàòûé, íàâåðíî, ðàç çà ýòè òðè äíÿ Ëèòóìà ñïðîñèë ñåáÿ: «×òî ñ íèìè îáîèìè òâîðèòñÿ?» Çâîíèëè êîëîêîëà ê ìåññå, è äîíüÿ Àäðèàíà, âñå åùå ñìåÿñü, îñåíèëà ñåáÿ êðåñòíûì çíàìåíèåì.
– Íó à ÷òî, ïî âàøåìó, ñäåëàþò ñ ýòèì ëåéòåíàíòèêîì, ñ Äóôî? – ñïðîñèë äîí Õåðîíèìî.
Áûë îáåäåííûé ÷àñ. Êðîìå Ëèòóìû, ëåéòåíàíòà è òàêñèñòà â õàð÷åâíå ñèäåëà åùå ìîëîäàÿ ïàðà, ïðèåõàâøàÿ èç Ñîððèòîñà íà êðåñòèíû.
– Ïîéäåò ïîä òðèáóíàë, – ìðà÷íî îòâå÷àë ëåéòåíàíò, óïåðøèñü âçãëÿäîì â ñâîþ ïîëóïóñòóþ òàðåëêó.
– Íó à áóäåò åìó ÷òî íèáóäü? – íàñòàèâàë äîí Õåðîíèìî. Îí åë ñàëüòàäèòî ñ ðèñîì è îäíîâðåìåííî îáìàõèâàëñÿ ãàçåòîé. – ß òàê ïîëàãàþ, çà òî, ÷òî îí âûòâîðèë ñ áåäíûì Ïàëîìèíî, ïî ãîëîâêå íå ïîãëàäÿò, à?
– Ïðàâèëüíî ïîëàãàåòå, – ñ íàáèòûì ðòîì îòâå÷àë ëåéòåíàíò, è â ãîëîñå åãî çâó÷àëà ïðîñüáà äàòü åìó ïîåñòü ñïîêîéíî. – Áóäåò, áóäåò. ×òî íèáóäü äà áóäåò.
Ñíîâà çàñìåÿëàñü äîíüÿ Àäðèàíà, è Ëèòóìà çàìåòèë, ÷òî ëåéòåíàíò âåñü ïîäîáðàëñÿ, ñúåæèëñÿ íà ñòóëå. Õîçÿéêà ïðèáëèæàëàñü ê íèì. Íà íåé áûëî ñèëüíî îòêðûòîå ïëàòüå â öâåòî÷åê, ïîä êîòîðûì òàê è õîäèëè åå ãðóäü è áåäðà. Âñÿ îíà èçëó÷àëà äîâîëüñòâî, çäîðîâüå è ÿâíî áûëà â ïîëíîì ëàäó ñ ìèðîì è ñ ñàìîé ñîáîé.
– Âûïåéòå ãëîòî÷åê âîäè÷êè è íå òîðîïèòåñü òàê, à òî åäà ó âàñ ïîéäåò íå òóäà êóäà íàäî, – ñî ñìåõîì ñêàçàëà îíà è èãðèâî ïîõëîïàëà ëåéòåíàíòà ïî ñïèíå.
– Âàñ â ïîñëåäíåå âðåìÿ è íå óçíàòü, – ñêàçàë Ëèòóìà, ðàçãëÿäûâàÿ åå. Îíà è âïðàâäó î÷åíü èçìåíèëàñü, ñòàëà âåñåëà è êîêåòëèâà íåïîíÿòíî ñ ÷åãî.
– Çíà÷èò, åñòü íà òî ïðè÷èíû, – îòâå÷àëà õîçÿéêà, ñîáèðàÿ ïîñóäó ñ ñîñåäíåãî ñòîëèêà è óäàëÿÿñü íà êóõíþ. Çàä åå ïðè ýòîì äâèãàëñÿ òàê âûðàçèòåëüíî, ñëîâíî ïîñûëàë èì âñåì ïðîùàëüíûé ïðèâåò. «Ãîñïîäè áîæå», – ïîäóìàë Ëèòóìà.
– Íå çíàåòå, ÷åãî îíà òàê ñèÿåò? – ñïðîñèë îí ëåéòåíàíòà.
Âìåñòî îòâåòà, òîò ìåòíóë íà íåãî óáèéñòâåííûé âçãëÿä ÷åðåç ñòåêëà ñâîèõ òåìíûõ î÷êîâ è ñíîâà óñòàâèëñÿ íà óëèöó, ãäå þíûé ïåòóøîê îæåñòî÷åííî äîëáèë êëþâîì çåìëþ. Ïîòîì îí âäðóã çàìàõàë êðûëüÿìè è âçëåòåë.
– Õî÷ó âàì êîå ÷òî ñêàçàòü, ëåéòåíàíò, âû íå îáèäèòåñü? – ñêàçàë äîí Õåðîíèìî.
– Ëó÷øå íå íàäî, – ïðîâîð÷àë òîò. – Íå òî íàñòðîåíèå.
– Ïîíÿë. Ìîë÷ó, – îòîçâàëñÿ òàêñèñò.
– Íó ÷òî, áóäóò íîâûå æåðòâû? – ñî ñìåõîì ïðîêðè÷àëà èç êóõíè äîíüÿ Àäðèàíà.
«Ñìåøèíêà åé â ðîò ïîïàëà, – ïîäóìàë Ëèòóìà. – Íàäî ìíå ïðîâåäàòü äåâèö êèòàéöà Ëàî, à òî ñêîðî ðàçó÷óñü». Ìåæäó íèì è òàêñèñòîì ñòîÿë ñòîë ïàðî÷êè èç Ñîððèòîñà, è ïîòîìó ïåðåãîâàðèâàòüñÿ ïðèõîäèëîñü ÷åðåç èõ ãîëîâû. È îí, è îíà áûëè ìîëîäû, ðàçðÿæåíû êàê íà ïðàçäíèê è ñ ëþáîïûòñòâîì âåðòåëè ãîëîâàìè, ïðèñëóøèâàÿñü ê ðàçãîâîðó Ëèòóìû, ëåéòåíàíòà è äîíà Õåðîíèìî.
– Íåò, âñå òàêè ñêàæó, õîòü âàì è íå ïîíðàâÿòñÿ ìîè ñëîâà. Õî÷ó, ÷òîá âû çíàëè, – ðåøèòåëüíî çàãîâîðèë òàêñèñò, â òàêò ñâîèì ñëîâàì ïîñòóêèâàÿ ñêàòàííîé â òðóáêó ãàçåòîé ïî ñòîëó. – Íè îäíà ñîáàêà â Òàëàðå íå âåðèò â ýòî. Äàæå âîí òîò ïåòóøîê – è òî íå âåðèò.
Öûïëåíîê ïåðåðîñòîê óæå âåðíóëñÿ íà ïðåæíåå ìåñòî è òåïåðü ñ óãðþìûì âèäîì òåðçàë çàæàòóþ â êëþâå ÿùåðèöó. Ëåéòåíàíò ïðîäîëæàë åñòü, íè íà ÷òî íå îáðàùàÿ âíèìàíèÿ, âñåöåëî ïîãðóæåííûé â ñâîè íåâåñåëûå ìûñëè.
– Î ÷åì òû, äîí Õåðîíèìî? – ñïðîñèë Ëèòóìà.
– Î òîì, ÷òî ïîëêîâíèê Ìèíäðî çàñòðåëèë ñâîþ äî÷êó, à ïîòîì ïîêîí÷èë ñ ñîáîé, – öûêàÿ çóáîì è ñïëåâûâàÿ, îòâå÷àë òàêñèñò. – Êàêîé èäèîò ïîâåðèò â òàêóþ áàñíþ?
– ß. ß – òîò èäèîò, êîòîðûé âåðèò â òî, ÷òî ïîëêîâíèê óáèë Àëèñèþ è ïîêîí÷èë ñ ñîáîé, – ñêàçàë Ëèòóìà.
– Íå íàäî ïðèäóðèâàòüñÿ! – ðàñõîõîòàëñÿ äîí Õåðîíèìî. – Îáîèõ ïðèêîí÷èëè, ÷òîáû íå ïðîáîëòàëèñü è ÷òîáû ñâàëèòü óáèéñòâî Ïàëîìèíî íà ïîëêîâíèêà. Òàê ÷òî äàâàé íå áóäåì!
– Àõ, âîò êàêèå òåïåðü òîëêè èäóò? – ïîäíÿë ãîëîâó ëåéòåíàíò. – Çíà÷èò, ïîëêîâíèêà óáèëè? È êòî æå, ïîçâîëüòå óçíàòü?
– Âàæíûå ïòèöû, ÿ ïîëàãàþ, – ðàçâåë ðóêàìè òàêñèñò. – Êîìó æ åùå? È âû, ëåéòåíàíò, íå êðóòèòå, íå íàäî, òóò âñå ñâîè. ßñíî, ÷òî âû íå èìååòå ïðàâà ãîâîðèòü. Âñå çíàþò, ÷òî âàì çàòêíóëè ðîò, ÷òîá, íå äàé áîã, íå âñïëûëà ïðàâäà. Äåëî èçâåñòíîå.
Ëåéòåíàíò ïîæàë ïëå÷àìè, äàâàÿ ïîíÿòü, ÷òî âñå ýòè äîìûñëû íå èíòåðåñóþò åãî íèñêîëüêî.
– Îíè äàæå ïóñòèëè ñëóõ, ÷òî ïîëêîâíèê áóäòî áû æèë ñ Àëèñèåé, – ñïëþíóë î÷åðåäíîå çåðíûøêî ðèñà äîí Õåðîíèìî. – Âîò âåäü ñâîëî÷è. È ìåðòâåöîâ â ïîêîå íå îñòàâëÿþò. Ñâîëî÷è. Òåáå íå êàæåòñÿ, Àäðèàíî÷êà?
– Ìíå ìíîãî ÷åãî êàæåòñÿ, – ðàñõîõîòàëàñü ñóïðóãà äîíà Ìàòèàñà.
– Çíà÷èò, âñå äóìàþò, ÷òî ýòî âûäóìêè, – êèñëî ïðîáîðìîòàë ëåéòåíàíò, ñíîâà ïðèíèìàÿñü çà åäó.
– Ðàçóìååòñÿ, âûäóìêè. Ýòî âñå çàòåì, ÷òîá ïîêðûòü èñòèííûõ óáèéö.
Âçâûëà ñèðåíà ñàõàðíîãî çàâîäà, è öûïëåíîê, ïîäíÿâ ãîëîâó, íàõîõëèëñÿ, íà íåñêîëüêî ìãíîâåíèé çàñòûë â íàïðÿæåííîì îæèäàíèè. Ïîòîì óäàëèëñÿ âïðèñêî÷êó.
– Íó à çà ÷òî, ïî òâîåìó, ðàçäåëàëèñü ñ Ïàëîìèíî? – ñïðîñèë Ëèòóìà.
– Çà êîíòðàáàíäó. Ìíîãîìèëüîííîå äåëî, – óâåðåííî îòâåòèë Õåðîíèìî. – Ñíà÷àëà åãî ïðèøèëè – îí ÷òî òî ïðîâåäàë. À êîãäà ïîëêîâíèê Ìèíäðî óçíàë îá óáèéñòâå, è åãî ïðèêîí÷èëè, à çà íèì è äî÷êó. À ïîòîì ðàñïóñòèëè ñëóõ, áóäòî áû ïîëêîâíèê, ïðèðåâíîâàâ äî÷êó ê Ïàëîìèíî, óáèë ñîëäàòèêà. Âîò îíè è íàâåëè òåíü íà ÿñíûé äåíü è äîáèëèñü, ÷åãî õîòåëè: òåïåðü î ãëàâíîì – î ìèëëèîíàõ òî – íèêòî è íå âñïîìèíàåò.
– Ãîñïîäè, ÷åãî òîëüêî íå ïðèäóìàþò ëþäè, – âçäîõíóë ëåéòåíàíò, òàê ÿðîñòíî ñêðåáÿ ïî òàðåëêå âèëêîé, ñëîâíî õîòåë ñëîìàòü åå.
– À áóäåòå ïîìèíàòü ãîñïîäà âñóå, ó âàñ ÿçûê òî è îòñîõíåò, – ñî ñìåõîì çàìåòèëà äîíüÿ Àäðèàíà. Îíà ïîñòàâèëà ïåðåä ëåéòåíàíòîì òàðåëêó ñ íàðåçàííûì è î÷èùåííûì ìàíãî, ïðèæàâøèñü ïðè ýòîì ñâîèì êðóòûì áåäðîì ê åãî ðóêå. Ëåéòåíàíò æå ðóêó ïîñïåøíî îòäåðíóë. – Õà õà õà!
«Êàêîå êîêåòñòâî, à?» – ïîäóìàë Ëèòóìà. ×òî ýòî òâîðèòñÿ ñ äîíüåé Àäðèàíîé? Ïîøó÷èâàåò ñ ëåéòåíàíòîì, òàê è âüåòñÿ âîêðóã íåãî, à òîò õîòü áû ãëÿíóë â åå ñòîðîíó. Ìàëî òîãî, âñå åå øóòî÷êè è çàèãðûâàíüÿ åìó ÿâíî íå ïî äóøå. Åãî òîæå óçíàòü íåëüçÿ. Ðàíüøå îí áû ðåõíóëñÿ íà ðàäîñòÿõ, ïîâåë áû íà íåå àòàêó ïî âñåì ïðàâèëàì, òîëüêî ïîñïåâàé îòáèâàòüñÿ. À òåïåðü? Òðè äíÿ óæå õîäèò êàê â âîäó îïóùåííûé, óñòàâèòñÿ â îäíó òî÷êó è âñå äóìàåò, äóìàåò, òî÷íî æâà÷êó æóåò. ×òî çà ÷åðòîâùèíà?
– Ó íàñ â Ñîððèòîñå òîæå òîëêóþò íàñ÷åò êîíòðàáàíäû, – íåîæèäàííî âìåøàëñÿ ìîëîäîé ÷åëîâåê, ïðèåõàâøèé íà êðåñòèíû, – ñìóãëûé, ñ çîëîòûì çóáîì, â æåñòêî íàêðàõìàëåííîé ðóáàøêå. Ãîâîðèë îí ñ çàïèíêîé. – Ïðàâäà, Ìàðèñèòà? – îòíåññÿ îí ê ñâîåé ñïóòíèöå, ïî âñåé âèäèìîñòè, æåíå.
– Ïðàâäà, Ïàí÷èòî, – îòâå÷àëà òà. – Ñóùàÿ ïðàâäà.
– Îíè âðîäå áû òàéêîì ââîçèëè ñþäà õîëîäèëüíèêè è ïëèòû. Ñêîëüêèìè ìèëëèîíàìè íàäî âîðî÷àòü, ÷òîáû ìîæíî áûëî óñòðàèâàòü òàêèå çëîäåéñòâà?!
– À ìíå òàê æàëêî Àëèñèþ Ìèíäðî, òàê æàëêî! – ñêàçàëà Ìàðèñèòà è çàìîðãàëà, ñëîâíî ñîáèðàÿñü çàïëàêàòü. – Îíà òî íè â ÷åì íå âèíîâàòà, áåäíÿæêà! È òàêîå çëî áåðåò, êàê ïîäóìàåøü, ÷òî óáèéöàì íè÷åãî çà ýòî íå áóäåò. Âûêðóòèëèñü. È äåíåæêè ñîõðàíèëè, è íà ñâîáîäå ãóëÿþò. Âåðíî ÿ ãîâîðþ, Ïàí÷èòî?
– Èçâåñòíîå äåëî: áîãàòûé îòêóïèòñÿ, à áåäíûé ïîïëàòèòñÿ. Êàê ïî âàøåìó, ãîñïîäèí ëåéòåíàíò?
Ëåéòåíàíò, åäâà íå îïðîêèíóâ ñòîë è ñòóë, ðåçêî ïîäíÿëñÿ.
– ß ïîøåë, – îáúÿâèë îí, ïîêàçûâàÿ ñâîèì âèäîì è òîíîì, ÷òî åìó âñå çäåñü îïðîòèâåëî äî ñìåðòè. – Îñòàåøüñÿ, Ëèòóìà?
– Èäó, èäó, ãîñïîäèí ëåéòåíàíò. Äàéòå õîòü êîôå äîïèòü.
– Ïåé ñêîëüêî âëåçåò, – áóðêíóë òîò, íàõëîáó÷èë ôóðàæêó è, ñòàðàÿñü íå âñòðå÷àòüñÿ ãëàçàìè ñ äîíüåé Àäðèàíîé, êîòîðàÿ ïðîâîäèëà åãî îò ñòîéêè äî äâåðåé íàñìåøëèâîé óëûáî÷êîé, âûøåë âîí.
×åðåç íåñêîëüêî ìèíóò õîçÿéêà ïîäàëà Ëèòóìå êîôå è ñòàêàí âîäû è óñåëàñü íàïðîòèâ, íà ìåñòî ëåéòåíàíòà.
– ß ñåé÷àñ ñ óìà ñîéäó, – ïîíèçèâ ãîëîñ, ñîîáùèë åé ïîëèöåéñêèé. – Íå òîìèòå, äîíüÿ Àäðèàíà. ×òî çà èñòîðèÿ âûøëà ó âàñ ñ ìîèì íà÷àëüíèêîì ïîçàïðîøëîé íî÷üþ?
– Ñïðîñè ñâîåãî íà÷àëüíèêà, – îòâå÷àëà õîçÿéêà, ðàñïëûâàÿñü â ëóêàâîé óëûáêå.
– ß åãî äåñÿòü ðàç ñïðàøèâàë, – íå îòñòàâàë Ëèòóìà. – Îí ïðèäóðèâàåòñÿ, ñëîâå÷êà èç íåãî íå âûòÿíåøü. Íó, äîíüÿ Àäðèàíà! Ðàññêàæèòå!
– Ìóæ÷èíû íûí÷å ïîøëè ëþáîïûòíûå, õóæå áàá, – îòâåòèëà îíà, ïðîäîëæàÿ ñèÿòü ëóêàâîé óëûáêîé, òðåòèé äåíü íå ñõîäèâøåé ñ åå ëèöà.
«Ïðÿìî êàê äåâ÷îíêà, êîòîðàÿ âûòâîðèëà êàêóþ òî øêîäó, – ïîäóìàë Ëèòóìà. – Äàæå ïîìîëîäåëà è âñÿêîå òàêîå».
– À åùå ãîâîðÿò, òóò ïàõíåò äàæå íå êîíòðàáàíäîé, à øïèîíàæåì, – ãîâîðèë òåì âðåìåíåì äîí Õåðîíèìî, âñòàâ è îïèðàÿñü íà ñïèíêó ñòóëà. – Õîçÿèí êèíîòåàòðà ìíå òàê ñêàçàë, à îí ÷åëîâåê îñíîâàòåëüíûé, çðÿ áîëòàòü íå áóäåò.
– Ðàç ãîâîðèò, çíà÷èò, çíàåò, – ïîääàêíóë Ïàí÷èòî.
– Äûìà áåç îãíÿ íå áûâàåò, – ìîëâèëà åãî æåíà.
– Äîíüÿ Àäðèàíà, íå îáèæàéòåñü, îòâåòüòå ìíå, ìî÷è íåò, – ïîäûñêèâàÿ ñëîâà, çàøåïòàë Ëèòóìà. – Âû ïðèãîëóáèëè ìîåãî ëåéòåíàíòà? Óñòóïèëè åìó?
– Êàê ó òåáÿ ÿçûê ïîâîðà÷èâàåòñÿ çàäàâàòü ìíå òàêèå âîïðîñû? – òàê æå, øåïîòîì, ïðîèçíåñëà õîçÿéêà, ãðîçÿ Ëèòóìå ïàëüöåì. Îíà ïûòàëàñü êàçàòüñÿ ðàññåðæåííîé, íî Ëèòóìà ÿñíî âèäåë – ïðèòâîðÿåòñÿ: â òåìíûõ ãëàçàõ èãðàëè îãîíüêè íàñìåøëèâîãî óäîâëåòâîðåíèÿ, à ïî ãóáàì çìåèëàñü äâóñìûñëåííàÿ óëûáî÷êà ÷åëîâåêà, íå áåç ðàñêàÿíèÿ, íî ñ óäîâîëüñòâèåì âñïîìèíàþùåãî î êàêîé òî ïðîêàçå. – È âîîáùå, òèøå ãîâîðè, à òî Ìàòèàñ óñëûøèò.
– Ïàëîìèíî Ìîëåðî óçíàë, ÷òî îíè ïðîäàþò âîåííûå òàéíû Ýêâàäîðó, è çà ýòî åãî óáèëè, – ñêàçàë òàêñèñò. – À ðåçèäåíòîì áûë ñàì ïîëêîâíèê Ìèíäðî… Ñàì, ñîáñòâåííîé ïåðñîíîé.
– Íó íàäî æå! – ïîðàçèëñÿ Ïàí÷èòî. – Êàê â êèíî.
– Êàê â êèíî.
– Íè÷åãî îí íå óñëûøèò. ß âîí îòñþäà ñëûøó, êàê îí õðàïèò, – ñêàçàë Ëèòóìà. – Ñ òîé íî÷è, íå çíàþ, êàê ñêàçàòü… âñå ñòàëî êàê òî ÷óäíî. Âîò ÿ è ïûòàþñü óãàäàòü, ñ ÷åãî ýòî âû òàêàÿ âåñåëàÿ, à ìîé ëåéòåíàíò òàêîé ñìóðíîé.
Õîçÿéêà ïðèíÿëàñü õîõîòàòü, äà òàê, ÷òî ó íåå ñëåçû íàâåðíóëèñü íà ãëàçà. Âñå òåëî åå ïðèøëî â äâèæåíèå; ïîä öâåòàñòîé òêàíüþ ïëàòüÿ çàêîëûõàëèñü íè÷åì íå ñòåñíåííûå ìîãó÷èå ãðóäè.
– Åùå áû! – åëå âûìîëâèëà îíà. – Åùå áû. Çàïîìíèò ïî ãðîá æèçíè! Òâîé íà÷àëüíè÷åê íàâåêè çàðå÷åòñÿ ïðèñòàâàòü ê ïîðÿäî÷íûì.
– Íå âèæó íè÷åãî óäèâèòåëüíîãî â òîì, ÷òî ðàññêàçàë äîí Òåîòîíèî, – ïðîãîâîðèë Ïàí÷èòî, îáëèçíóâ ñâîþ çîëîòóþ êîðîíêó. – ß ñ ñàìîãî íà÷àëà ïî÷óÿë: çà âñåé ýòîé êðîâüþ ñòîÿò êîçíè Ýêâàäîðà.
– Êàê æå âàì ýòî óäàëîñü, äîíüÿ Àäðèàíà? Îí íà ñåáÿ íå ïîõîæ ñòàë. Íó, íå ìó÷àéòå ìåíÿ! Ðàññêàçûâàéòå.
– À áåäíóþ äåâî÷êó ñïåðâà èçíàñèëîâàëè, à óæ ïîòîì óáèëè, – âçäîõíóëà Ìàðèñèòà, êðåïåíüêàÿ, êóð÷àâàÿ ñìóãëÿíêà, îáòÿíóòàÿ ïëàòüåì öâåòà ìîðñêîé âîëíû. – Òàê âñåãäà áûâàåò. Îò ýòèõ îáåçüÿí òîëüêî è æäè áåäû. À âåäü ó ìåíÿ â Ýêâàäîðå ðîäíûå.
– Îí âëîìèëñÿ êî ìíå ñ ðåâîëüâåðîì – äóìàë íàïóãàòü, – øåïòàëà õîçÿéêà, åëå óäåðæèâàÿñü îò ñìåõà è ÷óòü ùóðÿñü, ñëîâíî ïåðåä åå ìûñëåííûì âçîðîì âîñêðåñëà òàê çàáàâëÿâøàÿ åå êàðòèíà. – ß óæå ñïàëà, âñêèíóëàñü, ðåøèëà – âîðû. À ýòî îí, íà÷àëüíè÷åê òâîé. Äâåðü âûñàäèë, áåññòûäíèê. Äóìàë, ÿ íàïóãàþñü. Äóðà÷îê. Âîò äóðà÷îê òî.
– Íåò, îá ýòîì ÿ íè÷åãî íå ñëûøàë, – ñêàçàë äîí Õåðîíèìî, âûòÿãèâàÿ øåþ íàä ãàçåòîé, êîòîðîé îòìàõèâàëñÿ îò ìóõ. – Íî ïîõîæå íà ïðàâäó. Íàâåðíÿêà èçíàñèëîâàëè. Âñåì ñêîïîì.
– Âëîìèëñÿ – è ïîíåñ, è ïîíåñ, – ñêàçàëà äîíüÿ Àäðèàíà.
– ×òî æå îí ïîíåñ? – ïåðåáèë åå Ëèòóìà.
– Íå ìîãó, ãîâîðèò, äëèòü ýòó ìóêó. Óìèðàþ, ãîâîðèò, îò æåëàíèÿ. Ñòðàñòü, ãîâîðèò, äîâåëà ìåíÿ äî óìîèññòóïëåíèÿ. Åñëè íå áóäó îáëàäàòü âàìè, ïîêîí÷ó ñ ñîáîé. Èëè âàñ óáüþ.
– Öèðê, – ñêîð÷èëñÿ îò ñìåõà Ëèòóìà. – Ýòî âñå îí âàì ãîâîðèë èëè æå âû ïðèäóìàëè ïî çëîâðåäíîñòè?
– Äóìàþ, îí õîòåë ìåíÿ ðàçæàëîáèòü, èëè íàïóãàòü, èëè è òî è äðóãîå, – îòâå÷àëà õîçÿéêà, ïîõëîïûâàÿ Ëèòóìó ïî ïëå÷ó. – Íó, ÿ åìó ïðèïàñëà ãîñòèíåö!
– Êîíå÷íî, – ñêàçàë Ïàí÷èòî, – âñåì ñêîïîì. Ýòî óæ êàê âîäèòñÿ.
– Íó à âû ÷òî?
– À ÿ ñêèíóëà ðóáàøêó è îñòàëàñü â ÷åì ìàòü ðîäèëà, – ñêàçàëà äîíüÿ Àäðèàíà, ãóñòî ïîêðàñíåâ. Äà, òàê îíî è áûëî: ñêèíóëà ðóáàøêó, îñòàëàñü íàãèøîì. Ìãíîâåííûé íåîæèäàííûé âçìàõ îáåèõ ðóê ñîðâàë íî÷íîå îäåÿíèå, øâûðíóë åãî íà êðîâàòü. À íà ëèöå ïîä âçúåðîøåííûìè âîëîñàìè, íàä ìîãó÷åé ïëîòüþ, ñìóòíî áåëåâøåé â ïîëóìðàêå êîìíàòû, ëåéòåíàíò óâèäåë íå ñòðàõ, à ãíåâ.
– Ñîâñåì ãîëàÿ? – çàìîðãàë Ëèòóìà.
– À ïîòîì ñêàçàëà åìó òàêîå, ÷åãî îí îòðîäÿñü íå ñëûõèâàë. Òàêèå íåïðèñòîéíîñòè åìó è ïðèñíèòüñÿ íå ìîãëè.
– Íó äà? – õëîïàë ðåñíèöàìè ïîðàæåííûé Ëèòóìà, áîÿñü ïðîïóñòèòü õîòü ñëîâî.
– «Âîò, ñêàçàëà ÿ, âîò îíà ÿ, ÷åãî æ òû æäåøü, ìîé êîçëèê, ÷åãî ìåäëèøü?! – äðîæàùèì îò íåãîäîâàíèÿ è ïðåçðåíèÿ ãîëîñîì ãîâîðèëà äîíüÿ Àäðèàíà. Îíà âûïÿòèëà ãðóäü, âûñòàâèëà æèâîò, ïîäáî÷åíèëàñü. – Èëè òû, ìîæåò, ñòåñíÿåøüñÿ? Ìîæåò, òåáå íå÷åì õâàñòàòü? Íó íè÷åãî, íè÷åãî, ïîêàæèñü êà ìíå, êàêîâ òû åñòü. Íó äàâàé, ïðèñòóïàé, íàñèëóé! Áóäü ìóæ÷èíîé! Ìîé ìóæ áåðåò ìåíÿ ïî ïÿòè ðàç çà íî÷ü, íî îí æå ñòàð, à òû ìîëîä, òû åãî çà ïîÿñ çàòêíåøü, âåðíî âåäü? Ñêîëüêî ìíå îò òåáÿ æäàòü? Øåñòü? Ñåìü? Íó, ñîâëàäàåøü?»
– Âîò ýòî äà… – ìÿìëèë ðàñòåðÿâøèéñÿ Ëèòóìà. – Ýòî âû, âû åìó ãîâîðèëè?
«×òî âû, ÷òî âû… – ïðîìÿìëèë ëåéòåíàíò. – ×òî ñ âàìè, äîíüÿ Àäðèàíà?»
– ß è ñàìà îò ñåáÿ òàêîãî íå îæèäàëà, – çàøåïòàëà õîçÿéêà. – ß è ñàìà íå çíàëà, îòêóäà è âçÿëèñü òî ó ìåíÿ òàêèå ñëîâà. Âèäíî, ãîñïîäü íàø, Ñïàñèòåëü Àéàáàêñêèé âëîæèë èõ ìíå â óñòà. ß âåäü â îêòÿáðå õîäèëà â Àéàáàêó íà áîãîìîëüå, ïàëîìíè÷åñòâî ñîâåðøèëà. Âîò îí è ïðîñâåòèë ìåíÿ, êîãäà íóæäà ïðèñïåëà. À ëåéòåíàíò îòîðîïåë â òî÷íîñòè êàê òû ñåé÷àñ. «Äàâàé, ñêàçàëà ÿ, äàâàé êà ðàçäåâàéñÿ, ïîêàæè êà, ñèëüíî ëè íà òåáÿ ïðèðîäà ïîòðàòèëàñü. Íó, ïðèñòóïàé! Ñåé÷àñ íà÷íó ñ÷èòàòü òâîè ðàçû! Äî âîñüìè äîáåðåøüñÿ?»
– ×òî? ×òî? – çàèêàÿñü, âûãîâîðèë Ëèòóìà. Ùåêè åãî ãîðåëè, ãëàçà ñòàëè êàê ïëîøêè.
«Âû íå èìååòå ïðàâà èçäåâàòüñÿ íàäî ìíîé», – çàèêàÿñü, âûãîâîðèë ëåéòåíàíò.
– À çàèêàëñÿ îí ïîòîìó, ÷òî ÿ åìó âñå ñêàçàëà ñîâñåì ïðîñòûìè ñëîâàìè. Îò çëîáû ìîåé è îò íàñìåøêè îí âîâñå ñíèê. È ñåé÷àñ åùå îäóðåëûé õîäèò, òû æå âèäåë.
– Îäóðååøü òóò, – ñêàçàë Ëèòóìà. – Äîâåäèñü ìíå âñå ýòî óñëûøàòü, ÿ áû è ñîâñåì ñïÿòèë. Íó à îí êàê ñåáÿ ïîâåë?
– Ðàçóìååòñÿ, îí ìåíÿ íå ïîñëóøàëñÿ, îäåæäó ñ ñåáÿ íå ñêèíóë, – îòâå÷àëà õîçÿéêà. – Âñþ îõîòó ÿ åìó îòáèëà.
«ß ïðèøåë íå çàòåì, ÷òîáû âû íàäî ìíîé èçäåâàëèñü, – ñêàçàë âêîíåö ïîòåðÿâøèéñÿ ëåéòåíàíò. – Äîíüÿ Àäðèàíà».
«Äà óæ, êîíå÷íî, íå çàòåì! Òû ïðèøåë ñòðàùàòü ìåíÿ ñâîèì ïèñòîëåòîì, íàäðóãàòüñÿ íàäî ìíîé è ïî÷óâñòâîâàòü ñåáÿ ìóæ÷èíîé! ×òî æ, ñóïåðìåí òû õðåíîâ, ïðèñòóïàé! Äàâàé, äàâàé! Òîëüêî ó÷òè íàïåðåä – íà ìåíüøå, ÷åì äåñÿòü ðàç, ÿ íå ñîãëàñíà. Íó, ÷åãî æäåøü?»
– Âû ñ óìà ñîøëè, – ïðîøåïòàë Ëèòóìà.
– Äà, ÿ ñ óìà ñîøëà, – ïðîøåïòàëà äîíüÿ Àäðèàíà. – Îäíàêî áëàãîäàðÿ ýòîìó òâîé íà÷àëüíè÷åê íè÷åãî íå äîáèëñÿ. È îòâàëèë ïîäæàâøè õâîñò. Åùå îñêîðáèëñÿ, íåäîäåëàííûé!
«ß ïðèøåë èçúÿñíèòü âàì ñâîå ÷èñòîå ÷óâñòâî, à âû îáèäåëè ìåíÿ è óíèçèëè, – ñêàçàë ëåéòåíàíò. – Âû óíèçèëè è ñåáÿ, èáî êðè÷àëè êàê óëè÷íàÿ æåíùèíà».
– Ïîãëÿäè êà, îí òàê è íå îòîøåë, – ïðèáàâèëà õîçÿéêà. – Äàæå æàëêî åãî ñòàëî.
Îíà ñíîâà çàëèâèñòî ðàñõîõîòàëàñü, î÷åíü äîâîëüíàÿ ñîáîé è ñâîåé íàõîä÷èâîñòüþ. Ëèòóìó æå îáóÿëî òåïëîå, áðàòñêîå ÷óâñòâî ê ëåéòåíàíòó. Åùå áû åìó íå õìóðèòüñÿ – õîçÿéêà îñêîðáèëà åãî ìóæñêîå äîñòîèíñòâî. Òî òî çàâîïÿò «íåïîáåäèìûå», êîãäà îí ðàññêàæåò èì ýòó èñòîðèþ. Ïîæàëóé, îíè ñëîæàò â ÷åñòü äîíüè Àäðèàíû ãèìí è ñî÷òóò, ÷òî îíà, à íå ×óíãà äîñòîéíà áûòü èõ êîðîëåâîé.
– À åùå ãîâîðÿò, âî âñåì âèíîâàòû ïåäåðàñòû, – ñêàçàë Ïàí÷èòî.
– Äà? – îáëèçûâàÿ ãóáû, çàìèãàë äîí Õåðîíèìî. – Î÷åíü âîçìîæíî.
– Âïîëíå âîçìîæíî, – ñêàçàë Ïàí÷èòî. –  êàçàðìàõ âñåãäà ïðîöâåòàþò òàêîãî ðîäà äåëà. À ñóáúåêòû ýòè, ñàìè çíàåòå, ðàíî èëè ïîçäíî äîêàòûâàþòñÿ äî ïðåñòóïëåíèé. Ïðîñòè, Ìàðèñèòà, ÷òî ìû çàâåëè ïðè òåáå ýòîò ðàçãîâîð.
– Íè÷åãî, Ïàí÷èòî. Æèçíü åñòü æèçíü.
– Î÷åíü âîçìîæíî, – ðàçìûøëÿë íàä óñëûøàííûì òàêñèñò. – À êàê áûëî äåëî? Êòî ñ êåì æèë?
– Íèêòî íå âåðèò â ñàìîóáèéñòâî ïîëêîâíèêà, – ðåçêî ñìåíèëà òåìó äîíüÿ Àäðèàíà.
– Ñëûøó, – ïðîáîðìîòàë Ëèòóìà.
– ß è ñàìà íå î÷åíü òî âåðþ.
– Íå âåðèòå? – Ëèòóìà, ïîäíÿâøèñü èç çà ñòîëà, ïîäïèñàë ñ÷åò çà îáåä. – À ÿ âîò â âàøó èñòîðèþ ïîâåðèë, à ýòî ìåíåå ïðàâäîïîäîáíî, ÷åì ñàìîóáèéñòâî ïîëêîâíèêà Ìèíäðî. Áóäüòå çäîðîâû, äîíüÿ Àäðèàíà.
– Ýé, Ëèòóìà, – ïîçâàëà îíà è, êîãäà îí âåðíóëñÿ ê ñòîëó, ïîãëÿäåëà íà íåãî áëåñòÿùèìè ïëóòîâàòûìè ãëàçàìè è, ñèëüíî ïîíèçèâ ãîëîñ, ñêàçàëà: – Ïåðåäàé ñâîåìó ëåéòåíàíòó, ÷òî íûí÷å íî÷üþ, ïîæàëóé, äàì åìó çàìåñèòü ìó÷èöû â ìîåé êâàøíå. Òàê ÷òî ïóñòü ñìåíèò ãíåâ íà ìèëîñòü.
Îíà çàçûâíî ðàññìåÿëàñü. Íå óäåðæàëñÿ è ïîëèöåéñêèé.
«×åðò èõ ðàçáåðåò, ýòèõ æåíùèí», – äóìàë îí, íàïðàâëÿÿñü ê äâåðè. Âäîãîíêó åìó äîëåòåë ãîëîñ òàêñèñòà:
– Ýé, Ëèòóìà, îò÷åãî áû òåáå íå ñêàçàòü íàì, ñêîëüêî îòñëþíèëè òâîåìó íà÷àëüíèêó, ÷òîáû îí ïðèäóìàë ýòó èñòîðèþ ñ ñàìîóáèéñòâîì?
– Ìíå íå ïî âêóñó òàêèå øóòêè, – îòâåòèë îí íå ïîâîðà÷èâàÿñü. – À ëåéòåíàíòó îíè ïîíðàâÿòñÿ åùå ìåíüøå. Ñìîòðè, äîí Õåðîíèìî, îíè ìîãóò òåáå äîðîãî îáîéòèñü.
Îí óñëûøàë, êàê òàêñèñò âûðóãàëñÿ ñêâîçü çóáû, è ïîìåäëèë íà ïîðîãå: íå âåðíóòüñÿ ëè? Îäíàêî ðåøèë íå âîçâðàùàòüñÿ. Âûøåë íà ðàñêàëåííóþ óëèöó. Äâèíóëñÿ ïî îáæèãàþùåìó ïåñêó, ìèìî ìàëü÷èøåê, ãîíÿâøèõ òðÿïè÷íûé ìÿ÷, – òåíè èõ ìåëüòåøàùèì ïðè÷óäëèâûì óçîðîì ëîæèëèñü åìó ïîä íîãè. Îí âñïîòåë, ðóáàõà ïðèëèïëà ê ëîïàòêàì. Ìîæíî ëè ïîâåðèòü äîíüå Àäðèàíå? Ïðèõîäèòñÿ âåðèòü. Òåïåðü ïîíÿòíî, ïî÷åìó ëåéòåíàíò ñ òîé íî÷è êàê îïëåâàííûé. Âîò âåäü êàê âñåðüåç åãî çàåëî. Âîêðóã òàêîå òâîðèòñÿ, à îí âñå ïðî òîëñòóõó äóìàåò. Íåëüçÿ òàê ðàñïóñêàòüñÿ. Âîò è ïîïëàòèëñÿ. Íî êòî áû ìîã æäàòü îò äîíüè Àäðèàíû? Áîé áàáà. Ëèòóìà ïðåäñòàâèë ñåáå, êàê õîçÿéêà â ÷åì ìàòü ðîäèëà, êîëåáëÿ èçîáèëüíûå òåëåñà, ãëóìèòñÿ íàä ëåéòåíàíòîì, à òîò, ðàñòåðÿâøèñü, óøàì ñâîèì íå âåðèò. Äà êòî æ òóò íå ðàñòåðÿåòñÿ? Òóò óæ íè äî ÷åãî, äàâàé áîã íîãè. Îí çàñìåÿëñÿ.
 ïîëèöèè îí îáíàðóæèë ëåéòåíàíòà: òîò ñèäåë çà ñâîèì ñòîëîì ïî ïîÿñ ãîëûé, îáëèâàÿñü ïîòîì. Îäíîé ðóêîé îáìàõèâàëñÿ, à â äðóãîé äåðæàë òåëåãðàììó, è ãëàçà åãî çà ñòåêëàìè òåìíûõ î÷êîâ ñêîëüçèëè ïî ñòðî÷êàì.
– Ñàìîå ïîãàíîå, ÷òî íèêòî íå æåëàåò âåðèòü òîìó, ÷òî ïîëêîâíèê çàñòðåëèë Àëèñèþ, à ïîòîì ïîêîí÷èë ñ ñîáîé, – ñêàçàë Ëèòóìà. – Åñëè áû âû ñëûøàëè, êàêóþ îíè ÷óøü ïîðîëè! È êîíòðàáàíäà, è øïèîíàæ, è ðóêà Ýêâàäîðà. È äàæå ïåäåðàñòîâ ïðèïëåëè. Íó íå äóðàêè ëè?
– Ñêâåðíûå íîâîñòè, äðóã Ëèòóìà, – ñêàçàë ëåéòåíàíò. – Òåáÿ ïåðåâîäÿò â äåïàðòàìåíò Õóíèí, ê ÷åðòó â çóáû. Ïðèáûòü ñëåäóåò íåçàìåäëèòåëüíî. Àâòîáóñ òåáå îïëàòÿò.
– Â Õóíèí? – ïåðåñïðîñèë Ëèòóìà, çàâîðîæåííî ãëÿäÿ íà òåëåãðàììó. – Ìåíÿ?
– Ìåíÿ òîæå ïåðåâîäÿò, òîëüêî ïîêà íå çíàþ êóäà. Äîëæíî áûòü, ê òàêîé òî ìàòåðè.
– Ýòî, íàâåðíî, äàëåêî, – ïðîáîðìîòàë Ëèòóìà.
– Âîò ÷òî ÿ òåáå ñêàæó, îáàëäóé òû ìîé Ëèòóìà, – ñ æàðîì çàãîâîðèë ëåéòåíàíò. – Âîò õîòåë òû ðàñïóòàòü äåëî îá óáèéñòâå Ïàëîìèíî Ìîëåðî. Ãîòîâî, ðàñïóòàë! È ÷òî æå?  íàãðàäó òåáÿ ïîñûëàþò â ãîðû, ïîäàëüøå îò ýòîãî ñîëíûøêà è îò òåõ, ê êîìó òû ïðèâÿçàëñÿ. Âîò êàê òåáÿ îòáëàãîäàðèëè çà áåñïîðî÷íóþ ñëóæáó â ãðàæäàíñêîé ãâàðäèè, êóäà òû èìåë ãëóïîñòü ïîñòóïèòü. Òåáÿ ïåðåâîäÿò, êóäà âîðîí êîñòåé íå äîíåñåò. Ñòîèò ìíå ïîäóìàòü î òàìîøíåé ñòóæå, çàâûòü õî÷åòñÿ.
–  ëîá èõ âñåõ äðàòü, – çàäóì÷èâî ïðîìîëâèë Ëèòóìà.

.  | index








 
shim Casa Literaturii, poeziei şi culturii. Scrie şi savurează articole, eseuri, proză, poezie clasică şi concursuri. shim
shim
poezii  Căutare  Agonia - Ateliere Artistice  

Reproducerea oricăror materiale din site fără permisiunea noastră este strict interzisă.
Copyright 1999-2003. Agonia.Net

E-mail | Politică de publicare şi confidenţialitate

Top Site-uri Cultura - Join the Cultural Topsites!